T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1786
KARAR NO : 2025/1058
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/10/2021
ESAS NO : 2020/731
KARAR NO: 2021/733
DAVA : İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 01/10/2025
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... tarafından ihale edilen işe ilişkin olarak taraflar arasında 25.07.2011 tarihli sözleşmenin imzalandığını, ihale konusu işin 30.07.2014 tarihinde tamamlanarak müvekkilinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, müvekkilinin sözleşmenin teminatı olarak davacıya ... T.A.Ş. Üsküdar şubesince tanzim edilmiş 152.600,00 TL tutarında süresiz banka kesin teminat mektubu verdiğini, sözleşme süresi sonunda çalışan işçilerin müvekkili şirkette çalıştıkları süreler için hem asıl işveren olan ... ve hem de alt işveren olan müvekkilinden kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti vs. talepleriyle İş Mahkemesine alacak davaları açtıklarını, İş Mahkemelerinin kararları doğrultusunda alacakları için hem ...'ye ve hem de müvekkiline yönelik icra takipleri yaptıklarını, eski personelleri ...'nın kıdem tazminatı davası kararının ilamlı icraya konulduğu İstanbul 19. İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasına 74.633,47 TL, yine eski personelleri ...'ın kıdem tazminatı davası kararının ilamlı icraya konulduğu İstanbul 19. İcra Dairesi'nin ... (Yeni Esas No: ...) E. sayılı dosyasına 45.972,91 TL olmak üzere toplam 125.480,01 TL ödediğini bildirerek ...'nin yaptığı bu ödemeler için müvekkilinin verdiği 152.600,00 TL tutarındaki banka kesin teminat mektubunun 66.961,19 TL tutarındaki kısmını tazmin ettiğini, davalı idare bu icra takiplerine konu borçlardan kendisi asıl işveren olarak %50 sorumlu olduğu halde, tüm borcu müvekkiline yansıttığını, işçilerin alacaklarını ödemek için de, davalı idareye vermiş olduğumuz banka teminat mektubunu bozdurduğunu, İş Kanununun 2. maddesi kapsamında dava dışı işçi tarafından hak kazanılan alacak ve tazminatların asıl işverenden tahsili durumunda asıl işverenin 6098 sayılı TBK'nın 62. maddesinin müteselsil sorumluların iç ilişkilerinde rücu hakkını düzenleyen hükmü uyarınca; İş Kanununa göre değil, 6098 sayılı TBK'daki borçlular arasındaki iç ilişkiyi düzenleyen 167. maddesi gereğince paylaşılması gerektiğini, buna göre asıl işveren ve ihale ile iş alan alt işverenler, işçilik alacaklarından müteselsilen sorumlu olduğunu, bu konuda son çıkan 10.09.2014 tarihli ve 6552 sayılı yasa ile İş Kanununa getirilen değişiklik kapsamında, ücretler dışındaki işçi alacakları tamamen asıl işverene yüklendiğini, bu düzenleme uyarınca yarı yarıya sorumluluk durumunu da ortadan kaldırılarak sorumluluğun tamamını asıl işverene yüklendiğini, kesin teminat mektubunun tazmininin haksız ve hukuka aykırı olması nedeniyle başlatılan İstanbul 25. İcra Dairesi'nin ... E. sayılı icra takibine davalı tarafından haksız itiraz edildiğini beyanla, itirazın iptali ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; ... vekili tarafından işçi alacakları talebiyle idare ve yüklenici firmalar aleyhine İstanbul Anadolu 6. İş Mahkemesi'nin 2015/721 E. Sayısı ile açılan davada, 2018/548 sayı ile müvekkili ve ... Grubu Ortaklık Girişim İşletmesi aleyhine hüküm kurulduğunu, idare hesaplarından 66.961,19 TL haczen tahsil edilmesi sebebi ile davalı firmaya durum bildirilerek aksi taktirde teminat mektubundan kesinti yapılacağının belirtildiğini, davalı firmadan cevap gelmemesi üzerinde teminat mektubundan 66.961,19 TL kısmının idare hesabına kaydedildiğini, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi Çalışanların özlük haklarının düzenlendiği 38. maddesi ile İş Kanunun 36. maddesi uyarınca müvekkili üst işveren idarenin sorumluluğunun bulunmadığını, ayrıca dava konusu olay yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatına karar verilemeyeceğini, faiz talebine, faiz türüne ve başlangıç tarihine de itiraz ettiklerini savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının yüklenici, davalının asıl işveren olduğu ve İstanbul Anadolu 6. İş Mahkemesinin 2015/721 E. sayılı dosyası ile ... tarafından açılan işçilik alacağı davasının kabulü neticesi davacı tarafından yapılan ödemesinin rücuen davalıdan tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar ve kötüniyet tazminatı istemine ilişkin davada, davacı ... Temizlik Araç Kiralama Veri Giriş Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından banka teminat mektubundan haksız kesinti yapıldığı iddiası ile ... Genel Müdürlüğü aleyhine İstanbul 25. İcra Dairesinin ... E saydı dosya ile 66.961,19 TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, dava dışı işçi ...’in İstanbul Anadolu 6. İş Mahkemesinin 2015/721 E. 2018/548 K. sayılı dosyasında üst işveren ve çalıştığı her bir alt işvereni muhatap alarak işçilik alacağı konulu davasını açtığı, davacının davaya konu hizmet süresinin 20.10.2007-22.12.2014 tarihleri arasında olduğu yargılama neticesinde dava dışı işçi lehine kıdem-ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti ve yıllık izin ücret alacağına hükmolunduğu, alacakların her bir alt işveren için ayrı ayrı hesaplandığı, işbu davanın davacısı ... Temizlik Araç Kiralama Veri Giriş Hizmetieri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti’nin asıl işveren de müştereken ve müteselsilen sorumluluğunun ayrı ayrı belirtildiği, dava dışı işçi ...'nın İstanbul Anadolu 12. İş Mahkemesinin 2012/9 E. 2014/371 K. sayılı dosyası ile lehine hükmolunan toplam 60.723,42 TL tutarındaki alacağı için İstanbul 19. İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı, söz konusu alacağın ... Genel Müdürlüğünün ...Turizm A.Ş.’deki alacağından 25.09.2014 tarihinde en son 74.633,47 TL ödenerek tahsil edildiği ve dosyanın işlemden kaldırıldığı, dava dışı işçi ...'ın İstanbul Anadolu 1. İş Mahkemesinin 2013/205 E. 2014/466 K. sayılı dosyası ile hükmolunun toplam 37.569,93 TL tutarındaki alacağı İstanbul 19. İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı, söz konusu alacağın ... Genel Müdürlüğünün 2. Matbacılar Sanayi Sitesi Yönetimi’ndeki alacağından 20.10.2014 tarihinde en son 45.972,91 TL ödenerek tahsil edildiği ve dosyanın işlemden kaldırıldığı hususunda taraflar arasında ihtilaf mevcut olmadığı, taraflar arasında akdedilen Hizmet Alım Sözleşmesi incelendiğinde; Sözleşmenin “İş tanımı” başlıklı 5. maddesinde sözleşmenin konusunun tanımlandığı, aynı sözleşmenin “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7.1 maddesinde; “Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin sözleşmenin imzalanması ve uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak sigorta, vergi, resim ve harç giderleri ile KİK payı, damga vergisi, sözleşme giderleri, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde belirtilen hususlara ilişkin giderler ile İdari Şartnamede ayrıntılı açıklaması bulunan; 25.3.1 maddesi: İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuata göre hesaplanacak işçilik ücreti gideri, 25.3.2 maddesi: Yemek, Yol ve Giyecek giderleri, 25.3.3 maddesi: Malzeme giderleri sözleşme giderine dahildir. İlgili mevzuatı uyannca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir” Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklan başlıklı 22.1 maddesinde; Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklanmn ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlendiğini, yüklenicinin bunlara aynen uygulamakla yükümlü olduğu, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. bölüm 38. maddesinde; “Yüklenici, çalıştırdığı işçilerin işi yapmakta olduğu bir iş kolu veya meslekte aym tipteki bu iş için mevzuatta kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarım sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme ile veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve en uygun bir bölgedeki iş kolu veya meslekteki aym tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır.” hükümlerinin yer aldığı, anılan durum karşısında; taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinden dava dışı işçiye karşı dış ilişkide muhatap asıl işveren konumundaki davalı ... Genel Müdürlüğü olmasına rağmen taraflar arasında iç ilişkide farklı şekilde düzenlenebileceği, bunun bağlayıcı olduğu ve taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre dava dışı işçiye yapılacak ödemelerden yüklenicinin sorumlu olacağının düzenlenmiş olduğu, dolayısıyla da söz konusu tutarın tamamından davacı yüklenici firmanın sorumlu olacağı, davacı tarafça davalı ...’nin ödediği kıdem tazminatı ve diğer ödemeleri davacı şirketten mükerrer kesinti yaptığı iddia olunmuş ise de; ödemelerin yapıldığı tarihlerden önce ve sonrası dönem hakkedişlerinde mükerrer kesinti yapıldığı hususunun tespit edilemediği bilirkişi raporu ile bildirildiğinden bu yöndeki iddiaya itibar edilmediği, davalı ... Genel Müdürlüğü ile davacı ... Temizlik Araç Kiralama Veri Giriş Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti arasında kamu ilahe kanunu hükümleri çerçevesinde hizmet alım sözleşmesi kapsamında dava dışı işçilerden dolayı dış ilişkide sorumlu olan davalı idarenin icra tehdidi ile ödemiş olduğu 66.961,19 TL tutarındaki işçilik alacaklarının sözleşme hükümlerine göre iç ilişkide davacı yükleniciden talep etmesinin, dolayısıyla da söz konusu tutar teminat mektubundan tazmin etmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle Davanın REDDİNE karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek mahkemece aldırılan bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının değerlendirilmeksizin ve hizmet alım sözleşmesinde yer almayan düzenlemeye göre ve emredici hukuk kurallarına aykırı olacak şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE
Dava, hizmet sözleşmesinden kapsamında dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından dolayı teminat mektubu bedelinden yapılan kesintinin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Davaya konu İstanbul 25. İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyası incelendiğinde; takip alacaklısının ... Temizlik Araç Kiralama Veri Giriş Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti., borçlunun ise ... Genel Müdürlüğü olduğu, 66.961,19 TL üzerinden 06.03.2020 tarihinde başlatılan icra takibinde "alacaklı şirket ile ... arasında imzalanmış olan ...'nin abone işleri asya bölge dairesi başkanlığı mesuliyet sahasında bulunan sayaç endekslerinin tespiti ve fatura dağıtım, kaçak ve usulsüz su tespitleri, su kapama ve açma işlerinin 36 ay süreyle yürütülmesi(ikn ihale kayıt numarası:2011/25642 ) için imzalanan 25.07.2011 tarihli hizmet alımı sözleşmesine(sözleşme 31.07.2014 -26.10.2014 arası yeni bir sözleşme ile devam etmiştir) bağlı olarak ...'ye sözleşme teminatı olarak verilen banka kesin teminat mektubundan 66.961,19 tl'nin hukuksuz bir şekilde ... tarafından kesilmesi nedeniyle sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak tahsil edilen paranın iadesi" borcun sebebine dayanıldığı, ödeme emrinin takip borçlusuna 11.03.2020 tarihinde tebliğ edildiği, 13.03.2020 tarihinde borca itiraz edildiği, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 67 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde itirazın iptali davasının açıldığı tespit edilmiştir. Dava dilekçesinde davacı vekili dava dışı işçiler ... ve ...'nın işçilik alacakları nedeniyle davalı tarafından teminat mektubundan haksız kesinti yapıldığını iddia etmiş ise de, cevap dilekçesinde kesintinin nedeni işçilik alacağının ... olduğu bildirilmiş, ... genel Müdürlüğü Asya Abone İşleri Daire Başkanlığının 26.05.2021 tarihli yazı ve eklerinde dava dışı ...'in açtığı İstanbul Anadolu 6. İş Mahkemesi'nin 2015/721 esas sayılı dosyasının gösterilmiş olması nedeniyle dava dışı ...'in işçilik alacaklarına ilişkin ödeme yönünden kimin sorumlu olduğu hususunda inceleme yapılmıştır.Dava dışı ...'ın İstanbul Anadolu 6. İş Mahkemesi'nin 2015/721 E. 2018/548 K. sayılı dosyasında işçilik alacaklarının tahsili amacıyla dosyanın tarafları ... Grubu Ortaklık Girişimi İşletmesi, Bilgen İnşaat ... Ltd. Şti., ... Bilgisayar ... A.Ş., ... Elektronik ... A.Ş. ile ... Genel Müdürlüğü aleyhine dava açtığı, "Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE ( davalı ... Ltd Şti nin sorumluluğu 1.452,21 TL yi geçmemek üzere )net 15.418,28 TL kıdem tazminatı alacağının aktin fesih tarihi olan 22/12/2014 den itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılar ... ve ... işletmesinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Net 3.405,03 TL ihbar tazminatı alacağının 200,00 TL sinin dava, bakiyesinin ıslah tarihi olan 11/06/2018 den itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... işletmesinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Net 15.920,10 TL fazla mesai alacağından 100,00 TL sinin dava, bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... işletmesinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Net 4.722,37 TL yıllık izin alacağından 50,00 TL sinin dava, bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... işletmesinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," şeklinde 03.10.2018 tarihinde karar verildiği, kararın istinaf aşamasında olup kesinleşmediğinin 31.05.2021 tarihli yazı cevabı ile bildirildiği, uyap sistemi üzerinden yapılan sorgulamada kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 50. Hukuk Dairesi'nin 2021/795 E. 2022/414 K. sayılı kararı ile kaldırıldığı, dava dışı alacaklı işçinin İstanbul Anadolu 7. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı ile icra dosyası ile yukarıdaki davanın taraflarına işçilik alacaklarının tahsili amacıyla toplam 56.124,97 TL bedelli takipte bulunduğu, davalı ... tarafından 01.03.2019 tarihinde icra dosyasına 66.961,19 TL ödeme yapıldığı, davacının işçilik alacaklarının rücuen tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itiraz nedeniyle işbu davayı açtığı anlaşılmıştır.Asıl işveren ve alt işverenin sorumlulukları yönünden Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. ve 14. Hukuk Daireleri arasında çıkan uyuşmazlıkta Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 05/05/2023 tarihli 2023/1118 E. 2023/1683 K sayılı kararı ile; "...Somut olaya gelince; Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7'nci Hukuk Dairesi ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14'ncü Hukuk Dairesi arasındaki uyuşmazlık, az yukarıda yer verilen emsal Yargıtay ilâmı doğrultusunda giderilmelidir. Dairemiz'in istikrar kazanan uygulamalarında da belirtildiği gibi, hizmet alımına ilişkin sözleşmelerde, hizmetin yüklenicinin (alt işveren) işçileri tarafından yerine getirilmesi kabul edildiğinden, asıl işverenin yüklenicinin (alt işveren) işçileri ile herhangi bir organik bağı bulunmamaktadır. Hizmet alımına ilişkin tip sözleşmelerde, işçilik ücretleri arasında işçilere ait özlük haklarının tümü belirlenmekte ve bu şartlarla sözleşme imzalanmaktadır. İş Kanunu'nda, işçiyi korumak amacıyla düzenlenmiş olan asıl işveren ve alt işverenin (yüklenici) müteselsil sorumluluğuna ilişkin düzenlemenin taraflar arasındaki hizmet sözleşmelerinde iç ilişki bakımından uygulanması mümkün değildir. Hizmet alım sözleşmelerinde, işçilerin özlük hakları ile ilgili olarak yüklenici (alt işveren) lehine herhangi bir hüküm bulunmaması durumunda, yüklenicinin (alt işveren) işçisi ile organik bir bağı olmayan asıl işveren, işçilerin özlük haklarından sorumlu tutulmamalıdır. Bu itibarla, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7'nci Hukuk Dairesi ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14'üncü Hukuk Dairesi arasındaki uyuşmazlığın, asıl işverence yüklenicinin (alt işveren) işçilerine ödenen ücretlerden yükleniciyi (alt işveren) tamamen sorumlu tutan Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin uygulaması doğrultusunda giderilmesi gerekmiştir..." şeklindeki uyuşmazlığın giderilmesine karar verildiği görülmüş olmakla emsal Yargıtay kararı dairemizce de benimsenmiştir.Emsal karar, TBK'nın 167. maddesinde yer alan "...borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça..." hükmü çerçevesinde değerlendirildiğinde, kararda da ifade edildiği gibi hizmet alımına ilişkin tip sözleşmelerde, işçilik ücretleri arasında işçilere ait özlük haklarının tümü belirlendiği ve bu şartlarla sözleşme imzalandığı için sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça asıl işverenin sorumluluğuna gidilemeyecektir. Bu durumda, sözleşme kapsamında çalıştırılan işçinin, işçi alacağından davacı asıl işveren ...'nin sorumlu olduğuna dair hüküm bulunmadığı ve yüklenicinin işçisi ile organik bağı olduğu ispatlanamayan davacı asıl işveren ...'nin sorumluluğuna gidilemeyeceğinden davacı asıl işveren rücu talebi yerindedir.Ancak son alt işverenin alacağın tamamından sorumlu tutulamayacağı, tamamından sorumlu olmasının İş Kanunu gereği yalnız işçiye karşı olduğu, işçiyi çalıştırmış olan alt işverenlerin her birinin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemi kapsayan kısmından sınırlı sorumlu olacağı, ayrıca işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti yönünden de alt işverenlere rücu edilecek işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davacının alt işverenlerden bu alacak kalemi ile ilgili talep edebileceği miktar da açıkça belirlenmelidir. (Y.13. HD. 24/05/2018 T, 2015/38873 E.-2018/6205 K. ve yine aynı Dairenin 31.5.2018 T, 2016/2779 E.- 2018/6452 K. ve 11/05/2017 tarih, 2016/7790 E. 2017/5936 K. sayılı ilamları) Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 23/03/2021 tarihli 2021/616 E. 2021/1083 K. Sayılı ilamında; "...Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır." şeklindedir.Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri, eki niteliğinde şartnameler incelendiğinde; işçiye ödenen dava konusu bedellerden asıl işverenin de sorumlu olduğuna dair bir hüküm yer almadığı aksine sözleşmelerin eki mahiyetindeki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 6. bölümünün konuya ilişkin 38. maddesinde "... Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur. Yüklenici, bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır." hükmüne yer verildiği anlaşılmıştır.Somut olayda, teminat mektubundan kesintinin dayanağı İstanbul Anadolu 6. İş Mahkemesi'nin 2015/721 E. 2018/548 K. sayılı dosyasında verilen kararın istinaf kararı ile kaldırılmış olması yani teminat mektubundan kesintiye dayanak gösterilen kesinleşmiş mahkeme kararının bulunmaması dikkate alındığında mahkemece bu kapsamda ilk olarak teminat mektubunun kesinti yapılabilecek bir alacak olup olmadığının tespit edilebilmesi için İstanbul Anadolu 6. İş Mahkemesi'nin 2015/721 E. 2018/548 K. sayılı dosyasının akıbeti araştırılarak bekletici mesele yapılıp kesinleşmesi beklenilmeli, dosyanın kesinleşmesi ile davalı ödediği bedelin bulunduğu ve teminat mektubundan kesinti yapılabileceğine kanaat getirilmesi halinde ise kesinti yapılabilecek miktarın tespiti amacıyla asıl işverenin ödemiş olduğu miktarın tamamını, ilgili alt işverenlerden rücuen tahsilini talep edebilse de son alt işverenin, kıdem tazminatından, kendi çalıştırdığı dönemden, ihbar tazminatı, ücret alacağı ile yıllık izin ücretinin tamamından sorumlu tutularak, ayrıca işçilik alacakları davası neticesinde davalı idarenin ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti yönünden de alt işverenlere rücu edilecek işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davalı idarenin kesinti miktarı ile karşılaştırma yapılarak haksız kesinti bulunup bulunmadığına yönelik hesaplama yapılması gerekmektedir. Bu nedenlerle aksi yönde yazılı şekilde davanın reddine yönelik hüküm tesis edilmesi isabetsizdir.Açıklanan sebeplerle; mahkemece uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı Kanunun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (6) numaralı alt bendi uyarınca esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/731 E. 2021/733 K. Sayılı 05/10/2021 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE,3-Davacı tarafça yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,5-Davacının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 01/10/2025