T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1054
KARAR NO: 2024/1350
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/02/2021
NUMARASI: 2018/892 Esas - 2021/114 Karar
DAVANIN KONUSU: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesi)
KARAR TARİHİ: 23/10/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkiline ait İnşaat Tüm Riskler (Car) Sigorta Poliçesi ile Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen ve ... A.Ş. tarafından yapımı üstlenilen ‘Kahramanmaraş Hava Limanı Pat Sahaları Drenaj Kanallarının Rehabilitasyonu ile ... Yapım İşi’ kapsamındaki sigorta konusu değerlerin 28.07.2016 - 23.07.2018 tarihleri arasındaki inşaat süresi, 23.07.2017 - 23.07.2018 tarihli arasındaki bakım devresi süresi içinde inşaat sahasında bulundukları esnada önceden bilinmeyen ve ani herhangi bir sebeple ziya, çalınma veya hasara uğramasından ileri gelen zararlar ile inşaat/montaj çalışmaları dolayısıyla üçüncü şahıslara karşı doğabilecek sorumlulukları poliçede belirtilen şartlarda sigortalandığını, Kahramanmaraş Hava Meydanı Güvenlik Protokolüne göre Kahramanmaraş Havaalanının Çevre ve Tel Örgü Güvenliğinin 09.01.2017 tarihinden itibaren davalı ... Ltd. Şti. tarafından sağlanmakta olduğunu, sigortalı Şirket tarafından yapımı devam etmekte olan Elektrik Tesisat Montaj/Yenileme İşi kapsamında boru hatlarına/kanallar içerisine döşenmiş olan muhtelif ebat ve cinsteki elektrik kablolarının 22.08.2017, 27.08.2017, 21.09.2017 ve 26.09.2017 tarihlerinde meydana gelen dört ayrı hırsızlık olayında sigortalı havaalanına, alanı çevreleyen duvar üzerindeki çitlerin kırılması ve kesilmesi suretiyle giren kimliği belirsiz şahıs veya şahıslarca şantiye sahası dışına sürükleyerek çalınması sonucunda 170.051,40-TL değerinde zararın meydana geldiğini, davaya konu hırsızlık olayı nedeniyle oluşan zararın sigorta poliçesinden karşılanması için sigortalı tarafından yapılan hasar ihbarı üzerine müvekkili şirket nezdinde açılan, ... no.lu hasar dosyasından düzenlenen ekspertiz raporunda: 22.08.2017 tarihinde meydana gelen olay nedeniyle oluşan hasarın 48.416,40-TL olduğu, ... no.lu hasar dosyasından düzenlenen ekspertiz raporunda: 27.08.2017 tarihinde meydana gelen olay nedeniyle oluşan hasarın 48.524,60-TL olduğu, ... no.lu hasar dosyasından düzenlenen ekspertiz raporunda: 21.09.2017 tarihinde meydana gelen olay nedeniyle oluşan hasarın 59.707,70-TL olduğu, ... no.lu hasar dosyasından düzenlenen ekspertiz raporunda: 26.09.2017 tarihinde meydana gelen olay nedeniyle oluşan hasarın 13.402,70-TL olduğu, müvekkil ... Sigorta A.Ş.’nin dava konusu olay nedeniyle; 02.08.2018 tarihinde 48.416,40 TL,02.08.2017 tarihinde 48.524,60 TL, 07.08.2018 tarihinde 59.707,70 TL, 31.07.2018 tarihinde 13.402,70 TL, olmak üzere 170.051,40 TL sigorta tazminatını ödediğini ve TTK/1472 gereğince sigortalısının haklarına halef olduğundan bu meblağın zarar sorumlusu firmaya rücu hakkının doğduğunu, davalının sorumluluğunda bulunan dört ayrı hırsızlık olayından dolayı ödenen toplam 170.051,40-TL sigorta tazminatının 13.402,70-TL’sının 31.07.2018, 96.941,00-TL’sının 02.08.2018 ve 59.707,70-TL’sının 07.08.2018 ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketle davacı ya da dava dışı sigorta ettiren ... A.Ş. arasında koruma ve güvenlik hizmetine ilişkin herhangi bir sözleşme olmadığını, müvekkili şirketin davacının sigortalısı ... A.Ş.’nin Kahramanmaraş Devlet Hava Meydanları İşletmesi’ndeki menkul malların koruma ve gözetleme yükümlülüğünün bulunmadığını, dolayısıyla müvekkil şirketin davacıya ya da halef olduğu sigortalısı şirkete karşı bu manada bir yükümlülüğünün söz konusu olmadığı için dava konusu olayda davacının iddia ettiği gibi BK112. ve 114. maddenin somut olaya tatbikinin mümkün olmadığını, dava dışı ... A.Ş. yetkilileri DHMİ Genel Müdürlüğü ile akdettikleri sözleşmeye uygun surette yeterli güvenlik görevlisi istihdam etmeyip inşaat sahsında bulunan ve yalnızca burayı iyi derecede etüt etmiş kişilerin yapabileceği türden bir hırsızlığa ardı ardına 4 kez maruz kalarak kendi kusurları ile zarara uğradığını, DHMİ ile dava dışı ... A.Ş. arasında akdolunan protokole göre bu zararın muhatabının müvekkil şirket olmayacağı hukuki izahdan vareste olup davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, " ... Davacı sigorta şirketi "Kahramanmaraş Hava Limanı Pat Sahaları Drenaj Kanallarının Rehabilitasyonu ile ... Yolları Yapım İşi" kapsamında Kahramanmaraş Havaalanının Çevre ve Tel Örgü Güvenliği'nin 09.01.2017 tarihinden itibaren davalı şirket tarafından sağlandığını, sigortalı şirket tarafından yapımı devam etmekte olan Elektrik Tesisat Montaj / Yenileme İşi kapsamında boru hatlarına / kanallar içerisine döşenmiş olan muhtelif ebat ve cinsteki elektrik kablolarının 22.08.2017, 27.08.2017, 21.09.2017, 26.09.2017 tarihlerinde meydana gelen dört ayrı hırsızlık olayında çalınması / zarara uğraması neticesinde 170.051,40-TL tutarında zararın meydana geldiğini, 4 ayrı hasar dosyası üzerinden bu toplam meblağın ödendiğini, sigortalısına ödemiş olduğu bu sigorta tazminatının, sigortalısının haklarına halef olduğundan ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan rücuan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş olduğu, 5188 sayılı Kanun Kapsamında Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü ile davalı ... Hizmetleri Ltd. Şti arasında 17.11.2016 tarihli Özel Güvenlik Hizmet Alımı Sözleşmesinin akdedildiği, sözleşmenin 5inci maddesininde işin tanımının yapıldığı, sözleşme konusu işin 01.01.2017 - 31.12.2018 tarihleri arasında 24 ay süre ile Kahramanmaraş hava alanının koruma ve güvenlik hizmetlerinin de sağlanması bakımından toplam 2850 personelle özel güvenlik hizmeti alımı işi olduğu, dosya içeriğinde yer alan olay yeri inceleme raporlarında meydana gelen hırsızlığın nasıl gerçekleştiğine dair bilgilerin yer aldığı, ekspertiz raporunda şantiye sahasının Kahramanmaraş havaalanı sınırları içerisinde bulunduğu, şantiye sahasının giriş çıkışların kontrollü olarak sağlandığı, söz konusu projede elektrik tesisat montaj işlerinin devam etmekte olduğu, dolayısıyla herhangi bir şekilde fiili bakım devresinin başlamamış olduğu, DHMİ Genel Müdürlüğü ile davalı ... Hizmetleri Ltd. Şti arasında 17.11.2016 tarihli Özel Güvenlik Hizmet Alımı Sözleşmesi'nin başlangıç tarihinin 01.01.2017 olduğu, bitiş tarihini n 31.12.2018 tarihi olduğu, davaya konu hırsızlık olaylarının bu tarihler arasında gerçekleştiği, hırsızlık olaylarının ardı ardına 22.08.2017, 27.08.2017, 21.09.2017 ve 26.09.2017 tarihleri arasında yaşanması, hırsızlık olayının aynı yöntemlerle gerçekleşmesi, kameranın görmediği alanların tel örgülerinin kesilmesi suretiyle yaşanması, davalı güvenlik şirketi ile dava dışı sigortalı ... A.Ş nin hırsızlık olayı ile ilgili olarak yeterli güvenlik tedbirlerini almadığı, hırsızlık olaylarının tarihlerinin birbirine yakın zamanlarda olması, şantiye sahasında risk analizi ve risk değerlendirilmesinin yapılarak güvenlik açıklarının giderilmesi bakımından tedbirlerin alınmadığı, hırsızlık olayına konu tellerin ağırlıkları nazara alındığında hırsızlık olayının bir ekip olarak gerçekleştiği, buna rağmen davalı şirket ile dava dışı sigortalı şirketin ek önlemler almadığı, güvenlik kameralarının sayısının arttırılması hususunda dava dışı sigortalı şirketin ... ile bu hususta yazışma yaptığına dair dosya içinde bir evraka rastlanmadığı, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine dair Kanun ve ilişik Yönetmelik ve 42 sayılı Genelgeler kapsamında Kahramanmaraş Hava Limanının çevrili duvarları ve tel örgülerinin içinde kalan bina, araç, gereç, malzeme, ekipman ve insanların korunması ve azami derecede güvenliklerinin sağlanması bakımından davalının sorumlu olduğu, dava dışı inşaat şirketinin ise hırsızlık olayı ile ilgili olarak gerek güvenlik şirketi ile gerekse ... Kahmramanmaraş Havalimanı ile yazışma yapmadığından sorumlu olduğu, sorumluluk oranlarının asli ve tali olduğu, oranının %80 ve %20 olarak kabul edildiği, İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesinin incelenmesinden davacı sigorta şirketi ile ... A.Ş arasında düzenlendiği, Hasar dosyalarının incelenmesinden; All Risk Sigorta Poliçesinde bedel artışı zeyili ile 9.793.143,44-TL sigorta bedeline ulaştığı, ... nolu hasar dosyasında; hırsızlık olayının 22.08.2017 tarihinde meydana geldiği, çalınan kablo metrajlarının 1620 m, 965 m, 435 m, 435 m., birim fiyatlarının sırasıyla 1.957,50-TL, 5.307,50-TL 7.395,00-TL, 37,260,00-TL / m olduğu, DHMİ hak edişteki birim fiyatlar esas alınarak hesaplanan eksper tespitinin 51.920,00-TL, muafiyetin 3.503,60-TL olduğu, tazminat olarak 48.416,40-TL'nin ... aracılığıyla 02.08.2018 tarihinde ... A.Ş'ne ödenmiş olduğu,
... nolu hasar dosyasında; hırsızlık olayının 27.08.2017 tarihinde meydana geldiği, çalınan kablo metrajlarının 502 m, 474 m, 502 m, 502 m ve 873 m ve birim fiyatlarının 23,00-TL/m, 5,5-TL/m, 4,5-TL/m, 17,00-TL/m, 31,00-TL/m olduğu, DHMİ hak edişdeki birim fiyatlar esas alınarak hesaplanan eksper tespitinin 52.009,00-TL muafiyetin 3.484,40-TL olduğu, tazminat olarak 48.524,60-TL'nin ... aracılığıyla 02.08.2018 tarihinde ... A.Ş'ne ödenmiş olduğu, ... nolu hasar dosyasında; hırsızlık olayının 21.09.2017 tarihinde meydana geldiği, çalınan kablo metrajlarının 754 m, 474 m, 754 m, 754 m, 873 m ve birim fiyatlarının 23,00-TL/m, 5,5-TL/m, 4,5-TL/m, 17,00-TL/m, 31,00-TL/m olduğu, DHMİ hak edişdeki birim fiyatlar esas alınarak hesaplanan eksper tespitinin 63.223,00-TL olduğu, muafiyetin 3.515,30-TL olduğu, tazminat olarak 59.707,70-TL'nin ... aracılığıyla 07.08.2018 tarihinde ... A.Ş'ne ödenmiş olduğu, ... nolu hasar dosyasında; hırsızlık olayının 26.09.2017 tarihinde meydana geldiği, çalınan kablo metrajlarının 658 m, 329 m ve birim fiyatlarının 23,00-TL/m ve 5,5-TL/m olduğu, DHMİ hak edişdeki birim fiyatlar esas alınarak hesaplanan eksper tesptinini 13.402,70-TL olduğu, muafiyetin 0,00-TL olduğu, tazminat olarak 13.402,70-TL'nin ... aracılığıyla 31.07.2018 tarihinde ... A.Ş'ne ödendiği, Hasar miktarının olay tarihindeki piyasa değerleri ile örtüştüğü, Sigortacının, sigortalının yerine geçerek zarardan sorumlu olan kişilere rücu edebilmesi için; - Zararın Sigorta Teminatı Kapsamında olması, - Zarar görenin dava hakkının mevcut olması, -Sigorta tazminatının ödenmiş olması gerektiği şeklindedir. Somut olayda; 28.07.2016 inşaat süresi ile 23.07.2018 bakım devresi süresi sonu arasında İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesinin ayakta olduğu, meydana gelen hırsızlığın 22.08.2017 - 27.09.2017 tarihleri arasında olduğu, bu kapsamda meydana gelen hırsızlık rizikosununinşaat süresinde meydana geldiği, Teminat dışında kalan haller başlıklı maddede hırsızlık ve hırsızlığa teşebbüs maddesinin olduğu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nce verilen 31.10.2017 tarihli ve 2016/7256 E., 2017/5923 K. Sayılı Onama İlamından; "...Mahkemece, taraflar arasında düzenlenen poliçede inşaat All Risk Teminatı 29/11/2013 tarihinde sona ermiş olup, 18/12/2013 tarihi itibariyle bakım devresi kapsamında kaldığı, dava konusu yangın hadisesinin geçici kabul yapıldıktan sonra bakım devresinde meydana geldiği, inşaat sigortalarında inşaat faaliyetlerinin başladığı tarihten geçici kabulün onaylandığı tarihe kadar devam eden sürenin inşaat süresi olduğu, bu aşamadan sonra kesin kabule kadar geçecek sürenin ise bakım süresi olarak adlandırıldığı, inşaat sigortası sadece esas inşaat süresi için koruma sağladığından bu süreden sonrada sorumluluğu devam eden müteahhidin bakım devresi için sigortacı ile anlaşması ve ek primödemesi gerektiği, bu devrede poliçe All Risk özelliğinden çıktığından sadece eksikliklerin tamamlanması sırasında ve genellikle bu faaliyetler ile sınırlı olarak müteahhit tarafından gerçekleştirilen zararların güvence altına aldığı, zararın müteahhidin sorumluluğunda olan bir sebepten kaynaklanması gerektiği, doğal afetler, yangın, hırsızlık gibi nedenlerden kaynaklanan ziya ve hasarların sorumluluğu da müteahhide ait olmakla beraber bu ziya ve hasarlar eksikliklerin giderilmesi faaliyetleri ile ilgili olmadığından bakım devresi teminatı dışında kaldığı, All Risk poliçelerinde inşaat süresi için verilen tüm teminatların bakım devresi için de geçerli olmadığı, dava konusu yangın hadisesinin geçici kabul tarihinden sonra meydana geldiğinden zararın inşaat All Risk Sigorta poliçesi bakım teminatı kapsamında kalmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA..." Dair karar verildiği, dolayısıyla meydana gelen zararın poliçe kapsamında bulunduğunun kabul edildiği, ... A.Ş'nin sahibi olduğu elektrik kablolarının, hırsızlık olayında çalınmasından dolayı ... Ltd. Şti'nin sorumluluğu bulunduğundan ve rizikonun poliçe kapsamına girdiği de kabul edildiğinden dava hakkı bulunduğu, Rücu hakkının sigorta şirketinin zarar görene ödediği tazminata bağlı olarak sigortacıya tanınan bir hak olduğu, dosyada sigorta şirketi tarafından ödeme belgesi fotokopilerinin mevcut olduğu, Dolayısıyla 170.051,40-TL hasarın tespit edildiği, dava dışı sigortalının %20 oranında tali kusurunun, davalının ise %80 oranında asli kusurunun varlığının kabul edildiği " gerekçesiyle davanın Kısmen Kabulü ile 10.722,16-TL'nin 31.07.2018 tarihinden itibaren, -77.552,80-TL'nin 02.08.2018 tarihinden itibaren -47.766,16-TL'nin 07.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizleriyle birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya dair taleplerin reddine karar varilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde Dava konusu olay bakımından müvekkil şirket sigortalısına kusur atfedilmesi mümkün olmadığını, müvekkil şirket sigortalısı söz konusu yerin güvenliği bakımından gerekli önlemleri alarak davalı şirket tarafından ilgili yerde güvenliğin sağlanması için sözleşme imzalandığını, davalı şirket ile sigortalı DHMİ arasında imzalanan ve dosya kapsamında yer alan bu sözleşmeden görüleceği üzere davalı şirket söz konusu havalimanının her türlü güvenliğini üstlendiğini, ancak davalı şirketin basiretsizliği ve kusurlu davranışları sonucunda söz konusu alanda dava konusu edilen birden fazla hırsızlık hadisesi gerçekleştiğini, bu nedenle hatalı kusur oranları doğrultusunda davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın hatalı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, “ İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi “ kapsamında ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili istemine ilişkindir.Dosya kapsamından, dava dışı ... inşaat şirketinin yapımını üstlendiği Kahramanmaraş Hava Limanı Pat Sahaları Drenaj Kanallarının Rehabilitasyonu ile ... Yolları Yapım İşi’ne ait inşaat sahasının davacı ... Sigorta. A.Ş. nezdinde İnşaat Tüm Riskler (Car) Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalandığı, sigorta teminat süresi içerisinde sigortalı şirket tarafından yapımı devam etmekte olan elektrik tesisat montaj/yenileme işi kapsamında boru hatlarına/kanallar içerisine döşenmiş olan muhtelif ebat ve cinsteki elektrik kablolarının 22.08.2017, 27.08.2017, 21.09.2017 ve 26.09.2017 tarihlerinde meydana gelen dört ayrı hırsızlık olayı sonucunda çalınmasından dolayı, davacı sigorta şirketince sigortalısına muhtelif tarihlerde toplam 170.051,40-TL ödeme yapıldığı, davalı şirketçe gerekli güvenlik tedbirleri alınmadığı, malların çalınmasında kusuru olduğu iddiası ile hasar bedelinin rücuen tahsili amacı ile işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece, rücu hakkının sigorta şirketinin zarar görene ödediği tazminata bağlı olarak sigortacıya tanınan bir hak olması ile dosyada sigorta şirketi tarafından ödeme belgesi fotokopilerinin mevcut olması, sigortalı ... İnşaat A.Ş'nin sahibi olduğu elektrik kablolarının, hırsızlık olayında çalınmasından dolayı davalının sorumluluğu bulunduğundan ve rizikonun poliçe kapsamına girdiği de kabul edildiğinden dava hakkı bulunması nedeniyle tespit edilen 170.051,40 TL hasar bedelinin, dava dışı sigortalıya atfedilen %20 müterafik kusur indirimi cihetine gidilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup verilen karara karşı davacı vekilince, sigortalıya yüklenen kusur oranı yönünden istinaf edilmiştir. Dosya kapsamına göre; 5188 sayalı Kanun Kapsamında Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü ile davalı ... Hizmetleri Ltd. Şti. Arasında 01/01/2017 - 31/12/2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere Özel Güvenlik Hizmeti Alımı Sözleşmesi akdedilmek suretiyle, söz konusu tarihleri arasında davalı yan Kahramanmaraş Havalimanı ve şantiye alanının 5188 sayılı Kanun ve Uygulanmasına ilişkin Yönetmelik hükümleri çerçevesinde koruma ve güvenlik hizmetlerinin sağtanılması işini üstlenmiş olup davaya konu hırsızlık olayları davalının hizmet vermekle yükümlü olduğu sözleşme tarihleri içerisinde cerayan etmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporunda; " ... olay tarihleri irdelendiğinde kısa aralıklarla aynı yöntemlerle, (kameranın görmediği alanların tel örgüsü kesilmek suretiyle) birden çok defa kablo çalınmasına ilişkin hırsızlık olayının organize bir olay olduğu, bu tür eylemleri yapan kişiler önceden keşif yaptıkları özellikle kolay girilebilecek, yeterli şekilde kilitli ve korunaklı olmayan yerleri zorlamak veya kırmak (kanırtmak) suretiyle açtıkları, karanlık noktalardan sızma yaptıkları, yeterli güvenlik personelinin bulunmadığı veya güvenlik personelinin yoğun olduğu saatlerde ve riskin en az olduğu alanlarda ve zamanlarda, özellikle güvenlik kamerasının bulunmadığı kör noktalardan tel örgüleri kesmek suretiyle hırsızlık yaptıkları istatiksel ve bilimsel olarak bilindiği, günümüzde özellikle yazılı ve görsel medyanın zaman zaman haber bültenlerinde, bu ve benzeri hırsızlık olaylarının gösterildiği ve haber yapıldığı halde ve aynı zamanda tarihleri birbirine yakın aralıklarla kablo hırsızlığının kameraların görmediği yerden tel örgü kesilerek çalınması dikkate alınarak şantiye sahasında risk analizi ve risk değerlendirmesi yapılmak suretiyle güvenlik açıklıklarının giderilmesi bakımından herhangi bir tedbir alındığına dair bir bilgiye rastlanmadığı, esasen güvenlik bilgi, tecrübe ve özel özen gerektiren bir hizmet dalı olup, Hava Limanı ve şantiye alanının risk haritasını çıkarıp, güvenlik açığı olabilecek noktaların Havalimanı yetkilileri ve taşeron firma yetkilileri ile paylaşılması ve ona göre önlem alınmasının sağlanması gerektiği, Somut hırsızlık olayı belirli ve kısa süreli aralıklarla yapılmış planlı ve profesyonel bir hırsızlık eylemi olup esasen öngörülebilir ve önlenebilir bir eylem olmasına rağmen güvenlik şirketi yeterli önlemleri almadığı, örneğin tel örgü boyu belirli zaman diliminde yaya veya araçlı devriye hizmetleri yapmak suretiyle kontrol ve denetim görevini yerine getirmediğinden güvenlik zafiyetinden yararlanan birden çok kişi ile eylem yapıldığı, zira bu kadar kg ağırlığındaki kabloların kesilmesi, taşınması olay yerinden uzaklaştırılması bir ekip işi olarak değerlendirilmesi gerektiği, Davalı güvenlik şirketi elemanlarının korumakla asli görevli otdukları Havalimanı ve tüm sahanın içerisinde devriye hizmetinin yerine getirilmediği, devriye içinde personel çalıştırılarak şantiye alanı dolaşılarak, devriye tur kalemi kullanılması, bu kalem sayesinde devriyenin zamanında ve yeterince dolaşıp dolaşmadığının tespiti ile otokontrol sisteminin kurulmadığı, kurulması durumunda eylemi yapanların mutlaka yakalanacağı, bu itibarla davalı güvenlik şirketinin özel güvenlikle ilgili denetim ve kontrol görevini yerine getirmediği ve güvenlik zafiyetine sebebiyet verdiği anlaşıldığı, Diğer yandan davacı şirket sigortalısı ... A.Ş. birden çok kablo hırsızlığına maruz kaldığı halde ve aynı zamanda olayın yaşandığı noktaların güvenlik kamerası açısının dışında kaldığını bildiği halde ek tedbirler alınması ve kameranın görüş alanı dışında kalan noktalara kamera taktırılması yönünde ... işletmesine yazılı başvuruda bulunduğuna dair yine dosya kapsamında her hangi bir belge ve bilgi de görülmediği, Bu itibarla; davalı yan 5188 sayılı özel güvenlik hizmetlerine dair Kanun ve yürütülmesine ilişkin yönetmelik ve 42 sayılı genelgeler kapsamında Kahramanmaraş Hava Limanmın çevrili duvarları ve tel örgülerin içinde kalan bina, araç, gereç, malzeme, ekipman ve insanların korunması ve azami derece de güvenlikferinin sağlanması bakımından birinci derecede sorumlu olup bu sorumluluklarını özenle yerine getirmediklerinden dolayı kısa aralıklarla hırsızlık eylemi gerçekleşmiş olduğu göz önüne alındığında davalı güvenlik şirketi asli kusurlu olarak değerlendirilerek kusur oranı % 80 olarak takdir edildiği, Diğer yandan dava dışı ... A.Ş. yetkilileri kısa aralıklarla kablolarının çalındığını, çalınan noktalardaki güvenlik zafiyetini bildikleri halde ek önlemler alınması için gerek güvenlik şirketine gerekse ... Kahramanmaraş Havalimanı yetkililerine yazılı talepte bulunduklarına dair dosya kapsamına her hangi bir belge sunmadıkları anlaşılmakla dava dışı ... İnşaat A.Ş'nin tali kusurlu olduğu ve kusur oranın ise %20 olarak takdir edildiği " yönünde görüş bildirilmiştir. Davacının halefi olarak davadışı sigortalısına atfedilen kusur yönünden yapılan değerlendirmede; zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 52. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir. Müterafik kusur indiriminin tatbik edilebilmesi için, her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilmesi gerekir. Hükme esas alınan bilirkişi raporda ifade edildiği üzere hırsızlık olayın; geniş bir alan içerisinde bulunan hava limanı ve şantiye sahası içerisinde kameranın görmediği alanların tel örgüsü kesilmesi suretiyle aynı yöntemle belirli aralıklarla birden çok defa meydana geldiği anlaşılmıştır. Bu ve benzeri hırsızlık olayların sıkça yaşandığı, yazılı ve görsel medyada da zaman zaman haber konusu yapıldığı da bilinmektedir. Oysa dava dışı sigortalının tüm ticari faaliyetlerinde basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüğü, taciri işletmesiyle ilgili faaliyetlerinde kendisinden beklenebilecek özeni göstermesi gerekmektedir. Zira iş sahasının konumu ve niteliği dikkate alınarak hırsızlığın, kameralarının görmediği alanlarda sık aralıklarla cereyan ettiği dikkate alınarak şantiye sahasında risk analizi ve risk değerlendirmesi yapılmak suretiyle güvenlik açıklarının giderilmesi bakımından davalı güvenlik şirketi ile birlikte sorumluluğu bulunmaktadır. Bu itibarla söz konusu ek tedbirlerin alınmasında oluşan ihmalden dolayı dava dışı sigortalı şirketinin de kusuru bulunduğundan sigortalı için tayin edilen müterafik kusur oranı dosya kapsamına göre dairemizce uygun bulunmuştur. Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, HMK 353/1.b.1 bendi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı tarafından yatırılan 162,10 TL istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına, 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 368,30 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya ilk derece mahkemesince iadesine, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 23/10/2024