T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1588
KARAR NO : 2025/560
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DAVA: Sözleşmenin Uyarlanması
KARAR TARİHİ: 14/05/2025
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile ...A.Ş. arasında 2021 Yılı Şubat ayında CNR Expo Fuar Merkezinde Boat Show Fuarına katılım amacıyla akdedilen fuar katılım sözleşmesinin COVİD-19 pandemisinden kaynaklı ifa yetersizliği/fevkalade ifa imkansızlığı dikkate alınarak TBK'nın 136. ve 138. maddeleri kapsamında hakim müdahalesi yolu ile sıfıra uyarlanması (sözleşmeden dönme) yolunda karar verilmesi, bu hususta ki öncelikli taleplerinin yerinde görülmemesi halinde sözleşmenin fuar tarihi itibariyle uyarlanmasını talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; CNR Avrasya Boat Show Fuarı'nın 2021 Şubat ayında gerçekleştirilmek üzere planlandığını, tüm hazırlıkların yapıldığını ancak Covid-19 pandemisi ve alınan önlemler nedeniyle fuarcılık faaliyetlerinin durdurulduğunu, müvekkili şirketin tüm fuar faaliyetlerini ertelediğini, dava konusu fuar faaliyetinin fuar sektör temsilcileri ile de mutabık kalınarak bir sonraki döneme ertelendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 6098 sayılı TBK m. 136'ya göre ifa imkânsızlığı ve 138'e göre aşırı ifa güçlüğü nedeniyle sözleşmenin feshi olmadığı takdirde sözleşmenin günün koşullarına göre uyarlanarak çekişmenin giderilmesi talepli olarak açılmış 6100 sayılı HMK m. 111 kapsamında terditli davada, yargılama devam ederken davacı vekili mahkememize verdiği dilekçesinde dava dilekçesindeki taleplerinden ikinci nitelikte olan taleplerinin davalı şirket tarafından kabul edildiğini ve fuarın 19.02.2022 ile 27.02.2022 tarihleri arasına ertelendiğini, bu nedenle de davanın konusuz kaldığını, davanın esası hakkında karar verilmesine gerek kalmadığını, sadece yargılama giderleri ve vekalet ücreti bakımından hüküm verilmesi taleplerinin olduğunu belirttiği, davacı vekili mahkememize verdiği dilekçesinde 6100 sayılı HMK m. 111'e göre terditli talepte bulunduğu, bu taleplerinden ikincil nitelikte olanı olan davaya konu fuarın ertelenmesi şeklinde sözleşmenin yeniden uyarlanması talebi tarafların karşılıklı anlaşması ile gerçekleştiği ve davacının terditli taleplerinden ilki hakkında karar verilmesi yönünde talebi bulunmadığı için davanın konusuz kaldığı ve bu nedenle aşağıdaki gibi karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak hüküm kurulduğu, taraflar arasında yapılan sözleşmenin "Mücbir Sebepler" başlıklı 12'inci maddesinde "Kanunlarımızın kabul ettiği mücbir sebepler işbu sözleşmenin hükümleri gereğince geçerlidir." düzenlemesi getirildiği, ek sözleşmenin "Fuarın Iptali" başlıklı 7'nci maddesinde de "Fuarın salgın hastalık veya buna bağlı kanuni nedenlerle iptali halinde tahsil edilen ödemeler YATED ile birlikte belirlenecek ilerik bir tarihte 2021 fuarı şartları ile yapılacak fuara aktarılacak/mahsup edilecektir. 2022 fuar fiyatlarına sadece iptal tarihine kadar olan resmi belgeli reklam harcamaları yansıtılacaktır." düzenlemesi getirildiği, dolayısıyla taraflar arasında yapılan sözleşmede hem mücbir sebebe ilişkin madde konulmuş hem de bu durumda tarafların yükümlülükleri belirlendiği, davalı şirketin sözleşmelerin bu hükümlerine aykırı davrandığı anlaşılmakla davanın açıldığı tarihte davacının haklı olduğunun anlaşılması sebebiyle davacı lehine yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmedildiği, konusu para veya para ile değerlendirilebilen uyarlama talebinde AAÜT’nin 13. Maddesi uyarınca tarifenin 3. kısmında düzenlenen nispi oranlara göre vekalet ücretinin hükmedilmesi gerektiği, dava dilekçesindeki talep terditli olup asıl talep sözleşmeden dönme, yedek talep ise ifa tarihinin uyarlanması olduğu, tarafların da kabulünde olduğu üzere dava ifa tarihinin uyarlanması talebi noktasında konusuz kaldığı, bu durumda tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yar alan maktu tutara hükmedilmesinın uygun olacağı gerekçesiyle Terditli (2.) talep olan fuar tarihinin uyarlanması bakımından davalının kabul beyanı dikkate alınarak; konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına gerekçesiyle karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece davanın konusuz kaldığına karar verilerek davalı tarafın yargılama giderlerine mahkum edilmesi doğru ise de, sözleşme 52.033,78 TL bedelli olup bu bedel üzerinden harç yatırıldığı da nazara alınarak nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücreti takdir edilmesinin hatalı olduğunu beyan ederek kararın bu yönden kaldırılmasını ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasında imzalanan fuar katılım sözleşmesi gereğince yapılması planlanan fuar etkinliğinin Covid-19 Pandemisi sebebiyle yapılamayacağından öncelikle sözleşmeden dönme aksi halde fuar etkinliğinin 19/02/2022 açılış 28/02/2022 kapanış olarak uyarlanması yönünde sözleşmeye müdahale edilmesi istemine ilişkindir.
Davacı şirketin üyesi olduğu Yat ve Tekne Endüstrisi Derneği ile davalı şirket arasında 2019, 2020 ve 2021 Yılları Şubat ayında CNR Expo Fuar Merkezinde Boat Show Fuarı'nın gerçekleştirilmesi ve organizasyonu için 29/05/2018 tarihinde sözleşme imzalandığı, sözleşme uyarınca Şubat/2019 ve Şubat/2020 yıllarında 14. ve 15. Avrasya Boat Show Fuar Organizasyonlarının gerçekleştirildiği, Şubat/2021 tarihinde davalı şirketin organizasyonunda gerçekleşecek 16. Avrasya Boat Show Fuarına katılım için davacı şirket ve davalı şirket arasında 08/10/2020 tarihinde fuar katılım sözleşmesi imzalandığı anlaşılmıştır. Davacının talebi dünya genelinde devam eden pandemi süreci nedeniyle Şubat/2021 tarihinde yapılması planlanan fuardan beklenen faydanın sağlanamayacağı gerekçesiyle öncelikle sözleşmeden dönme yönünde müdahale edilmesi, dönme talebi yönünde haklı nedenlerin bulunmadığının değerlendirilmesi halinde ise fuarın yapılacağı tarih yönünden sözleşmeye müdahale edilmesi istemine yöneliktir.
Davacı vekili ön inceleme duruşmasından önce mahkemeye sunduğu beyan dilekçesinde; davanın açılmasından beklenilen hukuksal faydanın davalı şirket genel müdürü tarafından davacı şirkete gönderilen 17/02/2021 günlü elektronik posta kapsamında ortaya konulan irade açıklaması, 18/02/2021 tarihli web sayfası bildirisi ve davalı şirket ile davacının üyesi olduğu dernek (YATED) arasında imzalanan 25/02/2021 günlü protokol ile gerçekleştiğini, fuar katılım sözleşmesinin talepleri doğrultusunda 2022 yılına (19/02/2022 açılış 27/02/2022 kapanış olarak) uyarlandığını, taleplerinin davalı şirketçe kabul edildiği, bu nedenle davanın konusuz kaldığını belirtmiştir.Dosya kapsamında yer alan kayıtlar incelendiğinde; 2021 yılı Şubat ayında yapılması planlanan fuara ilişkin, fuar organizasyon komitesinin 22/12/2020 gününde Dernek Yönetimince (YATED) toplantıya çağrıldığı, komitenin dernek yönetiminde yer alan beş üyesi ile davalı ... temsilen üç üyenin katıldığı toplantıda YATED temsilcilerinin fuarın Şubat/2022 tarihine ertelenmesi konusundaki tekliflerinin komitenin onayına sunulduğu, komite üyelerinden dernek yönetiminde yer alan temsilcilerin olumlu oy kullandıkları, davalı şirket adına katılan temsilcilerin herhangi bir görüş bildirmedikleri ve toplantının bu şekilde sona erdiği anlaşılmıştır.İstanbul 12. Noterliği'nin 23/12/2020 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesinin YATED tarafından davalı şirkete keşide edildiği, ihtarnamede pandemi sürecinde fuarın gerçekleştirilmesi halinde gerek sağlık açısından riskli olması gerekse beklenen faydanın sağlanamayacak olması nedeniyle 16. Avrasya Boat Show Fuar etkinliğinin 19/02/2022 günü açılış, 27/02/2022 kapanış olmak üzere ertelenmesi ve ihtarname tarihine kadar fuar organizasyonu ile ilgili olarak reklam v.b. giderler yapılmış ise anılan giderlere ilişkin faturaların izahatları ile birlikte Dernek Yönetimine iletilmesi istenilmiş ve erteleme hakkında kararın bildirilmesi için davalı şirkete ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 5 gün süre verilerek aksi halde yasal yollara başvurulacağı ihtar edilmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama neticesinde dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davanın açılmasına davalı sebebiyet verdiğinden davacı lehine maktu vekalet ücretinin yarısı tutarında vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.6100 sayılı HMK'nın 331/1.maddesinde; "Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, hakim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini taktir ve hükmeder."Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6.maddesinde; "Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur. Bu madde yargı mercileri tarafından hesaplanan akdi avukatlık ücreti sözleşmelerinde uygulanmaz." hükümleri yer almaktadır. Somut dosya kapsamı değerlendirildiğinde; davacı şirketin üye olduğu YATED ile davalı şirket arasında 22/12/2020 günü yapılan toplantı ve İstanbul 12. Noterliği'nin 23/12/2020 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesinden sonuç alınamadığından işbu davanın 14/01/2021 tarihinde açıldığı ancak davalı şirket genel müdürü tarafından davacı şirkete gönderilen 17/02/2021 günlü elektronik posta ve davalı şirket internet sitesinde yapılan açıklama ile fuarın ertelendiğinin bildirildiği ayrıca YATED ile davalı şirket arasında 25/02/2021 tarihli protokol düzenlendiği, davalı tarafın davadan önce gönderilen talep, yapılan toplantı ve ihtara rağmen anlaşmaya varmayarak davanın açılmasına sebebiyet verdiği anlaşılmaktadır.Davacı vekili istinaf dilekçesinde dava değeri üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiş ise de; dava dilekçesinde sözleşmeden dönme ve ifa tarihinin (fuarın gerçekleştirilmesi tarihi) tehiri taleplerinin bulunduğu, sözleşmeden dönme talebi nispi harca tabi ise de, fuar tarihinin ertelenmesi yönündeki talebin maktu harca tabi olduğu ve fuar tarihinin ertelenmesi neticesinde davanın konusuz kaldığı, bu durumda davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin maktu vekalet ücreti olduğu kanaatine varıldığından aksi yöndeki davacı vekilinin istinaf sebebine itibar edilmemiştir.
Ayrıca AAÜT'nin 6.maddesinde; "Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur..." düzenlemesine uygun şekilde ön inceleme tutanağı imzalanmadan dava konusuz kaldığı için tarife ile belirlenen vekalet ücretinin yarısı tutarında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken tam maktu vekalet ücretine hükmedilmiş ise de davalı tarafın istinaf başvurusu olmadığından bu husus eleştiri sebebi yapılmıştır.
Açıklanan sebeplerle; incelenen mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanunun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 59,30'nin mahsubu ile bakiye 556,10 TL'nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya ilk derece mahkemesince iade edilmesine,
6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğ edilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.14/05/2025