T.C
İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2021/1778
KARAR NO 2025/906
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/06/2021
NUMARASI:2018/365Esas- 2021/42Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
KARAR TARİHİ:10/09/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ...A.Ş. nin sigortalısı... Şti. 07.11.2016–07.11.2017 tanzim tarihli ve ... nolu Otel ve tatil Köyü Paket Poliçesi ile ..Mah. ... No: .. Fatih / İstanbul adresindeki işyerini teminat altına aldığını, 07.12.2016 tarihinde gece 00:30 sıralarında mutfak bölümünde infilak meydana geldiğini, mutfak bölümünde, ekipmanların zarar gördüğünü, bu infilak hasarına ilişkin olarak 02.02.2017 tarihinde 10.520,72-USD nin müvekkili sigorta şirketince sigortalısı ... AŞ.'ye ödediğini belirterek alacak rakamının %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı hükmedilmesini, borçlunun takibe, ödeme emrine, asıl alacağa ve faize ilişkin haksız itirazlarının kaldırılmasına, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı icra dosyasındaki takibin devamına talep ve dava etmiştir.
CEVAP-Davalı ...AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; sigorta şirketinin poliçe kapsamındaki sorumluluğunun maddi bedeni ayırmaksızın olay başına 1.000.000,00 USD ile sınırlı olduğunu, ayrıca davalıya karşı sorumluluğunda her bir hasarda minimum 100 USD olmak üzere hasarın % 10 oranında tenzili muafiyet şartının da bulunduğunu, tesisatta yapilan incelemede herhangi bir gaz kaçağının olmadığının kayıtlı olduğunu, ayrıca tesisatta kurulum yapıldıktan sonra projede olmayan şekilde usulsüzlükler yapıldığını, bu sebeple patlamanın...'ın kusurundan kaynaklanmadığını, hal böyle iken davalı sigortalının kusuru bulunmadığından davalı şirketin de sorumluluğunun bulunmadığını, şayet davalı sigortalının bir sorumluluğu mevcut ise bu halde alanında uzman bir bilirkişi aracılığıyla davacının sigortalısının zararının tespit edilmesinin gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.-Davalı... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayın gerçekleştiği adreste .. adına 14.01.2011 tarihinde Abone Bağlantı Sözleşmesi imzalandığını ve 18.02.2011 tarihinde Doğal Gaz Kullanım Sözleşmesi imzalanmak suretiyle tesisatın uygunluğunun 12.04.2011 tarihinde...'ça kontrol edildikten sonra gaz kullanmaya başlandığını, hasarın projeye aykırılıktan kaynaklandığını, zarar görenin ağır kusuru neticesinde meydana gelen hasar dolayısıyla ödenen tazminat bedelinin...'a rücunun mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. -İhbar olunan ... vekili ihbara cevap dilekçesinde özetle; söz konusu davada şirkete yöneltilebilecek bir husumet bulunmadığını, dava konusu hasarın dava dışı sigortalının yani 3.kişinin kusurundan kaynaklandığından şirkete yükletilebilecek herhangi bir kusur ve sorumluluğun söz konusu olmadığından haksız ve yersiz davanın ihbar olunan sıfatlı olarak bulunan müvekkili şirket bakımından reddine karar verilmesini talep etmiştir.-İhbar olunan ... AŞ vekili ihbara cevap dilekçesinde özetle; davanın ihbarında talep eden davalının hukuki menfaatinin bulunmadığını, hakikate aykırı tespitlere dayanan kusuru kabul etmediklerini, arızalı veya hatalı olarak davalı tarafından kurulan regülatör ünitesinden gaz sızması neticesinde meydana geldiğini, davalı firmanın bu sebeple %100 kusurlu olduğunu belirterek davanın konusu bakımından taraflarına yapılan ihbarın HMK 61 maddesine uygun olmadığını ve müvekkili firmaya atfedilen kusuru kabul etmediklerini beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece, "..Davalı... , davaya konu zararlandırıcı olayın meydana gelmesinde doğalgaz regülatöründe meydana gelen arıza sonucu doğalgaz sızması nedeniyle %50 kusurlu bulunduğundan meydana gelen zarardan kusuru oranında sorumludur. .. ın sorumluluk sigortacısı olan ...AŞ de poliçe kapsamında sigortalısının kusuru oranında meydana gelen zarardan sorumludur.Davacının düzenlemiş olduğu sigorta poliçesinin 2.sayfasında prim ve hasar ödeme notu başlıklı paragrafta hasar ödemelerinin de döviz olarak ya da ödeme tarihindeki TCMB döviz kuru üzerinden yapılabileceğinin düzenlendiği, davacının poliçeye uygun olarak USD cinsinden ödeme yapmış olduğu ve TTK 1472 maddesi gereğince ödeme yapan sigortacının tazmin ettiği bedel kadar sorumlulara rücu hakkı bulunduğu gözetilerek davanın kısmen kabulü ile, davalıların İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına yapılan itirazların kısmen iptali ile, takibin 5.260,36-USD üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren devlet bankalarınca USD cinsinden açılan 1 yıl vadeli mevduat hesaplarına uygulanan faiz oranı uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.Davacı traafça icra inkar tazminatı talebinde bulunulmuş ise de; alacağın miktarı ve tarafların kusur oranının bilirkişi raporu ile belirlenmesi gerektiğinden ve alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar" dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ1-Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; Söz konusu hasarın meydana gelmesinde dava dışı sigortalının herhangi bir kusurunun olmadığı , periyodik kontrolleri yapmadığından dolayı doğalgaz dağıtım şirketinin %100 kusurlu olduğu, bilirkişi raporunda hasarın davalıya ait doğal gaz regülatöründe meydana gelen arıza /kaçak sonucunda sızan doğal gazdan regülatör çukurundaki delikten binanın içerisine sızması ve bunun sonucunda meydana gelen gaz sıkışması sonucunda infilak etmesi sonucu gerçekleştiğinin tespit edildiği , rapordaki kusura ilişkin saptamalarının dayanağını davalının teknik ekiplerince hazırlanan tutanağın oluşturduğu , raporunun hiçbirinde detaylı ve yeterli inceleme yapılmadığı, projede yer almayan cihazın ilave edildiği ve dış cephe yapılarak boşluğun daraltılmış olduğu iddiasının bilirkişi tarafından detaylı ele alınması gerekirken herhangi bir incelemenin gerçekleştirilmediği, sigortalının yapmış olduğu değişikliklerin hasar ile arasında illiyet bağının bulunup / bulunmadığının incelenmesi gerektiği , davalı... tarafından gerekli periyodik kontrollerin yapılmaması karşısında dava dışı sigortalının kusurlu bulunmasının mümkün olmadığı, hasara sebebiyet veren regülatörün davalı tarafından götürüldüğü ve bu yüzden incelenmediği, kusur açısından yapılan değerlendirmede alarm cihazımın çalışmamasının da dikkate alınmadığı, yeniden bilirkişi incelemesi yapılması konusundaki talebin ilk derece mahkemesi tarafından ispat hakkı hiçe sayılarak reddedildiği, davalının kötü niyetli itirazına ödemede gecikme sebep olması nedeniyle icra inkar tazminatı taleplerinin bulunduğu ve icra inkar tazminatına hükmedilmemesi yönündeki ilk derece mahkemesi kararının hukuka aykırılık teşkil ettiği belirtilmiştir.2-Davalı ...Anonim Şirketi vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; poliçedeki muafiyet ve istisnalar dikkate alınmaksızın davalı şirketin sebepsiz yere fazla bir tazminat ödemesine sebep olacak şekilde karar verildiği , hasarın sigortalının usulsüz olarak duvar örmesi sonucunda meydana gelen patlama nedeniyle oluştuğu, bu nedenle sigortalıya %50 kusur verilmesinin yerinde olmadığı , gaz alarmının çalışıp/ çalışmadığı hususunun incelenmediği ve eksik inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi raporuna göre hüküm tesis edildiği belirtilmiştir.3-Davalı... vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; otel işletmecisi tarafından doğal gaz servis kutusu kapağının kapatılması ve yanlış müdahalenin patlamaya sebebiyet verdiği, gaz alarmının çalışmadığı ve bu konuda kurumun bir kusurunun bulunmadığı, gaz alarm cihazının çalışmamasının kullanıcının hatasından kaynaklandığı, patlama olayının meydana gelmesinde en önemli sebeplerden birinin binanın elektrik tesisatındaki topraklama ve yangın koruma sisteminin olmaması olduğu, duvarın önüne usulsüz olarak duvar örülmesini ve bu şekilde gazın birikebileceği alanın oluşturulması, bu duvar sebebiyle gaz alarmının gaz kaçağı hissetmemesi engellenmesi ile emniyet tedbirinin görevini yapmasının engellendiği ayrıca otel işletmesinin iç tesisatta yapmış olduğu izinsiz tadilat, kötü kullanım, proje dışı tesisat, tesisatın bakımsızlığı sebepleri bulunduğu belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEHMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava; sigortacının, dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine dayanarak ödediği hasar bedelinin, hasardan sorumlu olduğunu iddia ettiği davalılardan 6102 Sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca rücuen tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemidir.Davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı .... Tic.A.Ş.arasında düzenlenen Otel ve Tatil Köyü Paket Poliçesi 07.11.2016-2017 dönemini kapsamakta olup, bu poliçede ... şartları geçerli olduğu belirtilmiştir. İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün .. E sayılı takip dosyası ile davacı sigorta şirketi tarafından '...no lu hasar dosyasını ait rücu alacağı ''dayanak kılınarak davalılardan 10.520,72 USD (01.03.2018 tarihli kur nazara alınarak 39.647,33 TL) nin tahsilini talep etmiştir. Ödeme emrinin takip borçlularına 09.03.2018 ve 12.03.2018 tarihinde tebliğ edildiği 12.03.2018 ve 15.03.2018 tarihinde ayrı ayrı borca itiraz edildiği, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde itirazın iptali davasının açıldığı tespit edilmiştir.Olay yeri inceleme raporunda, olay yerinde yapılan incelemede otel mutfağının -2. katta olduğu, mutfak girişine göre karşı tarafta bulunan duvarın patlama sebebiyle mutfak içerisine doğru yıkılmış olduğu, mutfakta bulunan mutfak malzemelerinin yoğun şekilde hasarlı olduğu, duvar bölümünün önünde bulunan havalandırma demirinin patlama sebebi ile eğik vaziyette bulunduğu belirtilmiştir. 07.12.2016 tarihli tespit tutanağında, gece güvenlik görevlisi olarak çalışan personelin mutfağa inip tost hazırlamak istediği, tostu hazırladıktan sonra tost makinesinin elektrik fişini çektiği anda patlamanın meydana geldiği ve personelin de yaralandığı, akabinde itfaiye ve ambulansa haber verildiği ifade edilmiştir.Ekspertiz raporunda özetle; .. Otel -2 bodrum kat mutfak dahilinde bulunan yol tarafındaki duvarın patlama sebebi ile yıkılmak, havalandırma boruları, springler söndürme tesisat boruları kırılmak havalandırma boruları, springler söndürme tesisat boruları kırılmak ,sanayi tipi fırınlı ocak ve elektrik tesisatı ile muhtelif mutfak malzemelerinin kısmen deforme olmak suretiyle zarar gördüğü , otele ait -2. bodrum kat mutfak dahilinde mutfak duvarı ile kaldırım duvarı arasında bulunan kapalı alan içerisinde herhangi bir nedenle biriken gazın, mutfaktaki çalışır vaziyetteki elektrikli tost makinesinin kullanımı esnasında fişini çekerek oluşan kıvılcımdan tutuşarak patladığı kanaatine varıldığı , incelenen kamera görüntülerinde gece saat 00:04 sıralarında otel güvenlik görevlisinin mutfağa gelerek tost makinesini çalıştırarak tost yapmaya başladığı, saat 00:10 sıralarında bir patlamanın meydana geldiği ve tost makinesinin bulunduğu tezgahın arka kısmındaki duvarın mutfağın iç kısmına doğru yıkıldığı, güvenlik personelinin yaralandığı, mutfakta dahilinde doğalgaz alarm cihazının olduğu ve hasarlandığı, olaydan sonra... yetkilileri tarafından doğalgaz regülatörünün sökülerek götürülmüş olduğu, binanın dış kısmında hemen binanın önünde yer alan regülatör çukurunun içinde muhtemelen boru geçirmek için açılmış olduğu tahmin edilen bir delik olduğunun görüldüğü, buranın tam altına denk gelen bölümün mutfak kısmında yıkılan duvara arka kısmına denk geldiğinin öğrenildiği /anlaşıldığı, söz konusu hasarın bina girişindeki...'a ait doğal gaz regülatöründe meydana gelen arıza /kaçak sonucu sızan doğal gazın (gazın özgül ağırlığının havadan ağır olması nedeniyle) regülatör çukurundaki bu delikten bina içine (mutfak duvarının arka kısmındaki boşluğa) sızdığı/dolduğu, bilahare de gaz sıkışması sonucu infilak meydana geldiği, sızan gazın duvarının arka kısmında olması nedeniyle mutfak dahilinde bulunan gaz alarm cihazının ve personelin gaz kokusunu algılayamadığı görüşünde bulunulmuştur.Davalı... ile davalı ...A.Ş. Arasında 01.02.2016-2017 dönemlerini kapsar şekilde Ticari Paket Sigorta Poliçesi düzenlenmiştir. Makine mühendisi, sigorta eksperi ve yangın uzmanından oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 07.01.2020 tarihli raporda özetle; otelin doğalgaz açılışının... projesine uygun şekilde gerekli tespitler yapılarak 12.04.2011 tarihinde yapıldığı, otelin doğalgaz açılışından sonra mutfak bölümünde bir bina dış cephesi ile ilgili doğalgaz projesine uygun olmadan ve bunu bildirmeden bazı değişiklikler yaptığı, otelin girişinde bulunan...'a ait kutudaki regülatörden sızan gazdan su tahliye borusunu kullanmak suretiyle uygunsuz olarak sonradan eklenen duvar ve dış duvar arasında sıkışıp kaldığı, gelen kıvılcımın patlamayı tetiklediği, otelin yapmış olduğu değişiklikten dolayı %50 oranında kusurlu olduğu, İgdaş ın regülatörden gaz kaçağı meydana geldiğinden dolayı %50 oranında kusurlu olduğu görüş ve tespitinde bulunulmuştur .Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 28.11.2020 tarihli raporda kök raporda yer alan görüş korunmuştur. Sigorta tahkim hakemi tarafından düzenlenen raporda özetle:% 50 oranında belirlenen kusur paylaşımının dosya kapsamına uygun olduğunu düşünüldüğü, davacının rücu edebileceği hasar miktarının ödeme tarihindeki USD kuru ve kusur oranı dikkate alındığında 18.498 ,00 TL olduğu belirtilmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda , davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiş olup taraf vekillerince ayrı ayrı istinaf yasa yoluna başvurulmuştur .Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi:Rücu ve halefiyet, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. 03/07/1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmıştır. 6102 sayılı TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.maddesinde ise "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir. Dosya kapsamında yer alan sigorta sözleşmesi ve 02.12.2017 işlem tarihli 10.520,72 USD bedelli ödeme belgesi dikkate alındığında, davacının aktif husumetinin bulunduğu anlaşılmıştır.-Davalı ...Anonim Şirketi vekili tarafından sunulan istinaf yasa yolu başvuru dilekçesinde , poliçedeki muafiyet ve istisna şartı dikkate alınmaksızın sebepsiz yere fazla bir tazminat ödenmesine karar verildiği ileri sürülmüştür.01.02.2016-01.02.2017 dönemlerini kapsayan şekilde davalılar... ile ...A.Ş. Arasında düzenlenen .. numaralı Ticari Paket Sigorta Poliçesi'nde, 3. Şahıs mali mesuliyet kapsamındaki herhangi bir hasarda minimum 100 USD olmak üzere hasarın %10'u oranında tenzili muafiyet uygulanacağı belirtilmiştir .Her ne kadar iş bu sigorta sözleşmesinde yer alan muafiyet ve istisnalar nazara alınarak hesaplama yapılması gerektiği belirtilmiş ise de, davalılar arasında düzenlenen sigorta poliçesi , poliçenin taraflarını bağlayacağından uyuşmazlık konusu olan iş bu davadaki tazminat hesabında değerlendirmeye alınamaz. Bu yönüyle davalının aksi yöndeki istinaf sebebine itibar edilmemiştir. -Kusur oranı yönünden inceleme:Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde , otelin mutfak kısmına proje haricinde ilave cihaz takıldığı, projeye aykırı olarak duvar yapıldığı( mutfak kısmına projeye aykırı olarak onaysız duvarı yapıldığı , mutfak mahallinde bulunan basınç düşürme regülatörü sonrasındaki test nipeli kör tapasının yerinde olmadığı, bina dışında doğal gaz regülatörünün bulunduğu kutunun kapağını tekniğe aykırı şekilde silikon veya benzeri bir malzeme ile hava geçirmez vaziyete getirildiği, binaya sonradan dış cephe yapılarak bina dış duvarı ve regülatör arasındaki boşluğun usulsüz olarak daraltıldığı) tespit edilmiştir. Proje haricinde ilave cihaz takılması konusunda davalılardan...'a herhangi bir bilgi verildiğine dair belge dosya kapsamında yer almamaktadır. 07.12.2016 tarihinde .. Otelde meydana gelen patlama olayında açıklanan tespitler uyarınca dava dışı sigortalıya kusur (%50) atfedilmesi yerindedir. Davalı... yönünden ise, teknik bilirkişi raporunda açıklandığı üzere bina girişinde yer alan davalıya ait doğalgaz regülatöründe meydana gelen kaçak/arıza sonucu sızan doğalgazın gazın özgül ağırlığının havadan daha az olması nedeniyle regülatör çukurundaki delikten sızdığı ve dolduğu, akabinde gaz sıkışması nedeniyle patlamanın meydana geldiği anlaşıldığından iş bu davalıya kusur (%50) atfedilmesi uygun görülmüştür. -İcra İnkar tazminatı yönünden inceleme:Genel bir kavram olarak “likid (liqiude) alacak”; “tutarı belli (muayyen), bilinebilir, hesaplanabilir alacaktır” Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için; ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilecek durumda olması gerekir. Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez (YHGK 14.07.2010 gün ve 2010/19-376 E. 397 K. sayılı ilamı). Davaya konu edilen alacak miktarı likid olmadığından icra inkar tazminatı şartlarının oluştuğu söylenemez. İş bu nedenle davacı vekilince aksi yönde sunulan istinaf başvuru sebebinin dosya kapsamına uygun olmadığına karar vermek gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, davalılar ve davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b.1 gereğince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacı ve davalılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Taraflarca ayrı ayrı yatırılan istinaf başvuru harçlarının Hazineye gelir kaydına,3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 556,10 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,4-Harçlar Kanunu gereğince ayrı ayrı alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından, davalılar tarafından ayrı ayrı yatırılan 366,55 TL'nin mahsubu ile bakiye 248,85 TL harcın davalılardan ayrı ayrı tahsili ile Hazineye gelir kaydına,5-İstinaf yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına, 6-Yatırılan gider avansından kalan kısmın taraflara ilk derece mahkemesince iadesine,7-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.10/09/2025