T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2021/1130
KARAR NO:2025/573
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:15/10/2020
NUMARASI:2015/842 Esas - 2020/655 Karar
DAVANIN KONUSU:Kayıt Kabul
KARAR TARİHİ :21/05/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkil davacı kooperatif 2004 yılında yaptığı sözleşme ile İstanbul ili, Büyükçekmece İlçesi ...Bölge Bucağı ... Mahallesi ... Ada ... parselde bulunan “...” yapımını işini müflis ... ... şirkete ihale ettiğini, ancak müteahhit inşaatı tamamlamadan Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’ nin 11.11.2014 tarh, 2014/593 E. ve 2014/423 K. sayılı kararı ile iflasına karar verildiğini, davacı ... Kooperatifi müflise yıllar içinde 103.741.459.28.-TL ödeme yaptığını, kooperatif yönetimi Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’ nin 2014/21 değişik iş dosyası ile yaptırdığı 25.04.2014 tarihli tespit raporunda müflis ...’ un yaptığı işlerin bedelinin 2014 yılı Çevre Ve Şehircilik Bakanlığı birim maliyet fiyatları ile fiyatları ile 60.624.895,77.TL olduğu belirlendiğini, davacı müvekkil, müflis tarafından açılan iflas erteleme talepli davaya müdahil olduğunu ve 26.06.2014 tarihli dilekçe alacaklarının 40.000.000.-TL ye yakın olduğu beyan edildiğini, ayrıca dilekçede müflisin 1.099.472,07 TL damga vergisi, 1.736.069,89 TL SGK yükümlülüğü (müflisin ödemesi gerektiği halde ödemediği ve kooperatife kalan) olduğu belirtildiğini, yine aynı dilekçede hak edişlerdeki hesaplama hatalarının da en az 15.972.000,00 TL olduğu açıklanlandığını, davacı Matbaacılar Kooperatifi ve ... sayılı dosyasına 11.03.2015 tarihinde 6.402.620,00 TL ve 09.02.2015 tarihinde 1.153.191,60 TL alacak talebinde bulunduğunu, iflas idaresi her iki alacak talebinin reddine karar veroiğini, ret kararın kısa gerekçesinde müflis şirketin davacı kooperatiften 30.600.725,98 TL alacaklı olduğu iddiası gösterildiğini, ancak müflisin böyle bir alacağı olmadığı gibi davacıya 40 milyon TL’yi aşan borcu bulunduğunu, müflisin müteahhidi olduğu inşaatta yapılacak keşif ve inceleme, Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’ nin 2014/21 değişik işler dosyası, taraf defterleri üzerinde yapılacak incelemeler müvekkil kooperatifin alacağının dava konusu alacak talebimizden fazla olduğu ortaya çıkacağını beyanla müvekkil alacağının iflas masasına kaydına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı iflas idaresi cevap dilekçesi sunmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:Mahkemece, " ... bilirkişi raporuna göre, yüklenici olan müflis şirketin yaptığı toplam işin bedelinin 110.494.280,00 olduğu, değişik iş dosyasında tespit edilen eksik ve ayıplı işler nedeniyle oluşan nesafet bedelinin 5.549.371,28 olduğu,yapılan toplam iş bedelinden bu miktar düşüldüğünde yüklenici olan müflis şirketin yaptığı işin bedelinin 104.944.908,72 olduğu, davacının iş bedeli olarak ödediği miktarın 103.741.459,28 olduğu gözönüne alındığında fazla ödenen iş bedelinin bulunmadığı " gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; karara dayanak yapılan raporlar maddi ve hukuki hatalar içerdiğinden ve raporlara karşı itirazlarımız karşılanmadığından hükme esas alınması açıkça hukuka aykırılık teşkil ettiğini, müflis şirketin yaptığı imalatların toplam bedeli 110.494.280,00-TL olarak tespit edildiğini, sözleşme uyarınca yapımı üstlenilen yapıların toplam alanı 212.489 m2 olup bilirkişi raporunda, 650 TL m2 fiyatı ve % 80 bitme oranı üzerinden yapılan hesaplama neticesinde 110.494.280,00-TL rakamı bulunduğunu, ancak, yapılan tüm işlerin aynı maliyet rakamı (650,00-TL) üzerinden hesaplanmasının sağlıklı bir sonuç vermeyeceğini, 7 kişiden oluşan bilirkişi heyeti, tüm inşaat kalemlerini ayrı ayrı fiyatlandırarak maliyet çıkartması gerekirken, tek bir birim fiyat üzerinden basit ve hatalı olacağı açık bir hesaplama yöntemi seçtiğini, oysa, dosyada bulunan Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/21 D.İş sayılı dosyasının 25.04.2014 tarihli bilirkişi raporunda ayrıntılı bir şekilde yapılan imalatların dökümü ve bitme seviyesi yer aldığını, ayrıca, dava dosyasına sunduğumuz belgeler arasında (ve yine rapora itiraz dilekçemiz ekinde flash bellekte) müflis şirket tarafından yapılan tüm imalatların ayrıntılı dökümü bulunduğunu, ayrıca raporda, imalatların ayrı ayrı hangi seviyelerde yapıldıkları irdelenmeden, tamamı için %80 bitirme seviyesi üzerinden hesaplama yapıldığını, ancak tüm işlerin bitirme seviyeleri farklı olduğunu, bu sebeple de, yapılan işlerin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği açık ve net olduğunu, Bir diğer önemli husus da şudur ki; Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/21 D.İş sayılı dosyasının 25.04.2014 tarihli bilirkişi raporunda müflis şirketin yaptığı imalatların bedelini 60.624.895,00-TL, nesafet bedelini ise 5.549.371,00-TL olarak tespit edildiğini, mahkemece alınan 15.11.2019 tarihli bilirkişi heyet raporunda müflis şirketin yaptığı imalatların toplam bedeli 110.494.280,00-TL olarak tespit edilmişken, nesafet bedeli ise 5.549.371,00-TL olarak tespit edildiğini, yani, inşaat bedelini ayrıntılı hesaplamadan (tüm inşaat kalemlerini ayrı ayrı fiyatlandırarak ve ayrı ayrı hangi seviyelerde yapıldıklarını belirlemeden) iki katına çıkartan bilirkişi heyeti, nesafet bedelinde ise değişik iş dosyasının tespitini aynen kabul ettiğini, oysa, değişik iş dosyasındaki nesafet bedeli 60.624.895,00-TL inşaat maliyeti üzerinden hesaplandığını, bu durumda, kabul anlamına gelmemekle birlikte, heyet raporundaki 110.494.280,00-TL'lik inşaat bedeli kabul edilse dahi nesafet bedelinin tekrardan hesaplanması gerektiğini, Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesince alınan rapor ile Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesince alınan raporlardaki inşaat bedelleri arasında yaklaşık 50 milyon TL'lik bir fark olduğunu, heyet raporunda bu farka hiç değinilmediğini, dolayısıyla, aradaki çelişkinin giderilmeden hüküm kurulmuş olması da hatalı olduğunu, söz konusu firma, inşaata 2004 yılında başladığını, yani 10 yıllık bir inşaatın teknik defter ve belgeleri incelenerek, yapılan işlerin,"yapıldıkları yıllardaki inşaat birim metre kare fiyatları" ile çarpılması sonucunda, firmanın fatura ettiği değerlerin örtüşüp örtüşmediği hesap edilmesi gerekirken, bu yapılmadığını, bu teknikle yapılan hesaplama sonucu (Büyükçekmece 2.Sulh Hukuk Mahkemesi 2014-21 D. İş Tespit raporu) 60.624.895,77 TL hakediş toplamına ulaşıldığını, basit bir anlatımla, Yenidoğuş firmasının hakedişleri (alacakları) 2014 yılı esas alınarak değerlemeye tabi tutulmuş ama bu karşın yapılan güncel ödemelerimiz güncellenmediğini, İnşaatın başladığı yıllardaki "birim metre kare fiyatları" 2004 yılında 322 TL, 2005 yılında 359 TL, 2006 yılında 381 TL, 2007 yılında 427 TL, 2008 yılında 455 TL ...2014 yılında 650 TL şeklin olup tablolarda 2005-2010 arasında fatura edilen tutarların ne oranda artırıldığı ortaya çıkacağını, belirtilen tabloda da görüldüğü üzere, yalnızca 2005-2010 yılları arası hesap edildiğinde Yenidoğuş lehine 23,6 milyon TL hayali alacak yaratıldığını oysa ödemelerin ve nefaset bedelinin de aynı oranlarda artırılması gerektiğini,Müvekkil kooperatif ile müflis firma arasında imzalanan sözleşmenin; 2. maddesinde "Müteahhit işin geç, eksik veya gereği gibi yapılmamasından doğan her türlü zarar ve ziyanın tazmininle yükümlü olduğu gibi, işin kendi nam ve hesabına yürütülmesi için yapılan bütün ödemeleri ve kooperatifin bu nedenle uğradığı her türlü zararı ve ziyanı tazminle yükümlü olacağı", 26. maddesinde "geciken her gün için kooperatife 1.500,00-USD cezai şart ödemeyi kabul edeceği" belirtildiğini, müvekkil kooperatif ile toprak sahipleri arasında imzalanan Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin 10. Maddesi uyarınca "inşaatın zamanında bitmemesi durumunda müvekkil kooperatif arsa sahiplerine aylık 40.000,00-USD ödeme yapacaktır." iş bu hüküm uyarınca ve dosyaya sunduğumuz belgeler ve dekontlarla da sabit olduğu üzere, arsa sahiplerine ödenen 2.160.000-USD'den müflisin sorumlu tutulması gerektiğini, Ayrıca SGK, inşaatın metrekaresine göre asgari sigortalı işçi sayısı belirlemesi yaptığını, müflis şirket yeterli sayıda SGK'lı işçi bildirmediği için bundan dolayı oluşacak zarardan da müvekkil kooperatif sorumlu tutulacağını, bu nedenle, ilgili SGK müdürlüğünden müflis şirketin faaliyette olduğu dönemde eksik bildirdiği işçi sayısıyla ilgili borç miktarının sorulması talebimiz de değerlendirilmediğini, özetle, SGK hükümleri dahilinde firmaya ait asgari işçilik hesabı yapılmadığını, bu hesabın yapılması halinde eksik SGK bildirimi ortaya çıkabileceğinden, olası bu tutarında hesaplara dahil edilmesi gerektiğini, Bir diğer önemli husus, stopaj kesintilerinin dikkate alınmadığını, yıllara ... İnşaat, Onarım ve Yapım işleri dolayısı ile bu işleri yapanlara ödenen istihkak bedellerinden 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’ncü maddesinin 3’ncü bendine göre %3 gelir vergisi, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 15.maddesi 1-a bendine göre % 3 kurumlar vergisi tevkifatı yapılacağı hükmü yer aldığından; firmaya yapılan ödemelerden hariç, firma adına stopaj kesintisi yapılarak Vergi dairesine ödeme yapıldığını, kesinti yoluyla ödenen bu vergiler, işin bitiminde verilecek yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinde hesaplanan vergiden mahsup edileceğinden; ...'un bağlı bulunduğu Vergi Dairesi'nden "... nam ve hesabına ödediğimiz stopaj ödemelerinin sordurulması ve bu tutarın ödeme tutarlarına ilavesi" gerektiğini, yaklaşık 3 milyon civarı olan bu tutar sonrası ilgili firmanın borçlu olacağı sabit hale geleceğini ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE:HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususları da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, İİK 235. maddesi gereğince açılmış olan sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davasıdır. İİK 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223’üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür. Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar. İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar. İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabulü elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, İflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223. M). Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Somut olayda, ... sayılı dosyasından gelen 14/12/2015 tarihli cevabı yazıda; Müflis... Şti. hakkında, Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/593 esas sayılı dosyasından 11/11/2014 tarihinde iflas kararı verildiği, davacı tarafından 280 kayıt numarasıyla 6.406.620,00 TL, 323 kayıt numarasıyla 1.153.191,60 TL alacak için alacak kaydı yaptırıldığı ve tebliğ gideri için avans verildiği, iflas idaresince iflas idaresince her iki alacak talebinin reddine karar verildiği, tanzim edilen sıra cetvelinin ... Gazetesinde 03/09/2015 tarihinde,Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde 07/09/2015 tarihinde yayınlandığı, ayrıca sıra cetveli ilanı ve masa kararının davacı vekiline 10/09/2015 tarihinde tebliğ edildiği bildirilmiş olup davanın, on beş günlük yasal süresi içerisinde 15/09/2015 tarihinde açıldığının anlaşılması üzerine işin esasının incelenmesine geçilmiştir. Davacı ile müflis şirket arasındaki ticari ilişkinin belirlenmesi ve iflas tarihi itibariyle davacının alacağının tespiti noktasında inşaat mühendisi ile öğretim üyesi hukukçu bilirkişiden alınan 12/04/2017 tarihli müşterek raporu ;"Yerinde yapılan keşifte binanın dava konusu son halinden daha ileri seviyede bitirilmeye yakın durumda olduğu tespit edilmiştir.Dava dosyasında müteahhit firma olarak görünen ... Taah. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. İşi bıraktıktan sonra ... A.Ş. isimli firma işin kalan kısmını yapmıştır Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin yaptırdığı 25.04.2014 tarihli bilirkişi tespit raporunda; elektrik ve makine işleri için bir bedel tayin edilmemiştir.Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin yaptırdığı 25.04.2014 tarihli bilirkişi tespit raporunda; kazı ve kazı nakli için de bir bedel tayin edilmemiştir. İş bu iş kaleminin tespiti: uzman harita kadastro mühendisi tarafından profesyonel hacim ölçüm aletleri ile yapılabilmektedir.Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin yaptırdığı bilirkişi tespit raporunda; beton yapılması işleri için de bir bedel tayin edilmemiştir. Yine Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin yaptırdığı bilirkişi tespit raporunda; bazı inşaat işi kalemlerinin hesaplara dahil edilmediği tespit edilmiştir. Bu nedenle yapılan 56 numaralı hakediş ile bilirkişi heyetinin tespiti arasında yaklaşık 40.000.000,00 TL lik fark çıkmaktadır.Taraflar arasında düzenlenen 56 numaralı hak edişe göre: hakedişin müteahhit tarafından düzenlendiği, yapılan işlerin bedeli olarak 100.980.148,32 TL belirlendiği, kooperatif adına kontrol görevi yapan görevlilerce bu bedelin 99.898.153,05 TL olarak düzeltildiği, iş kalemleri olarak ...kalıp, iş iskelesi, sıva, duvar, şap yapımı, demir doğrama işleri, plastik imalat, cephe kaplama, iş kalemlerinde düzeltilme yapıldığı, tespit edilmiştir.56 numaralı hakedişin düzenlenme tarihinin 27.01.2014 olduğu, bu tarihten sonra müteahhit firma ... Taah. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'nin imalat yapmadığı, işi bıraktığı, tespit edilmiştir.Taraflar arasında imzalan sözleşmeye göre: işin %40' dan fazlasından vazgeçilemez, iş %40 dan fazla arttırılamaz. İnşaatın bitiş tarihi 36 ay olup kesin tarih kooperatifin müteahhite yapacağı ödeme planına göre tespit edilecektir. İşin keşif bedeli 40.152.000, TL dir. Kesin teminat bedeli 2.007.600 TL inşaat bitiminde geri verilecektir. İşin bedelinin artması durumunda “65 kesin teminat bedeli istihkaklardan kesilecek ve geçici kabul-kesin kabul arasında yapılan işin bedelinin %95 i ödenmiş olacaktır. Kalan %5 kesin teminat 6 taksit halinde geri verilecektir. Müteahhit firma her ay yapacağı hakkedişlere ayrıntılı seviye tespit fotoğraflarını ekleyecektir. Fiyatlar tenzilatsız Bayındırlık Bakanlığı Birim Fiyatları olup ödemeler bir sonraki seneye sarkarsa o sarkan senenin fiyatları ile ödeme yapılacaktır. Nakliyeler İstanbul ili sabit nakliye birim fiyatlarından ödenecektir. Akaryakıt, demir ve çimento dışında fiyat farkı ödenmeyecektir. Anlaşmazlıklarda kooperatifin elinde bulunan belgelere itibar edilecektir. Firmanın işçilerine aksattığı ödemelerini kooperatif hakkedişlerinden kesmek suretiyle ödemeye yetkilidir. İşin yapılmasını imkansız hale getiren bir durum olması halinde kooperatif sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir. Müteahhit firma ataşmanları günü gününe düzenleyip imzalatmakla mükelleftir. Sonuç olarak ; Yapılan toplam hafriyat işinin metrajının mevcut belgelerle tespitinin mümkün olmadığı, uzman harita mühendisi marifetiyle hafriyatın miktarı, hafriyat nakli, geri dolgu metrajı vb. hesaplarının yapılması ile sözü edilen iş kalemlerinin kesin miktarının ve ederinin belirlenebileceği ve kesin hesaba eklenebileceği, yapılan işin içinde elektrik işi yapımının bulunduğu, bu işin ederinin ancak uzman elektrik mühendisi marifetiyle hesaplanabileceği ve kesin hesaba eklenebileceği, yapılan işin içinde mekanik işi yapımının bulunduğu, bu işin ederinin ancak uzman makine mühendisi marifetiyle hesaplanabileceği ve kesin hesaba eklenebileceği, Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin yaptırdığı 25.04.2014 tarihli bilirkişi tespit raporunda; yukarıda sayılan ve yekün ederi yüksek tutan beton, hafriyat, nakliye, fiyat farkı, elektrik ve mekanik işler bedeli gibi iş kalemlerinin bedelinin hesaplanmasının unutulduğu, bu haliyle de kesin hesaptan çok uzak bir ederin çıktığı,Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin yaptırdığı 25.04.2014 tarihli bilirkişi tespit raporunda bahsedildiği gibi, tüm metrajların çıkarılması ile kesin hesabın belirlenebileceği, yerinde yapılan çalışmada işin eski tarihte başlaması nedeniyle bazı metrajların bilgisayar ortamında olmaması, bazı projelerin, ataşmanların, belgelerin eksik olması, temininde sıkıntılar yaşanması,(örneğin yeni projelerde beton, kalıp, demir, duvar, sıva vb. Metrajları bilgisayar programları tarafından otomatik hesaplanmakta ve veri olarak proje ile birlikte verilmektedir. Ancak bu işte metrajların tek tek çıkarılması gerekmektedir.) nedeniyle kesin hesabın çıkarılmasının verilen sürede mümkün olamadığı, şantiyede metrajların tarifi konusunda teknik ekibin olmamasının kesin hesabın çıkarılmasında gecikme nedenlerinden biri olduğu, kesin hesap için daha geniş teknik bilirkişi heyeti ve ek süre gerektiği, şantiye teknik ekibinin de geçmiş günlere ait çalışmalar için teknik dokümanların eksiklerini gidermelerinin gerektiği, Yerinde yapılan keşifte demir donatı döşenmesi işçiliğinde kısmi işçilik kusurlarının bulunduğu, kısmi beton tamiri işlerinin yapılmasının gerektiği, pencere kollarının takılmamış olduğu, bodrum katta su izolasyonu sorununun devam ettiği, bodrum katta bulunan su kuyularının sızan su için olduğu ancak temel betonu altına konan su yalıtım membranının işlevini yerine getiremediği teknik hatalı imal edildiği, playwood kalıp işinde tamiratlar gerektiği, sıva işinde küçük kısmi tamirler gerektiği, demir doğrama işlerinde paslanmanın(demir yanması) çokça olduğu, demir boyama işinin tekniğine uygun yapılmadığı, katlarda döşeme betonlarının kotunda dökülmediği, 5-6 cm kot farkı olduğu, düzeltme şapı ile imalat hatalarının giderildiği, çatı su izolasyonunda bölüm bölüm hata kaynaklı su kaçaklarının olduğu, pvc doğramada ve alüminyum doğramada işçilik hatalarının bulunduğu, tespit edilmiştir.56 numaralı son hak edişte elektrik ve mekanik işler bedelinin pursantaj üzerinden ödendiği, daha önceki hakkedişlerde kazı için harita okuması yaptırıldığı, kazı nakli için harita okumalarının yapılmadığı, klas tespitinin jeoloji mühendisi olmadan yapıldığı belirlenmiştir. Kooperatif tarafından müteahhit ... Taah. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. Firmasına yapılan tüm iş karşılığı ödenen toplam paranın 103.741.459,28 TL olduğu, tespit edilmiştir.Hafriyat yapılırken döküm sahasının kapalı olduğu bir dönemin olduğu, bu dönemde hafriyatın sahada depo edildiği, taraflarca bu durumun bilindiği, bu durumun mucbir sebep kapsamında değerlendirilebilmesi için gerekli yazışma ve izin belgelerine dosyada rastlanmadığı, İşin kesin hesabının çıkarılması için: kazı, kazı nakli hesabı için 1 harita mühendisi bilirkişi, mekanik tesisat hesabı için | makine mühendisi bilirkişi, elektrik işleri hesabı için | elektrik mühendisi bilirkişi, kazı klasını belirlemek için 1 jeoloji mühendisi bilirkişi, inşaat hesapları için 3 inşaat mühendisi veya mimar bilirkişi gerektiği,Taraflarca imzalanmış 56 numaralı hakediş baz alındığında, bazı iş kalemlerinde nefaset kesintisi ve metraj miktarında kısmi kesintilerin yapılması gerektiği, ancak net rakamın tespiti için kesin hesabın çıkarılması gerektiği " yönünde sonuç ve kanaate ulaşıldığı bildirilmiştir.Mali müşavir, inşaat mühendisi, elektrik-elektronik mühendisi, inşaat mühendisi, jeoloji uzmanı, makine mühendisi, mimar/hak ediş uzmanı bilirkişilerinden oluşan 18/11/2019 tarihli bilirkişi heyet raporu ;"Dava dosyasına sunulan 25.03.2004 tarihli Yapı Ruhsatı ve 17.09.2009 tarihli Yapı Ruhsatında Yapı Müteahhidi olarak ... Şirketi isminin geçmekte olduğu, sonrasında alınan 13.02.2015 tarihli Yapı Ruhsatında Yapı Müteahhidi olarak ... İnşaat A.Ş. isminin geçmekte olduğu, yapı müteahhidi olarak ... Şirketi isminin geçtiği 17.09.2009 tarihli Yapı Ruhsatında Beylikdüzü İlçesi, ...Mahallesi, ... Ada, ... Parselde yeralan davaya konu yapının toplam yüzölçümünün 212.489 m2 olarak belirtilmekte olduğu görülmektedir. Sıralanan Yapı Ruhsatlarının tamamında davaya konu yapının Yapı Sınıfının III-B olarak belirtilmekte olduğu görülmektedir.Dava dosyasına sunulan ve davaya konu yapının Yapı Denetim Kuruluşu olduğu bilinen ... Şti. ve davacı Yapı Sahibi ... tarafından düzenlenerek (ve imzalanarak) ilgili idare yetkililerince de imzalanan 23.05.2012 tarihli Seviye Tespit Tutanağında davaya konu yapıda bulunan tüm bloklarda gerçekleşme oranının% 80 olarak belirtilmiş olduğu görülmektedir.Teknik bilirkişilerce davaya konu yapıda Mahkeme Heyeti ile birlikte 27.02.2014 tarihinde ve daha sonraki tarihlerde yerinde yapılan detaylı inceleme ve ölçümler neticesinde düzenlenerek Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/21 D.İş nolu dosyasına sunulan 25.04.2014 tarihli bilirkişi raporunda sıralanan iş kalemleri ile ilgili olarak belirtilen gerçekleşme oranları hep birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu yapının Yapı Denetim Kuruluşu olduğu bilinen ... Ltd. Şti. ve davacı Yapı Sahibi ... tarafından düzenlenerek (ve imzalanarak) ilgili idare yetkililerince de imzalanan 23.05.2012 tarihli Seviye Tespit Tutanağında davaya konu yapıda bulunan tüm bloklarda gerçekleşme oranı olarak belirtilen % 80 lik gerçekleşme oranının, inşaatın müteahhit/yüklenici ... Şirketi tarafından yapılan kısmının gerçekleşme oranı olarak alınmasının doğru olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır.Dava dosyasına sunulan tüm projeler, Yapı Ruhsatları, Seviye Tespit Tutanakları ve diğer belgeler üzerinde yapılan çalışmalar ve yukarıda detaylı olarak yapılan açıklamalar ışığında; Beylikdüzü İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parselde yeralan davaya konu yapıda müteahhit/yüklenici ... Şirketi tarafından yapılan inşaat işlerinin 2014 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 3-B sınıfı yapılar birim fiyat tariflerine göre toplam bedelinin : 212.489 m2 x 650 TL/m2 x 80/100 = 110.494.280 TL kadar hesaplanabileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.İki yüksek inşaat mühendisi öğrtim görevlisi, bir yüksek mimar öğretim görevlisi ve bir de mimar bilirkişiler tarafından davaya konu yapıda Mahkeme Heyeti ile birlikte 27.02.2014 tarihinde ve daha sonraki tarihlerde yerinde yapılan detaylı inceleme ve ölçümler neticesinde düzenlenerek Büyükçekmece 2. Şulh Hukuk Mahkemesinin 2014/21 D.İş nolu dosyasına sunulan 25.04.2014 tarihli bilirkişi raporunda davaya konu yapıda müteahhit/yüklenici ... İnşaatı Limited Şirketi tarafından yapılan inşaat işlerinde tespit edilen kusurlu ve eksik işler nedeniyle oluşan nefaset bedelinin rapor ekinde yeralan tabloda yapılan hesaplama sonucunda 2014 yılı birim fiyatları ile toplam 5.549,371,28 TL olarak hesaplanmış olduğu görülmektedir.Yukarıda yapılan tüm alıntı ve açıklamalar ışığında; Beylikdüzü İlçesi, .. Mahallesi, ... Ada, ... Parselde yeralan davaya konu yapıda müteahhit/yüklenici ... Şirketi tarafından yapılan inşaat işlerinin (işlerdeki kusur ve eksik işler sebebiyle nefaset bedeli kesilmiş olarak) toplam bedelinin : 110.494.280 TL - 5.549.371,28 TL = 104.944.908,72 TL kadar hesaplanabileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.Davacı tarafından dava dosyasına sunulan dava dilekçesinde müflis ... Limited Şirketine ödenen toplam tutarın 103.741.459,28 TL olarak belirtilmiş olduğu görüldüğünden ve bu tutarın yukarıda hesaplanan 104.944.908,72 TL yapılan işler toplam tutarından küçük olduğu anlaşıldığından; davacı kooperatif tarafından müflis ... Limited Şirketine bir fazla ödeme yapıldığından bahsedilemeyeceği" şeklinde görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. İki yüksek inşaat mühendisi öğretim görevlisi, bir yüksek mimar öğretim görevlisi ve bir de mimar bilirkişiler tarafından davaya konu yapıda Mahkeme Heyeti ile birlikte 27.02.2014 tarihinde ve daha sonraki tarihlerde yerinde yapılan detaylı inceleme ve ölçümler neticesinde düzenlenerek Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/21 D.İş nolu dosyasına sunulan 25.04.2014 tarihli bilirkişi raporunda; " ...Keşif tarihi itibariyle davaya konu yapıda bina betonarmesinin yaklaşık olarak % 95 mertebesinde, ince işlerinin yaklaşık olarak % 85 mertebesinde, mekanik tesisat işlerinin gözlemsel olarak %50 mertebesinde, elektrik tesisat işlerinin gözlemsel olarak yaklaşık %15 mertebesinde, çevre ıslahı, yol, otopark ve düzenlenme işlerinin %5 mertebesinde olduğu, yapılan işlerin tam olarak değerlendirilebilmesi için işin durdurulduğu tarihin geçici kabul tarihi olduğu esas alınarak ayrıntılı olarak incelenmesi ile kesin hesap yapılması gerektiği, heyetçe incelemesi yapılan işlerin 2014 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyat tarifelerine göre yaklaşık birim maliyetleri ile bedelin 60.624.895,77 TL olduğu, tarafımızca sunulan hak edişler dahilinde işin bedelinin ise 58.545.358,05 TL olduğu,, yukarıda belirlenen oranlar çerçevesinde bilirkişiler tarafından belirlenen nefaset bedellerinin toplamı 5.549.371,28 TL olarak tespit edildiği, bu yaklaşık bedeller ancak kesin hesap yapıldıktan sonra net değerlere ulaşılabileceği" yönünde görüş ve tespitte bulunmuşlardır. Dosya kapsamına göre; taraflar arasında düzenlenen 2004 tarihli inşaat sözleşmesi ile Büyükçekmece ilçesinde bulunan Matbaacılar sitesinin yapım işinin müflis şirket tarafından üstlenildiği, işin tamamlanamaması ve müflis şirketin iflas etmesi nedeniyle davacı şirketin, müflis şirket iflas masasına yapmış olduğu başvura ile; müflis şirketin sözleşmenin feshine kadarki dönemde, fazla tahsil ettiği hak ediş bedellerinden dolayı (çalıştırması gereken kesin hesapçıyı çalıştırmaması, nefaset, imalat hataları, cezalar, hak edişleri fazla işlemek suretiyle tahsilat yapmakla ortaya çıkan hak ve alacaklar ile sair hak ve alacaklar saklı kalmak kaydıyla) toplam 6.406.620,00 TL alacağın, yine bu alacağa ait olan 1.153.191,60 TL KDV'sinin iflas masasına kaydını talep etmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporunda; davaya konu yapının 212.489 m2 olduğu ve yapı sınıfının III-B olarak belirlendiği, 23/05/2012 tarihli seviye tespit tutanağında davaya konu yapıda bulunan tüm bloklarda gerçekleşme oranının %80 olarak belirtilmiş olması dikkate alınarak müflis şirket tarafından yapılan işlerin; 2014 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 3-B sınıfı yapılar birim fiyat tarifelerine göre toplam bedeli; yapılan işlerdeki kusur ve eksik işler nedeniyle nefaset bedeli olarak belirlenen 5.549.371,28 TL mahsup edildiğinde 104.944.908,72 TL olarak hesaplanmış olup müflis şirket tarafından toplam 103.741.459,28 TL ödeme yapıldığı gözetilerek davacı kooperatif tarafından müflis şirkete fazla bir ödeme yapılmadığı yönünde görüş bildirilmiştir. Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/21 D.İş nolu dosyasına sunulan 25.04.2014 tarihli bilirkişi raporunda ise mahallinde yapılan incelemelerde tespiti yapılan işlerin 2014 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyat tarifelerine göre yaklaşık birim maliyetleri ile bedelin 60.624.895,77 TL belirlenen nefaset bedellerinin toplamı 5.549.371,28 TL olarak tespit edilmiş ise de yapılan işler yönünden birim fiyat listesinin neye göre esas alındığı, tespit edilen 60.624.895,77 TL yapı maliyeti ile belirlenen toplam 5.549.371,28 TL nefasat bedelinin ne şekilde hesaplandığı belirsiz olduğu gibi tespit raporunda elektrik ve makine işleri, kazı ve kazı nakli ile bazı inşaat işi kalemlerinin hesaplara dahil edilmediği, bu nedenle yapılan 56 numaralı hakediş ile bilirkişi heyetinin tespiti arasında fark oluştuğu, taraflar arasında düzenlenen 56 numaralı hak edişe göre: hakedişin müteahhit tarafından düzenlendiği, yapılan işlerin bedeli olarak 100.980.148,32 TL belirlendiği, kooperatif adına kontrol görevi yapan görevlilerce bu bedelin 99.898.153,05 TL olarak düzeltildiği, iş kalemleri olarak ... kalıp, iş iskelesi, sıva, duvar, şap yapımı, demir doğrama işleri, plastik imalat, cephe kaplama, iş kalemlerinde düzeltilme yapıldığı tespit edilmiş olmakla tespit raporun bu hali ile denetimden uzak olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte yapılan tüm işlerin bitirme tarihleri ve seviyeleri farklı olduğundan ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekirken hükme esas alınan raporda imalatların hangi tarihlerde ve hangi seviyelerde yapıldıkları irdelenmeden tamamı için %80 bitirme seviyesi üzerinden ve 2014 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 3-B sınıfı yapılar birim fiyat tarifelerine hesaplama yapılması da doğru görülmemiştir.Diğer yandan davacı vekili; müvekkil kooperatif ile toprak sahipleri arasında imzalanan Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin 10. Maddesi uyarınca "inşaatın zamanında bitmemesi durumunda müvekkil kooperatif arsa sahiplerine aylık 40.000,00-USD ödeme yapacaktır." iş bu hüküm uyarınca ve dosyaya sundukları belgeler ve dekontlarla arsa sahiplerine ödenen 2.160.000-USD'den müflisin sorumlu tutulması gerektiğini ileri sürmüştür. Taraflar arasında imzalanan inşaat sözleşmesinin 2. maddesinde "...Müteahhit işin geç, eksik veya gereği gibi yapılmamasından doğan her türlü zarar ve ziyanın tazmininle yükümlü olduğu gibi, işin kendi nam ve hesabına yürütülmesi için yapılan bütün ödemeleri ve kooperatifin bu nedenle uğradığı her türlü zararı ve ziyanı tazminle yükümlü olacağı", 26. maddesinde " inşaat bitiş tarihi kooperatifin şirkete yapacağı ödeme planına göre tespit edilecektir. ... Şirket iş programına göre işi geciktirir ve kendisine yeni bir süre verilmez ise gecikilen her gün için kooperatife 1.500,00-USD cezai şart ödemeyi kabul edeceği" kararlaştırılmıştır. İflas masasına yapılan alacak kayıt başvurusunda müflis şirketin sözleşmenin feshine kadarki dönemde, fazla tahsil ettiği hak ediş bedelleri kapsamında çalıştırması gereken kesin hesapçıyı çalıştırmaması, nefaset, imalat hataları, cezalar, hak edişleri fazla işlenmesi gösterilmiştir. Görüldüğü üzere ödenen cezalar da alacak kalemini dahil edilmiş ise de kaydı talep edilen toplam 6.406.620,00 TL alacağın, hangi alacak kalemlerinden ve ne kadarından oluştuğu davacı vekilinden açıklattırılmadan ve talepler ayrıştırılmadan ve her bir alacak kalemi yönünden değerlendirme yapılmadan karar verilmesi doğru görülmemiştir.Davacı vekili diğer bir istinaf nedeni olarak; müflis şirket yeterli sayıda SGK'lı işçi bildirmediği için bundan dolayı oluşacak zarardan da müvekkil kooperatif sorumlu tutulacağını ileri sürmüş ise de söz konusu zarara ilişkin dosyaya sunulmuş bilgi ve belge bulunmadığından bu yöndeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.O halde mahkemece yapılması gereken; bilirkişi heyetinden alınacak ek rapor ile; masaya kaydı talep edilen alacağın, ne kadarının hangi alacak kalemlerinden oluştuğu hususu davacı vekiline açıklattırarak her bir alacak kalemi yönünden ayrı ayrı değerlendirmek suretiyle inşaatın başlandığı tarihten müflis firma tarafından başkaca imalatın yapılmadığı tespit edilen 56 numaralı hakedişin düzenlenme tarihine kadar tarafların ticari defter ve kayıtları ile tüm hak ediş raporları ve tespit raporundaki yapılan tüm imalatların dökümü ve seviyeleri birlikte değerlendirilerek her imalatın ayrı ayrı, yapıldıkları yıllardaki inşaat birim fiyatları göre yapılacak hesaplama ile fazladan hak ediş bedeli ödenip ödenmediği belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.Açıklanan nedenlerle, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine, karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile, BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 15/10/2020 tarihli ve 2015/842 Esas 2020/655 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE, 3-Davacının tarafından yatırılan başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, karar harcının istemi halinde davacıya iadesine,4-Davacının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.21/05/2025