T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1253
KARAR NO: 2025/297
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/9
KARAR NO: 2021/251
KARAR TARİHİ: 22/03/2021
DAVA TÜRÜ: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 02/09/2019
KARAR TARİHİ: 12/03/2025
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin güvenlik, danışma ve yönlendirme işini üstlendiği “... Cad. No:... Arnavutköy/İstanbul” adresinde bulunan ... Merkezi, müvekkili ... Sigorta A.Ş. tarafından 30.11.2016-30.05.2018 tarihlerinde geçerli olmak üzere ... no.lu İnşaat (All Risk) Bütün Riskler Sigorta Poliçesi ile sigorta himayesine alındığını, sigortalıya ait adreste 29.06.2018 günü hırsızlık olayı meydana geldiğini, olay neticesinde inşaatın elektrik taşeronu olan ... San. Tic. A.Ş. adına faturası bulunan henüz monte edilmemiş elektrik kablolarının çalındığını, kabloların sözleşme konusu inşaat işi ve inşaat sigorta bedeli içerisinde olması ve şantiye sahasına sevk irsaliyeleri de bulunması sebebi ile poliçe kapsamında olduğunu, poliçe limiti dâhilinde 20.573,47 TL tutarında tazminatın 01.08.2018 tarihinde sigortalıya ödendiğini, ödenen bedelinin rücuen tazmini için davalı şirket aleyhine başlatılan takibe davalı tarafından itiraz edildiğini, davalı şirketin şantiye korumasını da üstlendiği sigortalı inşaatta hırsızlık olayı meydana geldiğini, alınan ifadeler ve incelemelerden güvenlik görevlilerinin ihmal ve dikkatsizliği sebebi ile şüpheli şahısların içeri girdiği bizzat ifadesi ile de ortaya konulduğunu, bu şekilde hırsızlığa konu zararın oluşumunda davalının sorumlu olduğu olduğunu müvekkili şirketin sigortalısına ödeme yaptığı tarihten itibaren faiz işletildiğini beyanla, itirazın iptali ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın müvekkili şirket açısından pasif husumet yokluğu yönünden reddi gerektiğini, müvekkilinin hizmeti ile hırsızlık vakası arasında hiçbir illiyet bağı bulunmadığını, davacı yanın delillerinin dava dilekçesi ile birlikte taraflarına tebliğ edilmediğini, davacının iddialarını sadece dava dilekçesi ekinde göstermiş olduğu belgelerle ispat etmek zorunda olduğunu, davacının sonradan delil listesi sunmasına muvafakat etmediklerini, müvekkilinin sigortalı inşaat şirketine güvenlik hizmeti sağlamayı üstlenmediğini, yalnızca danışma ve yönlendirme hizmeti verildiğini, sözleşmenin bu hususta açık olduğunu, müvekkili şirket tarafından da sunduğu hizmet karşılığı düzenlenen faturalarında "danışmanlık ve yönlendirme hizmeti" olarak kesildiğini, taraflarınca danışman personeli olarak istihdamını sağladığkları ancak davacı tarafça güvenlik görevlisi olarak nitelendirilen ... tarafından ilgili hırsızlık olayı sonrası tutulan şikayetçi ifade tutanağında kendisinin güvenlik görevlisi olarak istihdam edildiğini gösterir veyahut bu konuda destek sağladığına ilişkin herhangi bir ifadesinin bulunmadığını, kaldı ki, ilgili ifadelerden görüldüğü üzere, müvekkil şirket personeli ...dan önce sigortalı inşaat şirketin şantiyesinde görevlendirdiği bir bekçi bulunduğunu, bekçinin de olay anında yerinden silahlı tehdit ile kaçması sebebiyle hırsızlık vakasının gerçekleştiği açık olduğunu savunarak davanın reddini ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; takip talebine itirazın iptaline ilişkin davada, bilirkişi raporu dosya içeriğine toplanan delillere uygun ve karar vermeye elverişli bulunduğundan, mahkememizce verilen kararda dikkate alınmış ve davalı şirketin özel güvenlik faaliyet izni bulunmadığı, bu itibarla 3. kişilere özel güvenlik ve koruma hizmeti sağlayabilmesinin 5188 Sayılı Yasaya göre mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalının hırsızlık olayının gerçekleştiği sigortalıya ait iş yerinde güvenlik hizmeti verdiğinı, iş yerinde güvenlik görevlisi olarak çalışan personelinin, bu hususta karakol ifadesi mevcut olduğunu, personelin güvenlik kartının dahi var olduğunu, elektrik mühendisi ve özel güvenlik uzmanı bilirkişi tarafından, HMK'nın 266. maddesine aykırı davranılarak hukuki görüş ve değerlendirmelerde bulunulduğunu, davalı şirketin özel güvenlik izninin bulunmayışı ile de hırsızlık eyleminden sorumlu olmayacağı yönünde fahiş hatalı değerlendirmelerde bulunulduğunu, davalının iddialarının gerek somut olaya ve gerekse hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalının özel güvenlik izninin olmayışının kendisini sorumluluktan kurtarmayacağını, tüm bu sebeplerle davalının hırsızlık olayının gerçekleşmesinde kusurlu olduğunu, gereken önlemleri almadığını, yeterli sayıda personel görevlendirmediğini, olay anında görevli tek personelin olayın meydana gelmesinde açık kusur ve ihmalinin olduğunun mevcut deliller ile ortada olduğunu, davalının oluşan maddi zarardan sorumlu tutulması gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı Kanunun 341 nci maddesi uyarınca istinaf kanun yolu açık olan davadaki yasal şartları taşıyan istinaf incelemesi, 6100 sayılı Kanunun 355 nci maddesi uyarınca resen gözetilen kamu düzenine aykırılık halleri dışında, taraflarca yargılama aşamasında ileri sürülen iddia ve savunma kapsamında kalan ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.Dava, inşaat bütün riskler sigorta poliçesi kapsamında ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili amacı ile başlatılan icra takibine karşı itirazın iptali istemine ilişkindir.Davaya konu Gaziosmanpaşa ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası incelendiğinde; takip alacaklısının ... Sigorta A.Ş., borçlunun ise ... Hizmetleri A.Ş. olduğu, 20.573,47 TL asıl alacak ve 1.077,15 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 21.650,62 TL üzerinden 07.11.2018 tarihinde başlatılan icra takibinde ... Merkezinde 28.06.2018 tarihinde gerçekleşen hırsızlık olayı neticesinde sigortalı ... A.Ş.'ye ödenen 20.573,47 TL tutarlı tazminatın rücuen tahsili borcun sebebine dayanıldığı, ödeme emrinin takip borçlusuna 13.11.2018 tarihinde tebliğ edildiği, 14.11.2018 tarihinde yetkiye ve borca itiraz edildiği, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 67 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde itirazın iptali davasının açıldığı tespit edilmiştir. Dava dışı sigortalı ... San. Ve Tic. A.Ş.'nin konut/otel/işyeri inşaatı (6-15kat) işinden oluşan ... Projesi, 30/11/2016-30/05/2018 tarihlerini kapsar şekilde ... poliçe numaralı İnşaat (All Risks) Bütün Riskler Sigorta Poliçesi ile davacı şirket nezdinde, inşaat all risk 35.000.000,00 TL, şantiye tesisi ve malzeme depoları 500.000,00 TL, inşaat makineleri 500.000,00 TL üzerinden teminat altına alınmıştır. Dava konusu hasar 29.06.2018 tarihinde meydana gelmiş ve davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına 01.08.2018 tarihinde 19.136,82 TL ödeme yapılmıştır.6100 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca rizikonun gerçekleştiği yer olan Arnavutköy ilçesi Gaziosmanpaşa İcra Dairesi'nin yetki sınırları içinde bulunduğundan davalı vekilinin icra dairesinin yetkisine yaptığı itiraza itibar edilmemiştir. ... San. Ve Tic. A.Ş. ile davalı ... Yönetim Hizmetleri A.Ş. Arasında imzalanan danışma, gözetim ve yönlendirme hizmet sözleşmesinin sözleşmenin konusu başlıklı 2. maddesi:"HİZMET VEREN tarafmdan3(üç)Danışma Gözetim ve Yönlendirme Personeli ile HİZMET ALAN'ın; Arnavutköy AVM şantiyesi projesinde; Gözetim, danışma, karşılama, yönlendirme, trafik koordinasyon sağlama, bilgilendirme ve gerektiğinde refakat etme işlerinin yürütülmesidir." İşin Yapılması(Danışma ve Yönlendirme Personel Hizmeti) başlıklı 3. maddesi ise:" HİZMET ALAN'ın AVM Şantiyesi sınırlan içerisinde hizmette sürekli 3 (üç) personel olmak üzere toplam 24 saat hizmet verilecektir. HİZMET ALAN 'ın şantiye dâhilinde kontrol ve çevre gözetiminin sağlanması, rahat ve güvenli bir ortam oluşturmaktır. Doğabilecek olumsuzluklar ve kötü niyetli eylemler bertaraf edilecek, konu ve olaylar bir rapor halinde HİZMET ALAN' a bildirilecektir, Hizmet HİZMET ALAN 'ın tesisi dâhilinde ilk karşılamanın yapılması tesis içerisine gelen misafir ve ziyaretçiler ile bilhassa müşterilerin bulundukları zaman zarfında, rahat ve güvenli bir ortam oluşturmak amacıyla yapılan işlemler ve çalışmalar bütünlüğüdür.Şantiye içerisinde doğabilecek olumsuzluklar ve olayları tesis yetkilisine sözlü ve gerektiğinde yazılı rapor edilmesi, firma yetkililerine ayrıntılı bilgi verilmesi, hizmet veren ve hizmet alan arasındaki koordinasyonun sağlanması, işin yapılması kapsamını oluşturur.Görev alanına karşı dışarıdan gelebilecek kötü niyetli eylemler ile yangın, kaza, su baskını hallerinde gerekli bilgilendirmenin ve ilk müdahalenin yapılmasını sağlamak, yetkili ve ilgililerle iletişimin kurulması amacıyla HİZMET VEREN Koordinatörlüğünce düzenlenecek plan ve program HİZMET ALAN tarafından onaylanır ve uygulamaya konulur.Danışma ve Gözetim personeli idari açıdan ve mutabık kalınan talimatname çerçevesinde şantiye idari yöneticilerine bağlı olacak sözleşmede belirtilen hizmetler sınırları içinde çalıştırılacaktır. Danışma ve Gözetim personeli HİZMET ALAN 'ın belirleyeceği kendi bünyesindeki bir yetkiliye doğrudan sorumlu olacak ve yazılı sözlü talimatlarına uyacaktır. Sözleşmede belirtilen yer ve hizmet şekli dışındaki isteklerden HİZMET VEREN sorumlu değildir. Personelin Danışma ve Gözetim hizmetinde görevlendirilmeleri HİZMET ALAN' in kontrolünde HİZMET VEREN tarafından düzenlenecek, denetimleri yapılacak ve takip altında tutulacaktır." şeklindedir.İlk Derece Mahkemesince güvenlik uzmanı ve elektrik elektronik mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden aldırılan 19.08.2020 tarihli raporda:"29.06.2018 günü davalı şirketin tarafı olduğu Danışma, Gözetim ve Yönlendirme Hizmet Sözleşmesi kapsamında riziko adresinde meydana gelen cins-metre-kesitli elektrik kablolarının çalınması sonrasında açılan huzurdaki rücu davası ile ilgili olarak; davacının sigortalı şantiye sahasında meydana geldiği tespit olunan hırsızlık eylemi sonucu dava konusu (poliçe kapsamında muafiyet bedeli sonrası kalan) 20.573,47-TL. toplam hasar tazminatının olay tarihi itibariyle rayiç piyasa değerine denk ve dolayısı ile gerçek zarar olduğu, davalı şirketin hırsızlık olayından sorumlu tutulabilmesi için ve münhasıran özel güvenlik personeli çalıştırabilmesi için İçişleri Bakanlığından 5188 sayılı Kanun ve uygulamasına ilişkin Yönetmelik kapsamında İzin almış olması ve şirket unvanında da özel Güvenlik ibaresi bulunması gerekmektedir, taraflar arasında akdedilen sözleşme hizmet sözleşmesi olup, özel Güvenlik Hizmet Alım Sözleşmesi kapsamında olmadığı ve bu kapsamda da değerlendirilemeyeceği, özel güvenlik personeli yetkilerini de kullanmasının yasal olarak mümkün olmadığı vb. hususlar dikkate alındığında hırsızlık eyleminden dolayı oluşan maddi hasar/zarardan da davalının sorumlu tutulamayacağı,..." şeklinde kanaat bildirilmiştir.İlk Derece Mahkemesince davalı şirketin özel güvenlik faaliyet izni bulunmadığı, bu itibarla 3. kişilere özel güvenlik ve koruma hizmeti sağlayabilmesinin 5188 Sayılı Yasaya göre mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü'nün 04.11.2020 tarihli yazısında davalı şirket adına özel güvenlik izninin ve izin ile ilgili müracaat kaydının olmadığı bildirilmiştir. Davalı şirketin özel güvenlik izninin olmaması tek başına kendisine husumet yöneltilemeyeceği anlamına gelmemektedir.Mahkemece İstanbul Valiliği Güvenlik Şube Müdürlüğü'nden olay tarihinde riziko adresinde başkaca özel güvenlik şirketinin görev yapıp yapmadığı sorulmalı, davacı ve davalı tarafın delil olarak dayandığı soruşturma dosyası celp edilmeli ve dosyada mevcut 29.06.2018 tarihli ifade tutanağında kendisine özel güvenlik görevlisi olarak bildiren ...'a ait olay tarihindeki sgk hizmet döküm cetveli kayıtları itibariyle çalıştığı şirket tespit edilmesinden sonra yukarıda yer alan sözleşme hükümleri de birarada değerlendirilerek davalı şirkete husumet yöneltilip yöneltimeyeceğinin tespit edilmesi gerekmektedir. Davalı şirkete husumet yöneltilebileceği kanaatine varılması halinde ise kusur durumun tespiti amacıyla gerekirse bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak varılacak kanaate göre hüküm tesis edilmelidir.Açıklanan sebeplerle; mahkemece uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olduğu anlaşıldığından, davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı Kanunun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (6) numaralı alt bendi uyarınca esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/9 E. 2021/251 K. sayılı 22/03/2021 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE,3-Davacı tarafça yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,5-Davacının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.12/03/2025