T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
46. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1600
KARAR NO: 2026/1047
KARAR TARİHİ: 18/05/2026
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/10/2022
NUMARASI: 2018/967 Esas 2022/721 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen davanın yapılan yargılaması neticesinde verilen karara ilişkin davalı ve davacı vekilince süresi içerisinde istinaf edilmesi üzerine, istinaf dilekçesinin esasa kaydı sonrası dosya içerisindeki bütün belge, bilgi ve kağıtlar okundu.
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava konusu ...plaka nolu otobüsün olay tarihinde ... Belediyesi tarafından kiralık olarak kullanıldığını, 21.06.2017 tarihinde otobüsün bakım ve yıkma işlemleri için otobüs sürücüsü ... tarafından İstanbul ... Mah. ... Cad. No:... adresindeki ve davalı ... tarafından işletilen ... merkezine götürdüğünü, otobüsün sürücü tarafından ve davalı ... ... yönlendirmesi ile liftin bulunduğu alana getirildiğini ve yıkama çalışanı ...'a teslim edildiğini, ... tarafında otobüs lift ile yukarı doğru kaldırıldıktan hemen sonra sol yankısımları üzerine düştüğünü, kaza sonrası olay yerine polisler geldiğini ve tutanak tutulduğunu, kazada otobüsün ciddi manada hasar gördüğünü ve yetkili serviste 57.623,38-TL bedel ile tamir edildiğini, aracın kazadan 37 gün sonra teslim alındığını, bu süre içinde ikame araç kiraladığını, ayrıca araçta değer kaybı oluştuğunu, zararlarının tazmini amacıyla davalı aleyhine İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz ettiğini, bütün bu nedenlerle, tedbir talebinin kabulü ile davalıya ait menkul ve gayrimenkuller üzerine tedbir konulmasını, 45.000,00-TL değer kaybı, 20.532,00-TL ikame araç kiralama ücreti ve 796,50-TL uzman raporu ücreti yönünden itirazın iptalini takibin devamını, toplam 66.328,50-TL nin yasal faizi ile birlikte davalı yandan tahsilini, davalının alacağın % 20 sinden az olmamak üzer icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretininde davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalının cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
İlk derece mahkemesince;
"Dava, değer kaybı, ikame araç kiralama ücreti ve uzman raporu ücretinin tahsili talebiyle 66.328,50 TL üzerinden başlatılan İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67. maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir. Davalı ...'na ait ..., oto yıkama çalışanı ...'ın, yağlama için gelen otobüsü lifti ile yukarı kaldırırken hem araç emniyeti ve hemde çalışanların emniyeti için gereken dikkat ve özeni göstermemesi, aracın lift üzerinde tam bir dengede olduğunu görmeden kaldırması, otobüsün büyüklüğü ve yüksekliğide dikkate kaldırarak, kazaya neden olduğu anlaşılmakla dikkatsiz ve tedbirsiz davranması nedeniyle olayda % 100 oranında kusurlu olduğu, dosyada mevcut tutanaklar ve servis faturası birlikte incelendiğinde, otobüsün özellikle sol yan kısmından aldığı darbe ile yan parçaların hasarlandığı, bu hasarlı parçaların bir kısmının değiştirildiği, bir kısmının düzeltilerek boyandığı kaportada meydana gelen hasar nedeniyle, araçta kaporta, elektrik ve boya işçiliği yapıldığı anlaşılmaktadır. Aracın değer kaybının 25.000,00 TL olduğu, otobüsün hasarının giderilmesi için 30 işgünü süreye ihtiyaç olduğu ve günlük kira bedelinin 580,00-TL olduğu dikkate alındığında 30 günx580,00-TL= 17.400,00-TL +KDV 20.532,00-TL olduğu, davacının toplam zararının 45.532,00 TL olduğu anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş olup, alacak likit ve belirlenebilir olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine" gerekçesi ile,
"Davanın KISMEN KABULÜ ile; İstanbul ....İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı icra dosyasında davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile takibin 45.532,00 TL asıl alacak ve ferileri üzerinden devamına, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatının reddine" şeklinde hüküm tesis edilmiştir.
İlk derece mahkemesi kararına karşı, taraflarca istinaf yoluna başvurulmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme tarafından verilen kararın alenen usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, şöyle ki; müvekkiline ait aracın yaşı, kilometresi, hasarsızlık durumu, marka ve modeli gibi kriterler gözetildiğinde değer kaybı için yapılan 25.000,00 TL tutarındaki tespitin alenen eşyanın tabiatına aykırılık teşkil ettiğini, müvekkili şirkete ait aracın davalı yanın kusuru sebebi ile uğramış olduğu zarar kapsamında hasarlanan parçalar ve onarımı gerektiren bölümler gözetildiği takdirde değer kaybı zararı için bilirkişi tarafından yapılan tespitin kabul edilebilmesinin mümkün olmadığını, 25.000,00 TL tutarındaki değer kaybı tespitinin müvekkiline ait aracın uğramış olduğu reel değer kaybı zararının ciddi bir biçimde altında kaldığını, bağımsız ekspertiz raporu incelendiği takdirde müvekkili şirkete ait araçta somut olaya ilişkin kaza sebebi ile oluşacak değer kaybının 45.000,00 TL olarak belirlendiğini, hal böyleyken yerel Mahkeme tarafından alınan bilirkişi raporu ile dava dilekçesi ekinde yer vermiş oldukları bağımsız ekspertiz tarafından tanzim edilen uzman görüşü arasında çok ciddi bir biçimde uçurum bulunduğunu, ayrıca bilirkişi raporu çerçevesinde müvekkili şirkete ait araçta oluşan zararların tespit edilmesi için işbu davadan evvel alınan ekspertiz raporu için ödenen ücretle ilgili herhangi bir tespite yer verilmediğini, ekspertiz raporunun tanzim edilmesi için ödenen 796,50 TL tutarındaki ekspertiz ücretinin de davalıdan tahsil edilmesini talep ettiğini, ayrıca yine dava dilekçesinde İcra ve iflas Kanunu uyarınca alacak miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatı talep edildiği halde yerel mahkeme tarafından verilen kararın gerekçesinde icra ve inkar tazminatı talebi ile ilgili herhangi bir görüşe yer verilmediğini, söz konusu eksikliklerin giderilerek ekspertiz ücreti talebi ile İİK uyarınca alacak miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra ve inkar tazminatınında lehine hükmedilmesini talep ettiğini, tüm bu nedenlerle; yerel mahkeme tarafından verilen usul ve yasaya aykırı kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını ve dosyanın esasına girilerek davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Dosya kapsamında olayın oluşu hakkında detaylı bir bilginin mevcut olmadığını, aynı zamanda KASKO ekspertiz raporunda olayın meydana geldiği hakkında herhangi bir bilginin de mevcut olmadığını, olayın oluşu hakkında sadece olaya tanık olan ve dava dışı aracın sürücüsü ...'un anlatımının bulunduğunu, otobüsün liftin üzerinden devrilerek aşağıya düşmesinin kaldırıldıktan 10 dakika sonra meydana geldiğinin ifadelerden anlaşıldığını, o anda olay mahallinde bulunan ...'ın tanık sıfatı ile dinlenilmediğini, olayın oluş biçimi sırasında ilk aşamalarında lift yanında bulunan ... olduğundan ihrazen ( zorla ) celbedilip dinlenilmesi gerektiğini, her iki tanığın devrilme sebebinin ne olduğu konusunda en ufak bilgi sahibi olmadığının ifadelerden açığa çıkacağını, aykırı olarak hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, otobüsün lift ile kaldırıldıktan 10 -15 dakika süre geçtikten sonra sol ön kısma doğru devrildiğini, statik durumlarda böyle bir olay olmasının beklenmediğini, dava konu olayın meydana gelmesi için birçok etken olabileceğini, ilk akla gelenlerin Liftin kaldırma kapasitesinin üzerinde bir yük yüklenmesi, araç lift üzerinde iken aracın ağırlık merkezi değiştirecek şekilde yük yüklenmesi, dengesi bozacak şekilde güçlü bir şiddette bir cismin çarpması, liftte teknik bir arıza meydan gelmesi ve deprem olması gibi etkenlerin olabileceğini, dosya kapsamında olayın meydana gelişini ve sebebini araştıran herhangi bir belge, olay yeri inceleme/ araştırma raporu bulunmadığını, dolayısıyla mevcut belgeler ışığında davalının olayın meydana gelmesinde kusurlu bir hareketinin olup olmadığının anlaşılamadığını, ancak olayın meydana gelişi bakımından bakıldığında otobüsün lifte yerleştirilip kaldırıldıktan 10 - 15 dakika süre sonra devrilerek düşme durumunun sebebinin, liftte, dosya kapsamında sebebi belli olmayan teknik bir arıza meydan geldiği yönünde kanaat oluştuğunu, dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler ışığında davalının olayın meydana gelmesinde kusurlu bir hareketinin olup olmadığının anlaşılamadığını ve yapılan tespitlerde bu yönde eksiklik bulunduğundan verilan tazminat hükmümün hatalı olduğunun kanaatini taşıdıklarını, tüm bu nedenlerle; ilk derece mahkemesi kararının hukuka ve yasaya yargıtayın yerleşmiş içtihatlarına aykırı olmasından ötürü müvekkili yararına kaldırılarak yeniden yapılacak yargılama neticesinde hukuka ve delillerine uygun yeni bir hüküm kurulmasına, davanın ilk derece mahkemesince yeniden görülmesi mümkün değilse hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere yerel mahkemeye gönderilmesini talep etmiştir.
İstinaf sebeplerinin değerlendirilmesi ve gerekçe;
Dava, davalının ayıplı hizmeti nedeniyle davacıya ait otobüste hasar oluştuğundan bahisle değer kaybı, ikame araç bedeli ve ekspertiz raporu ücretinin tahsili istemine ilişkindir.
Davacı dava dilekçesinde ...plakalı otobüsü 21.06.2017 tarihinde otobüsün bakım ve yıkma işlemleri için davalı tarafından işletilen ... merkezine götürdüğünü, otobüs lift ile yukarı doğru kaldırıldıktan hemen sonra sol yankısımları üzerine düştüğünü ve sol tarafından ciddi şekilde hasarlandığını, tamir edildiğini, hasar nedeniyle oluşan değer kaybı ile tamir süresince ikame araç kiralanmak zorunda kaldıklarından ikame araç bedeli ile dava dilekçesi ekinde ibraz edilen bağımsız eksper rapor ücretinin tahsilini talep etmiş, davalı ise süresinde davaya cevap vermemiş, yargılama sırasında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş, karara karşı taraf vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355.maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Davalı yan istinaf başvurusunda; Mahkemece tüm tanıkların dinlenmediğini, otobüsün liftin üzerinden devrilerek aşağıya düşmesinin kaldırıldıktan 10 dakika sonra meydana geldiğini, o anda olay mahallinde bulunan ...tanık sıfatı ile dinlenilmediğini, davalının olayın meydana gelmesinde kusurlu bir hareketinin bulunmadığını iddia etmiştir. Dosyaya sunulan kira kontratı ile ...Vergi Dairesi Müdürlüğü kayıtlarından ...'ın davalı ...tarafından işletildiği, hizmetin ifası sırasında kazanın meydana geldiğinde tereddüt bulunmadığı, husumetin davalıya yönetilmesinde bir isabetsizlik olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu kapsamda, dosyaya kazandırılan tüm raporlarda araçta değer kaybı meydana geleceğinin ortak görüş olarak tespit edildiği, daha fazla tanık dinlenmesinin sonuca etkisinin bulunmadığı, olayın cereyan tarzına ve tespitlere göre, davalının çalışanı ...'ın, yağlama için gelen otobüsü lift ile yukarı kaldırırken hem araç emiyeti ve hemde çalışanların emniyeti için gereken dikkat ve özeni göstermesi, aracın lift üzerinde tam bir dengede olduğunu görmeden kaldırmaması gerekirken otobüsün büyüklüğünü ve yüksekliğini dikkate almayarak neden olduğu kazada % 100 kusurlu olduğu, davalı adına hizmeti veren çalışanının sebep olduğu kaza nedeniyle dava konusu otobüste oluşan değer kaybı bedeli ile tamir süresine göre hesaplanan ikame araç bedeli yönünden davanın kabulüne karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve davalının istinaf isteminin dinlenemeyeceği anlaşılmaktadır.
Davacı yan istinaf başvurusunda; Bilirkişi tarafından belirlenen değer kaybının gerçek zararlarını karşılamadığını, bağımsız eksper raporunda daha fazla değer kaybı olduğunun tespit edildiğini, bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu iddia etmiştir. Makine mühendisi bilirkişi onarım kayıtlarını, araç fotoğraflarını ve tüm bilgi ve belgeleri inceleyerek kök raporunu tanzim etmiş ve itiraz üzerine alınan ek raporda davacının değer kaybı zararı yönünden itirazını incelendiği, bağımsız eksper raporundaki tespitin; hasarın boyutu ile uyumlu olmadığı belirtilmiş, ek raporun devamında; "...dosyada mevcut tutanaklar ve servis faturası birlikte incelendiğinde, otobüsün özellikle sol yan kısmından aldığı darbe ile, yan caç parçaların hasarlandığı, bu hasarlı parçaların bir kısmının değiştirildiği, bir kısmının düzeltilerek boyandığı kaportada meydana gelen hasar nedeniyle, araçta kaporta, elektrik ve boya işçiliği yapıldığı anlaşılmaktadır.
Olay tarihinde yaklaşık 3 yaşında (Model 2014) ve (403.477 km) de olan otobüsün özellikle sol yan saç parçalarda meydana gelen hasar ve bu hasar nedeniyle bir kısmının değiştirilmesi bir kısmının düzeltilerek boyanması dikkate alınarak değer kaybını belirlemeye çalıştım. Bütün bu hasar miktarı ve
piyasa sorgulamada otobüsün tamirinden sonra rayiç bedelinin 550.000,00-TL- 558.000,00-TL arasında değiştiği ve ortalama 554.000,00-TL olduğu dikkate alındığından değer kaybının 25.000,00-TL olduğu sonucuna varılmıştır."
demek suretiyle aracın marka, model, yaşı ve oluşan hasar ile onarımı birlikte değerlendirilerek sonuca gidildiği, ek raporda davacının mütala olarak sunduğu eksper raporundaki değer kaybı tutarına hasarın boyutu ile uyumlu olmadığından katılmadığını, piyasa araştırmasında aynı marka ve model otobüs bulunmadığının tespit edildiği, uzman makine mühendisi bilirkişi tarafından ek raporda itirazların karşılandığı anlaşılmakla davacının bu yönlere ilişkin istinaf talebi yerinde görülmemiştir.
Yine dosya arasında ekspertiz rapor ve rapor ücretine ilişkin 796,50 TL'lik fatura yer aldığı ve icra takibi ile alacak olarak talep edildiği halde HMK 297.maddesine aykırı olacak şekilde bu talep yönünden olumlu olumsuz karar verilmemiş olması hatalı olduğu gibi sorumluluğu bulunan davalının, davacının değer kaybı zararının tespiti içi ödediği rapor ücretini talep edebileceği kabul edilerek 796,50 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekmektedir.
Davacı yan icra inkar tazminatı yönünden de istinaf talebinde bulunmuşsa da değer kaybı, ikame araç bedeli gibi zararlarının mevcut olup olmadığı ve miktarı ancak yargılama ile tespit edilebileceğinden, alacak taraflarca belirlenebilir nitelikte olmadığından Mahkemenin icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermiş olmasında usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla; istinaf istemleri ile bağlı ve sınırlı yapılan inceleme neticesinde davalı yanın istinaf talebinin reddine, davacı yanın ekspertiz rapor ücreti yönünden istinaf talebinin kabulü ile mahkeme kararının HMK 353.1.b.2 maddesi gereğince ortadan kaldırılmasına, "Davanın kısmen kabulü ile; İstanbul ....İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı icra dosyasında davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile takibin aynen devamına, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatının reddine" şeklinde oy birliğiyle karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
A.Davacının İstinaf Başvurusu Yönünden;
1.Davacının ekspertiz rapor ücreti yönünden istinaf başvurusunun KABULÜNE, HMK 353/1-b-2 maddesi gereği, İSTANBUL ANADOLU ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİnin ../10/2022 tarihli ve 2018/.... Esas 2022/.... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2.İşin duruşmasız olarak incelenmesi nedeniyle AAÜT 2/2 hükmü uyarınca ücreti vekalet taktirine yer olmadığına,
3.Davacının yatırdığı 80,70 TL nin talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,
B.Davalının İstinaf Başvurusu Açısından;
1.Davalının istinaf başvurusunun esastan reddine,
2.İstinaf incelemesinin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle AAÜT 2/2 hükmü uyarınca ücreti vekalet taktirine yer olmadığına,
3.Alınması gereken 3.110,29 TL'den yatırılan 778,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.332,29 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
4.İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin HMK'nın 360 ıncı maddesi yollamasıyla, madde 323 uyarınca istinafı talep eden üzerinde bırakılmasına,
C.Davanın Esası Yönünden;
1.Davanın Kısmen KABULÜ ile; İstanbul ....İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı icra dosyasında davalı tarafça yapılan itirazın, 46.328,50 TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2.Alınması gereken 3.164,69 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 801,09 TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.363,60 TL nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3.Davacının yatırdığı 801,09 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4.Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT 'nin 13/1-2 md uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5.Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT 'nin 13/1-2 md uyarınca hesaplanan 20.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6.Davacının yaptığı 1.685,20 TL yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre hesaplanan 1.177,06 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7.Davalının yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dair, gerekçeli kararın tebliğden itibaren iki hafta içinde Dairemize veya Dairemize gönderilmek üzere başka yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesine veya İlk Derece Mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle Yargıtayın ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere HMK 361/1 maddesi gereğince temyiz yasa yoluna başvurma hakkı bulunduğuna birliği ile karar verildi.18/05/2026