T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2019/131
KARAR NO: 2019/917
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DAVANIN KONUSU: Tanıma ve Tenfiz
DAVA TARİHİ: 31/12/2018
İSTİNAF KARAR TARİHİ : 24/04/2019
Yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün istinaf incelemesi talep edilmiş olmakla, dairemizce dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; davalılar tarafından, 2 Mayıs 1992 tarihli Türkiye Cumhuriyeti ile Türkmenistan arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma uyarınca UNCUTRAL Tahkimi'nde müvekkiline dava açıldığını, dava sonunda ise davalılar aleyhine tahkim masrafları ve avukatlık ücretinin yüklenilmesine karar verildiğini, her ne kadar tahkim başvurucularının 22 tanesi hakkında yargılamalara giderlerine yönelik hüküm verilse de davacı sayısının 20 tane olduğunu, davada bulunmayan ancak tahkimde aleyhine yargılama giderine hükmedilen iki şirke...., ve ...ve Tic. A.Ş.'nin açılan dava öncesinde tasfiyeye uğradığını ve tüzel kişiliklerinin kayba uğradığını, dolayısıyla 22 paya bölünecek halde olan yargılama giderlerinin sadece 20/22'sinin talep edileceğini, 07/08/2017 günü saat 15:30'da belirlenen gösterge niteliğindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Kurları verileri çerçevesinde tahkim kararında belirtilen davalılar aleyhine hükmedilmiş olan avukatlık ücreti kalemi 700.000 USD (Kur 1 USD=3.5359) yani Türk Parası karşılığı 2.475.130 Türk Lirası ve tahkim masrafı olarak davalılar aleyhine hükmedilmiş olan 356.843,98 Avro (Kur 1 avro= 4.1719) yani Türk parası karşılığı olan 1.488.717,40 Türk Lirası ve toplamda 22 tahkim davalısı için 3.963.847 Türk Lirası yargılama gideri, tahkim kararındaki 22 davacıya bölünmek suretiyle iş bu davada 20 davalıya tekabül edecek olan toplamda bütün davalılardan 3.583.418,18-TL ve her bir davalıdan 179.170,90-TL alacaklarının bulunduğunu, bu sebeplerle fazlaya dair hakların tamamını saklı tutarak daha sonra artırılmak üzere tahkim kararının kısmen tenfiziyle her davalıdan söz konusu alacağın 10,00- TL kısmının olmak üzere toplamda bütün davalılardan şimdilik 200,0-TL' lik alacağının avans faiziyle birlikte alınarak müvekkile ödenmesine karar verilmesini, ayrıca yargılama masrafı, yargılama harç ve giderlerini de kapsayacak şekilde yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Açılan dava sonucu İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/09/2017 tarih ve 2017/898-688 sayılı kararı ile davanın hukuki niteliğinin yabancı hakem kararının tenfizi istemine ilişkin oldugu, HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlendiği, 5718 sayılı MÖHUK 60/2. madde de yabancı hakem kararlarının tenfizinde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle dosyanın görevsizlik sonucu İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine dair karar verilmiştir. Davalı ... İnş. San. ve Tic.Ltd.Şti. Adına ....'nun 17/10/2017 tarihli dilekçesiyle görevli ve yetkili mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan bahisle kararı istinaf ettiği anlaşılmıştır.İstinaf sonucu dosya İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk dairesine gönderilmiş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 31/12/2018 tarih ve 2018/3555-1891 sayılı kararı ile dosya aidiyet kararına istinaden dairemize gönderilmiştir.Tenfizi talep edilen yabancı hakem kararının konusu davalı Türkmenistan Cumhuriyeti tarafından yapılan kamulaştırılmalar nedeniyle tazminat istemine dayanmaktadır. İş bölümü kararına göre kamulaştırma davalarından kaynaklanan hüküm ve kararların incelenmesi İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin görevli olduğundan dairemizce işin esasına geçilmiştir.Davalı ...Sistemleri İnş.San. ve Tic.Ltd.Şti. Adına ... istinaf dilekçesinde özetle; İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/898-688 sayılı kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın ticari dava niteliği taşıdığı, kararın MÖHUK madde 60 ve 61'e açıkça aykırı olduğunu, yabancı hakem kararlarının tenfizi istemi için asliye mahkemelerine görev verilmiş olup, hakem kararının içeriği ticari işe yönelik istemlerden ibaret olduğunu, davanın ticari dava niteliği taşındığını, bu nedenle davanın Asliye Ticaret Mahkemesince bakılması gerektiğinden bahisle görevsizlik kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.Dosyanın incelenmesinde; 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunu’nun (MÖHUK) “Görev ve Yetki” başlıklı 51. maddesi; (1) Tenfiz kararları hakkında görevli mahkeme asliye mahkemesidir...." düzenlemesini içermektedir. Aynı Kanun’un 63. maddesinde de yabancı hakem kararlarının tanınması yönünden düzenleme yapılmış olup, “Yabancı hakem kararlarının tanınması da tenfizine ilişkin hükümlere tâbidir.” hükmüne yer verilmiştir.
Bununla birlikte asliye mahkemelerinden sayılan ticaret mahkemelerinin görev alanına 6545 sayılı Yasa ile değişik 5235 sayılı yasanın 5/4 maddesi ile ekleme yapılmıştır. İş bu 5/4.madde "12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri yasanına ve 21/6/2001 tarihli ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim yasasına göre yapılan tahkim yargılamasında; tahkim şartına ilişkin itirazlara, iptal davalarına, hakemlerin seçimi ve reddine yönelik davalar ile yabancı hakem kararlarının tanıma ve tenfizine yönelik davalara, ilişkin tüm yargılama safhaları, bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütülür ve sonuçlandırılır..." hükmünü içermektedir.Böylelikle 5235 sayılı yasanın 5/4 maddesi ile MÖHUK 51 kapsamına göre görevli ve yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşıldığından, ilgili mahkemece yargılamaya devam edilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verildiğinden, davalı ... Sistemleri İnş.San. ve Tic.Ltd.Şti. Adına ...'nun istinaf itirazının kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ... Sistemleri İnş.San. ve Tic.Ltd.Şti. Adına ... istinaf itirazlarının KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK 353/1-a-3. maddesi uyarınca İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/09/2017 tarih ve 2017/898-688 sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Davacı tarafça sarfedilen istinaf başvuru harçlarının ilk derece mahkemesi tarafından talep halinde davacıya İADESİNE,
5-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,
6-Gerekçeli kararın bir örneğinin ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
7-Dosyanın derhal kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
Dosya üzerinde yapılan nceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olarak oybirliğiyle karar verildi. 24/04/2019