T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/90
KARAR NO: 2024/1369
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/942
KARAR NO: 2021/1079
KARAR TARİHİ: 14/10/2021
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 30/10/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin tek ortağı olan ... 'un davalı ... şirketi ile 2013-2014 yılı başlangıç tarihli sigorta sözleşmesi akdettiğini, sonraki yıllarda da poliçelerin yenilendiğini, en son ...-... no.lu 02/06/2016-02/06/2017 tarihlerini kapsayan poliçe düzenlendiğini, 11/01/2017 tarihinde sabah 05:00 sıralarında meydana gelen yangın nedeniyle müvekkilinin demirbaş, sabit dekorasyon ve satış için arz edilen ürünlerinin tamamının yandığını, iş yeri binasının kullanılamaz hale geldiğini, komşu binalarda da hasar oluştuğunu, gerçekleşen riziko sebebiyle oluşan hasarın sigorta sözleşmesi uyarınca tazmin edilmesi hususunda davalı ... şirketine defalarca başvuruda bulunduğunu, davalı ... şirketinin 19/04/2017 tarihli cevabi yazısı ile yapılan eksper tespiti ve araştırmalar sonucunda hasarın beyan edilen şekilde meydana gelmediğinden herhangi bir ödeme yapılmayacağının bildirildiğini, sigorta şirketinin bu cevabının suiniyetli ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin gerçekleşen riziko sebebiyle uğradığı tüm zararın tazmini gerektiğini beyan ederek, HMK 107.maddesi uyarınca toplanacak deliller ve bilirkişi incelemesi ile hesaplanabilecek olan hasar ve maddi tazminatın yangın tarihi olan 11/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, harca esas değeri 10.000,00 TL olarak bildirmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; somut uyuşmazlığa ilişkin belirsiz alacak davası açılamayacağını, hasar ihbarı sonrasında müvekkili sigorta şirketi tarafından bağımsız eksper tayin edildiğini, Ekspertiz Bulguları başlıklı bölümde "...Sigortalının olay öncesine ait işyerinin durumu gösterir fotoğrafları ibraz etmesi üzerine (işyerinin içerisinin faaliyet konusu emtea ile oldukça dolu olduğu görülmüştür), tarafımızca ekspertiz esnasında gördüğümüz işyerinde kalan yanmış emtea ile yangın öncesi fotoğraflarda görülen emtea miktarının uyumsuz olduğu tespit edilmiştir. Bunun üzerine olay mahalline tekrar giderek yapmış olduğumuz çevre araştırmasında; sigortalının moralitesi ve mali durumu ile ilgili pek çok olumsuzluk olduğu yönünde çevreden bilgi alınmış, ayrıca olay olduğu akşam saat 23.00 sıralarında yan komşusu ...’a ait kameranın görüş açısını kendi işyerinin önünü göremeyecek şekilde değiştirdiğinin bilgisi alınmıştır. Bu bilgiler çerçevesinde hasar dosyası ... Sigorta araştırma bölümüne yönlendirilmiştir" hususlarının tespit ve rapor edildiğini, müvekkili şirket tarafından dosya muhteviyatı, yangın raporu, tanık anlatımları ile diğer hususlar dikkate alınarak yangının çıkışı sebebiyle hasarın teminat dahilinde olup olmadığı hususlarının tespiti amacıyla alanında uzman araştırma kuruluşundan rapor alındığını, 20/03/2017 tarihli Dahili Araştırma Raporunda; "...Olay yerine intikal eden polisin civarda bulunan Fırın-Büfe ve diğer işyerilerine ait kameraların görüntülerini önce yerinde incelediği sonra bunlardan kopyalar aldığı öğrenilmiş ve bu görüntülerde yukarıda resim kareleri olarak basılan görüntülerde; olay akşamı olan 10.01.2017 günü saat 22.03.27'de sigortalının eşi ...'un kendi işyerinden elinde bir sopa ile kaldırıma çıkıp bitiğinde bulunan ...'ın kaldırıma bakan ve sigortalı işyerinin ön kapısını gören kameranın açısını sopa ile çevirmeye çalıştığı ancak başaramadığı, tekrar saar 22.46.10 sıralarında aynı yönden gelerek eliyle kameranın açısını kendi işyerinin giriş kapısını görmeyecek şekilde aşağıya doğru indirdiği görülmüştür..." şeklinde tespite yer verildiğini, araştırma raporunda belirtildiği üzere görüş açısı çevrilen kameranın ait oluğu ... yetkilisinin kameranın çevrildiğini sonradan öğrendiği, ...'un kendisine "soran olursa aramızda kadın meselesi vardı, onun için çevirdi" şeklinde beyanda bulunduğu, halbuki aralarında yangın öncesi böyle bir olayın olmadığını beyan ettiğini, bu hususun ise şahsın adli makamlarda gerçek dışı beyanda bulunduğunun açık göstergesi olduğunu, açıklanan nedenlerle hasarın teminat dışı olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; "...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davanın işyeri sigorta poliçesi sebebiyle davalı tarafından 02/06/2016 ila 02/06/2017 tarihleri arasında tüm işyeri sigorta poliçesi ile sigortalanan davacının iş yerinin 11/01/2017 tarihinde yanması sebebiyle sigorta tazminatı talepli olduğu, davalının sigorta tazminatını meydana gelen hasarın beyan edildiği şekilde oluşmadığı sebebiyle ödemeden imtina ettiği, davaya konu yangının itfaiye tarafından tutulan yangın raporu incelendiğinde yangının davaya konu dükkanın arka bölmesinde dinlenme alanı olarak kullanılan alandan çıktığı, bu alanda yangın çıkarabilecek herhangi bir açık ateş kaynağına rastlanmadığı gibi elektriksel bir arızanın da olmadığı, iş yerinin arka bölmesinde ani ve hızlı bir yanmanın meydana geldiği, neticesinde patlama meydana geldiği, iş yerinin bu esnada kapalı olduğu ve iş yerinde doğalgaz da kullanılmadığı, meydana gelen yangının şüpheli olduğunu bu sebeple olayın adli makamlara bildirildiğini, meydana gelen yangın sebebiyle Silivri Cumhuriyet Başsavcılığınca 2017/2163 soruşturma numarasıyla soruşturma başlatıldığı, akabinde davalı tarafça da kasden yangına neden olma suçundan şikayette bulunulduğu ve 2017/4662 soruşturma numarasıyla ilk açılan dosyada soruşturmaların birleştirildiği, yangını çıkaran kişinin güvenlik kameralarından net olarak teşhis edilememesi sebebiyle failinin meçhul kaldığı ve dosyanın daimi arama ve zamanaşımı bürosuna aktarıldığı, davacının her şeyden evvel davalı ... şirketinden meydana gelen yangın sebebiyle hasıl olan zararının tazminini isteyebilmesi için meydana gelen yangının kendi etkileri haricinde çıkmasının gerekeceği, kimsenin kendi kusurundan yahut muvazasından faydalanamayacağı, her ne kadar olayın faili belirlenememişse de incelenen soruşturma dosyasında davacı şirketin yetkilisi ...'un eşi olan ...'un davaya konu işyerini gören tek kamera olan ... isimli işletmenin kamerasının yönünü değiştirdiği, davacı şirketin yetkilisi ...'un eşi olan ...'un 12/01/2017 tarihli beyanında kameranın açısını değiştirdiğini kabul de ettiği, beyanında kameranın görüş açısını değiştirme sebebini ailevi bir takım sebepler olarak belirtmiş ise de mahkememizce bu hususun inandırıcı bulunmadığı, davacı şirketin yetkilisi ...'un eşi olan ...'un davaya konu yangının meydana geldiği işyerini gösteren tek kameranın görüş açısını 10/01/2017 tarihinde saat 22:44'te değiştirdiği, ne hikmet ise davaya konu yangının da kameranın açısının değiştirilmesinden 6 saat sonra 11/01/2017 tarihinde saat 05:00 sularında meydana geldiği, her ne kadar davacı şirketin yetkilisi ...'un eşi olan ... hakkında savcılıkça ek kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmiş ise de bu kararın mahkeme ilamı olmadığı, kaldı ki bu yönde mahkeme ilamı olduğu kabul edilse dahi 6098 sayılı TBK'nın 74. Maddesi gereğince mahkememizin kabulü ve kusurun değerlendirilmesinde ceza yargılamasıyla bağlı olmayıp tam muhtariyet sahibi olduğu mahkememizce değerlendirilmiş ve davacının davalı şirketten sigorta tazminatı talep edemeyeceği..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süre içerisinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; Soruşturma dosyasında yangını çıkaran kişinin güvenlik kameralarından net olarak teşhis edilememesi sebebiyle faili meçhul kaldığını, davalı tarafın kasten yangın çıkarma suç isnadı ile yapmış olduğu şikayette kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, mahkemece savcılığın vermiş olduğu ek kovuşturmaya yer olmadığı kararına itibar etmeyerek yasa ve hukuka şekilde davanın reddedildiğini, mahkemenin gerekli inceleme ve araştırma yapmadan "...ne hikmetse..." şeklinde yorumda bulunarak karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması taleplerinin haksız bir şekilde reddedildiğini, yerinde inceleme ve keşif yapılmadan, tanık ... dinlenmeden, deliller toplanmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, Silivri 2.Asliye Ceza Mahkemesi'nin bilirkişi cd inceleme raporunun dahi kararda tartışılmadığını beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır. Dava, işyeri sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Davacı şirkete ait ... Mah. ... Cad. No:... Silivri/İstanbul adresindeki işyeri, 02/06/2016-02/06/2017 tarihlerini kapsayan ... no.lu Yeni Tüm İşyerleri Sigorta Poliçesi ile davalı şirket nezdinde demibaş-yangın 50.000,00 TL, emtia-yangın 100.000,00 TL, boya badana ve sabit dekorasyon 100.000,00 TL üzerinden teminat altına alınmıştır. Dava konusu yangın, poliçe dönemi içinde 11/01/2017 tarihinde meydana gelmiştir. Yangın Raporu İstanbul Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı Avrupa Yakası İtfaie Müdürlüğü Silivri Bölge Grup Amirliği tarafından düzenlenen 16/01/2017 tarihli raporda yangının çıkış sebebi kısmında; "yangının söndürülmesine müteakip yapılan inceleme, araştırma ve soruşturmamızda; adı geçen adreste bulunan bodrum üzeri 4 katlı binanın giriş katındaki 17/B kapı no.lu işyerinin girişe göre arka bölmesinde dinlenme alanı olarak kullanılan ve yangının çıkış noktası olduğunu tahmin ettiğimiz arka bölümde yangın çıkarabilecek herhangi bir açık ateş kaynağına rastlanmadığı ve elektriksel arızanın olmadığı tarafımızca tespit edilmiş olup, işyerinin arka bölmesinde ani ve hızlı bir yanmanın meydana geldiği ve bu yanma neticesinde patlamanın oluştuğu, patlama sonrası dükkanın arka duvarlarınnın ykılıp bazı malzemelerin dışarı fırladığı, ön kepenklerinin ise deforme olduğu görülmüş olup, olayın meydana geldiği saatte işyerinin kapalı olduğu ve işyerinde doğalgaz kullanılmadığı tarafımızca tespit edilmiş olup, yangın çıkış sebebi şüpheli görüldüğünden olayın adli makamlarca tetkikl ve tahkikatı uygundur" şeklinde tespite yer verilmiştir. Dahili Araştırma Raporu Davalı ... şirketinin olayın araştırılmasını talep etmesi üzerine suistimal araştırma uzmanları ... ve ...'dan alınan 20/03/2017 tarihli raporun sonuç kısmında; Sigortalı ... ve eşi ...'un 3 yıl önce bu tür işyerini Tekirdağ-Çorlu ilçesinde kapatıp bu yeri 2014 yılında kiralayarak işletmeye açtıkları, işyerinin ... adına kayıtlı olduğu, Sigortalı ...'un bu işyerini işletirken eşi ...'un piyasada kuruyemiş ve doğal ürünlerin alım satımını ve bu işyerine mal temin ettiği, ...'un eşinin bilgisi haricinde piyasaya bazı esnaflara alım satımdan dolayı borçlandığı, borçlandığı Suriye uyruklu Ajman Jarida isimli şahıs ile aralarında alacak verecek yüzünden bu şahsın sigortalı işyerini basarak maddi zarar verdiği, bu nedenle mahkemelik oldukları ancak sigortalı ve eşinin verdikleri resmi ifade ve yazdıkları beyanlarda bu kundaklama olayını yapacak hiçbir düşmalarının ve nedenlerinin olmadığı beyan ettikleri, görüntü kayıtlarında görülen ve kaçan kişinin 25-30 yaşlarında olduğu, önceden kavgalı oldukları Suriyeli şahsın ise 60 yaşlarında olup kaçan şahsa benzemediğini beyan ettikleri, işyerlerinde yanıcı, parlayıcı, patlayıcı gibi ateş kaynağı olabilecek maddelerin olmadığı, mutfak gibi kullanılan yerde bir adet büyük tüpün olduğu, yangından sonra çekilen resimlerde de görüleceği üzere bu tüpün sağlam olduğunun tespit edildiği, Olay yerine intikal eden polisler tarafından civarda bulunan Fırın-Büfe ve diğer işyerilerine ait kameralardan alınan görüntüler incelendiğinde; -Olay akşamı olan 10/01/2017 günü saat 22.03.27'de sigortalının eşi ...'un kendi işyerinden elinde bir sopa ile kaldırıma çıkıp bitişiğinde bulunan ...'ın kaldırıma bakan ve sigortalı işyerinin ön kapısını gören kameranın açısını sopa ile çevirmeye çalıştığı ancak başaramadığı, saat 22.46.10 sıralarında tekrar aynı yönden gelerek eliyle kameranın açısını kendi işyerinin giriş kapısını görmeyecek şekilde aşağıya doğru indirdiği, -Yine kamera görüntülerinde 11/01/2017 günü saat:04.50.56 sıralarında sigortalıya ait işyerinin giriş kapısı önlerinde parlak bir ateş kütlesi şeklinde patlama görüldüğü, saat:04.51.57 sıralarında yanan işyerinin arka bahçeye geçilebilecek çıkmaz sokaktan tahminen 1.60/1.65 boylarında koyu mavi kabanlı kapşonlu, mavimsi pantolonlu 25-30 yaşlarında bir erkek şahsın bu çıkmaz sokaktan ... Caddesine çıkarak ... önünden sigortalının evinin istikametine doğru dengesiz bir şekilde koşarak kaçtığının görüldüğü, Eylemin her ne kadar işyerinin arka cephesinde bulunan bahçeden yapılmış olabileceği beyan ve ifade edilmiş olsa da, ... Avm'nin bitiğinde olan çıkmaz sokakta bulunan garaj demir kapısının olay saatinde açık olup olmadığının bilinmediği, bu kapı açık olsa bile açık bahçe türü garaj olan yer ile yanan işyerinin arka cephe pencerelerinin baktığı bahçeyi ayıran tahminen 4 metrelik düz beton duvar olduğu, herhangi bir merdiven türü gereç kullanılmadan buranın tırmanılarak geçilmesinin zor olduğu, bu yerden eylemin yapılabilmenin imkansız olmadığı ama oldukça zor olduğu, bu eylemi yapacak kişinin çok yakınen bu engelleri iyi bilmesi gereken bir kişi olabileceği, Olay yeri ve kriminal raporları ile itfaiye raporunda patlamanın neden meydana geldiğinin bilinmediği,olay yerinden alınan artık ve numunelerden her hangi bir belirtici sonuç elde edilemediği ayrıca iş yerinin kendi kamera cihazında her hangi bir görüntü kaydı tespit edilemediği, Sigortalının yangın olayı olmadın önce iş yerinin içerisindeki envarterleri gösterir eski tarihli fotoğraflarda iş yeri içerisinde göz doldurucu miktarda çeşitli malların olduğu, patlamadan sonra ise eksper ve görevliler tarafından çekilmiş olan resimlerde ön caddeye savrulan az miktarda demirbaş ve mal olduğu, arka bahceye ise duvar yıkıntısı ve demirbaş eşyaların savrulduğu dükkan içerisinde bulunan tezgah ve raflarda yangından önceki eski tarihte çekilen resimler kadar mal ve ürünlerin atıklarının olmadığı, Kamera kayıtlarında iş yerini yakarak kaçan şahsın koyu renkli palto ve kafası kapşonlu olduğu, yangın sonrası iş yeri önünü gösteren resimlerinde sigortalı ve eşinin yanında bulunan mavi palto ve kapşonlu eli sarılı kişi ile iş yerini yakan şahsın benzerlik gösterdiği, Sigortalının eşinin başkalarına ait kamera açısını değiştirmesi, piyasaya ve mal sahibine borçlu olması, sigortalının eşi ve ...'ın olay akşamı ve önceki günlerde bu iş yerinden yüklü miktarda mal boşaltması, olay yerinden kaçan şahsın ...'a benzemesi, mal stokunun yangın esnasında çok az miktarda olduğunun gözlemlenmesi gibi şüpheli durumlar nedeniyle yangının şaibeli olduğu ve kasten çıkartıldığı hususlarında kanaat bildirilmiştir. Ekspertiz Raporu (14/04/2017 tarihli) Ekspertiz bulguları kısmında; "Sigortalı işyerinde yapmış olduğumuz ekspertiz çalışması sırasında; muhtelif gıda ürünleri satışı üzerine faaliyet gösteren (ağırlıklı organik,aktariye ürünleri ve kuruyemiş) takribi 80 m² giriş katı ve 50 m² bodrum katı bulunan işyerindeki emtianın tamamı, tavan, duvar, zemin kaplamaları, asma tavanı, güvenlik kameraları, rafları, dolapları, elektrik tesisatı, aydınlatma ve ısıtma sistemleri, dış cephe doğramaları, kepenk sistemi, tabelaları ve tüm demirbaş-ekipmanlarının tamamen hasarlanmış olduğu görülmüştür. Sigortalının olay öncesine ait işyerinin durumu gösterir fotoğrafları ibraz etmesi üzerine (işyerinin içerisinin faaliyet konusu emtea ile oldukça dolu olduğu görülmüştür), tarafımızca ekspertiz esnasında gördüğümüz işyerinde kalan yanmış emtea ile yangın öncesi fotoğraflarda görülen emtea miktarının uyumsuz olduğu tespit edilmiştir. Bunun üzerine olay mahalline tekrar giderek yapmış olduğumuz çevre araştırmasında; sigortalının moralitesi ve mali durumu ile ilgili pek çok olumsuzluk olduğu yönünde çevreden bilgi alınmış, ayrıca olay olduğu akşam saat 23.00 sıralarında yan komşusu ...’a aitkameranın görüş açısını kendi işyerinin önünü göremeyecek şekilde değiştirdiğinin bilgisi alınmıştır. Bu bilgiler çerçevesinde hasar dosyası ... Sigorta araştırma bölümüne yönlendirilmiştir." tespitlerine yer verilmiş, Raporun sonuç-kanaat bölümünde; "Sigortalı işyerinde yapmış olduğumuz ekspertiz çalışmaları, sigortalı işyerinin bulunduğu bölgede yapmış olduğumuz çevre araştırmaları ve ... Sigorta tarafından hazırlanan Dahili Araştırma Raporu'ndaki tespitlere istinaden; sözkonusu yangın hadisesinin işyerinin arka tarafına geçen kimliği meçhul bir şahsın attığı yanıcı-patlayıcı bir madde neticesinde meydana gelen ani bir patlama sonucunda başlayarak hızlı şekilde işyerinin tamamına yayılarak oluştuğu kanaatine varılmış ancak söz konusu patlama hadisesinin meydana gelmesine sebep olan şahsın sigortalı ile bağlantısı olabileceği yönündeki bulgular göz önüne alınarak olay tarafımızca şüpheli bulunmuştur. Bu çerçevede meydana gelen hasarın ödenmesi ile ilgili nihai değerlendirme şirketiniz takdirine bırakılmıştır" şeklinde kanaat bildirilmiştir. Hasar yönünden yapılan incelemede ise; "Sigortalının ibraz ettiği emtea talep listesine istinaden emtea ile ilgili 252.436,00 TL tutarında talepte bulunduğu ancak sigorta poliçesinde "Hırsızlık veya pert/tam ziya hasarlarda ya da sigortacının talep etmesi halinde kısmi hasarlarda, hasar anında sigortalının defter ve/veya bilgisayar kayıtlarında yer almayan veya bu kayıtlarda yer almakla birlikte, usulüne uygun düzenlenmiş, fatura, irsaliye, makbuz gibi ilgili mevzuatça öngörülen geçerli belgeler ile teyit edilemeyen emteaya dair hasar taleplerine konu tutar, işbu sigorta poliçesi çerçevesinde ödenecek sigorta tazminatı miktarının hesaplamasında dikkate alınmaz ve bu tutar için hiçbir şekilde sigortacının sorumluluğuna gidilemez'’ notu bulunduğu ve bu çerçevede hasar değerlendirmenin tamamen resmi evraklar dikkate alınarak yapıldığı, bu kapsamda bu çerçevede sigortalı işyerinde olay esnasında bulunan emtea miktarı ((23.090,70 TL + 1.070,79 TL)–736,81 TL) 23.424,68 TL olarak tespit edildiği, demirbaş hasarının 27.588,37 TL, boya badana ve sabit dekorasyon hasarının 41.156,78 TL olmak üzere toplam hasar bedelinin 92.169,83 TL olduğu" hesap edilmiştir.Soruşturma Dosyası Silivri C. Başsavcılığının 2017/2163 soruşturma sayılı dosyası incelendiğinde; yangın olayı nedeniyle soruşturma başlatıldığı ayrıca davalı ... şirketi tarafından yangının kasten çıkartıldığına dair şikayette bulunması sebebiyle, her iki dosyanın birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. Soruşturma dosyası kapsamında İstanbul Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünden alınan 03/02/2017 tarihli uzmanlık raporunda; yanıcı ve yangın başlatıcı özelliğe sahip herhangi bir madde artığına rastlanmadığı belirtilerek, yanıcı ve yangın başlatan özelliğe sahip herhangi bir madde tespit edilememesinin sebebinin ya yangın esnasında petrol türevi maddelerin hiç bulunmaması yada benzin, gaz yağı, tiner vb yanıcı ve yangın başlatıcı maddelerin uçucu özellikleri nedeniyle kolayca buharlaşıp ortamdan uzaklaşmaları olduğu açıklanmıştır. Yine soruşturma dosyası kapsamında yer alan 12/01/2017 tarihli CD inceleme ve araştırma tutanağında; -44 Kervansaray isimli iş yerinde meydana gelen yangın olayı ile ilgili çevrede yapılan araştırmalarda ... isimli işyerinin güvenlik kameraları incelendiğinde, kamera saatine göre 10/01/2017 saat 22:46 da Kervansaray isimli işyeri sahibi ...'un işyerinden çıkarak etrafını kontrol ederek ... isimli işyerinin önüne geldiği, aynı dakika içerisinde ...'un ... isimli işyerine ait olan ve Kervansaray isimli işyeri tarafına bakan güvenlik kamerasının açısını eliyle değiştirdiği, hızlı bir şekilde kendi iş yeri istikametine doğru giderek kamera açısından çıktığı -Karamustafa Caddesinde faaliyet gösteren İstaç milyoncu isimli işyerine ait güvenlik kameraları incelendiğinde kamera saatine göre 11/01/2017 saat 04:59 da koyu giyinimli, kapüşonlu montu olan, turuncu inşaatçı eldiveni giymiş, zayıf yapılı bir şahsın kapüşonu ile yüzünü kaparak Vettore Mobilya isimli iş yerinin yanındaki aradan koşarak çıktığı ve ... Durağı istikametine doğru koşarak gittiği, -... Caddesinde faaliyet gösteren ... Büfe isimli iş yerine ait güvenlik kamera görüntüleri incelendiğinde, kamera saatine göre 11/01/2016 saat 04:52 de koyu giyinimli, kapüşonlu montu olan, zayıf yapılı bir şahsın kapüşonu ile yüzünü kapatarak ve koşarak ... Büfe'nin önünden değirmen durağı istikametine doğru geçtiği tespit edilerek tutanağa bağlanmıştır. Emniyette ifadesi alınan ...'a 10/01/2017 günü saat 22:44 sıralarında işyerinin önünü gösteren Bizim Fırına ait güvenlik kamerasının açısını neden değiştirdiği sorulduğunda; "Bizim Fırını işleten firıncının, benim ileride bulunan bir dükkanda çalışan bir bayanla adı çıktı. Bu durumu Fırıncının eşi ... hanım öğrendi. Kamerayı izleyerek eşini izliyordu. ... hanım ayrıca benim eşime benim kocam beni aldatıyor, kocana sahip çık diyip şikayette bulundu. Ayrıca ... hanım benim hal ve haraketlerimi sürekli hanımıma anlatıyordu. Eşimde beni arayarak sürekli tahatsız ediyordu. Bunun üzerine kamera açısını değiştirdim. Kameradan izlendiğimi eşimden öğrendim. Çevre ve civarda dükkanımı gören başka kameralarda var. Başka kamera açılarını değiştirmedim. Ailem ile aramda ... Fırına ait kamera kayıtlarını izleyen ... hanım eşimi arayıp sürekli olarak 'Kocana sahip çık, Eşini senide aldatabilir" dediği için kamera açısını bizi görmemesi için ve beni takip etmemesi için değiştirdim. Kızgınlıkla değiştirdim. Olay günü akşamı değiştirmiş olmam tamamen tesadüftür." şeklinde beyanda bulunmuştur. Silivri C. Başsavcılığınca, ... hakkında "...'un iş yerinde de meydana gelen olay sonucu 450.000 TL zararın oluştuğu, kameranın açısını hangi sebeple değiştirdiğine dair tutarlı bir savunma yaptığı, uğradığı zarar da dikkate alındığında somut olayın şüphelisi olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bu nedenle üzerine atılı suçu işlediğine dair kamu davası açmaya yeterli şüphe oluşturacak herhangi bir delil bulunmadığı, müştekilerin ikametlerinde meydana gelen zarar yönünden de TCK 151. maddesinde düzenlenen mala zarar verme suçunun kasten işlenebilen suçlardan olduğu, taksirle mala zarar verme suçunun kanunda tanımlanmadığı, somut olayda şüpheli ...'un kasten hareket ettiğine dair delilin bulunmadığı" belirtilerek 15/03/2017 tarihli ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, Bu karara davalı şirket vekilinin itiraz etmesi üzerine Silivri Sulh Ceza Hakimliği'nin 2017/1521 D.İş sayılı kararı ile; "Olay tarihinde meydana gelen yangının kasten çıkarıldığının Savcılık tarafından da kabul edildiği ve güvenlik kamerası kayıtlarına yansıyan faili meçhul şüpheli hakkında daimi arama kararı verildiği, her ne kadar şüpheli ...' un borçlarının bulunduğu ve iş yeri kirasını ödemediği, olay günü komşu iş yerinin güvenlik kamerasının yönünü değiştirdiği iddia edilmiş ise de, bunların tek başına şüphelinin yangın olayına karıştığını ispat için yeterli olmadığı, kamera görüntülerine göre yangını çıkardığı ve olaydan sonra kaçtığı anlaşılan faili meçhul şüphelinin yakalanması ve şüpheli ... ile bağlantısının tespit edilmesi durumunda yeniden değerlendirme yapılarak yeni bir karar verilebileceği, sigorta bedelinin ödenip ödenmeyeceği hususunun soruşturma dosyasından bağımsız olarak müşteki sigorta şirketince değerlendirilebileceği, bu aşamada şüpheli hakkında kamu davası açmak için her türlü şüpheden uzak somut bir delilin bulunmadığı..." gerekçesiyle itirazın reddine kesin olarak karar verildiği, Yangın olayının şüphelilerinin tespit edilmemesi sebebiyle 16/03/2017 tarihinde daimi arama kararı verildiği anlaşılmıştır. İstinaf sebeplerinin incelenmesi; Taraflar arasında, yangın olayının poliçe süresi içerisinde meydana geldiği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık yangının kasten çıkartılıp çıkartılmadığı ve sigortalının yangın olayı nedeniyle uğradığı hasarın poliçe teminatı kapsamında olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Sigorta sözleşmesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1401. maddesinde; "Sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmıştır. Sigorta ettiren prim ödeme, doğru beyanda bulunma, ağırlaşan rizikoyu bildirme, rizikodan sonra zararı azaltma ve kurtarma yükümlülüğü, sigortacı ise poliçe hükümlerine uygun olarak riziko gerçekleştiğinde sigorta tazminatı ödeme yükümlülüğü altında olduğundan sigorta sözleşmesi riziko unsurunu ve menfaat unsurunu içinde barındırmaktadır. Sigorta sözleşmeleri, tarafların karşılıklı iyiniyeti ve güven esasına dayanan sözleşmeler olup, iyiniyet ve güvenin sözleşme görüşmelerinden başlayıp sözleşme kapsamında oluşan zararın giderimi anına kadar varlığını koruması gerekir. Sözleşmenin her iki tarafı da sözleşmenin diğer yanının hak ve menfaatlerini gözetip korumak ve bu konuda her türlü önleyici tedbiri almak zorundadır. TTK'nın "Sigortanın Kapsamı" başlıklı 1409.maddesinde; "(1) Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. (2) Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir." hükmüne yer verilmiştir. Yangın Sigortası Genel Şartlarının "Tazminat Hakkının Eksilmesi veya Düşmesi" başlıklı B.7 maddesi; "Sigorta ettiren/Sigortalı, rizikonun gerçekleşmesi halinde yükümlülüklerini yerine getirmez ve bunun sonucu zarar miktarında bir artış olursa, sigortacının ödeyeceği tazminattan bu suretle artan kısım indirilir. Sigorta ettiren/sigortalı, rizikonun gerçekleşmesine kasten sebebiyet verir veya zarar miktarını kasten arttırıcı eylemlerde bulunursa, bu poliçeden doğan hakları düşer." şeklinde düzenlenmiştir. Yasal düzenlemeler ve genel şartlar bir arada değerlendirildiğinde; geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra, rizikonun teminat dışı olduğunun, rizikonun gerçekleşmesine sigortalının kasten sebebiyet verdiğine dair iddiaların sigorta şirketi tarafından ispat edilmesi gerekmektedir. Ancak bu ispat sağlanır ise sigorta şirketinin hasarı tazmin etme borcunun ortadan kalktığından söz edilebilecektir. Dosyanın yapılan incelemesinde; hasar dosyasının tamamının işbu dosya kapsamına alınmadığı, 20/03/2017 tarihli dahili araştırma raporunun eksik olduğu ayrıca ekli fotoğrafların fotokopi olması sebebiyle net olmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece tüm hasar dosyasının okunaklı olarak ve renkli fotoğraflar ile birlikte işbu dosya kapsamına alınarak eksikliğin giderilmesi gerekmektedir.Yine ceza dosyasının örneği UYAP sisteminden temin edilmiş ise de bir kısım evrakların okunaklı olmadığı anlaşılmakla, bu dosya da fiziki olarak ve varsa olaya ilişkin CD görüntüleri ile temin edilip dosya içerisine alınmalıdır. Mahkemece "davacı şirketin yetkilisi ...'un eşi olan ...'un davaya konu yangının meydana geldiği işyerini gösteren tek kameranın görüş açısını 10/01/2017 tarihinde saat 22:44'te değiştirdiği" gerekçesiyle dava reddedilmiştir. Ancak bu husus tek başına yangın olayının kasten davacı veya eşi tarafından çıkartıldığının ispatına yeterli değildir. Zira bu veri dışında kararda başkaca bir somut gerekçeye yer verilmediği gibi soruşturma dosyasında ... hakkında takipsizlik kararı verilmiş ve karar kesinleşmiştir. Bu durumda Mahkemece yukarıda yer verilen eksiklikler ikmal edilmeden ve bilirkişi raporu alınmadan eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiği anlaşılmaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 06/12/2022 tarihli 2021/11-478 E. 2022/1665 K. sayılı ilamında açıklandığı üzere; "...Zarar sigortalarının (mal ve sorumluluk sigortaları) amacı, rizikonun gerçekleşmesi hâlinde sigortalının maruz kaldığı veya kalacağı zararın tam olarak tazminini sağlamaktan ibarettir. Özellikle mal sigortalarında rizikonun gerçekleşmesi üzerine sigortalının alacağı tazminatın gerçek zararla sınırlı olması ve sigortalının hiçbir surette maruz kaldığı olay dolayısıyla haksız zenginleşme imkânına kavuşmaması gerekmektedir. Başka bir deyişle sigorta sözleşmesi bir kazanç sağlama aracı olmadığından sigortalının mal varlığında haksız bir artış meydana getirmemelidir. Zenginleşme yasağı olarak ifade edilen bu durum sayesinde sigorta sözleşmesi kazanç aracı olmaktan uzaklaşacaktır..." Rizikonun gerçekleşmesi halinde sigorta şirketinin ödeyeceği hasar miktarı, sigortalının gerçek zarar miktarıyla sınırlı olacağından, ayrıca zarar miktarının da tespit ettirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle; mahkemece anılan eksiklikler ikmal edilerek, mali müşavir, inşaat mühendisi, sigorta uzmanı, yangın uzmanı ve satışa konu emtiaya ilişkin sektör bilirkişisinden oluşturulacak bilirkişi heyetinden, yangın olayının irdelendiği, yangının çıkış sebebi ile yangının çıkışında ve/veya artmasında etkisi olan hususlar konusunda ve sigortalı işyerinde meydana gelen yangın nedeniyle oluşan gerçek zarara ilişkin, davacı şirket defter ve kayıtları da incelenmek suretiyle rapor düzenlenmesinin istenilmesi, denetime açık bir rapor alındıktan sonra, sonucuna göre hüküm tesis edilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, Dairemizin kararına uygun şekilde yargılama yapıldıktan sonra yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/942 E. 2021/1079 K. sayılı 14/10/2021 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE, 3-Davacı tarafça yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iade edilmesine, 5-Davacının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğ edilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 30/10/2024