T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1727
KARAR NO : 2025/1123
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2015/1003
KARAR NO : 2021/544
DAVA TARİHİ: 30/10/2015
KARAR TARİHİ: 10/06/2021
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
KARAR TARİHİ: 15/10/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin İstanbul ili, Esenyurt İlçesi, Akçaburgaz Mahallesi, .. Pafta, ...ada, ..parselde bulunan gayrimenkul üzerine yapmış olduğu Logistik depo inşaatı için Esenyurt Belediye Başkanlığından 20/02/2012 tarihinde inşaat ruhsatı aldığı ve yapacağı inşaat için inşaat projesine ek olarak zeminde uygulayacağı iksa için belediye iksa projesi verdiğini, davalı sigortayla 15/02/2012 başlangıç tarihli ... nolu poliçe ile İnşaat Sigortası ve İşveren Mali Mesuliyet Sigortası yaptığını, inşaat devam ederken 03/11/2013 tarihinde inşaatın doğu cephesindeki iksa perdesinin devrildiği ve önündeki yaklaşık 100 metrelik kesime zarar verdiği ve kayan kitlenin içinden fazla miktarda su geldiği tespit edilerek İski’ye başvurulduğunu, müvekkil şirketin hasar bedelinin ödenmesi için davalı sigorta şirketine başvurduğunu, davalı sigorta şirketinin de Büyükçekmece 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/64 D.İş sayılı dosyası ile hasarla ilgili tespit yaptırmak için başvurduğunu, davalı sigorta şirketinin kendi çalıştığı ... Sigorta Eksperlik Hizmetleri Ltd.Şti’nden ekspertiz raporu istediğini ve 31/03/2014 tarihli ekspertiz raporunda hasar bedelinin 421.828,49TL olarak belirlendiğini ancak hasarlara sebebiyet iksa sisteminin hesap raporunda 80cm çaplı fore kazıklı ve germeli ankrajlı olarak yapıldığı Esenyurt Belediyesince onaylanan geçici iksa sistemi projesinde bu kesimin çivisi ve püskürtme beton ile kaplı olarak dizayn edildiği görüldüğünden hasarın teminat dışı kaldığı ve %10’nun 42.182,25-TL’nin ödenebileceğinin belirtildiğini, davalı şirketin bu rapora dayanarak müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapmadığını, davacı şirketçe ilk başta iksa sisteminin ekonomik ve hızlı bir sistem olması nedeniyle zemin çivili duvar inşa edilmesinin tercih edildiğini ancak kazı sırasında karşılaşılan zemin şartlarından dolayı ve üçüncü kişilerin zarar görmemesi açısından fore kazıklardan ve öngermeli ankrajlardan oluşan bir iksa sisteminin inşa edilmesi gerektiği için iksa projesinin revize edildiği, henüz belediyeye verilmediğini, bundan dolayı iksa sistemi projesinin ruhsat aşamasındaki projeden farklı olduğunu ancak bu farklılığın iksa sisteminin güvenliğini arttırıcı yönde olduğunu, eksper raporunda müvekkil şirketin hasarının 421.828,49TL olarak belirlendiğini, müvekkil şirketin bu hasar için çok daha fazla bedel ödediğini beyan ederek; davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla 03/11/2013 tarihinde iksa sisteminin çökmesi sonucu oluşan hasar nedeniyle şimdilik 421.828,49 TL bedelin hasar tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... İnş. Ve Gayrimenkul Geliştirme San. ve Tic A.Ş.’nin İstanbul İli, Büyükçekmece İlçesi, Akçaburgaz Mahallesi, .. Pafta, .. ada, ... parsel tapu kaydına göre Esenyurt, Kıraç, Sanbir Bulvarı, ö.Cadde, ....Bölgede ... Lojistik’e ait binanın bitişiğindeki 58.00m2 arsa üzerinde, 3 katlı toplam 110,00m2 kapalı alanlı depolama yapısının inşaatı işi, inşaatı üstlenen... İnşaat Taah.Tur.San. ve Tic. A.Ş tarafından müvekkil ... Sigorta A.Ş.’ye 2610/... Y-0 Nolu İnşaat Sigorta Poliçesi ile 15/02/2012-31/12/2013 CAR ve 31/12/2013-31/12/2014 bakım süreler arasındaki dönem için poliçede verilen şartlar ve teminatlar dahilinde sigortalandığını, 03/11/2013 tarihinde inşaatın doğu cephesindeki iksa perdesinin devrildiği ve devrilen perde ile birlikte perde arkasındaki toprak kitlesinin inşaat alanına akmasıyla hasar meydana geldiği, meydana gelen hasar tespiti için Büyükçekmece 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/64 D.İş sayılı dosyası açıldığı, rapora göre hasar nedeniyle dosyasına projelerin sunulması talep edilmesine rağmen dosyaya sunulan evrakların resmi nitelikte onaylı projeler olmadığı kanaatine varıldığı, hasarla ilgili müvekkil şirket nezdinde 2128728/1 nolu dosyadan görevlendirilen eskpertiz raporunda hasar miktarının 37.129,35TL olduğu tespit edildiği ve 19/11/2014 tarihli ibraname ile mutabık kılınarak ve sigortalının bu ödemeyi sigorta poliçesini düzenleyen ... Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd.Şti’ne olan sigorta prim borcuna karşılık ödenmesine ilişkin 04/04/2015 tarihli talebi uyarınca 23/06/2015 tarihinde ... Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd.Şti’ne ödendiği ve sigortalının bu olaydan dolayı tüm zararının tazmin edildiğini, yapılan bu ödemeye ilişkin davacı sigortalıdan 03/11/2013 tarihinde vuku bulan toprak kayması sebebiyle uğramış olduğu zararlardan dolayı sigorta poliçesi gereğince 37.129,35TL tazminat bedelinin tahsil ettiğine, mezkur hadiseden dolayı keşide ettiği ve edeceği ihtarnameler, açmış olduğu ya da açacağı dava ve icra takipleri ile işlemiş ve işleyecek faizlerden feragat ettiğine, ... Sigorta A.Ş’yi mezkur hasardan ve poliçeden kendisine teveccüh eden bütün vecibe ve taahhütlerden başkaca bir alacak ve iddiası kalmamak kaydı ile tam ve mutlak suretle ibra ettiğine, bu olay sebebiyle 3. şahıslara karşı haiz olduğu her türlü dava ve talep haklarının ... Sigorta A.Ş’ye geri dönülemez şekilde devir ve temlik ettiğine dair 19/11/2017 tarihli ibraname ve temlikname alındığını, davacının zamanaşımı süresinin dolmasına 4 gün kala iş bu davayı açtığını, hasarın proje kusurundan kaynaklandığı için davanın reddini talep edilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; "İş bu dava, sigorta poliçesi ile sigortalanan inşaat alanındaki istinat duvarının yıkılması sonucu oluşan toprak kaymasından kaynaklanan zararların sigorta poliçesi kapsamında tespit ve tazminine ilişkindir.
Somut olayda; davacının iddiası, sigorta poliçesi ile sigortalanan inşaat alanındaki istinat duvarının yıkılması sonucu oluşan toprak kaymasından kaynaklanan zararların sigorta poliçesi kapsamında tespit ve tazminine ilişkindir. Davalının iddiası ise duvarın resmi projeye aykırı olarak yapıldığı, taraflar arasında oluşan zararla ilgili mutabakat yapıldığı ve mutabakat uyarınca kararlaştırılan poliçe bedelinin ödendiği yönündedir. Bu durumda taraflar arasında ihtilaf konusu; alanındaki istinat duvarının yıkılması sonucu oluşan hasarın poliçe kapsamında kalıp kalmadığı, taraflar arasında bu yönde bir mutabakat yapılıp yapılmadığı, ödeme yapılıp yapılmadığı dolayısıyla da davacının alacak talebinde bulunup bulunamayacağı noktalarında toplanmaktadır.Somut olayda; davalı sigortacı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen, Sigortalısı davacı... İnş. Taah. Tur. San. ve Tic AŞ, Başlangıç tarihi: 15/02/2012, Bitiş Tarihi:10/05/2013, Müddeti(Gün):450, Sigorta Konusu: Sigortalının Akçaburgaz Mah... Pafta, .. adabbparsel Esenyurt/İstanbul adresinde yapmakta olduğu bina inşaatı, İnşaat teminat bedeli: 75.000.592,00TL, Enkaz kaldırma teminat bedeli 1.440.011,00TL, Poliçe numarası 21277597Y-0 olan İnşaat Sigorta Poliçesi tanzim edildiği, poliçenin Plan ve Proje yapımcısı teminatının “d” maddesi uyarınca "Kusurlu malzeme ve, veya işçilik ve,veya kusurlu plan-proke ve çizimler nedeniyle oluşan kayıp ve zararların onarımı değiştirilme veya düzeltilmesi için yapılan masraflar istisnadır. Ancak bu istisna hasardan doğrudan doğruya ve hemen etkilenen sigortalı değerlerle sınırlı olup, doğru inşa edilmiş sigortalı değerlerde aynı nedenle oluşan kayıp ve hasaralar için uygulanmayacaktır. Hasarın % 10’u olay başı azami 100.000,00 TL, Proje süresince toplamda 250.000,00 TL limit ile" öngörüldüğü anlaşılmıştır.Mahkememizce hasarın teminat kapsamında kalıp kalmadığı hususu teknik incelemeyi gerektirdiğinden uyuşmazlığın çözümü adına teknik bilirkişiler eliyle inceleme yapılmış ve hazırlanan kök ve ek raporlar dosya içerisine alınmıştır.Hazırlanan teknik bilirkişi raporlarındaki tespitler dikkate alındığında, davacının onaylı projeye uygun olarak inşaatı yapmadığı, onaysız bir projeyle inşaatı yapmaya çalıştığı anlaşılmaktadır. Davacının, onaysız projeyle inşaat yaptığına ilişkin davalıya herhangi bir bildirimde bulunduğuna ilişkin bir delil bulunmamaktadır. Bu durumda davacının uyguladığı projenin kusurlu proje olduğu açıktır. Yukarıda da ifade edildiği üzere, İnşaat Sigorta Poliçesi kapsamında yer alan, Plan ve Proje yapımcısı teminatının “d” maddesine göre: “Kusurlu malzeme ve veya işçilik ve veya kusurlu plan-proje ve çizimler nedeniyle oluşan kayıp ve zararların onarımı değiştirilme veya düzeltilmesi için yapılan masraflar istisnadır. Ancak bu istisna hasardan doğrudan doğruya ve hemen etkilenen sigortalı değerlerle sınırlı olup, doğru inşa edilmiş sigortalı değerlerde aynı nedenle oluşan kayıp ve hasaralar için uygulanmayacaktır. Hasarın % 10’u olay başı azami 100.000,00 TL, proje süresince toplamda 250,00 TL limit ile” sigortalanmıştır. Dolayısıyla anılan hüküm uyarınca, teknik inceleme bölümünde yer alan “31/03/2014 tarihli ekspertiz raporunda hesaplanan hasar bedeli olan 421.828,49 TL tutarın hasar tarihinde kadri maruf olduğu hesap ve kanaatine varılmıştır” şeklindeki tespit de dikkate alındığında, davacının sigorta poliçesi kapsamında talep edebileceği tazminat miktarının 421.828,49.-TL’nin %10’una karşılık gelen 42.182,85.-TL’nin tahakkuk ettiği ve bu miktardan poliçede diğer hasarlar için öngörülen 2.500 USD’nin hasar tarihindeki kur karşılığı olan 5.053,50.-TL’nin düşülmekle sigorta poliçesi özel ve genel şartları kapsamında bulunan hasar miktarının 37.129,35.-TL olduğu tespit olunmuştur. Bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı taraf her ne kadar hasar tarihi itibariyle faiz talebinde bulunmuş ise de; somut olayda hasar ihbarının 04.11.2013 tarihinde yapıldığı, TTK 1427/2 ve 4. Fıkraları uyarınca ihbardan 45 gün sonra her halükarda sigorta tazminatı muaccel olacağından ve muacceliyet ile ihtara gerek kalmaksızın sigorta şirketi temerrüte düşeceğinden, 19.12.2013 tarihi itibariyle davalı tarafın temerrüte düştüğü kabul edilmiştir.Davalı taraf, taraflar arasında mutabakat yapıldığını ve sigorta tazminatının davacının borcunun bulunduğu davalının acentesi olan dava dışı ... Hiz. Ltd. Şti.’nin prim alacaklarına karşılık mahsup edildiği iddiasına ilişkin yapılan incelemede; davalı taraf, bu iddiasına dayanak olarak 19.11.2014 tarihli ve 04.04.2015 tarihli temlikname ve tazminat makbuzu belgelerini sunmuştur. Ancak sunulan belgelere davacının itiraz etmesi üzerine, Adli Tıp Kurumu’ndan alınan 18.08.2019 tarihli raporda “...İnceleme konusu belgelerde kaşe izleri üzerinde daha önceden kurşun kalem ile atılı imzalar bulunduğu ve üzerinden tükenmez kalem ile gidildiği; bu üstten gitme işleminin, işlemi gerçekleştiren şahsa atfedilecek tanı unsuru içermeyen referans imza hatlarının takibiyle yapılan bir işlem olması nedeniyle söz konusu imzaların aidiyetinin, bu meyanda sorulduğu üzere ...’nun eli ürünü olup olmadığının tespit edilemediği…” kanaatine varıldığından, anılan belgelerin bir feragat veya temlik olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığı gibi hükme esas da alınamaz..." gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 37.129,35 TL sigorta tazminatının 19/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili yasal süre içerisinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından inşaat başında zemin çivili iksa sistemi ekonomik ve hızlı bir sistem olması sebebiyle tercih edilse de, kazı sırasında karşılaşılan zemin şartlarının uygun olmaması karşısında inşaatın ve 3.kişilerin zarar görmemesi için projede revize yaparak fore kazıklı ve ön germeli ankrajlardan oluşan iksa sisteminin tercih edilmek durumunda kalındığını, bu halin belediyeye verilen projeye aykırı bir durum olmadığını, belediyeye verilen projelerin yapım esnasında -şartların gerektirmesi halinde- revize edilmesinin uygulamada karşılaşılan bir durum olduğunu, bilirkişi heyeti tarafından fore kazıklı iksa sisteminin, belediyeye verilen projedeki iksa sisteminden daha sağlam ve dayanıklı olup olmadığı hususunun değerlendirilmesi gerekirken, buna dair herhangi bir değerlendirme yapılmadan fore kazıklı iksa sisteminin kullanılması zorunluluğu yok sayılarak ve zemin yapısına bağlı olarak hangi iksa sisteminin uygulanması gerektiği gözetilmeden, bu sistemin kullanılmasının projeye aykırılık olarak değerlendirildiğini, eğer belediyenin onaylamış olduğu gibi çivi iksa yapılsa idi daha büyük zararların ortaya çıkacağını, açıklanan nedenlerle zararın tamamının sigorta şirketi tarafından karşılanması gerektiğini, eksik incelemeye dayalı hatalı karar verildiğini beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.Dava, inşaat ... sigorta poliçesinden kaynaklanan hasar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.Davacı şirketin, İstanbul ili, Esenyurt İlçesi, Akçaburgaz Mahallesi, 18C-4C/23B-1 B Pafta, 140 ada, 14 parselde yapmakta olduğu inşaata ilişkin, davalı şirket nezdinde 15/02/2012-2013 dönemini kapsar şekilde İnşaat Sigorta Poliçesi düzenlenmiş, inşaat (all risks) 75.000.592,00 TL, enkaz kaldırma 1.440.011,00 TL ile 3.şahıs mali mesuliyet 1.000.000,00 TL teminat verilmiştir. Vade uzatımına ilişkin zeyilnamelerle 30/04/2014 tarihine kadar uzatılmış, hasar teminat süresi içerisinde 03/11/2013 tarihinde meydana gelmiştir. Poliçede "Sigortanın Konusu" maddi zararlar yönünden; sigortalının yaptığı düşey doğrultuda 213 mt, yatay doğrultuda 244 mt boyutlarında 2 bodrum ve 1 zemin kat olmak üzere 3 katlı 110.000 m2 kapalı alanlı lojistik park inşaat işlerinin yazılı bedeller üzerinden ve poliçe özel / genel şartları doğrultusunda maddi zararlara karşı temin etmesi olarak açıklanmıştır. Muafiyet başlığı altında; "diğer hasarlarda : USD 2.500, kazık / iksa / akraj işleri : USD 10.000, hasarın % 20'si oranında" olduğu belirtilmiştir.Genel şartlar kısmında; işbu poliçenin Türk İnşaat Sigortası Genel Şartlarına ilaveten poliçe ekinde sunulan Munich Re İnşaat Sigortası Poliçesi Kısım I (maddi zararlar) ve poliçede yazılı Munich Re klozları çerçevesinde hüküm ifade edeceği açıklanmıştır. Poliçede yer verilen klozlar incelendiğinde; -MRe 115 - Plan Ve Proje Yapımcısı Teminatı; "Bu kloz ile poliçe şartlarında ve ekli zeyilnamelerde yer alan diğer hükümler aynen saklı kalmak ve sigorta ettiren tarafından üzerinde anlaşma sağlanmış belli bir ek primin sigortacıya ödenmesi şartıyla, teminatın maddi zararlar ile ilgili özel istisnalar paragrafının c maddesinin kaldırıldığı ve d maddesinin ise aşağıda belirtildiği şekilde değiştirildiği taraflarca kararlaştırılmıştır. d-Kusurlu malzeme ve/veya işçilik ve/veya kusurlu plan – proje ve çizimler nedeniyle oluşan kayıp ve zararların onarımı, değiştirilme ve düzeltilmesi için yapılan masraflar istisnadır. Ancak bu istisna, hasardan doğrudan doğruya ve hemen etkilenen sigortalı değerlerle sınırlı olup, doğru inşa edilmiş sigortalı değerlerde aynı nedenle oluşan kayıp ve hasarlar için uygulanmayacaktır. Hasarın %10’u olay başı azami 100.000 TL proje süresince toplamda 250.000 TL limit ile"-MRe 121 -Kazıklı Temel Ve İstinat Duvarı Çalışmalarına İlişkin Özel Şartlar; "Poliçe ve zeyilnamelerde yer alan diğer hükümler aynen saklı kalmak şartıyla, taraflar aşağıda belirtilen olaylardan ileri gelen giderlerin teminat kapsamına girmeyeceği hususunda anlaşmışlardır; 1.a)İnşaat sırasında yanlış yerleştirilmiş veya yanlış dizilmiş veya sıkışmış,b)Zemine veya toprağa çakma yada çıkarma sırasında hasar almış, kaybolmuş veya terk edilmiş,c)Sıkışmış veya hasar almış kazık çakma ekipmanı veya muhafazaları (casing) nedeniyle hasara uğramış kazık ve istinat duvarı elemanlarının değiştirilmeleri veya düzeltilmeleri amacıyla yapılan masraflar,2.Birbirlerinden ayrılmış veya sökülmüş palplanşların düzeltilmeleri amacıyla yapılan masraflar,3.Herhangi bir malzemenin sızma veya kaçağını ortadan kaldırmak için yapılan masraflar,4.Boşlukların doldurulması veya kayıp bentonitin yenilenmesi için yapılan masraflar,5.Herhangi bir kazığın veya temele ait elemanların taşıma kapasitesi testinde başarısız olması veya amaçlanan taşıma kapasitesine ulaşamaması nedeniyle meydana gelen masraflar,6.Profil veya diğer ölçüleri boyutları eski haline getirmek amacıyla yapılan masraflar,Bu kloz doğal tehlikelerden meydana gelen kayıp ve zararı kapsamaz. Bu nitelikteki hasarların teminat kapsamında olduğunun ispat yükümlülüğü sigorta ettirene aittir."Yapılan masraflar konusunda Sigortacılar Sigortalıyı tazmin etmeyeceklerdir." şeklindedir.Ekspertiz ön raporunda (06/11/2013); inşaat yapımının gerçekleştirildiği arsanın doğu ve kuzeye bakan cepheleri dışındaki cephelerde şevli olarak temel kazısı yapılmasına karşılık doğu cephesinde fore kazıklı, germeli ankrajlı iksa sistemi oluşturulduğu, 80 cm çaplı betonarme fore kazıkların aralıklı olarak 18 m uzunluğunda inşa edildiği, kazıkların 3 m'lik uç kısmının zemine ankastre edildiğinin bildirildiği, betonarme başlık ve kuşaklama kirişleri ile germeli ankrajlarla sistemin oluşturulduğu, iksa perdesinin yaklaşık bir yıl önce inşa edildiğinin öğrenildiği, yaklaşık 130 m uzunluğundaki ve 15 m yüksekliğindeki iksa sisteminin önüne isabet eden temel kazıkları tamamladıktan sonra yapım çalışmalarına başlandığı ve güneydoğu köşesinden kuzeydoğu köşesine doğru önce 30 m'lik bölümde temel betonun döküldüğü, iksa sisteminin geri kalan 100 m'lik bölümünde ise temel yapım çalışmalarının sürdürüldüğünün belirlendiği, 03/11/2013 mesai bitiminden sonra doğu cephesindeki iksa perdesinin devrilmiş olduğu, önünde temel yapısı oluşturulmuş olan iksa yapısının temele yaslandığı için devrilmediği ancak henüz önünde temel yapısı oluşturulmamış 100 m'lik kesimin tamamen devrilmiş olduğu, iksa sistemi oluşturulurken yüksekliği azaltmak için zeminin doğal kotundan önce şivli kazı yapılarak inildiği, daha sonra kazıkların inşa edildiği, ayrıca iksa sisteminin devrilmesinden sonra kayan kitlenin içinden fazla miktarda su geldiği için İSKİ'ye müracaat edildiği, perdenin arkasından geçen 400 mm çaplı çelik su borusunun mevcut olduğuna dair proje yönetiminin bilgisi bulunmadığının bildirildiği, devrilen perdeyle birlikte arkasındaki toprak kitlesi inşaat sahasına dolmuş olup yapımı sürdürülen temel demirlerinde ve su izolasyonlarında ağır hasar oluştuğunun anlaşıldığı açıklanmıştır.Tespit raporu; Davalı sigorta şirketi tarafından tespit talebinde bulunulması üzerine, Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/64 D.İş sayılı dosyasından kadastro teknisyeni, inşaat mühendisi ve jeoloji mühendisi bilirkişi heyetinden alınan 13/12/2013 tarihli tespit raporunda; taşınmaz projelerinin fiziki olarak sunulmadığı belirtilmiş, yukarıdaki ekspertiz ön raporundaki tespitlere yer verilerek, göçme nedeniyle şantiye alanında yapımı devam eden temel demirleri ve yalıtımlarda ağır hasar oluştuğunun gözlemlendiği, projelerin dosyaya sunulmaması nedeniyle zarar miktarının tespit edilmediği belirtilmiştir. 15/02/2014 tarihli ek raporda; dosyaya sunulan evrakların (Doğa-Jeo 11/15 zemin ve temel etüt raporu, ... A.Ş. Geçici iksa projesi hesap raporu ve ekleri, ozalit projeler) resmi nitelikli onaylı projeler olmayıp, resmi onaylı olmayan ilgili makamlardan onay alınmamış projelerin yasal olarak geçerli projeler olmadığı kanaatine varıldığı ifade edilmiştir. Kesin ekspertiz raporunda (31/03/2014); devrilerek hasar gören ve hasarlara neden olan iksa sisteminin hesap raporunda 80 cm çaplı fore kazıklı ve germeli ankrajlı olarak seçildiği ancak Esenyurt Belediyesine onaylı geçici iksa sistemi projesinde devrilen bu kesimin zemin çivisi ve püskürtme beton ile kaplı olarak dizayn edildiği, yani belediye tarafından onaylanan proje ile yerinde uygulamanın farklılık arz ettiği ancak bu hususun teknik bilirkişiler tarafından irdelenmesi ayrıca iksa sisteminin arkasındaki su borusundan kaçak yapması sonucu kil zemininin suyun etkisiyle baskı yaratmasının da hasara neden teşkil edebileceği iddiasının incelenmesi gerektiği, Devrilen fore kazıklı germeli geçici iksa sisteminin yapım maliyetinin 200.480,00 TL hesaplandığı, uygulamanın onaylı projeden farklı olmasının dizayn kusuru veya işçilik kusuru olarak değerlendirilmesi halinde hasarın teminat dışı kalacağı,İksa sisteminin enkazının kaldırılması maliyetinin 48.100,00 TL hesaplandığı, hasarın teminat kapsamında değerlendirilmemesi halinde teminat dışı kalacağı,Duvarın neden olduğu temel imalatlardaki toplam hasarın 421.828,49 TL olduğu, belediye tarafından onaylı ve ruhsatlı geçici iksa sistemi projesi ile hasar gören yapının uyuşmaması hususu MRe 115 plan ve proje yapımcısı teminatı kapsamında değerlendirildiğinde teminat limitinin hasarın %10'u veya azami olay başına 100.000,00 TL olduğunun dikkate alınması gerektiği, bu durumda 421.828,49 x %10 = 42.182,85 TL tahakkuk edebileceği, tahakkuk halinde hasar bedelinden, poliçede diğer hasarlar için öngörülen 2.500,00 USD'nin muafiyet olarak ayrıca tenzilinin gerekeceği belirtilmiştir. Mahkemece inşaat mühendisi, mali müşavir, sigorta uzmanı ve hukukçu bilirkişi heyetinden alınan kök raporda; -Belediye onayı olmadan yerinde uygulanan 09/09/2011 tarihli projelere dosyada rastlanmadığı, belediye tarafından onaylanan 22/12/2011 tarihli proje incelendiğinde göçük meydana gelen 1-17 aksı arasındaki bölgede arsa sınırı dışında palye ve şev oluşturularak zemin çivisi ve püskürtme beton olarak projelendirildiği, projesinde "Arazide belirtilen inklinometre noktaları, imalat boyunca müteahhit tarafından korunacak ve en az 7 günde 1 inklinometre (deplasman) okumaları ... mühendisi tarafından değerlendirilecektir." denildiği ancak dosyada bu ölçümlerin yapıldığına dair bir belgeye rastlanmadığı, projede "telefon, elektrik, doğalgaz, atık su, temiz su vb hatları uygulama öncesinde kontrol edilmelidir." denilmesine rağmen göçen kısımda kalan İSKİ borusunun projede gösterilmediği, bununla birlikte imalat sırasında dikkate alınıp alınmadığının ise bilinmediği, ekspertiz raporunda İSKİ borusunun malzeme bedeli sigortalıya ait olmak üzere İSKİ tarafından tamiratının yapıldığı belirtildiği, İSKİ borusunda oluşan hasarın davacıdan tahsil edilmesi sebebiyle hasarın davacıdan kaynaklandığı kanaatine ulaşıldığı, onaysız projenin projeye uygun olup olmadığının dosya kapsamından tespit edilemediği, ekspertiz raporunda hesap edilen 421.828,49 TL bedelin ise kadri maruf olduğu,-Dava konusu sigorta hasarının sigorta poliçesi kapsamında yer alan MRe 115 - Plan Ve Proje Yapımcısı Teminatı kapsamına girdiği kanaatine varıldığından davalı sigorta şirketinin hasar bedelinin %10'u kadar sorumlu olduğu, inşaat mühendisi tarafından yapılan değerlendirmede 421.828,49 TL'nin kadri maruf bulunması karşısında bu bedelin %10'u olan 42.182,84 TL hesaplandığı" açıklanmıştır. Aynı bilirkişi heyetinden alınan ek raporda;-Davacı vekilinin itirazları yönünden; "Proje değişikliğine ihtiyaç duyulması durumunda belediyeye sunularak onaylanması sonrasında bu projenin uygulanması gerekmektedir. Bilirkişi olarak belediyesi tarafından onaylanmamış bir projenin zemin şartlarını karşılayıp karşılamadığının incelemesi yapmak yükümlüğümüzde değildir. Zira göçme meydana gelmesi onaylı bir projenin uygulanmaması ile bağdaşmaktadır.5684 sayılı Sigortacılık Kanunun 22.17 maddesi kapsamında ekspertiz raporu delil niteliğindedir. Tarafımızca olay anında mahalli görülmemiş olması nedeni ile tarafımızca ancak ekspertiz raporuna ve tespit raporları doğrultusunda inceleme yapılması mümkündür....Yukarıda, teknik inceleme dikkate alındığında, davacının onaylı projeye uygun olarak inşaatı yapmadığı, onaysız bir projeyle inşaatı yapmaya çalıştığı anlaşılmaktadır. Davacının, onaysız projeyle inşaat yaptığına ilişkin davalıya herhangi bir bildirimde bulunduğuna ilişkin bir delil bulunmamaktadır. Bu durumda davacının uyguladığı projenin kusurlu proje olduğu açıktır." şeklinde tespitlere yer verilmiş,-Davalı vekilinin hesaplamaya dair itirazları yönünden ise; poliçede 2.500,00 USD muafiyet öngörüldüğü tespit edilmekle, 1 USD = 2,02140 TL olduğundan, 2.500,00 x 2,02140 = 5.053,50 TL hesap edilerek, bu tutar kök raporda belirlenen 42.182,84 TL'den mahsup edilmiş ve neticeten davalının 37.129,34 TL hasar bedelinden sorumlu olduğu yönünde kanaat bildirilmiştir. İstinaf sebeplerinin incelenmesi;5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 11/1 maddesinde "Sigorta sözleşmelerinin ana muhtevası, Müsteşarlıkça onaylanan ve sigorta şirketlerince aynı şekilde uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenlenir. Ancak, sigorta sözleşmelerinde işin özelliğine uygun olarak özel şartlar tesis edilebilir. Bu hususlar, sigorta sözleşmesi üzerinde ve özel şartlar başlığı altında herhangi bir yanılgıya neden olmayacak şekilde açık olarak belirtilir.", 11/4 maddesinde "Sigorta sözleşmelerinde kapsam dahiline alınmış olan riskler haricinde, kapsam dışı bırakılmış riskler açıkça belirtilir. Belirtilmemiş olan riskler teminat kapsamında sayılır.",6102 Sayılı TTK'nın sigortanın kapsamı başlıklı 1409.maddesinde; "(1) Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. (2) Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir." hükümlerine yer verilmiştir.Dava konusu poliçe İnşaat ... Poliçesidir. İnşaat sigortası bir mal sigortası olup, sigortacının tazminat ödeme yükümlülüğünün doğabilmesi için sigortanın konusunu teşkil eden değerlerin sigorta süresi zarfında zıya veya hasara uğramış olması gerekir. İnşaat Sigortası Genel Şartları (Bütün Riskler) "A.1 Sigortanın Kapsamı" başlıklı maddesi uyarınca; "Bu sigorta, konusunu teşkil eden değerlerin teminat müddeti içinde, inşaat sahasında bulunduğu sırada, inşaat süresinde bu poliçede gösterilen istisnalar dışında kalan, önceden bilinmeyen ve ani bir sebeple herhangi bir ziya ve hasara uğraması halini temin eder".İnşaat Sigortası Genel Şartları (Bütün Riskler) A.4 "Teminat Dışında Kalan Kıymetler ve Haller" başlıklı maddesinde; "Aşağıdaki haller sigorta teminatının dışındadır...h) Plan, proje veya hesap hatasından dolayı sigortalı mallarda meydana gelecek fiziksel ziya ve hasarlar, ı) Malzemenin bozukluğundan, ayıbından veya kusurlu işçilik neticesinde olan hasarlar, (ancak bu sebeplerle bozuk olmayan veya ayıpsız malzemeler ve hatasız işçilikle doğru inşa edilmiş sigortalı diğer kıymetlerde meydana gelecek ziya ve hasarlar teminata dahildir.)" hükmü düzenlenmiştir.Dava dilekçesinde ilk başta ekonomik ve hızlı bir sistem olması nedeniyle zemin çivili iksa sisteminin tercih edildiği ancak kazı sırasında karşılaşılan zemin şartlarından dolayı ve olası bir zararın önlenmesi amacıyla fore kazık ve öngermeli ankrajlardan oluşan bir iksa sisteminin inşa edilmesine karar verilerek iksa projesinin revize edildiği ileri sürülmektedir.Nitekim kesin ekspertiz raporunda "belediye tarafından onaylanan proje ile yerinde uygulamanın farklılık arz ettiği ancak bu hususun teknik bilirkişiler tarafından irdelenmesi ayrıca iksa sisteminin arkasındaki su borusundan kaçak yapması sonucu kil zemininin suyun etkisiyle baskı yaratmasının da hasara neden teşkil edebileceği iddiasının incelenmesi gerektiği" hususlarına işaret edilmiştir. Bilirkişi raporunda ve mahkeme kararında onaylı projeye uygun olarak inşaat yapılmaması hali, projenin kusurlu olduğuna gerekçe olarak gösterilmiş ise de, gerek poliçede gerekse İnşaat Sigortası Genel Şartlarında inşaatın belediyeden onaylı projeye uygun olarak yapılmaması halinde, inşaatın kusurlu sayılacağı ve bu durumda teminat dışı kabul edileceğine dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Poliçedekusurlu plan – proje ve çizimler", genel şartlarda ise "plan, proje veya hesap hatası ile kusurlu işçilik" ifadelerine yer verilmiştir. Yani plan ve projenin -belediyeden onaylı olsun yada olmasın- kusurlu olması hali teminat dışı kabul edilmiştir.Öncelikle belediye onaylı projenin kullanılmamasının başlı başına bir kusur olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Zira uygulanan pojenin, belediyeye sunulan projeden daha dayanıklı olduğu yönündeki davacı savunmaları doğru ise bu durum sigortacı açısından da riski azaltan bir eylemdir.Açıklanan nedenlerle mahkemece anılan hususların incelenmesi, projede yer alan iksa sistemi ile fiilen uygulamaya geçirilen iksa sisteminin karşılaştırılması, davacının iddia ettiği gibi daha sağlam bir sistem olup olmadığının değerlendirilmesi, hasarın hangi nedenden kaynaklandığının tespit edilmesi, su borusunda kaçak olmasının hasarın oluşumunda yada artmasında etkisinin ve teknik inceleme neticesinde tespit edilecek sair hususların denetime elverişli olacak şekilde değerlendirilmesi ayrıca davacı itirazlarının karşılanması amacıyla akademik kariyere sahip inşaat mühendisi, ... mühendisi, jeoloji mühendisi ile dava konusu poliçe konusunda uzman sigortacı ve hesap bilirkişilerinden oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetinden, gerekirse yerinde inceleme yaptırılarak rapor alınması ve hasıl olacak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilerek, Dairemizin kararına uygun şekilde yargılama yapıldıktan sonra yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/1003 E. 2021/544 K. sayılı ve 10/06/2021 karar tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE,3-Davacı tarafça yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,5-Davacının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 15/10/2025