T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
53.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/446
KARAR NO: 2024/686
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/12/2023
NUMARASI: 2023/423 Esas, 2023/878 Karar
DAVANIN KONUSU: 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan
KARAR TARİHİ: 11/06/2024
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin Muğla İli, Dalaman İlçesi, ...argın Mah., ... parselde bulunan arsayı 18/07/1991 yılında satın aldıklarını, akabinde yukarıda belirtilen arsa da ikiz villa yapımı ile ilgili davalı Tasfiye Halinde ... Anonim Şirketi ile anlaştıklarını, müvekkilerinin taşınmazı satın aldıkları dönemde ve davalı Tasfiye Halinde ... İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi ile anlaşma yaptıkları dönemde İsviçre'de ikamet ettiklerini, hem yatırım yapmak amacıyla hem de ileride ikamet etmek amacıyla davalı Tasfiye Halinde ... İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi ile yaptıkları anlaşmanın müvekkillerini hayal kırıklığına uğrattığını, müvekkillerinin satın almış oldukları arsa üzerinde ikiz villa yaptırmak için davalı Tasfiye Halinde ...İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi'ni tercih etmelerinin nedeninin ise diğer davalı ... Bankası T. A. O'nun vermiş olduğu güvence olduğunu, devlet bankası olan davalı ... Bankası T.A.O'nun müvekkillere sunmuş olduğu 29/06/1988 tarihli belge ile dava dışı 3. şahıs olan Tasfiye Halinde ...İnşaat Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin inşaatı sorunsuz tamamlayacağı yönünde güvence verdiğini, ancak sonucun müvekkillerine beyan edildiği gibi olmadığını, müvekkillerinin işbu belgeye güvenerek ve Türkiye'de yatırım yaptığını düşünerek İsviçre'ye geri döndüğünü, müvekkillerinin, 1996 yılında yeniden yurda döndüğünde ise karşılaştıkları manzara karşısında şoke olduğunu, devlet bankası güvencesi ile anlaştıkları davalı Tasfiye Halinde ... Inşaat Ve Ticaret Anonim Şirketinin anlaşma gereğince yapılması gerekenleri yapmadığını ve inşaatı tamamlamadığını, akabinde, müvekkillerinin Dalaman Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/40 Değişik İş dosyası ile tespiti yaptırdıklarını ve söz konusu raporda eksik işlerin tek tek belirtildiğini, müvekkillerinin kendi üzerinde düşen yükümlülükleri eksiksiz olarak ifa etmelerine rağmen davali Tasfiye Halinde ... Inşaat Ve Ticaret Anonim Şirketinin üzerine düşen yükümlülükleri gerçekleştirmediğini, müvekkillerinin Dalaman Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/40 Değişik İş dosyasında belirtilen eksiklikleri kendi maddi imkanları ve emekleri ile tamamladıklarını, davalı ... Bankası T.A.O ise hem devlet bankası olması hem de diğer davalı için müvekkillerine güvence sağlamış olmasına rağmen basiretli bir tacir gibi hareket etmediğini, davalı ... Bankası T.A.O'nun güvencesi ile davalı Tasfiye Halinde ...Inşaat Ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından eksiksiz teslim edilmesi gereken hususların müvekkilleri tarafından yerine getirildiğini beyanla Dalaman Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/40 Değişik İş dosyasında kalem kalem belirtilen eksik işlerin rayiç bedellerinin tespiti ve müvekkillerinin uğradıkları zararın kendilerine ödenmesini talep etmiştir.Davalı ... Bankası AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davaya konu taşınmazın, alım-satım ve teslimi hususlarında belirli şartların sağlanması halinde müvekkili bankaca garantörlük sağlanmış olup, müteahhit firma tarafından yapılması taahhüt edilen ve yapısal olarak eksik yapılan hata ve kusurlardan dolayı müvekkili bankaya sorumluluk yüklenmesinin kabulünün mümkün olmadığını, bu nedenle davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının davaya konu etmiş olduğu talepleri bakımından kanunda düzenlenmiş olan her türlü zamanaşımı süresinin dolduğunu, davaya konu edilen taleplerin tamamı bakımından zamanaşımı itirazında bulunduklarını, dava konusu tanzimi talep edilen müvekkili banka tarafından düzenlenmiş 29.06.1988 tarihli, ...nolu 32.200-DM tutarlı ve 29.06.1988 tarihli, ... nolu 34.000-DM tutarlı, 2 adet teminat mektubunun hangi hallerde nakde dönüşmesinin talep edileceğinin teminat mektubu metninde açıkça belirtildiğini, söz konusu sözleşmenin ... İnşaat ve Tic. A.Ş. tarafından ihlal edildiğinin ve ödenen meblağın adı geçen şirketten geri alınması gerektiğinin açılacak bir davada karara bağlanması ve kesinleşen bir ilamın ibraz edilmesi şartı ve kat irtifaklı olarak davacılar adına tesis edilen arsa payının tapuda bedelsiz olarak şirkete devredilmesi kaydıyla ve azami DM … yi geçmemek üzere garanti edildiğini, sözkonusu teminat mektupları metni incelendiğinde teminat mektuplarının bedellerinin bankadan tazminini talep etmeden önce yerine getirmeleri gereken şartlar olduğunun görüleceğini, davacıların öncelikle, ...İnşaat ve Tic. A.Ş.'nin, davacılar ile ...İnşaat ve Tic. A.Ş. arasında akdedilen sözleşme koşullarını ihlal ettiğini ve davacılar tarafından bu şirkete ödenen meblağın şirketten geri alınmasının gerektiğinin, kesinleşmiş mahkeme ilamı ile ispatlanması ve buna yönelik mahkeme ilamını ibraz etmesi gerektiğini, sözkonusu mahkeme ilamının ibraz edilmesine müteakip kat irtifaklı olarak davacılar adına tescil edilen Muğla İli Dalaman İlçesi ... Mah ... ada 1 parsel(eski ... parsel) de kain ... nolu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmazı, tapuda bedelsiz olarak şirkete devretmeleri gerektiğini, davacı yanın beyanlarının da açıkça gösterdiği üzere müvekkili banka tarafından tanzim edilen teminat mektuplarının tazmin şartlarının hiçbirisinin gerçekleşmediğini ve taşınmazın davacılar tarafından teslim alınması ile birlikte teminat mektuplarının hükümsüz hale geldiğini, bu bakımdan davacıların sözkonusu teminat mektuplarını dayanak göstererek müvekkili bankadan herhangi bir talepte bulunmalarının mümkün olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Müflis ... İnşaat ve Tic. Aş vekili cevap dilekçesinde özetle; müflis ...İnş. ve Tic. A.Ş. hakkında yukarıda belirtildiği üzere 16.05.1995 tarihinde iflas kararı verildiğini, İİK.'nun 235.maddesi uyarınca müflis aleyhine açılacak davaların kayıt kabul davası niteliğinde olup iflasın açıldığı yerdeki asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunu, iflas işlemlerinin İstanbul 2.İflas Müdürlüğünde yürütüldüğünü, açılacak davalarda İstanbul Adliyesi mahkemelerinin yetkili olduğunu, müflis hakkında iflas masasına başvurulmadığını, talebin zamanaşımına uğradığını, Borçlar Kanunu’nun 146. maddesi uyarınca talebin 10 yıllık genel zamanaşımına uğradığını, davacıların Dalaman Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/40 D.iş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını belirttiklerini ancak tespitten itibaren 26 yıl geçtiğini, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri görevli ve yetkili olacağından davanın görev ve yetki yönünden usulden reddine, aksi halde zamanaşımı ve icra iflas kanunu uyarınca davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece; davacıların Dalaman Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/40 Değişik İş dosyasına sunulan ek rapor tarihi olan 03/09/1996 tarihi itibariyle zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiğini, gerek sözleşme tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu gerekse 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca bu tarih (03/09/1996) itibariyle zaman aşımı süresinin hesaplanması gerektiği, aksinin kabulü halinde dahi 10 yıllık zaman aşımı süresinin dahi dava tarihi itibariyle dolduğu, alacak talebi ile dava tarihi arasında 26 yıl geçtiği gerekçesi ile; ZAMAN AŞIMI NEDENİYLE DAVANIN REDDİNE, karar verilmiş karara karşı davacı vekili istinafa başvurmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesi ile: davalı yüklenici ile müvekkilleri arasında yapılan sözleşme gereğince eserin sözleşmeye uygun olarak yapılıp müvekkillerine teslimi gerekmekte iken yüklenici tarafından yapılmış bir teslim bulunmadığını, yani ifanın gerçekleştirilmediğini, bu haliyle davalı yüklenicinin ifayı gerçekleştirmeden sözleşmeden kaynaklı zamanaşımı süresinin başlamayacağını, Yargıtay kararlarından da anlaşılacağı üzere eser sözleşmesine dayanan uyuşmazlıklarda zamanaşımı süresinin başlaması için teslimin gerçekleşmiş olması gerektiğini, aksi durumda zamanaşımının işleyemeye başlamayacağını, yani iş sahibi yapıyı filen kullanmaya başlasa dahi hukuken teslim gerçekleşmediyse zamanaşımı süresinin başlamayacağını, .davalı yüklenici tarafından müvekkillerine yapılmış bir teslim bulunmadığını, davalı yüklenici tarafça da aksi yönde bir iddiada bulunulmadığını, Eser sözleşmelerinin bir türü olan inşaat sözleşmelerinde, yapı kullanma izin belgesinin alınmamış olmasının eksik ifa oluşturduğunu, iskan ruhsatı alınmadığı sürece eserin tamamlanmamış yani sözleşme gereği işlerin bitirilmiş sayılamayacağını. yüklenici, yapı kullanma ruhsatı almadığı sürece, yükleniciye arsa payı devredilmiş olmasının veya iş sahibinin binada oturmuş olmasının, yüklenicinin teslim borcundan kurtulduğu anlamına gelmeyeceğini, dolayısıyla hukuki anlamda teslimin gerçekleşmemiş sayılamayacağını, bu halde yüklenicinin inşaat bedeli veya bağımsız bölüm alacağının muaccel olmayacağını ve zamanaşımı sürelerinin işlemeye başlamayacağını, dava dışı Orman Genel Müdürlüğü tarafından müvekkilleri aleyhine 1989 yılında açılan davada, dava konusu taşınmazın orman vasfında olduğu iddia edilerek müvekkillerine ait tapuların iptalinin talep edildiğini, bu davanın 30 yılı aşkın süre devam ettiğini, yargılama neticesinde Ortaca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/14E. Sayılı dosyasından 14.01.2021 tarihinde konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiğini, dolayısıyla dava konusu taşınmazın mülkiyetlerinin müvekkillerine ait olduğunun bu karar ile kesinleştiğini, Ortaca 2. Asliye Hukuk Mahkemesince bu karar verilmeden önce müvekkillerinin dava konusu taşınmazdaki mülkiyetlerinin dahi ihtilaflı olduğundan taşınmazlara ilişkin herhangi bir işlem yapılamadığını ve davalılar aleyhine de dava açılamadığını, işbu davadaki taleplerinin eksik işlerin rayiç bedelinin tahsili ile buna ek olarak davalı bankanın teminat mektubu ile garanti ettiği tutarın ödenmesi olduğunu, mahkemece taleplerinin hiç incelenmediğini ve gerekçeli kararda bu hususta herhangi bir değerlendirmede bulunulmadığını, mahkemece davanın yalnızca davalı yüklenici aleyhine açılmış ve eksik işler bedelinin tahsili talebinden ibaretmiş gibi değerlendirildiğini ve davalı banka aleyhine olan dava ve taleplerinin adeta yok sayılarak bu hususta hiçbir değerlendirmede bulunulmadığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur. Dava, taraflar arasında imzalandığı belirtilen eser sözleşmesinden kaynaklı eksik işler bedelinin tahsili istemine ilişkin olup, davacılar arsa sahibi, davalı Tasfiye Halinde ...İnş. Ve Tic. A.ş. Yüklenici, diğer davalı banka yüklenici lehine teminat verendir. Davacı dava dilekçesi ile, müvekkillerinin davaya konu taşınmazı satın aldıklarını, davalılardan Vakıfbank'ın teminat vermesi nedeniyle arsa üzerine ikiz villa yapımı konusunda diğer davalı Tasfiye Halinde ...İnşaat ve Tic A.Ş ile anlaştıklarını, davalı yüklenicinin edimlerini yerine getirmediğini, inşaatta eksik ve ayıplı işler bulunduğunu, eksik ve ayıplı işlerin bedelini Dalaman Asliye Hukuk mahkemesinin 1996/40 değişik iş dosyası ile alınan bilirkişi raporu ile tespit ettirdiklerini, tespit edilen eksik işleri müvekkillerinin kendi imkanları ile tamamladıklarını belirterek eksik işlerin bedellerinin tespiti ile müvekkillerinin uğradıkları zararın davalılardan tahsiline karar verilmesin talep ve dava etmiş, davalılar süresinde zaman aşımı itirazında bulunmuş, mahkemece zaman aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Mahkemece, davacı ile davalı yüklenici arasında imzalandığı belirtilen sözleşme taraflardan temin edilerek ve davaya konu taşınmazın tüm tedavüllü tapu kayıtları getirtilerek sözleşme hükümleri, davaya konu taşınmazın sözleşme tarihinde orman olup olmadığı, davacıların dava dilekçesinde belirttiği Ortaca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/14 E. Sayılı dosyası getirtilerek, anılan dosyada Orman İdaresi tarafından davacılar aleyhine davaya konu taşınmazla ilgili olarak tapu iptal ve tescil davası açılıp açılmadığı, açılmış ise açılan bu davanın zaman aşımı süresine etkisi, taraflar arasındaki sözleşmede teslimin şarta bağlanıp bağlanmadığı, yapı kullanma izin belgesi alma şartına bağlanıp bağlanmadığı, bağlanmış ise yapı kullanma izin belgesinin alınıp alınmadığı belirlenerek buna göre zaman aşımı hususunun değerlendirilmesi gerekirken, söz konusu belgeler getirtilmeden ve bunların zaman aşımına etkisi değerlendirilmeden karar verilmesi hatalı olmuştur. Açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,2-İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 14/12/2023 tarih, 2023/423 Esas, 2023/878 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine İADESİNE,5-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere 11/06/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.