T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
49. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
KARAR KALDIRMA
DOSYA NO: 2025/3169
KARAR NO: 2025/1772
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/04/2025
NUMARASI: 2022/853 Esas, 2025/332 Karar
DAVANIN KONUSU: Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 17/09/2025
Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ; İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkındaki dairemiz üyesince düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin ve davanın esası istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan ön inceleme ve asıl incelemede dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı.İstinaf sebepleri: Davalı, 28/05/2025 ve 13/06/2025 tarihinde süresinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde; dava öncesinde davalı şirket alacağının ödenmesi için karşı tarafa bir ihtarname keşide ettiğini, karşı tarafın bu süre zarfında herhangi bir ödeme yapmadığından teminat mektubunun hukuka uygun olarak paraya çevrildiğini, davacı yan tarafından davalı şirkete verilen teminat mektubunun, taraflar arasında tutulan cari hesap borcu kadarlık kısmının nakde çevrilerek davalı şirkete ödenmesi gerekirken, tüm bedelinin davalı şirkete ödenmesinin davalı şirketin değil, ilgili bankanın bir tasarrufu olduğunu, ilgili banka tarafından davalı şirkete fazladan gönderilen ödemenin kendi hesaplarına aktarılması taleplerini cevapsız bırakan davacı yanın, 25.08.2022 tarihinde icra takibi başlattığını, bunun üzerine 08.09.2022 tarihinde banka tarafından davalı şirket hesabına gönderilen fazla ödeme miktarının davalı şirket tarafından icra dosyasına yatırıldığını, her ne kadar davacı taraf teminat mektubunun paraya çevrildiği tarihte davalının alacağının 106.455,41-TL olduğunu iddia etmiş olsa da bilirkişi tarafından yapılan ticari defter incelemesi sonrasında davalının o tarihte davacıdan 124.834,79-tl alacaklı olduğunun tespit edildiğini, bu tespite rağmen davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi incelemesinde davalının düzenlediği faturaların ve faturalara ilişkin beyanların davacı tarafın bildirimleriyle uyumlu olduğu ve faturalara herhangi bir itirazın söz konusu olmadığının tespit edildiğini, kaldı ki dava öncesinde davalı şirket teminat mektubuyla fazladan paraya çevrilen tutarın iadesi için karşı tarafla iletişim kurmaya çalıştığını ancak karşı tarafın buna yanaşmadığını, davalı şirketin hukuka uygun olarak tutulan ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda takibin haksız olduğunun anlaşıldığını, halihazırda borcunu ödemeye hazır olan davalıya karşı yanlış tutar üzerinden cebri icra yoluna başvurulmasının karşı tarafın iyi niyetli olmadığının bir göstergesi olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Yasal dayanak: Hukuk Muhakemeleri Kanunu;190, 191. maddeleri,Türk Medeni Kanunu 6. maddesi, Türk Borçlar Kanunu 299, 351. maddeleri,Yargılama konusu olayda: Davacının, davacı şirket ile davalı arasında devam eden ticari ilişki kapsamında davacı şirketin davalıya doğan borçlarının teminatı maksadıyla ... BANKASI EYÜP / İSTANBUL şubesinden verilme ... numaralı, 01.09.2022 vade tarihli, 269.040,00 TL miktarlı teminat mektubunun davalı şirkete teslim edildiğini, teminat mektubunun paraya çevrildiği tarih itibariyle davacı şirketin davalıya 105.762,91 TL cari hesap borcu bulunduğu halde teminat mektubundaki bedelin tamamının tahsil edilerek davacı tarafından sebepsiz zenginleşildiğini, fazladan tahsil edilen bedelin iadesi için başlatılan icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptalini talep ettiği, Davalının; davalı şirket ile davacı şirket arasında uzun dönem araç kiralama sözleşmesi ve bu sözleşmeye istinaden ek protokol imzalandığını, bahsi geçen sözleşme ve protokol ile davacı şirket ile davalı şirket arasında cari hesaba dayanan bir ticari ilişki temin edildiğini, ticari ilişki devam etmekteyken, davacı yan tarafından ödenmesi gereken 124.142,29-TL bedelli muaccel borç miktarının yapılan yazılı ihtara rağmen ödenmemesi üzerine davacı şirket tarafından davalı şirkete teminat olarak verilen teminat mektubunun borç miktarı kadarlık kısmının paraya çevrilmesi yönünde talepte bulunulduğunu, davalı şirketin ilgili mektup kapsamında tazmin talebinde bulunduğu miktar 124.142,29-TL olmasına rağmen bunun üzerine ... Bankasının teminat mektubunun tüm bedelini tazmin ederek davalı şirket hesabına yatırdığını, davalı şirketin kendi hesabına yatırılan fazla ödemenin iadesi için davacıdan bir banka hesap numarası istediğini, davacı şirketin bir hesap numarası iletmediğini, davaya konu icra takibinin başlatılması konusunda davalı şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığını belirterek davanın reddini savunduğu, Davacı tarafından davalı aleyhine İstanbul Anadolu 1. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası üzerinden teminat mektubunun paraya çevrilmesi ile fazla tahsil edilen tutarın iadesi talebiyle 163.277,09-TL asıl alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı, davalının takibe itiraz etmesi üzerine takibin durduğu, Dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, Mahkemece, davacı tarafın teminat mektubundaki miktar kadar borçlu olmadığını idda ettiği ve teminatın paraya çevrildiği tarihte kendilerinden 163.277,09 TL fazla para tahsil edildiğini, teminatın paraya çevrildiği tarihte teminat bedeli kadar borcunun bulunmadığını ve fazla tahsil edilen bedelin tarafına ödenmesini talep ettiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın teminat mektubunun paraya çevrildiği tarihte davacıdan fazla miktar tahsil edilip edilmediğine ilişkin olduğu, alınan bilirkişi raporu uyarınca teminat mektubunun paraya çevrildiği tarih itibariyle davacının davalıya olan borcu 124.834,79 TL olduğu, teminat mektubu bedelinin ise 269.040,00 TL olduğu, davacının iddialarının haklı olduğu, teminat mektubunun paraya çevrildiği tarihten sonraki kesilen faturaların iş bu uyuşmazlığın konusu olmadığı gerekçesiyle davanın KABULÜNE, davalının İstanbul Anadolu 1 İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile, takibin 163.277,09 -TL asıl alacak ve işleyecek faiz yönünden asıl alacağı takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek değişen oranlarda avans faiziyle DEVAMINA, İcra takibine yapılan ödemelerin icra dairesince mahsup edilmesine, hükmedilen asıl alacağın %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, HMK 4/a maddesi gereğince "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrı konulmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceğinin düzenlendiği,Somut olayda, davacı tarafın, davalı ile aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklanan cari hesap borcunu teminen teminat senedi verildiğini beyan ettiği, davalının ise taraflar arasında uzun dönem araç kiralama sözleşmesi ve bu sözleşmeye istinaden ek protokol imzalandığını, teminat senedinin kira ilişkisi nedeniyle verildiğini belirttiği, Mahkemece davalının bu beyanına karşı davacı beyanlarının sorulmadığı, davacının dosyaya kira sözleşmesi ve ek protokolü dosyaya sunmadığı, Mahkemece teminat senedinin hangi hukuki ilişki nedeniyle verildiğinin taraf beyanları ve delilleri sorularak tespiti, kira ilişkisinden kaynaklandığının tespiti halinde Sulh Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi gerektiği, bu şekilde görev hususu çözüldükten sonra davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken bu hususlar yerine getirilmeden verilen kararın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; duruşma yapılmasına gerek olmadığı, Davacı tarafın, davalı ile aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklanan cari hesap borcunu teminen teminat senedi verildiğini beyan ettiği, davalının ise taraflar arasında uzun dönem araç kiralama sözleşmesi ve bu sözleşmeye istinaden ek protokol imzalandığını, teminat senedinin kira ilişkisi nedeniyle verildiğini belirttiği, Mahkemece davalının bu beyanına karşı davacı beyanlarının sorulmadığı, davacının dosyaya kira sözleşmesi ve ek protokolü dosyaya sunmadığı, Mahkemece teminat senedinin hangi hukuki ilişki nedeniyle verildiğinin taraf beyanları ve delilleri sorularak tespiti, kira ilişkisinden kaynaklandığının tespiti halinde Sulh Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi gerektiği, bu şekilde görev hususu çözüldükten sonra davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde verilen yetkisizlik kararının yerinde olmadığı, istinaf sebebi yerinde olduğundan HMK 353/1-a/3/6 maddesi gereğince istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan nedenlerle, Davalının istinaf başvurusunun KABULÜNE,İlk derece mahkemesinin kararının KALDIRILMASINA, Yargılamanın eksikler tamamlanarak kaldığı yerden devamı için dosyanın ait olduğu Mahkemeye İADESİNE,Peşin yatırılan istinaf başvuru harcının mahsubuna,Peşin yatırılan istinaf karar harcının talep halinde yatırana iadesine,İcranın geri bırakılması için İstanbul Anadolu 21. İcra Hukuk Mahkemesince verilen 04/07/2025 tarihli kararın kaldırılmasına, Mehil vesikası için yatırılan teminatın yatırana iadesine, Gider avansından kalanın talep halinde yatırana iadesine,Dair dosya üzerinden, tarafların ve vekillerinin yokluğunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi, açıkça anlatıldı. 17/09/2025