T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1757
KARAR NO : 2025/1153
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS : 2018/255
KARAR NO : 2021/651
DAVA TARİHİ: 13/03/2018
KARAR TARİHİ: 14/07/2021
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 22/10/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı şirkete İş Sağlığı Güvenliği ve İşyeri Hekimliği Hizmeti verdiğini, tarafların süregelen ticari ilişkisi sebebiyle güvene dayalı olarak aralarında herhangi bir sözleşme imzalanmadığını, müvekkili firmanın hizmet vermeye başlayabilmesi için davalı firmanın ISG - Katip sistemi üzerinden iş güvenliği ataması yapılıp talebin onaylanmasının gerektiğini, taraflar arasındaki iş ilişkisinin bu sistemde mevcut olduğunu, yazılı bir sözleşme olmamakla birlikte zımni olarak sözleşme ilişkisi kurulduğunu, davalının fatura bedellerinden kaynaklanan borcunu ödememesi üzerine Büyükçekmece 3. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının haksız ve kötü niyetli olarak borca ve yetkiye itiraz ettiğini, bunun üzerine dosyanın yetkili Bakırköy 9. İcra Dairesine ( ... E.) gönderildiğini, davalının borca itirazı sebebiyle takibin durduğunu beyan ederek; davanın kabulü ile takibin devamına, davalının 191.217,80 TL asıl alacak ve 21.812,12 TL geçmiş dönem faizine yapılan itirazın iptaline karar verilerek %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin belirtilen faturalar kapsamında davacı şirkete borcunun bulunmadığını, sunulan faturalardan 3 adedinin iade edildiğini, bu faturalara ilişkin hizmetin alınmadığını, buna rağmen dava konusu edilmesinin anlaşılamadığını, kabul edilmeyen bu faturalara ilişkin borç bulunmadığını, 2014 yılından devredildiği iddia edilen 12.820,50 TL’lik fatura alacağının da dayanağının bulunmadığını, davaya konu diğer faturaların bir kısmının davacıya nakit olarak bir kısmının da barter usulü daire devretmek suretiyle ödendiğini, bir kısım faturalara ilişkin hizmet alınmadığını, ayrıca faturaların müvekkili şirkete usulüne uygun olarak tebliğ ve teslim edilmediğini, müvekkilince de kabul edilmediğini, irsaliyesi bulunmayan faturaların davaya konu edildiğini, tebliğin ispat külfetinin alacaklıda olduğunu, bu ispatın yapılamadığını talep edilen faiz oranının da yüksek olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; "...tarafların arasındaki uyuşmazlık Bakırköy 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı takip dosyasındaki takibe konu İş Sağlığı Güvenliği Ve İş Yeri Hekimliği Hizmet faturasının tahsili için takip başlatılmış, davalıların itirazı ile duran takibin devamı talebi talebi ile iş bu dava açılmış olup, tarafların bilirkişi deliline dayanmış olmaları nedeni ile dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup dosyada mevcut rapor ve birden fazla alınan ek rapor bulunmakta olup, 07.05.2021 tarihli Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen raporun ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu, raporda davacı ticari defterlerinde icra takip tarihinde davacının davalıdan 191.217,80 TL alacaklı gözüktüğü, iddialara konu 167.500,01 TL'lik faturanın davacı kayıtlarında olduğu, ancak davacının bu fatura bedelinin nakden ödendiğine ilişkin davalı borcuna 167.500,01 TL işlediği, davacının davalıya 167.500,01 TL ödediğini ispatlaması halinde, icra takip tarihinde davacının davalıdan 175.623,00 TL alacaklı olacağı, ancak davacının davalıya 167.500,01 TL ödediğini ispatlayamaması halinde icra takip tarihinde davacının davalıdan 8.122,99 TL alacaklı olacağının tespit edildiği, davalının barter ödemesi iddiası ile davacının ticari defterinde 167.500,01 TL'lik faturanın davacının kendi ticari kayıtlarında olduğu ve bu fatura bedelinin nakden ödendiğine ilişkin davalı borcuna 167.500,01 TL işlediği anlaşılmakla davalının takip tarihi itibari ile davacıya 8.122,99-TL alacaklı olduğu anlaşılmakla açılan davanın kısmen kabulüne, davalının bakırköy 9. icra müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında yapmış oldukları itirazın 8.122,99-TL asıl alacak yönüden itirazın iptaline, takip tarihinden itibaren alacağa davacının talebi aşılmamak üzere 3095 sayılı kanunun 2/2.maddesi uyarıca değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, alacağın likit olması nedeni ile alacağın %20 si oranında (1.624,59-TL) icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili yasal süre içerisinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; dava zorunlu arabuluculuğa tabi olmamasına rağmen hükümde arabuluculuk ücretine hükmedildiğini, mahkemece bilirkişi raporunun aynen karara geçirildiğini ancak rapor hüküm kurmaya elverişli olmadığı gibi bilirkişilerin hukuki yönden değerlendirme yapmasının ise kanuna aykırılık teşkil ettiğini, davalı tarafça ihtara rağmen defterler ibraz edilmediğinden müvekkilinin usulüne uygun tutulan defterlerine göre karar verilmesi gerektiğini, müvekkili davasını ispat etmesine rağmen mahkemece ispat yükünün ters çevrildiğini, önceki raporların hiçbirinde barter ödemesine karşılık yapılan nakdi ödemenin ispatı hakkında bir tespite yer verilmemesine rağmen son raporda böyle bir ispat hususunun bilirkişi tarafından dile getirildiğini, her ne kadar ispat yükü müvekkili üzerinde bulunmasa da, bu aşamaya kadar ispatı konu edilmeyen barter iddiasına karşılık müvekkili tarafından yapılan ödeme hakkında beyan ve belge sunmak için mahkemece süre verilmediğini, bilirkişi raporunun tebliğinin ardından barter ödemesinin müvekkili tarafından yapıldığını beyanla rapora itiraz ederek mahkeme aksi kanaatte ise ek rapor alınmasını talep etmelerine rağmen yapılan ilk duruşmada belge sunmalarına imkan verilmeksizin karar verildiğini, ödemenin ispatı için imkan tanınmış olsaydı mevcut barter ödemesinin nasıl yapıldığının mahkemeye ibraz edilecek evraklarla ispat edileceğini, davalı ticari defterlerinde de barter faturasının ödeme kayıtlarının zaten mevcut olduğunu, firma sahibi ...tarafından müvekkiline verilen el yazılı ve imzalı taahhüt çerçevesinde bahse konu barter dairenin ödemesinin taraflar arasında ne şekilde yapıldığının açıkça yazıldığını, eklerde sunulan diğer evrakların taraflar arasında yapılan ticaretin ne şekilde yapıldığını gösterir evraklar olduğunu, davalı firma sahibi ...tarafından imzalanarak müvekkiline verilen taahhütnamenin de yapılan ticaretin alacak verecek kalemlerinin özeti niteliğinde olduğunu, davalı taraf eğer ticari defterlerini sunsa idi ödemelerin davalı defterlerinden tespit edilebileceğini ancak kötüniyetli olarak defterlerin ibraz edilmediğini beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı tarafından Büyükçekmece 3. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile davalı hakkında takip başlatıldığı, davalının yetki itirazı üzerine dosyanın Bakırköy 9. İcra Müdürlüğü'ne gönderildiği, Bakırköy 9. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından düzenlenen ödeme emrine göre davacı tarafından 191.217,80 TL asıl alacak, 21.812,12 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 213.029,92 TL alacağın tahsilinin talep edildiği, ödeme emrinin davalıya 12/01/2018 tarihinde tebliği üzerine, davalının 18/01/2018 tarihinde itiraz ettiği, eldeki davanın 13/03/2018 tarihinde İİK 67.maddesi uyarınca hak düşürücü sürede açıldığı tespit edilmiştir.
İstinafa konu dava itirazın iptali istemine ilişkin olduğundan, yatırılması gereken harcın Harçlar Kanunu'nun 28.maddesi gereğince tespiti ile peşin olarak ödenmesi gerekmekte olup harç ödenmedikçe davaya devam edilmesinin olanağı bulunmamaktadır. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28.maddesi "(1) sayılı tarifede yazılı nispi harçlar aşağıdaki zamanlarda ödenir. a) (Değişik: 23/7/2010-6009/18 md.) Karar ve ilam harcı; Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin, geri kalanı kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir...", 30.maddesi "Muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 409 uncu maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır.", 32.maddesi ise "Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır." şeklinde düzenlenmiştir. Nispi harca tabi davalarda, dava değeri üzerinden hesap edilen harcın 1/4'ünün peşin olarak ödenmesi gerekmektedir. Dava açılırken, harcın eksik alınmış olması halinde mahkemece davaya devam olunabilmesi için Harçlar Kanunu'nun 30. ve 32.maddeleri uyarınca harcın tamamlanması yoluna gidilir ve davacıya eksik harcı yatırması için süre verilir. Şayet verilen süreye rağmen eksik harç ikmal edilmez ise dosya işlemden kaldırılır ve HMK'nın 150.maddesi uyarınca süresinde harç tamamlanarak dosya yenilenmez ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.Dava dilekçesinde dava değeri 191.217,80 TL olarak bildirilmiş, sonuç ve istem kısmında 191.217,80 TL asıl alacak ve 21.812,12 TL geçmiş dönem faizine yani toplam 213.029,92 TL yönünden itirazın iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.Tevzi formu incelendiğinde ise dava değerinin "0" olarak gösterildiği, 35,90 TL başvuru harcı ile 35,90 TL maktu harç yatırıldığı, nispi harç yatırılmadığı anlaşılmıştır.Bu durumda mahkemece öncelikle davacının itirazın iptali isteminin sadece asıl alacak yönünden mi olduğu yoksa işlemiş faizi de mi kapsadığı yönünde beyanı alınarak, şayet asıl alacak yönünden itirazın iptali talep ediliyor ise 191.217,80 TL üzerinde, hem asıl alacak hem de işlemiş faiz yönünden itirazın iptali talep ediliyor ise 213.029,92 TL üzerinden nispi harcın ikmal edilmesi için süre verilmesi, verilen süreye rağmen eksik harç ikmal edilmez ise dosya işlemden kaldırılarak, HMK'nın 150.maddesi uyarınca süresinde harç tamamlanarak dosya yenilenmez ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğinden davacı vekilinin esasa yönelik istinaf sebepleri bu aşamada incelenememiştir.Ayrıca gerekçeli kararda hüküm kısmının 9.maddesi ile "zorunlu arabuluculuk" ücreti yönünden hüküm tesis edilmiş ise de, dava tarihi 13/03/2018'dir. 19/12/2018 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkındaki Kanun'un 20. maddesinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na "Dava şartı olarak arabuluculuk" başlığı ile 5/A maddesi eklenmiş ve ticari davalarda arabuluculuk zorunlu hale getirilmiştir. Dava tarihi itibariyle eldeki dava zorunluk arabuluculuğa tabi olmadığı gibi arabuluculuk başvurusu da bulunmadığından, bu yönde hüküm tesis edilmesi dosya kapsamına aykırı olup yeniden verilecek hükümde anılan hususun da nazara alınması gerekmektedir. 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesinde "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü taktirde bunu resen gözetir" hükmü gözönüne alındığında, eksik harç tamamlatılmadan yargılamaya devamla hüküm kurulmuş olması kamu düzenine aykırılık teşkil ettiğinden, davacı vekilinin esasa yönelik istinaf sebepleri bu aşamada incelenmeksizin kararın HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/255 E. 2021/651 K. Sayılı 14/07/2021 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE,3-Davacı tarafça yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,5-Davacının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 22/10/2025