T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/976
KARAR NO: 2024/1378
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/03/2021
NUMARASI: 2019/454 Esas - 2021/250 Karar
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 30/10/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. Maddesi uyarınca dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin , davalı şirket nezdinde tanzim edilen davaya konu 29.03.2017 / 29.03.2018 süreli ve ... numaralı poliçe ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin kuyusunun ve kuyu içinde mevcut olan makinanın (Dalgıç Pompanın) zarar gördüğünü, kuyu ve pompanın hasarlanmış olduğu halde davalı şirketin hasarı karşılamadığını, tayin edilen eksperin gerçek dışı yaklaşımlar ile hasarın reddine sebep olduğunu, gerek eksper raporunun ve gerekse süreçte belirtilen tahkim yargılamasında öne çıkarılan hukuka aykırılıklara ilişkin detaylı beyanlarını ve itirazlarını sunduklarını, müvekkili şirketin kurulu bulunduğu "... Mahallesi, ... Yolu Üzeri, ... Mevkii, Velimeşe / Çorlu / Tekirdağ" adresi tesisinde 16.10.2017 tarihinde meydana gelen kuyu ve makine kırılması hasarının, davalı tarafından ... numaralı yazısı ile reddedildiğini, ancak bu ret yazısında, davalı tarafından hem hasar tarihinin hatalı olarak belirtildiği, hem de hasarın sadece kuyu hasarı olarak değerlendirildiğini, makine hasarına ilişkin değerlendirme yapılmadığını, bir başka deyişle eksik ve yetersiz değerlendirme yapıldığının görüldüğünü, hasar tarihinin 16.10.2017 olduğunu, hasarın ise sadece kuyudan ibaret olmadığını, dava konusu somut hasar olayına ilişkin detayların, 21.12.2017 tarihli Ekspertiz Raporunda belirtilmiş olsa da, Ekspertiz Raporunun hasarı gerçeğe aykırı şekilde teminat harici olarak gösterildiğini, müvekkili şirket tesisinde bulunan kuyunun hasarlanmasının yanı sıra kuyuda mevcut olan pompada da hasar meydana geldiğini, sigortalı tesiste 3 adet derin kuyu pompasının mevcut olduğunun taraflar arasında ihtilafsız olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından atanan eksperin sadece gözlem ile yaptığı inceleme ile müvekkili şirket aleyhine görüş bildirdiğini, sigorta eksperinin değerleme uzmanı tarafından hazırlanmış, fiyatlandırılmış ve sigortalı ve sigortacı arasına mutabık kalınan ve raporunda bahsettiği MKT Raporuna aykırı hareket ettiğini, ilgili MKT Raporunda pompaların ve yazılmayan makine tesisat dahil olacak şekilde rapora konu edildiğini ve bunun poliçeleştirerek taraflar arasındaki kabulünü görmezden geldiğini, ispat yükümlülüğünün sigorta şirketinde olduğunu, davalarının kabulüne karar verilmesini ve müvekkili şirketin uğradığı tüm zararın, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00.-TL bedelin, hasar tarihinden itibaren işletilecek en yüksek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline, sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde müvekkili tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı şirket tarafından faiz ile birlikte müvekkili davacı şirkete ödenmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili sunmuş olduğu 10/06/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile; yargılama giderleri ve hasar tazminatına ilişkin 1.000,00-TL olarak talep edilen tutarı; bilirkişi raporu doğrultusunda, 71.495,18- TL hasar tazminatı, 1.770,00-TL Sigorta Tahkim Komisyonu başvuru ücreti, 1.770,00-TL Sigorta Tahkim Komisyonu itiraz başvuru ücreti; olmak üzere toplam 75.035,18-TL daha arttırarak toplam talebimizin 76.035,18-TL'ye çıkartmıştır.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile;... eksper raporunun olayın oluş şekline ilişkin bilgilerin bulunduğunu, sigorta eksperi tarafından tesis dahlinde bulunan ve 1 numaralı sondaj kuyusu olarak adlandırıldığı beyan edilen kuyu alanında yapılan incelemede, arazide, yüzeyde ve binaların hiç birinde yer kayması veya toprak çökmesine bağlı herhangi bir hasar bulunmadığının tespit edildiğini, 1 numaralı sondaj kuyusunun demir kapaklı çıkış noktasında, yüzeyde herhangi bir toprak çökmesi ve yer kayması hasarı bulunmadığının görüldüğünü, kabul anlamına gelmemekle kaydıyla, davanın esastan reddinin, savunmalarına esasla davacının talebinin fahiş olduğunu, Hazine Müsteşarlığınca görevlendirilen Eksper tarafından hasarın miktarı yönünden oluşturulan raporda; sigortalı firma yetkililerinden daha sonra temin edilen tekliflerdeki kanaatlerin bildirildiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla uygulanması gereken faizin yasal olduğunu belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, " ... davacı ... San. İth. İhr. Ve Tic. Ltd. şirketin kontrolü ve inisiyatifi dışında meydana gelen zemin altı toprak çökmesi/ kayması olması nedeniyle, olayın meydana gelmesinde davacı şirketin dikkatsizliği ve tedbirsizliği bulunmadığından kusursuz olduğu, davacı şirketin kontrolü ve inisiyatifi dışında meydana gelen zemin altı toprak çökmesi / kayması olması nedeniyle, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin, davacı ... San. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlemiş olduğu 29.03.2017/29.03.2018 vadeli ve ... No.lu Kapsamlı İşyeri Sigorta Poliçesi kapsamında ve limiti dahilinde olmak üzere meydana gelen maddi zarardan sorumlu olacağı hususları teknik bilirkişi heyet raporuyla tespit edilmiş, Davacı ... San. İth. ihr. Ve Tic. Ltd. Şirketi'nin sahibi olduğu ... Marka / Tip Derin Kuyu Dalgıç Pompasının Yenilenmesi ve Sondaj Kuyu Açılması için uygun olduğu kanaatine varılan Derin Sondai Kuyusu Açılması Bedeli; 39.000.00.-TL + ... Marka I Tip Derin ... Yenilenmesi ve Montajı Bedeli 23.436.60.-TL olmak üzere; (K.D.V. Hariç) 62.436.60.-TL Hasar Bedelini, taraflar arasında imzalanan 29/03/2017/29.03.2018 vadeli ve ... No.lu Kapsamlı İşyeri Sigorta Poliçes kapsamı ve limiti dahilinde, davalı ... Sigorta A.Ş.'den talep edebileceği hususunda da kanaat içeren bilirkişi raporuna itibar edilmesi yoluna gidilerek, kaldı ki aksinin davalı tarafından ispatlanamadığı anlaşılmakla ve bu haliyle hüküm kurmaya elverişli nitelikte teknik bilirkişi heyet raporu doğrultusunda davanın kabulü ile 72.495,18.-TL hasar bedelinin 16/10/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafın yapılan 3.540,00.-TL sigorta tahkim komisyonu masrafı sabit olduğundan yargılama gideri olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine " karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekilince yasal süresi içerisinde cevap dilekçesinde ve ekspertiz raporunda belirtilen hususlar tekrarlanarak istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇEHMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, “ İşyeri Sigorta Poliçesi “ kapsamında hasar bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Dosya kapsamına göre; davacının, Çerkezköy Yolu, ... mevkindeki Çorlu/Tekirdağ adresinde bulunan işyerinin 29/03/2017/2018 tarihleri arasında davalı sigorta şirketi nezdinde "Kapsamlı İşyeri Sigorta Poliçesi" ile sigortalandığı, 16/10/2017 günü sigortalı işletme sınırları içerisinde yer alan bir adet sondaj kuyusu yer kayması sonucunda hasarlandığından bahisle zarar gören kuyu ile birlikte kuyu içerisinde bulunan derin kuyu dalgıç pompasında meydana gelen zararın tazmini talep edilmiştir. Davalı sigorta şirketi, sigorta eksperi .. .tarafından düzenlenen 21/12/2017 tarihli ekspertiz raporundaki " -çevrede, sigortalı tesis alanında ve tesiste bulunan binalarda, yer kayması ve toprak çökmesi hasarının bulunmadığı görüldüğü, -Sigorta poliçesinde ve özel şartlarında derin sondaj kuyusu ile ilgili bir teminat bulunmaması nedeniyle MKT raporunda Çevre Düzenlemesi bölümündeki “...” ibaresinin, yer üstü ve çevre düzenlemesi ile ilgili olduğu kanaatine varıldığı, -Poliçedeki seri numarası klozu ve bakım sözleşmesi klozunda belirtilen şartların sigortalı firma tarafından yerine getirilmemiş olduğu - DSİ tarafından, sigortalı tesisin bulunduğu alanının derin sondaj kuyuları için riskli alan olarak belirlenmiş olduğu, bu nedenle tesiste yeni derin sondaj kuyusu açılmasının mümkün olmadığı, ruhsatsız açılacak/açılmış olan ... için DSİ tarafından yasal işlem yapılabileceği, - Poliçe vadesi süresinde, kuyunun çalışır durumda olduğu, ölü kuyu olmadığının sigortalı firma tarafından belgeler ile ispat edilemediği - Sigortalı firma tarafından derin kuyu açılması ve kuyu motorunun tamiratı için talep edilen tutarın, tarafımızdan yapılan piyasa araştırması sonucu tespit edilen tutarlara göre oldukça yüksek olduğu" tespitleri uyarınca hasarın poliçe teminat dışında kaldığını savunmuştur. Davalı vekili her ne kadar yüzeysel bir kayma, çökme hadisesi yaşanmadığını ve ayrıca bakım sözleşmesinin olmadığı hallerde bakım şartlarının yerine getirilmemesi nedeniyle bakımsızlıktan dolayı meydana gelecek hasarlar teminat dışı olduğunu ileri sürmüş ise de dosyaya sunulan 02.11.2017 tarihli Makine Mühendisi imzalı ...San. Tic. Ltd. Şti. teknik servis raporunda, kuyunun yaklaşık 100. metresinde meydana gelen toprak kaymasına ilişkin tespiti yapıldığı, bu kaymanın toprak altında olan yer hareketlerinden meydana geldiği, 100. Metresindeki bu çökme nedeniyle pompanın hasar gördüğü tespiti yapılmıştır. Nitekim ekspertiz raporunda, sigortalı firma yetkililerinden temin edilen 16/10/2017 tarihinde düzenlenmiş olan tutanağının tetkikinde, 1 nolu kuyuda yapılan incelemede, yer kayması sonucu motor ve pompasının söküldüğünde yanık olduğu, invertör cihazı ve kablonun patladığı anlaşıldığı ve yenisi ile değiştirildiği tespiti yapılmakla poliçe teminat süresi içerisinde sigortalanan işletmesi sahası içerisinde davacının kullanımında bulunan 3 adet sondaj kuyusundan, 1 numaralı sondaj kuyusunun yerin altında meydana gelen kayma/çökme sonucu kuyunun çökmesi ve içerisinde bulunan motor ve pompasının yanması, invertör cihazı ve kabloların patlaması ile sonuçlanan davaya konu olayan meydana geldiği anlaşılmıştır. Davalı vekili diğer bir istinaf nedeni olarak ekspertiz raporu uyarınca hasarın teminat dışı olduğunu iddia etmiştir. Davaya konu sigorta poliçesi ve ekte yer alan kıymet takdir raporunda, çevre düzenlemeleri, bina teminatı altında 350.000,00 TL teminatla sigortalanmış olup çevre düzenlemesi içerisinde adet belirtilmeksizin tüm kuyular dahil edilmiştir. Ayrıca poliçede ruhsatlı/ ruhsatsız kuyu şeklinde bir ayrım bulunmadığı gibi resmi kurum tarafından düzenlenmiş kullanım belgesi dosyaya ibraz edilmiştir. Bu itibarla sigortalanan işletme sahasında bulunan tüm kuyuların da sigorta teminat kapsamına alındığı kabulü gerekir. Diğer yandan marka, model, seri/şasi numaraları bildirilmeyen cihazlar teminat dışı olduğu ileri sürülmüş ise de poliçenin ekindeki MKT raporunun 12 sayfasında Makinalar bölümünde 52. Maddede, 3 adet derin kuyu pompasının teminata dahil edildiği görülmüştür. Her ne kadar derin kuyu pompaların marka, model numarası belirtilmemiş ise de rizikonun gerçekleştiği tarihte işletmede 3 adet kuyu içerisinde bulunan toplam 3 derin kuyu pompası bulunduğu, dolayısıyla bulunan tüm kuyu pompaların teminat kapsamına alındığından bu yöndeki itiraz yerinde görülmemiştir. Öte yandan, kuyunun çalışır durumda olduğu, ölü kuyu olmadığının sigortalı firma tarafından belgeler ile ispat edilemediği ileri sürülmüş ise de çalışmayan bir kuyunun sigorta ettirilmesi hayatın olağan akışına aykırı olup aksinin ispat külfeti davalı sigorta şirketine aittir. Bu nedenle söz konusu kuyunun çalışmadığı, dolayısıyla bundan dolayı davacının bir zararı bulunmadığı davalı sigorta şirketince ispatlanamamıştır. Sonuç olarak, olay tarihinde yer altında meydana gelen yer kayması/çökme sonucu, davacının kullanımında bulunan 1 numaralı sondaj kuyusu ve kuyu içerisindeki dalgıç pompa hasardan, düzenlenen işyeri sigorta poliçesi ve ekindeki Kıymet Takdir Raporu kapsamında davalı sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmaktadır. Hasar Miktarı Yönünden Sigorta Eksperi inşaat Müh....tarafından düzenlenen 21/12/2017 tarihli ekspertiz raporunda; Derin sondaj kuyusu açılması maliyetinin 39.000,00 TL olarak hesaplanmış, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, 300 metre Alüvyon zeminde 17" çapında delgi yapılması, derin sondaj kuyusu açılması bedelinin 39.000,00 TL olarak piyasa değerlerine uygun olacağı sonucuna varılmış olup derin sondaj kuyusunun açılması maliyetine ilişkin tarafların bir itirazı bulunmamaktadır. Dalgıç pompa hasarı yönünden; Hasar Ekspertiz Raporunda, ... Marka / Tip Derin Kuyu Dalgıç Pompası Yenilenmesi işleminin için ... San ve Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu 37.203,64.-TL fiyat teklifinin önce %50 indirimli olarak esas alındıktan sonra (18.601,82 TL) % 50 oranında amortisman uygulanarak bulunan 9.300,91 TL'den 300,91 TL sovtaj hurda bedeli düştükten sonra derin kuyu motorunun yenilenmesi maliyeti 9.000,00 TL olarak hesaplanmıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, ekspertiz raporundaki hesaplamanın gerek pompanın teknik özellikleri ve gerekse piyasa rayiç değerlerine uygun olmaması ve çok düşük hesaplanması nedeniyle, davacı şirketin mağduriyetine sebep olacağı, ... San. Ltd. Şti. tarafından davacı adına düzenlenen 22.10.2017 tarihli ve fiyat teklifinin, dava konusu ... Marka / Tip Derin Kuyu Dalgıç Pompasının Yenilenmesi ve Kuyuya Montajı işlemleri için (K.D.V. Hariç) 31.650,00.-TL’nin, piyasa rayiç değerlerine uygun ve kadri marufunda olacağı, bu değer üzerinden % 25 oranında Amortisman (yıpranma) uygulanarak 31.650,00.-TL x % 25 = 7.912,50. TL = 23.737,50.-TL'den sigorta eksperi tarafından tespit edilen ve bilirkişi heyetince uygun görülen 300,90 TL sovtaj değeri mahsup edildikten sonra maliyet bedeli 23.436,60 TL (KDV hariç) hesaplanmıştır. Derin kuyu dalgıç pompasının yenilenmesi için dosyaya sunulan fiyat teklifinin, sigorta eksperi tarafından neden %50'sinin alındığına ilişkin somut veri bulunmadığı, bilirkişi raporunda sunulan teklifin piyasa rayiç değerlerine uygun ve kadri marufunda olduğu tespit edildiği, amortisman oranının %25 oranında uygulanması dairemizce yerinde görüldügü, bu yönüyle bilirkişi heyeti raporunun denetime açık hüküm kurmaya elverişli olduğundan davalı vekilinin bu yöndeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Faiz itirazı yönünden; Mevcut davada, taraflar arasındaki ilişki işyeri sigorta poliçesinden kaynaklanmaktadır. Her iki tarafın tacir olduğu, ticari işletmesinden kaynaklı sigorta poliçesinden doğan uyuşmazlıklarda uygulanması gereken faiz 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca avans faizi olması gerektiğinden mahkemece avans faize hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, HMK 353/1.b.1 bendi uyarınca davalı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine oy birliği ile varılmış, aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere, 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davalı tarafından yatırılan 162,10 TL istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, davalı tarafından yatırılan 1.240,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 811,40 TL harcın davalıya ilk derece mahkemesince iadesine,4-İstinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, 5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davalıya ilk derece mahkemesince iadesine,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.30/10/2024