T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2026/569
KARAR NO: 2026/820
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/497
KARAR NO: 2025/988
KARAR TARİHİ: 05/11/2025
DAVA: Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti
KARAR TARİHİ: 10/06/2026
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin kooperatif üyesi ve aynı zamanda işyerinin sahibi olan ...'un davalı kooperatiften aldığı "satışa engel yoktur" yazısını müvekkiline göstermesi üzerine bu yazıya itibar ederek ...'un kooperatife herhangi bir borcu olmadığı düşüncesiyle ...pafta ... ada .. parselde bulunan işyerini 16/11/2017 tarihinde ...'dan satın aldığını, müvekkili ile ...'un sözleşmeyle hem taşınmazın satışı ve hem de kooperatif üyeliğinin devri hususunda anlaştıklarını, müvekkilinin davalı kooperatife tapu örneği ve üyelik devrine ilişkin sözleşmeyi ibraz ederek üyelik devrinin yapılması için müracaat ettiğini ancak davalı kooperatifin hiçbir sebep göstermeksizin üyeliğe kabul etmediğini, bunun üzerine.... Noterliğinden keşide ettiği ... yevmiye no.lu 29/12/2017 tarihli ihtarname ile kooperatif yönetimine üyeliğin gerçekleştirilmesi hususunu ihtar ettiğini ancak kooperatif yönetiminin geçerli bir sebep dahi bildirmeksizin üyeliğinin yapılmayacağını söylediğini, işyerini satın aldıktan sonra elektrik aboneliğini gerçekleştirmek için yönetimden iş yeri uygunluk yazısı istediğini ve yine üyeliğinin yapılmasını talep ettiğini, yönetimin ise "işyerini kendisine satan kişinin yönetime borcu olduğunu, bu borcu ödemesi halinde üyeliğinin yapılacağını ve yazının verileceğini" müvekkiline söylediğini, bunun üzerine banka kanalıyla işyeri eski sahibinin üyelikten kaynaklı 15.000,00 TL borcunu 12/12/2017 tarihinde 10.000,00 TL ve 5.000,00 TL olmak üzere yönetime ödediğini, elektrik aboneliğinin yapılacağı ve üyeliğinin gerçekleştirileceği düşüncesiyle kendisine ait olmayan borcu ödediğini, fakat üyeliğinin yapılmadığını ve elektrik idaresine başvuru yapabilmesi için verilen işyeri uygunluk yazısında ise işyerinde kiracıymış gibi gösterildiğini, bu nedenlerle işyerinin açılışı geciktiği gibi üyelik hakkının ise verilmediğini beyan ederek, müvekkilinin kooperatif üyeliğinin tespiti ile tescilini, üyeliğinin tespit ve tesciline karar verilmemesi halinde kooperatife ödemiş olduğu 15.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki davanın müvekkiline değil kooperatif üyeliğini devretmeyen, kooperatif ortağı ...'a yöneltilmesi gerektiğini, kooperatif tarafından devreden ortak ile devralmak isteyen davacının birlikte yazılı olarak kooperatife başvurması veya noterlikçe tanzim edilmiş kooperatif üyeliği devir sözleşmesini yönetime sunmaları halinde ortaklığa kabule engel bir hal olmadığının .... Noterliğinden keşide edilen 12/01/2018 tarihli ve ... yevmiye no.lu ihtarname ile davacıya bildirildiğini, bu nedenle öncelikle pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddini talep ettiklerini, davacı satışa engel yoktur yazısının varlığını iddia etmekte ise de ...'a verilen 2017/283 sayılı OSB uygunluk görüşünün ... isimli şahıs adına düzenlendiğini ancak belgenin tahrif edildiğini ve davacı isminin yazıldığını, kooperatif üyesi ...'un kooperatife müracaat ederek Kasım 2017 dahil üyelik borcunun olmadığına dair yazının kendisine verilmesini talep etmesi üzerine 2017/282 sayılı yazıda ...'un Kasım 2017 dahil bir borcu olmadığının yazıldığını, bu borcun ise kooperatif aidat borcu olmayıp Kat Mülkiyeti Kanunu hükümleri gereğince site aidat borcu olduğunu, nitekim ...'un üyeliği gereği kendisine tahsis edilen iş yerini satmasından önce 8.603,32 TL tutarındaki site aidat borcunu ödememesi nedeniyle aleyhine .... İcra Müd. ... E. sayılı dosyasından icra takibine geçildiğini, ...'un itirazı nedeniyle Küçükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/327 E. sayılı dosyası gereği itirazın iptali davasının açıldığını, daha sonra borcun kooperatif hesabına ödenmesi nedeniyle davadan feragat edildiğini, bu borcun davacı tarafından ödendiği yönündeki iddiasının kooperatif ortaklığının kabulü yönünde bir delil olamayacağını, bu hususun tamamen KMK hükümleri çerçevesinde eski malik ile yeni malik arasındaki bir konu olduğunu, öte yandan üyelik devir işleminin yapılabilmesi için üyeliği devreden ve devralan kişilerin kooperatife birlikte yazılı olarak müracaat etmesi veya noterden tanzim ettikleri kooperatif üyelik devir sözleşmesini ibraz etmesi gerektiğini, kooperatif tarafından ferdileşme işlemi gereği ortak adına tahsis edilen taşınmazın yine üye tarafından 3. kişiye satılmasının mümkün olduğunu ancak bu satışın tek başına satıcının kooperatif nezdindeki üyelik haklarının devri anlamına gelmeyeceğini, nitekim ...'un kooperatife 20/12/2017 tarihinde verdiği 2017/106 sayıda kayıtlı dilekçesinde işyerini ...'a sattığını ancak üyelik haklarını devretmediğini, sadece işyerinin mülkünü bu kişiye tapuda devrettiğini bildirmiş olduğu gibi ayrıca ... tarafından... Noterliğinden keşide edilen 17/01/2018 tarih ... yevmiye nolu ihtarname ile üyelik haklarını ve kooperatif bünyesindeki ... ada ... ve ... parselde bulunan tüm haklarını devretmediği kooperatif üyeliğinin devam ettiğinin ihtar yoluyla kooperatife bildirdiğini, ...'un iddiasına göre davacının sunmuş olduğu satış sözleşmesinde "...üyelik haklarımı devrediyorum" şeklinde ibarenin sözleşmeye sonradan eklendiğini beyan ederek hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN VE DAİREMİZİN KARARLARI
1-Mahkemenin 07/10/2020 tarihli kararı; davacının öncelikli talebi üyeliğin tespiti ve tescili olup davacının kooperatif üyeliğini kazanabilmesi için ... Sayılı Kooperatif Kanunu 14/3 gereğince ve ana sözleşmenin 17/1-2 gereğince davacının ve tapuyu devir aldığı dava dışı 3. Kişinin kooperatif üyeliğini devir aldığını bildirmesi ve kooperatifinde ortaklık şartlarını taşıması durumunda yönetim kurulunca karar alınması gerekmekte iken davacı ile dava dışı 3. Kişi ile aralarında kooperatif üyeliğinin devrine ilişkin açık muvaffakat beyanı olmadığı ve 25.09.2017 tarihli sözleşme bu kapsamda sayılamayacağından üyeliğin tespiti ve tescili talebinin reddi gerektiği, davacının dosyaya sunduğu belgelere göre 15.000,00-TL ödemenin üyelik yapıldığı inancı ile geçmiş aidat borcu açıklaması ile yapıldığı, her ne kadar davalı tarafından ödemenin 3. Kişi yararına olduğu iddiasında bulunulmuş ise de ödemelerde dava dışı 3. Kişiden bahsedildiği gerekçesiyle, davacının ...ne üyeliğinin tespiti ve tescili talebinin reddine, ödemiş olduğu 15.000,00-TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
2-Dairemizin 15/05/2024 tarihli kararı; Davada kooperatif üyesi olduğunun tespiti talep edildiğinden görevli mahkemenin ... sayılı yasanın 99.maddesi uyarınca Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, davanın terditli olarak açıldığı, davacının öncelikle kooperatif üyesi ve aynı zamanda işyerinin sahibi olan ...'dan aralarında yapmış oldukları sözleşmeyle hem taşınmazı ve hem de kooperatif üyeliğini devraldığını ileri sürerek kooperatif üyeliğinin tespiti ile üyeliğin tesciline karar verilmesini talep ettiğinden, bu istemin üyeliği devraldığını iddia ettiği ...'un haklarını etkileyeceği için davacı tarafa ... aleyhine dava açmak için süre verilerek, her iki davanın birlikte görülmesi gerekirken eksik inceleme neticesinde karar verildiği, kabule göre değerlendirildiğinde ise davacı tarafından ödenen bedellerin kooperatif üyelik aidatı değil kooperatifin aynı zamanda site yönetimi olarak görev yapması nedeniyle Kat Mülkiyeti Kanunundan kaynaklanan site aidat borcu olduğunu ileri sürdüğünden bu hususun açıklığa kavuşturulması gerektiğinden kaldırma kararı verilmiştir.
3-Mahkemenin 05/11/2025 tarihli kararı; davacıya kooperatif üyeliğini devir ve temlik
edecek kişinin taşınmazı satan dava dışı ... olduğu,
davacının, dava dışı ...’dan 16.11.2017 tarihinde iş yerini satın aldıktan sonra elektrik aboneliğini adına yapmak ve yönetimden iş yeri uygunluk yazısını alabilmek için 15.000 TL ödeme yaptığı, davacının söz ödemeyi üyelik yapıldığı inancı ile gerçekleştirdiği, ödemelerde dava dışı ...'dan bahsedilmediği, dava dışı ... ile yapılan sözleşmeye dayanılarak davacı tarafından üyeliğin kendisine devrinin yapılmasını sağlamak, elektrik aboneliğini yapmak ve yönetimden iş yeri uygunluk yazısını alabilmek amacıyla borcu kendi adına ödemiş olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, davacının kooperatif üyeliğinin tespit ve tesciline yönelik asıl talebinden vazgeçmesi sebebiyle bu talep yönünden esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının davalı kooperatife ödemiş olduğu 15.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kaldırma kararı sonrasında davacı tarafın koopertaf üyeliğinin tespitine dair taleplerinden vazgeçtiklerini, ödenen bedel yönünden bilirkişi raporunda davacının taşınmazı satın aldığı ...’un geçmiş dönem site aidat borcunun kapatılmasına yönelik yapıldığının tespit edildiğini, buna rağmen mahkemece hatalı karar verildiğini, mahkemece gerekçesinin aksine dosyada sözkonusu ödemenin elektrik aboneliği nedeniyle yapıldığına dair hiçbir belge bulunmadığını bu ödeme nedeniyle ... hakkındaki davadan feragat edildiğinin sabit olduğunu, kooperatif yönetim kurulu site yönetim planı gereğince aynı zamanda site yönetimi olarak görev yaptığından feragat edilen borcun kooperatif aidat borcu değil KMK'dan kaynaklanan site aidat borcu olduğunu, davacının 3.kişi ... adına ödeme yaptığını, davacı ve taşınmazı devreden ... arasında BK m.195 hükmünce borcun iç üstlenilmesi sözleşmesi yapıldığını, davacının iade talebini dava dışı ...'a yöneltmesi gerektiğini, davacı üyelik tespit talebinden vazgeçtiği için davanın Ticaret Mahkemesinin görev alanından çıktığını, mahkemece davacının talepleri hakkında kısmen red kısmen kabul yönünde karar verilmiş olmasına rağmen davalı lehine vekalet ücretine hükmetmemiş olmasının hatalı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, kooperatif üyesi olduğunun tespit ve tescili, bu talep kabul edilmediği takdirde kooperatife ödenen 15.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili istemine ilişkindir.
Dairemizin kaldırma kararında yapılan açıklamalar çerçevesinde görev hususu kesinleştiğinden, davalı vekilinin görev itirazları yerinde görülmemiştir.
Davacının terditli davasında ilk talebi kooperatif üyesi olduğunun tespit ve tesciline yönelik olduğundan, kaldırma kararı uyarıca davacı tarafa üyeliği devraldığını iddia ettiği ...'a karşı dava açmak üzere süre verildiği ancak davacı vekilinin 14/10/2024 tarihli dilekçesi ile kooperatif üyeliğinin tespit ve tesciline yönelik taleplerinden vazgeçtiklerini, kooperatife üye olacağı inancıyla yapmış olduğu 15.000,00 TL ödemenin tahsilini talep ettiklerini bildirmiştir.
İhtilaf, davacı tarafından yapılan 15.000,00 TL ödemenin kooperatiften tahsilinin mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
25/09/2017 tarihli sözleşme incelendiğinde; "Mal Sahibi ...", "Malı Alıcı ..." olup "... Sanayi Sitesinde ... blok no ... numaralı dükkanımı ...'a 1.350.0000 bedelle sattım. Ödeme şekli 1.000.000 TL nakit, 350.000 TLçekle olacaktır. 55.000 TL satış öncesi verilecektir. Bu sözleşme şahitler huzurunda imzalanmıştır. ... San Sitesindeki üyelik haklarımı devrediyorum..." şeklinde düzenlenmiş, ..., ... ile şahitler ... ve ... tarafından imzalanmıştır. İşyeri 16/11/2017 tarihinde davacı adına tescil edilmiştir.
Taraflarca üyeliğin devri yönünde kooperatife yapılan bir başvuru bulunmamaktadır. Aksine ... kooperatife sunduğu 20/12/2017 tarihli dilekçesi ile "kooperatifinizde adıma kayıtlı ... ada ... parsel ... blok ... numaralı işyerimi 1.350.000 TL'ye ...'a sattım. Bu satış ile ilgili halen 544.000 TL alacağım var. Kendisine güvenip tapuyu verdim 544.000 TL alacağımı henüz alamadım. ... ada 2 ve 3 parselde bulunan haklarımı devretmedim. Bu işlem neticesinde kooperatif haklarımı ve üyelik haklarımı devretmediğimi dolayısıyla kooperatifteki üyeliğimin devam ettiğini beyan ve ibra ederim" şeklinde beyan sunmuş yine aynı hususta kooperatife.... Noterliğinden 17/01/2018 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarname keşide etmiştir.
Mahkemece mali müşavir ... ve kooperatif uzmanı...'ten oluşan bilirkişi heyetinden alınan 18/06/2025 tarihli ek raporda;
Davacının, davalı kooperatif üyesi dava dışı ...'dan taşınmaz satışı yanında ayrıca ... sayılı kanun ve ana sözleşme hükümlerine uygun olarak kooperatif üyeliğinin devir aldığı ispat edilmediğinden kooperatif üyesi olmadığı,
Küçükçekmece 2. Sulh Mahkemesinin 2017/327 E sayılı gerekçeli kararına göre .... İcra Müd. ... E sayılı icra dosyası ile dava dışı ...'dan talep edilen alacak nev'inin KMK kapsamında 2014 Şubat tarihinden 2015 Haziran ayına 2015 Temmuz ayından 2016 Ekim ayına kadar olan toplam 4.837,00 TL site aidat borcu ile KMK 20. Mad si gereği aylık %2 den işleyen 3.771,32 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 8.608,32TL site yönetim gideri aidat alacağı olduğu,
Davacı gerek dava dilekçesi gerekse rapora itiraz dilekçesinde “Üyeliğin kendisine devrinin yapılmasını sağlamak, işyerini satın aldıktan sonra elektrik aboneliğini yapmak ve yönetimden iş yeri uygunluk yazısını alabilmek için kendi hesabından 15.000TL'lik tutarı kooperatife gönderdiğini” beyan ettiği, ... sayılı kanun ve ana sözleşme hükümleri kapsamında davacıya davalı kooperatif üyeliğini devir ve temlik edecek kişinin taşınmazı satan dava dışı ... olacağı tartışmasız olup üyeliğin devredilmediğinin dosya kapsamı ile tevsik edildiği,
Davacı, dava dışı ...'dan 16.11.2017 işyerini satın aldıktan sonra elektrik aboneliğini adına yapmak ve yönetimden iş yeri uygunluk yazısını alabilmek için dava dışı ...'un icra takibine konu edilmiş yönetim tarafından kendisine bildirilen geçmiş dönem site aidat borcuna karşılık 12.12.2017 tarihinde 10.000 TL ve 5.000 TL olmak üzere toplam 15.000. TL lik ödeme yapmış olduğu, Mevcut dosya kapsamı gereği, davacının taşınmaz satın aldığı ...'un geçmiş dönem site aidat borcunun kapatılmasına yönelik 15.000 TL lik ödemenin kooperatif hesabına yapıldığı tespitlerine yer verilmiştir.
Küçükçekmece 2. Sulh Mahkemesi'nin 2017/327 E. Sayılı dosyası incelendiğinde; kooperatif tarafından, ... hakkında sitenin ortak giderleri için harcanmış olup Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 20.maddesi gereğince üzerine düşen aidat yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle 2014 yılı Şubat - 2015 Haziran ayına kadar 17 ay x 118,00 TL, 2015 yılı Temmuz - 2016 Ekim ayına kadar 16 ay x 177,00 TL olmak üzere toplam 4.837,00 TL tutarındaki aidat borcu, KMK m.20 gereğince aylık %2 oranında hesaplanan toplam 3.771,32 TL gecikme ile toplam 8.608,32 TL borcun tahsili amacıyla .... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, takibe itiraz edilmesi üzerine itirazın iptali davası açıldığı ancak davacı kooperatif vekilinin 13/12/2017 tarihli dilekçesinde davadan feragat ettiklerini bildirmesi nedeniyle Küçükçekmece 2. Sulh Mahkemesinin 03/01/2018 tarihli 2017/327 E. 2018/15 K. Sayılı kararıyla feragat nedeniyle davanın reddine karar verildiği ve kararın 21/06/2018 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir.
Davacı tarafından ise işbu dava konusu ettiği bedeller 12/12/2017 tarihinde kooperatif hesabına "... Blok No .. Geçmiş Dönem Aidat Borcu" açıklaması ile 10.000,00 TL, yine aynı tarihte "Kayide Bedeli .... Blok No.." açıklaması ile 5.000,00 TL olarak yatırılmıştır.
Davacı tarafından yatırılan bedellerin taşınmazı satın aldığı ...'un kooperatif ortaklığından kaynaklanan borçları değil, site aidat borcu olduğu gerek bilirkişi raporu gerekse yukarıda incelenen dava dosyası kapsamında tespit edilmiştir. Davacı tarafından taşınmaz devralınıp eski malikin siteye olan borcunun rızaen ödendiği, ihtilafın davacı ile ... arasındaki anlaşmazlıktan kaynaklandığı anlaşılmakla, devralınan taşınmazın site aidat borcu olup kooperatife rızaen ödenen bedelin kooperatiften tahsili mümkün olmadığından mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü yönünde hüküm tesis edilmesi hatalı olduğundan, davalı vekilinin istinaf talebi kabul edilerek HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca davanın reddi yönünde yeniden hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca KABULÜ ile İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../11/2025 tarihli 2024/... E. 2025/... K sayılı kararının KALDIRILMASINA ve DAİREMİZCE YENİDEN HÜKÜM TESİS EDİLREREK;
a-Davacının kooperatif üyeliğinin tespit ve tesciline yönelik asıl talebi yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
b-Davacının bedele yönelik terditli isteminin REDDİNE,
c-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL maktu karar harcının davacı tarafından peşin yatırılan 35,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 696,10 TL'nin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına
ç-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
d-Davalı tarafından yapılan 463,27 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
e-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince 15.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
f-Yatırılan gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
2-İstinaf yargılama giderleri yönünden,
a-Davalı tarafça yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına,
b-Davalı tarafça yatırılan istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına,
c-Davalı tarafından sarfedilen 3.074,00 TL (istinaf harcı ve posta masrafı) istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
ç-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davalıya ilk derece mahkemesince iadesine,
d-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 361/1 maddesi ve Anayasa Mahkemesi'nin 21/05/2026 tarih ve 33260 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 26/02/2026 tarihli 2026/49 E. 2026/48 K. sayılı kararı gereğince tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.10/06/2026