T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1894
KARAR NO: 2025/901
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/09/2021
NUMARASI: 2019/1034 Esas -2021/693 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
KARAR TARİHİ: 10/09/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 29.03.2019 tarihinde 2 No.lu davalı ...’ın maliki, 1 no.lu davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin kiracısı olduğu komşu binada çıkan yangının sigortalı işyerine sirayeti sonucunda zarar meydana geldiği, yangın olayında davalıların kusurlu olduğu ileri sürülerek sigortalısına yaptığı ödemenin rücuan tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; 04.04.2019 tarihli yangın raporuna göre olayın meydana gelişinde davalı firmanın kasıt, kaza, kusur, ihmali neticesinde etraf işyerlerine herhangi bir zarar verildiğine ilişkin bir tespitin bulunmadığı, aksine dava dilekçesinde belirtildiği üzere ait deponun çatısının bitişiğinde bulunan yangın merdiveninden veya binanın üst katlarından kimliği belirsiz kişi veya kişilerce söndü zannı ile atılan veya düşürülen yanar haldeki sigara izmaritinin müştemilatın çatısının boşluklarından veya herhangi bir delikten içeri düşmesi neticesi tekstil ürünlerini tutuşturması şeklinde yangın raporundaki ifade tekrarlandığı, değişik iş dosyasında yer alan tespitler de nazara alınarak davanın reddine karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Davalı ... vekili dava dilekçesinde özetle; davalının yangına maruz kalan taşınmazın maliki, zarar alacaklısı firma ... San. Ve Tic. A.Ş. Davalının kiracısı olduğu, davalının malik olarak yangının meydan gelmesinde herhangi bir kusur ve sorumluluğu bulunmadığı, binada davacının iddia ettiği şekilde, yapımında bozukluk veya bakımında bir eksiklik söz konusu olmadığı belirtilerek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, "...yangının çıkış sebebi olarak dosya kapsamında yer alan yangın raporu ve bilirkişi raporları arasında çelişkiler bulunduğu, dosya kapsamında yer alan raporların ve beyanlarının söz konusu yangının elektrik veya izmarit kaynaklı olduğuna dair net bir hususun tespit edilememesi nedenleri ile yangının çıkış sebebinin dosya kapsamında yer alan evrakların ve raporların incelenmesi neticesinde tespit edilemediği, dava konusu yangının çıkış sebebinin tespit edilememesi nedenleri ile meydana gelen yangına sebebiyet veren olaydaki kusur değerlendirmesinin yapılamadığı, yangının meydana gelişi ile davalılar ya da dava dışı 3.kişilerin eylemleri arasında uygun illiyet bağının kurulamadığı anlaşılmıştır. Davacı ... Sigorta A.Ş nezdinde dava dışı sigortalısı ...San. ve Tic. AŞ’nin 01/02/2019-2020 tarihli ... sayılı poliçe ile yangın emtia abonman sigorta poliçesi mevcut bulunduğu, davacı sigorta şirketi tarafından 140.000 TL hasar tazminatının dava dışı sigortalısına 03/07/2019 tarihinde ödendiği ve ödeme dekontunun dosyada mübrez olduğu, davacı ... A.Ş’nin sigortalısına yaptığı ödeme uyarınca TTK 1472. madde gereğince sigortalısının haklarına halef olduğu, yangının meydana gelişi ile davalılar ya da dava dışı 3.kişilerin eylemleri arasında uygun illiyet bağının kurulamadığı belirlenmiş olmakla, binaya ilişkin kusur ve kiracının kusuru tespit edilememiş olup davacının davalılara rücu edemeyeceği kanaatine varılmıştır. Açıklanan nedenlerle davanın reddine dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur..." açılan davanın "davanın reddine," dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi heyet raporunda yangının çıkış sebebinin belirlenmemesinin davalıların sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı, dava dışı sigortalının zarar gören 3. Kişi konumunda olduğu, dava konusu yangının mücbir sebep ya da 3. Kişinin ağır kusurundan kaynaklandığı ispat edilmedikçe sigortalının oluşan zararından davalıların sorumlu olduğu, davalı bina malikinin kusursuz sorumluluğunun bulunduğu, yeni bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiği, aynı yangın olayı nedeniyle açılan davaların sonuçları beklenilmeksizin karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiği, vekalet ücretinin yanlış hesaplandığı belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava; sigortacının, dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine dayanarak ödediği hasar bedelinin, hasardan sorumlu olduğunu iddia ettiği davalılardan 6102 Sayılı TTK'nin 1472. maddesi uyarınca rücuen tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Büyükçekmece ...İcra Dairesi'nin ... E Sayılı takip dosyası ile davacı sigorta şirketinin davalılardan davaya konu edilen yangın olayı nedeniyle oluşan hasardan dolayı ödenen sigorta tazminatının rücuen tahsili talebiyle 140.000 TL asıl alacak ve 1.495,89 TL işlemiş avans faizi olmak üzere toplam 141.495,89 TL alacağın tahsili talep edilmiştir. ... nolu 01.02.2019-2020 vade tarihli Yangın Emtia Abonman Sigorta poliçesinin incelenmesinde, sigortalı ... San ve Tic A.Ş. ve riziko adresi Beylikdüzü OSB mk kk ... Bina No:... olarak belirtilmiştir. İtfaiye yangın raporunda özetle; olay yerine varıldığında bodrum katta bulunan ... Şti ve hemen üstünde bulunan ...Ltd Şti.ye ait depo olarak kullanılan müştemilatın alevli ve dumanlı şekilde yanmakta olduğunu görüldüğü, yangın söndürme sine müteakip yapılan inceleme ve araştırma sonucu ... firması personellerinden ... 'ın bodrum kattaki iş yerinin yaklaşık 15 -20 m içerisinde çalıştığı esnada duman kokusu hissettiği, giriş tarafına geldiğinde bodrum katında havalandırma pencerelerinden yoğun duman ve alevin çıktığını , buradan düşen yanar vaziyetteki eriyiklerin kolileri tutuşturulmaya başladığını, söndürmeye çalıştığını fakat yangının ilerlemesi ile söndüremediğini, diğer çalışanlarla iş yerinin terk ettiğini beyan ettiği , yanıcı maddelerin yanma şekli, yangının seyri ve beyana göre Işıklar İş Merkezinin sol taraf zemin kat hizasında duvara bitişik, bodrum kattaki araç girişi üzerine gelen çelik konstrüksiyon ile imal edilmiş , çatısı sandviç panel olan ve yan duvarları galvaniz saclarla çevrilmiş ... firmasının depo olarak kullandığı mahalde yangının başladığını tespit edildiği, bahsi geçen deponun tamamında ve yoğun yangın olduğu deponun bina bitişiğinde herhangi bir elektrik tesisatı ve açık ateş kaynağına rastlanılmadığı, bu tespitler ışığında yanmanın ... firmasına ait deponun sandviç panel kaplı çatısının bitişiğinde bulunan yangın merdiveninden veya binanın üst kattından kimliği belirsiz kişi veya kişilerce söndü zannıyla atılan veya düşürülen yanar haldeki sigara izmaritinin müştemilatın çatısındaki boşluklardan veya herhangi bir delikten içeriye düşmesi ve dahilindeki kolay yanıcı tekstil ürünlerini tutuşturması ile yangının başladığı, depo içerisindeki kolay yanıcı kumaş , lateks , lastik ve sentetik türü malzemelerin yanması sonucu eriyik ve korların depo zemininde bulunan bodrum kat aydınlatma pencerelerinden ... firmasına ait mukavvadan imal edilmiş kovan yanıcı karton , koli yığınlarının üzerine düşerek yangının geliştiği, kolilerinin yanması ile bodrum kat dahilindeki mamul, yarı mamul ve asma kattaki ofislere sirayetle geliştiği kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Ekspertiz raporu incelenmesinde, 29.03.2019 günü saat 05:18 sıralarında sigorta tesisinin bitişiğinde bulunan .....Şti nde yangın meydana geldiği , itfaiyenin 16 araç ve 48 personelle birlikte olaya müdahalesi sonucu saat 09:14 civarında yangının söndürüldüğü, aleyhine yangının meydana geldiği binada ve binada faaliyet gösteren muhtelif iş yerlerinde hasarın mevcut olduğu , sigortalı tesisin dış cephe boyası, ısı ve ses yalıtım izolasyonların ve atık su pimaş borusu ile tesisin depo bölümünde bulunan muhtelif kumaş emtiasının islenmek suretiyle zarar gördüğü tespit edilmiştir. Büyükçekmece 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/49 D.İş sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi heyet raporunda; Depo içerisinde yapılan incelemelerde depo alanının çatısını oluşturan sandviç panellerini taşıyan çelik girişlerde en ağır hasarın tespit isteyen ve karşı tarafa ait bağımsız bölümüne ayıran duvar üzeri olduğunun tespit edildiği , çatının yekpare olduğu, gerek tespit isteyence gerekse karşı tarafça kullanılan depo alanında aydınlatma tesisatının tespit edilemediği , her iki tarafta da yangının çıkış yeri olan depo dahilinde elektrik tesisatlarının bulunmadığının beyan edildiği , depo alanında tespit isteyene ait ortamda kirli havanın uzaklaştırılmasını sağlayan makinenin bulunduğu , bu makine üzerinde herhangi bir yangına sebebiyet verebilecek emarenin tespit edilmediği aynı zamanda tespit isteyen tarafça kullanılan iş yerinin depo tarafına bakan cephesinde buat ve kesilmiş kabloların tespit edildiği , tespit talebinin olay tarihinden 1,5 ay sonra olduğu ve kesilmiş kabloların incelemelerin sağlıklı yapılmasına engel olduğu, buat üzerinde yapılan incelemelerde çok ince kablolar tespit edilmiş olup kısa devre emaresine rastlanılmadığı, yani elektrik tesisat kaynaklı yangının başlamış olabileceğine ilişkin bulgunun bulunmadığı, aşırı ısınmaya bağlı deformasyonun gözlemlendiği bölümün yangın merdivenine uzak olduğu, izmaritin geçebileceği bir açıklıktan yağmur sularının çok rahat geçebileceği hususu dikkate alındığında tekstil ürünlerinin depo edilen alanda yağmur sularının geçişine ne derece müsaade edebileceği hususunu mahkemenin takdirine olduğu görüşünde bulunulmuştur. Sigorta ve hesaplamalar uzmanı ,yangın uzmanı, elektrik -elektronik mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi heyet raporunda özetle :yangının çıkış sebebi olarak yapılan incelemede ... Tekstil'e ait tekstil emtia deposu ve ... tekstil firmasının deponun arka bölümündeki ... Detaylı Araç Bakım Merkezi iş yerlerinin olduğu bölümden başlayarak geliştiği, en ağır hasarın burada olduğu, ... Detaylı Araç Bakım Merkezi tarafından kullanılan deponun duvarında sıva altı kare buat içerisinde çok ince kabloların olması , kısa devre emaresine rastlanmaması , sayaç üzerinde 1,5 kw demant güç tespit edilmiş olup tesisatta aşırı yüklenme gibi bir durum olmayışı durumları birlikte değerlendirildiğinde , yangının çıkış sebebinin ... Detaylı Araç Bakım Merkezi tarafından kullanılan deponun duvarında sıva altı kare buat içerisinde binanın elektrik tesisatı kaynaklı olduğuna dair kesin ve net bir hususun tespit edilemediği , ... tekstile ait emtia deposunun üzerinin yekpare olarak trapez sac sandviç panel ile kapatılmış olması , çatı üzerinde herhangi bir delik bulunması durumunda çatının altında bulunan tekstil malzemelerinin yağışlı havalarda malzemenin üzerine yağmur sularının akacağı ve zarar verebileceği hususları incelendiğinde , söz konusu yangının sigara izmaritinden kaynaklı olduğuna dair kesin ve net bir hususun tespit edilemediği , yangının çıkışına ilişkin dosya kapsamında yer alan yangın raporu ve bilirkişi raporları arasında çelişkiler bulunduğu , dava konusu yangının çıkış sebebinin tespit edilmemesi nedeniyle meydana gelen yangına sebebiyet veren olaydaki kusur değerlendirmesinin yapılamadığı, yangının meydana gelişi ile davalılar ya da dava dışı 3. Kişi eylemleri arasında uygun illiyet bağı kurulamadığı, davacının sigortalısına yaptığı ödeme uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğu, yangının meydana gelişi ile davalılar ya da dava dışı 3. Kişilerin eylemleri arasında uygun illiyet bağının kurulamadığı belirlenmiş olmakla binaya ilişkin kusur ve kiracının kusuru tespit edilememiş olup davacının davalılara rücu edemeyeceği görüşünde bulunulmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın reddine dair karar verilmiş olup davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi: Rücu ve halefiyet, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. 03/07/1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmıştır. 6102 sayılı TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.maddesinde ise "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir. Dosya kapsamında yer alan sigorta sözleşmesi ve 03.07.2017 işlem tarihli 140.000,00 bedelli ödeme belgesi dikkate alındığında, davacının aktif husumetinin bulunduğu anlaşılmıştır. 6098 sayılı TBK'nin 69. (Mülga 818 sayılı B.K'nin 58) maddesi uyarınca, bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür. Bina veya yapı eserlerinden doğan sorumluluğun doğması için; kişinin bina veya sair inşa eserinin maliki olması ve zararın bina veya sair inşa eserinin yapımındaki bozukluk veya bakımındaki bir noksanlıktan meydana gelmesi gerekir. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, TBK'nin 69. maddesindeki sorumluluk, objektif özen yükümlülüğüne aykırılıktan doğan "ağırlaştırılmış" bir kusursuz sorumluluk halidir. Bir bina veya yapı eserini malikinin TBK'nin 69. maddesine göre sorumlu tutulabilmesi için zararın, yapım bozukluğu veya bakım eksikliğinden doğduğu ispatlanmalıdır. Buradaki ispat yükü zarar görene düşer. Bununla birlikte zararla, yapım bozukluğu veya bakım eksikliği arasında uygun illiyet bağının bulunması yani zararın yapımdaki bozukluktan veya bakımdaki eksiklikten dolayı meydana gelmiş olması gerekmektedir. Bu sorumlulukta zarar gören zararın, yapım bozukluğu veya bakım eksikliğinden doğduğunu ispatlamakla yükümlü ise de yapı malikinin kusurunu kanıtlamak zorunda değildir. Zira TBK'nin 69. maddesine dayalı sorumluluk, kusursuz sorumluluk halidir. Bu nedenle yapı maliki ise, kusurun bulunmadığı savunmasının ötesinde uygun illiyet bağının kesildiğini kanıtlamalıdır. Bilindiği üzere, kusursuz sorumlulukta illiyet bağının kesilebilmesi için zarar görenin ağır kusurunun olması, üçüncü bir kişinin illiyet bağını kesebilecek nitelikte ağır kusurunun olması veya zararlandırıcı sonucun meydana gelmesinde öngörülmeyen bir halin bulunması şartlarından birini gerçekleşmesi gerekmektedir. Dosyada mübrez tespit ve bilirkişi raporu ile diğer deliller birlikte değerlendirildiğinde, yangının çıkış sebebi olarak yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde , hasara sebebiyet veren yangının elektrik veya sigara izmariti kaynaklı olduğuna dair net bir bilginin tespit edilemediği ve iş bu nedenle yangının meydana gelmesi ile davalı taşınmaz malikinin ya da 3.kişinin eylemi arasında uygun illiyet kurulamadığı, TBK'nin 69. Maddesi uyarınca zararın, yapım bozukluğu veya bakım eksikliğinden doğduğunun ispatlanamadığı ve iş bu nedenle davacının yapılan hasar ödemesini taşınmaz maliki ve kiracı olan davalılara rücu edemeyeceği anlaşılmıştır. Bu nedenlerle, mahkemece davanın reddine dair verilen kararın dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmaktadır. 6100 sayılı HMK'nın 165. maddesi; "Bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir." hükmünü içermektedir. Her ne kadar HMK'nın 165. maddesi uyarınca bekletici mesele yapılması hakimin takdirine bırakılmış olup, somut davada ilk derece mahkemesi tarafından diğer dava dosyaları ile ilgili yapılan yargılamanın bekletici mesele olarak kabul edilmesi yönündeki istinaf sebebi yerinde değildir. Vekalet ücreti yönünden inceleme: Davaya konu somut olayda karar tarihinde (2021) yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. maddesinin ikinci fıkrası "Müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmolunur" 13. maddesinin dördüncü fıkrası, "Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur." hükmüne haizdir. Bu durumda ilk derece mahkemesince karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi nazara alınarak davalılar yararına maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken, 17.392,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi hatalıdır. Ancak, dairemizce yeni hüküm tesisi yoluna gidilmesi halinde ise, tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde göre asliye mahkemelerinde takip edilen davalar için ödenecek vekalet ücretinin "30.000,00 TL" olarak belirlenmesi gerekeceği nazara alındığında, yeni hüküm tesisinin davacı aleyhine durum yaratacağı açıktır. İş bu nedenle, davacının vekalet ücretine yönelik istinaf istemi yerinde bulunmuş ancak açıklanan gerekçe ile ilk dece mahkemesi kararı kaldırılmayarak, mahkeme tarafından hatalı vekalet ücreti hesaplanması eleştri konusu yapılmıştır. Tüm dosya kapsamı yukarıda yer alan bilgiler ışığında birlikte değerlendirildiğinde; HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; HMK m. 353/1,b.1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından davacı tarafından yatırılan 59,30 TL 'nin mahsubu ile bakiye 556,10 TL'nin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya ilk derece mahkemesince iadesine,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361/1 ve 7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun İle Bazı kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 20/2 maddesi uyarınca HMK'nın ek 1.maddesindeki değişiklik dikkate alınarak kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 10/09/2025