T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
53.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/2284
KARAR NO: 2023/45
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/11/2018
NUMARASI: 2014/1026 Esas, 2018/1095 Karar
DAVANIN KONUSU: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 17/01/2023
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili ile davalı ... şirketi arasında, gönüllü itfaiye istasyonu olarak kullanılmak üzere 13 adet prefabrik ofis binası yapılması hususunda 11/12/2013 tarihli sözleşme akdedildiğini, bu istasyonlardan 12 adedinin tamamlandığını, teslim alınması için davalı ... ile irtibata geçilmek istenilmiş ise de irtibat kurulamadığını, irtibat kurulamaması üzerine diğer davalı İBB yetkilileri ile temasa geçildiğini, ihaleyi alan firmanın yurt dışına kaçtığının bu sebeple teslimatın yapılamadığının belirtildiğini, bu arada eksiklikleri olan Beykoz-Poyrazköy deki ... Binanın tamamlanmasını, ödemenin bir şekilde sağlanacağını İtfaiye Daire Başkan Yardımcısı ... ve Satınalma Daire Başkanlığında görevli ve yetkili ...'nın şifahi olarak beyan ettiğini, bu beyan ve sözler üzerine müvekkilinin ... binayı da tamamlandığını, davalı ...'ın sözleşme gereği vermiş olduğu çeklerden 18/01/2014 tarihli 34.702,00 TL olan çekin ödendiğini, diğer dört çekin ise ödenmediğini, müvekkiline verilen sözlerin yerine getirilmesi için davalı İBB Satınalma Müdürlüğüne 14/02/2014 tarihinde yazılı müracaatta bulunulduğunu, müvekkiline 12/03/2014 tarihinde ödeme yapılamayacağı belirtilirken bu arada yapılan binalara takılan pencerelerin bedelinin ilgili firmaya bir formülünün bulunarak ödendiğini, verilen bu cevap üzerine, davalılara Üsküdar ... Noterliğinden 24/03/2014 tarih ve ... sayılı ihtarname keşide edildiğini, ihtarnamenin davalılardan ...'a tebliğ edilemediğini, diğer davalı İBB'ne tebliğ edildiğini, 21/04/2014 tarihinde olumsuz cevap verildiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan 13 adet binanın sözleşmenin tarafı olan ...'a teslim edilemediğini, yani 13 adet binanın mülkiyetinin müvekkili şirkete ait olduğunu, ...'ın müvekkili şirketten bu binaları teslim almadığı için, diğer davalı İBB'ne teslim etmesinin mümkün olmadığını, varsa da böyle bir teslimin hukuksuz olacağını, teslim alınmayan bir şeyin tesliminin söz konusu olamayacağını, İBB'nin hukuken teslim almadığı 13 adet binayı fiili olarak işgal etmiş ve sahiplenmek istediğini, ayrıca yukarıda belirtildiği üzere yazılı cevapları ile de herhangi bir ödemede bulunulmayacağının bildirildiği, İBB'nin fiilen el koyduğu 13 adet bina ile sebepsiz olarak zenginleştiğini iddia ederek öncelikle 13 adet binaya hukuksuz olarak fiilen el koyan İBB'nin bu fiilinin önlenmesi için ihtiyati tedbir konulmasına, 200.000,00 TL alacağın dava tarihi itibariyle avans faizi ile birlikte her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı İstanbul Büyükşehir Belediyesi vekili cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkili arasında dava konusu iş ile ilgili hiçbir ihale ya da sözleşme bulunmadığını, davacının, diğer davalı ... ile sözleşme imzaladığını iddia ettiğini, söz konusu davada müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, bu nedenle davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, dava dışı ... Tic. Ltd. Şti ile idareleri arasında imzalanan 13/11/2013 tarih ve 21159 sayılı sözleşmenin "Alt yüklenicilere ilişkin bilgiler ve sorumluluklar" başlıklı 15. Maddesinde yer alan "Bu işte alt yüklenici çalıştırılmayacak ve işlerin tamamı yüklenicinin kendisi tarafından yapılacaktır" hükmü gereği alt yüklenici kullanılmasının yasaklandığını, kaldı ki yüklenicinin talebi de bulunmadığını, ancak ihale üzerinde 2 adet temlikin bulunduğunu, söz konusu 13 adet Prefabrik istasyon binası alımı işinin dava dışı ... şirketine ihale edildiğini, ihale konusu iş kapsamında devam eden imalatların sözleşmenin 10. Maddesindeki sözleşmeyi takip eden 75 takvim günü ve 15 takvim günü ek süre uzatımı ile birlikte 09/02/2014 tarihine kadar tamamlanarak idarelerine teslim edilmediğini ve işin bırakıldığının tespit edilmesi üzerine sözleşmenin fesih ihbarının yapıldığını, ihbar süresi sonu olan 11/03/2014 tarihi itibariyle aynı durum devam ettiğinden Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun ilgili maddeleri gereğince, 12/03/2014 tarihli Başkanlık Olura istinaden sözleşmenin fesh edildiğini, 13 adet prefabrik bina alımı işinin, idareye ait arazilerde idare tarafından yapılan hafriyat ve zemin beton işleri ile yüklenici tarafından yapılması gereken prefabrik üniteler, kapı pencere işleri, yapıların ıslak zemin ve diğer ince işleri, elektrik tesisatı mekanik tesisatı ve garaj kapıları vs. gibi birbiriyle bağlantılı ve ayrılmaz kısımlardan meydana geldiğini, davacının 13. binanın eksikliklerinin tamamlatılmasının şifai olarak talimat edildiği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, idarenin herhangi bir ödeme yapmasına imkan bulunmadığını, kalanı yapıp yapmamakta serbest olduğunun izah edildiğini, davalı ile diğer davalı ... arasındaki çek ve ödeme bilgilerinin idareleri ile bir ilgisinin bulunmadığını, davacının ödeme talebine bu minvallarde cevap verildiğini, söz konusu işin tamamlanmadan bırakıldığının anlaşılması üzerine idare muayene ve kabul heyetince işin %75 lik kısmının tamamlanmış, %25 lik kısmının eksik bırakıldığının 11/03/2014 tarihli "Durum Tespit Tutanağı"ile tespit edildiğini, idareye ait ve idarenin koruması altında bulunan yerler üzerine yapılan işin, yapılan fesihten sonra eksikliklerinin tamamlanarak hizmete alınması hakkında her türlü tedbir ve tasarrufun, ihale mevzuatının ilgili hükümleri ve sözleşmenin 37. Maddesine göre idareye ait olduğunu, fesihten sonra eksikliklerin tamamlanıp tamamlanmadığı veya herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı konusunda satınalma müdürlüklerinin bilgisi bulunmadığını, muayene heyetince tespit edilen %75'lik tamamlanan kısma ait sözleşme ve genel hükümler çerçevesinde ancak idarelerinin muhatabı yüklenicinin talep hakkı bulunduğunu, Ticaret Sicil Gazetesinin 06/05/2014 tarih ve 8563 sayısı sayfa 760 daki ilana göre eski ticaret unvanı ... Tic. Ltd. Şti yeni ticaret unvanı Tasfiye Halinde ... Tic. Ltd. Şti olan yüklenici firma tarafından eksik bırakılan işlerin davalı İBB imkanları ile tamamlanarak hizmete alındığını, davacının idareleri ile hiçbir şekilde yasal olarak muhattap olmadığını, bir konuda yaptığı sözleşmelerden müvekkili idarenin sorumlu olmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.Diğer davalı davaya yanıt vermemiştir.Mahkemece; davacı ile davalı ... şirketi arasında dava konusu olan prefabrike ofis binaları yapımı konusunda sözleşme bulunduğu, sözleşme gereğince davacının edimini % 75 ifa ettiği, sözleşme konusu borcun davalı ... tarafından davacıya kısmen ödenmediği (34.702,00 TL ödenmiştir) bu nedenle sözleşme gereği sorumlu olduğu, diğer davalı Belediye' nin fiilen dava konusu ofis binalarını kullandığı ve yedinde olduğu, bu nedenle sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre kanunen sorumluluğunun bulunduğu, bunun aksini savunmanın iyi niyet ve dürüstlük kurallarına aykırı olacağı gerekçesi ile; Davacının davasının kısmen kabulü kısmen reddi ile 141.324,50 TL'nin dava tarihi olan 09/05/2014 tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiş, karara karşı davalı İBB vekilli istinafa başvurmuştur.Davalı İBB vekili istinaf dilekçesi ile davacı şirket ve diğer davalı ... Tic, Ltd. Şt. ile müvekkil idare arasında, dava konusu 13 adet Prefabrik Gönüllü İtfaiye İstasyonu alımı işi ile ilgili hiçbir ihale yada sözleşme bulunmadığını, davacının, dava konusu edilen işin yüklenicisi olan ... Ltd. Şti. ile değil ... Dış Tic. Ltd. Şti. ile sözleşme imzaladığını, bu nedenle davacının diğer davalı ile irtibat kuramadığından bahisle müvekkili idareden herhangi bir talepte bulunamayacağını, idarenin sorumlu tutulamayacağını, kaldı ki dava dışı yüklenici ... Tic. Ltd. Şti. ile idare arasında imzalanan 13/11/2013 tarih ve 21|59 sayılı sözleşmenin “Alt yüklenicilere ilişkin bilgiler ve sorumluluklar” başlıklı 15. maddesinde yer alan “Bu işte alt Yüklenici çalıştırılmayacak ve işlerin tamamı Yüklenicinin kendisi tarafından yapılacaktır.” hükmü gereği alt yüklenici kullanılması yasaklanmış olup, yüklenicinin alt yüklenici talebi de bulunmadığını, ancak ihale üzerinde 2 adet temlik bulunduğunu, söz konusu 13 adet Prefabrik istasyon binası alımı işinin dava dışı ... şirketine ihale edildiğini, ihale konusu iş kapsamında devam eden imalatların sözleşmenin 10. Maddesindeki, sözleşmeyi takip eden 75 takvim günü ve 15 takvim günü ek süre uzatımı ile birlikte 09/02/2014 tarihine kadar tamamlanarak idarelerine teslim edilmediğini ve işin bırakıldığının tespit edilmesi üzerine sözleşmenin fesih ihbarının yapıldığını, ihbar süresi sonu olan 11/03/2014 tarihi itibariyle aynı durum devam ettiğinden Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun ilgili maddeleri gereğince, 12/03/2014 tarihli Başkanlık Olura istinaden sözleşmenin fesh edildiğini, 13 adet prefabrik bina alımı işinin, idareye ait arazilerde idare tarafından yapılan hafriyat ve zemin beton işleri ile yüklenici tarafından yapılması gereken prefabrik üniteler, kapı pencere işleri, yapıların ıslak zemin ve diğer ince işleri, elektrik tesisatı, mekanik tesisatı ve garaj kapıları vs. gibi birbiriyle bağlantılı ve ayrılmaz kısımlardan meydana geldiğini, davacının 13. binanın eksikliklerinin tamamlatılmasının şifai olarak talimat edildiği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, söz konusu işin tamamlanmadan bırakıldığının anlaşılması üzerine idare muayene ve kabul heyetince işin %75 lik kısmının tamamlanmış, %25 lik kısmının eksik bırakıldığının 11/03/2014 tarihli "Durum Tespit Tutanağı"ile tespit edildiğini, idareye ait ve idarenin koruması altında bulunan yerler üzerine yapılan işin, yapılan fesihten sonra eksikliklerinin tamamlanarak hizmete alınması hakkında her türlü tedbir ve tasarrufun, ihale mevzuatının ilgili hükümleri ve sözleşmenin 37. Maddesine göre idareye ait olduğunu, idarenin muhatabı olmayan davacı ve diğer davalı arasındaki konuların idare ile bir ilgisi bulunmadığını, son tahlilde yüklenici devam ettirdiği işi eksik bıraktığından sözleşmenin fesh edildiğini, muayene heyetince tespit edilen %75'lik tamamlanan kısma ait sözleşme ve genel hükümler çerçevesinde ancak idarenin muhatabı olan yüklenici tarafın talep hakkı bulunduğunu, Ticaret Sicil gazetesinin 06.05.2014 tarih ve 8563 sayı, sayfa 760'daki ilanına göre eski ticaret ünvanı “... Ltd. Şti." olan yüklenicinin yeni ticaret ünvanının " TASFİYE HALİNDE ... Tic. Ltd, Şti." olduğunu, bu nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair haksız ve mesnetsiz yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur. Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı taşeron yüklenici, davalılar ise yüklenici ve iş sahibidir.Davacı, davalılardan ... Ltd. Şti. İle yaptıkları sözleşme gereğince diğer davalı belediyenin ihale ile yaptırdığı 13 adet prefabrike gönüllü itfaiye istasyonu işinin yapımını üstlendiğini, sözleşme gereğince işi tamamladığını ancak sözleşme tarafı ... Ltd. Şti'ne ulaşamadıklarını, bu nedenle bu davalıya işin tesliminin yapılamadığını, davalı belediyenin de eksik işleri tamamlamalarını şifahen belirttiğini, eksik işleri de tamamlamalarına rağmen davalı belediyenin ödeme yapmadığını belirterek bakiye bedelin davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş, davalı ... Ltd Şti davaya yanıt vermemiş, davalı belediye ise anılan işin ihale ile dava dışı yüklenici ... Ltd. Şti. ile imzalanan sözleşme ile bu şirkete verildiğini, sözleşmede alt taşeron kullanılmayacağının belirtildiğini, davacının diğer davalı ile yaptığı sözleşmenin tarafının belediye olmadığını, asıl yüklenicinin işi süresinde teslim etmemesi üzerine, sözleşmenin feshedildiğini, yapılan tespitle işin %75'lik kısmının tamamlandığını, davacıya eksik işleri tamamlaması için her hangi bir talimat verilmediğini, tamamlanan işin bedelini talep etme hakkının asıl yüklenicide olduğunu, davacının bedel talep edemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Dosyada bulunan belgelerden, bilirkişi raporundan, davalı belediye ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında 13/11/2013 tarihli davaya konu 13 adet prefabrik gönüllü itfaiye istasyonu alımı sözleşmesi imzalandığı, sözleşmede işin teslim süresinin 75 takvim günü olarak belirlendiği, sözleşmenin 15.1 maddesinde alt yüklenici çalıştırılmayacağının ve işlerin tamamının yüklenici tarafından yapılacağının kararlaştırıldığı, 11/03/2014 tarihli durum tespit tutanağına göre işin %75 seviyesinde tamamlandığı, davacı ile davalı ... Ltd. Şti. Arasında 11/12/2013 tarihli her biri 68 m2'lik toplam 13 adet karkaslı panel prefabrik ofis binası siparişi adı altında sözleşme imzalandığı, sözleşme eki krokide yapılacak işin çizili olduğu, bu işin davalı İBB ile dava dışı ... Ltd. Şti arasında imzalanan sözleşme eki kroki ile benzer olduğu, davacı ile davalı belediye arasında doğrudan sözleşme bulunmadığı anlaşılmaktadır.Davacı, davalı belediyenin söz konusu imalatı teslim aldığını ve kullandığını, bedelini ödemediğini bu nedenle sebepsiz zenginleştiğini ileri sürmektedir. Dosya içindeki belge ve bilgilere göre davalı belediyenin dava dışı asıl yüklenici ile sözleşme ilişkisini sonlandırdığı, her ne kadar davanın tarafları arasında akdi bir ilişki yok ise de davacı tarafça yapılan işin davalı belediyece alıp kullanılmak suretiyle uhdesinde bulunduğu, anılan işle ilgili her hangi bir ödeme yapılmadığı, bu durumda davalı belediyenin davacının yaptığı imalat bedeli kadar sebepsiz olarak zenginleştiği temlik iddiasının davalı belediye ile sözleşmesi feshedilen dava dışı asıl yüklenici arasında iç ilişki olduğu anlaşılmasına göre mahkemece davalı belediye yönünden de davanın kısmen kabulüne karar verilmesi yerinde olduğundan davalı belediye vekilinin istinaf sebepleri yerinde değildir. Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 07/11/2018 tarih ve 2014/1026 Esas, 2018/1095 Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE, 2-Alınması gereken 9.653,88-TL nisbi istinaf karar harcı davalı tarafça peşin olarak yatırıldığından ayrıca bir harç alınmasına YER OLMADIĞINA,3-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 17/01/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.