T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
53.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1634
KARAR NO: 2024/95
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
DAVANIN KONUSU: Garanti Sözleşmesi
KARAR TARİHİ : 31/01/2024
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sırasında verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile, Dava dışı ... ( “...) ile dava dışı ... arasında 19.02.2020 tarihinde “Etilen-600 Fabrikası Yapım İşi” konulu sözleşme akdedildiğini, dava dışı ...'un bu sözleşmede yüklenici konumunda olduğunu, dava dışı "... ile müvekkili Rokaysan arasında ise 01,04.2020 tarihinde "Etilen-600 Fabrikası Yapım İşi" kapsamında “Tahribatsız Muayene (NDT) İşlerinin Yapılması" konulu taşeron sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme kapsamında; söz konusu işe ait tesislerde Radyografik Test, Ultrasonik Kontrol, Manyetik Test, Penetrant Test, Göz Testi, Isıl İşlem vb. testlerin Rus-Gost standartlarına uygun yapılarak raporlanması, işverene teslim edilmesi ve proje kapsamında tüm kaynakların kontrollerinin müvekkili tarafından üstlenildiğini, davadışı ...A.Ş. arasında ise “Etilen-600 Fabrikası Yapım İşi” kapsamımda davalı ... A.Ş.'nin sorumluluğunun öngörüldüğü "Garanti Sözleşmesi" akdedildiğini ve davalı ... A.Ş.'nin dava dışı "...'a kefil olduğunu ve garantörlüğünü üstlendiğini, dava dışı ...un Rusya Resmi Sicillerinde "iflas halinde" olarak görüldüğünü, dava dışı şirketin müvekkiline olan borçlarını ödememek amacıyla şirketi tasfiye yoluna gittiğini ve tüm mal varlığını davalı ...a aktardığını, bu durumun davalı şirketin Ticaret Defterleri incelendiğinde ortaya çıkacağını, dava dışı ... Tataristan Cumhuriyeti'ndeki ticari faaliyetlerine devam etmezken davalı ...'un Türkiye'deki ticari faaliyetlerine devam ettiğini, hali hazırda 4 adet faal projesi bulunduğunu, bu durumun ise aralarında organik bağ bulunan şirketlerin birinin mal varlığını diğer şirkete aktardığı ve tüzel kişi perdesinin arkasında paravan şirket olarak diğer şirket üzerinden faaliyetlerin sürdürüldüğünü ispatlar nitelikte olduğunu, dava dışı ...un alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla davalı ... A.Ş.'ye mal varlığını muvazaalı bir şekilde devrettiğini, davalının müvekkilinin ödenmeyen alacaklarından sorumlu tutulması gerektiğini, davalının, dava dışı ...'un müvekkiline karşı "Etilen-600 Fabrikası Yapım İşi"nden kaynaklı borçlarını kendi aralarında akdettikleri "Garanti Sözleşmesi" ile garanti altına aldığını, müvekkilin, dava dışı...an tahsil edemediği alacaklarını davalı ...an tahsilini talep edebilme hakkı doğduğunu, müvekkili her ne kadar Garanti Sözleşmesinde taraf değil ise de dava dışı 3. kişi olan ... namına tüm edimler davalı tarafından garanti altına alındığından müvekkilinin ilgili sözleşmeden kaynaklanan alacaklarının da davalı tarafından garanti altına alındığını, davalıdan tahsili gereken 496.977.500,05 Ruble meblağa ilişkin 05 Ekim 2022 tarihinde Bursa 13. Noterliğinin...Yevmiye Numaralı ihtamamesinin keşide edildiğini ve ilgili borcun ödenmesi için davalıya 15 gün süre tanındığını, ancak davalının işbu ihtarnameye rağmen hiçbir ödemede bulunmadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 400.000,00 Rublenin davalı ... Endüstri Tesisleri İmalat ve ... A.Ş.'den alınarak temerrüt tarihi olan 05/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranından hesaplanacak avans faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin yerleşim yerinin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi ile de sabit olduğu üzere Ataşehir, yetkili mahkemelerin ise İstanbul Anadolu Adliyesi mahkemeleri olduğunu, davacının sunduğu sözleşme metninde uyuşmazlıklarda Tataristan mahkemelerinin yetkili olacağı hükmü bulunduğunu, davacının esasen sunmuş olduğu sözleşmelerle karışıklığa yol açmak ve menfaat elde etmeye çalıştığını, müvekkilinin sunulan 01.04.2020 tarihli taşeron sözleşmesine taraf olmadığını, sözleşme taraflarının sözleşmede yetki hükmü düzenlemiş olmaları nedeniyle sözleşmeden kaynaklı uyuşmazlıklarda da bu yetki hükmü uyarınca hareket edilmesi gerektiğini, sözleşmelerde açıkça Tataristan Mahkemeleri'nin yetkili olacağı belirlenmiş olduğundan mahkemenin yetkisi bulunmadığını, huzurdaki davanın, davacının dava dışı ...den olduğunu belirttiği sözleşmesel alacaklarının tahsili amacıyla ikame edildiğini, dava konusuna ilişkin alacağın ise, alacağın doğduğu ülke hukukuna uygun prosedürler izlenerek dava dışı...'den talep dahi edilmediğini, Rusya Federasyonu federal yargı sistemi nezdinde, ...ye doğrudan hiçbir talepte bulunmaksızın, mahkeme önüne getirilen bu uyuşmazlığın çözümünde Türk Mahkemelerinin yetkisi bulunmadığını, Rusya menşeili bir şirket olan davacı yanın, 03.02.2023 tarihinde Rus Vergi Kurumu tarafından tüm faaliyetleri durdurulmuş olup, 25.03.2023 tarihinde davacı...'a kayyım atandığını, davacı tarafından Av. ...e 10.02.2023 tarihinde vekalet verildiğini, davacı şirkete 25.03.2023 tarihinde kayyum atandığı dikkate alındığında vekaletnamenin şirket yetkilisi ...arafından değil kayyım tarafından verilmesi gerektiğini, davacı şirkete kayyım atanması ile kayyımın göreve başladığı ve bu şekilde mevcut yönetimin yetkisiz hale geldiği gözetildiğinde huzurdaki davanın ikame edilemeyeceğini, müvekkili şirketin taşeronluk ilişkisine taraf olmadığını, davacı yanın gerçek dışı organik bağ ilişkisi iddiası ile taraflarına husumet yöneltmesinin hukuken mümkün olmadığını, sözleşmelerin nispiliği gereği sözleşme hükümlerinin yalnızca tarafları arasında hüküm doğurduğunu, dolayısıyla davacının, dava dışı ... ile yapmış olduğu 01.04.2020 tarihli Tahribatsız Muayene (NDT) işlerinin yapımı konulu sözleşmeden doğduğunu ileri sürdüğü alacağını tarafı ve lehtarı olmadığı Garanti Sözleşmesi'ne dayanarak müvekkilinden talep edemeyeceğini, Rusya merkezli ...ile müvekkili şirketin ayrı tüzel kişilikleri haiz sermaye şirketleri olduğunu, organik bağa ilişkin soyut iddialar ile dava konusu uyuşmazlıkta müvekkili aleyhine tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisinin uygulanması yoluna gidilemeyeceğini, tanıma-tenfiz dosyası için yapılan araştırmalarda, ...) firmasının halen faal olduğu, firmanın yönetimine atanan kayyum .... tarafından Rusya resmi Kommersant gazetesinde 17.12.2022 tarihli ve NO235 (7436) numaralı ilan ile alacaklı firmaların alacaklarının ödenmesi için resmi başvuruda bulunmalarının istendiğini, bu şekilde dava dışı ... firmasının borçlarını ödemeye hazır olduğunun tespit edildiğini, davacının Rusya İcra İnfaz kanunu çerçevesinde Rusya icra takibi prosedürünü tamamlamadığını veya hiç başvuruda bulunmadığını belirterek öncelikle davacının dilekçe ekinde sunmuş olduğu Yüklenici Sözleşmesi ile Garanti Sözleşmesi uyarınca yetkili mahkeme Tataristan Mahkemeleri olduğundan yetkisizlik kararı verilmesine, MÖHUK'un kanunlar ihtilafı kuralları uyarınca Rus Yargı Yerleri yetkili olduğundan mahkemenin yetkisizliğine karar verilmesine, aksi kanaatte olunması halinde, müvekkili şirket merkezinin Ataşehir olduğu dikkate alınarak İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri yetkili olduğundan yetkisizlik kararı verilmesine, davacı şirkete 25.03.2023 tarihinde kayyum atandığından, davacının taraf ehliyeti bulunmadığından dava şartı yokluğundan davanın reddine, aksi kanaatte ise, davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, davalı vekilinin yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi ile birlikte yetki itirazında bulunduğu, HMK' nun 6. Maddesi uyarınca her davanın davalının ikametgah adresinde açılabileceği, davacı tarafından davalıyla yapmış olduğu ticari ilişkiden kaynaklı alacağın talep edildiği, HMK 6. maddesinin uygulanması gerektiği, davacı ve davalının yerleşim yeri adreslerinin mahkemenn yetki alanında kalmadığı gerekçesi ile mahkemenin yetkisizliğine, davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiş karara karşı, davalı vekili istinafa başvurmuştur.Davalı vekili istinaf dilekçesi ile, davacının dava dışı ...den olduğunu belirttiği sözleşmesel alacaklarının tahsili amacıyla dava açtığını, dava konusuna ilişkin alacağın ise, alacağın doğduğu ülke hukukuna uygun prosedürler izlenerek ....den talep dahi edilmediğini, Rusya Federasyonu federal yargı sistemi nezdinde, ...'den doğrudan hiçbir talepte bulunmaksızın mahkeme önüne getirilen bu uyuşmazlığın çözümünde Türk Mahkemelerinin yetkisi bulunmadığını, husumet yokluğundan ve diğer davalı ...'nin Rusya merkezli yabancı bir şirket oluşundan dolayı uyuşmazlık konusunun çözümünde Rusya Federasyonu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, dava konusu uyuşmazlığın birçok yönden yabancılık unsuru taşıdığını ve dosyaya sunulan Yüklenici Sözleşmesi ile Garanti Sözleşmesi uyarınca yetkili mahkeme olarak Tataristan Mahkemelerinin seçildiğini, anılan yetkinin münhasır ve kesin olduğunu, bu nedenlerle Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinin işbu sözleşmeler kapsamında yargılama yapmaya yetkisi bulunmadığını, Rus menşeili bir şirket olan davacının faaliyetlerinin 03.02.2023'te Rus Vergi Kurumu tarafından durdurulduğunu ve 25.03.2023'te şirkete kayyım atandığını, bu nedenle vekaletnameninde kayyım tarafından verilmesi gerektiğini, davacı vekilinin vekaletnamesinin geçersiz olduğunu, cevap dilekçelerinde belirttikleri davanın esasına ilişkin beyanlarının da dikkate alınmadığını, müvekkilinin husumet sıfatı bulunmadığını, mahkemece belirttikleri tüm bu nedenlerle öncelikle Türk mahkemelerinin yetkili olmadığından yetkisizlik kararı verilmesi, husumet yokluğu nedeniyle usulden red kararı verilmesi gerekirken bu konularda her hangi bir inceleme yapılmaksızın İstanbul Anadolu mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinafa başvurmuştur.
Dava, sözleşmenin tarafı olan dava dışı şirketin muvazalı şekilde alacaklılardan mal kaçırmak amacı ile tüm aktiflerini davalı şirkete devrettiğinden bahisle, tüzel kişilik perdesinin aralanması ve muvazalı devre dayalı, dava dışı şirketin eser sözleşmesinden kaynaklı davacı şirkete olan borçlarının davalı şirketten tahsili istemine ilişkin olup, taraflar arasında her hangi bir sözleşme bulunamaktadır.
Davalı şirketin yerleşim yeri İstanbul ili, Ataşehir ilçesinde olup, davalı süresinde verdiği cevap dilekçesi ile yetki itirazında bulunmuştur. HMK'nın 6. Maddesine göre davalının dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi yetkili olduğundan mahkemece yetkisizlik kararı verilmesi yerinde olmuştur.
Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 11/10/2023 tarih ve 2023/328 Esas, 2023/699 Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından peşin alınan 269,85 TL'nin mahsubu ile bakiye 157,75 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362/1-f bendi gereğince KESİN olmak üzere 31/01/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.