T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
53.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1471
KARAR NO : 2025/1017
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/07/2021
NUMARASI : 2019/1216 Esas, 2021/527 Karar
DAVANIN KONUSU: Alacak
KARAR TARİHİ : 18/12/2025
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :
I. DAVA
Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında eser sözleşmesi gereği müvekkilinin... Plan Sanayi ve Ticaret A.Ş. İdaresi ve ... ... Yatırım Ortaklığı A.Ş. İşsahipliği altındaki 5. Levent Projesi ... Etabı, D,E1,E2,G1,G2 Blokları Banyo Dolabi İşini yapmayı yüklendiğini, müvekkilinin sözleşme gereği yükleniminde bulunan işi eksiksiz ifa ettiğini ve davalı şirkete teslim etmesine rağmen davalı şirket dava konusu iş kapsamında bulunan bakiye 32.036,73 TL cari hesap borcunu müvekkil şirketine ödemediğini, taraflar arasında bulunan 23.01.2019 tarihli cari hesap mutabakat mektubuna göre müvekkilinin 32.036,73 TL cari hesap alacağının bulunduğunu, davalı şirket tarafından da yazılı olarak kabul edildiğini, müvekkili tarafından huzurdaki dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle cari hesap olan 32.000,00 TL hesap alacağının mutabakat tarihi olan 23.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsilini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevabında, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre kesin teminat başlıklı 5.1. Maddesinde yer alan düzenlemeye göre "iş bu sözleşmeye konu kesin teminat bedeli alt yüklenici nin iş bu sözleşme kapsamındaki doğrudan ya da dolaylı tüm yüklülüklerinin teminatını teşkil etmek üzere madde 4 de belirtilen sözleşme bedelinin %10 u tutarında olup alt yüklenci sözleşme toplam bedelinin %10 u olarak hesap edilen miktara eşit gayrikabili rüu herhangi bir kanunui merasime protesto çekilmesine veya üçüncü kişilerin iznini almaya gerek olmaksızın her türlü defi itirazdan ari olarak kayıtsız şartsız ilk yazılı talepte ödemeli kesin kati banka teminat mektubunu iş bu sözleşmenin imzalanması ile birlikte müteahhite verecektir." maddesinin yer aldığını, sözleşme bedeli 1.150.092,00 TL olduğunu, müvekkiline verilmesi gereken teminat mektubu tutarının 115.000,00 TL olduğunu, sözleşmesinin imzalanması ile birlikte müvekkilini 57,505,00 TL tutarındaki teminat mektubu verildiğini, iş bu teminat mektubunun da süresinin 31.10.2019 tarihinde sona erdiğini, müvekkilinin elinde herhangi bir teminat bulunmadığını, sözleşmenini kesin teminat başlıklı 5.1 maddesi gereği Beyoğlu 57. Noterliği aracılığı ihtarname keşide ettiklerini, ihtarname ile davacı tarafın 15 günlük süre içerisinde teminat mektubu vermediğini, sözleşme maddesine uygun olarak cari hesaptan doğan alacak üzerine bloke konulduğunu sözleşme hükümleri yerine geldiğinde cari hesap üzerine konulan blokenin kaldırılacağını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece yapılan yargılamada; davacı defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda davacının davalıdan 32.036,73 TL alacaklı olduğu, ana yüklenici ... ... AŞ'nin cevap yazısı itibariyle dava konusu işe ilişkin kesin kabul işlemlerinin henüz yapılmadığının bildirildiği, mahallinde yapılan keşif neticesinde düzenlenen heyet bilirkişi raporunda, dava konusu işin tamamlanmış olduğu görüşünün bildirildiği, taraflar arasındaki ticari ilişkinin varlığına ve alacağın miktarına dair uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın davalı kurumca teminat hesabında tutulan bedelin davacıya ödenmesi gerekip gerekmediği, davacının dava tarihi itibariyle alacağının muaccel olup olmadığı noktalarında toplandığı, sözleşme bedelinin 1.150.092,00 TL+ KDV olarak belirlendiği, dolayısıyla davacı tarafça davalıya verilecek teminat miktarının 115.010,00 TL olduğu, belirlenen teminatın yarısına tekabül eden 57.505,00 TL'si geçici kabul yapıldıktan sonra, kalan teminatın yarısına tekabül eden 28.752,50 TL'nin ise geçici kabul yapıldıktan 24 ay sonra yapılacak kesin kabulden sonra, diğer yarısının ise beş yıl sonra ödeneceği, geçici kabulün 10.09.2018 tarihinde yapıldığı, sözleşmeye göre kesin kabul yapılması gereken tarihin 10/09/2020 tarihi olduğu, dolayısıyla davacının 10/09/2018 tarihli geçici kabul yapılana değin 115.010,00 TL teminat bulundurmayı, 10.09.2020 tarihine değin 57.505,00 TL teminat bulundurmayı ve 10/09/2025 tarihine değin 28.752,50 TL teminat bulundurmayı taahhüt ettiği, davacı tarafça sunulan 1384566 numaralı 57505,00 TL bedelli teminat mektubunun süresi 30/10/2017 tarihinde, ... numaralı 57505,00 TL bedelli teminat mektubunun süresi 30/10/2019 tarihinde sona erdiği, dolayısıyla davacının sözleşme ile taahhüt ettiği teminat bedelini bulundurmadığı ve teminat yönünden temerrüde düştüğü, sözleşmede kesin teminatta bir noksanlık bulunması halinde müteahhitin alt yükleniciye ait hak ve alacaklarda kesinti yapmak ve bloke koyma yetkisi bulunduğu, süresi sona eren teminat mektuplarının sürelerinin uzatılmaması ya da yerine yenilerinin ikame edilmemesi nedeniyle davalı tarafça davacıya ait alacağa bloke konulmasında sözleşmeye veya hukuka aykırılık bulunmadığı, her ne kadar karar tarihi itibariyle kesin kabul yapılması gereken tarih 10/09/2020 tarihi geçmiş ve davacının bulundurması gereken teminat bedeli 28.752,50 TL'ye düşmüş ise de her dava açıldığı tarihteki hukuki duruma göre değerlendirileceğinden ve dava tarihi itibariyle iade koşulları oluşmadığından bilirkişi raporları doğrultusunda ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; süresi dolan teminat mektupları yerine 315.000,00 TL'lik teminat mektubunun davalıya verildiği, davacının teminat yönünden temerrüte düştüğü kabul edilmişse de, arabulucuya başvuru aşamasına kadar davalı tarafından bu yönde bir talepte bulunulmadığı, yapılan işle ilgili eksiklik olduğuna dair savunma veya ihbar bulunmaması itibariyle kesin kabul koşullarının da oluştuğu, alacak miktarı belirtilmiş taraflar arasındaki mutabakat mektubunun bağlayıcı nitelikte olduğu belirtilerek davanın kabulüne karar verilmesi talep edilmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
Dava, eser sözleşmesi kapsamında bakiye iş bedeli alacağının tahsili istemine ilişkindir. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.Davalının iş sahibi, davacının ise yüklenici olarak akdettikleri 24.08.2016 tarihli sözleşmenin ihtilafa konu içeriğinde; 5.1 maddesinde sözleşme bedelinin anahtar teslim karşılığı 1.150.092,00 TL + KDV olduğu, sözleşmeye konu kesin teminat bedeli sözleşme bedelinin %10' u tutarında olup, yüklenicinin hesap edilen miktara eşit kesin kati banka teminat mektubunu sözleşmenin imzalanması ile birlikte iş sahibine vereceği, kesin teminatta noksanlık olması halinde yüklenicinin kendisine yapılan yazılı bildirimi müteakip 15 gün içinde noksanlığı gidermediği takdirde, bu noksanlığın iş sahibi tarafından giderilmesi amacıyla yüklenicinin iş sahibindeki alacağından kesinti yapmak veya bloke koyma yetkisinin olduğu, geçici kabul aşamasında sözleşmeye konu işlerin sözleşme kapsamında yüklenici tarafından ifa edilmesi ve yüklenicinin iş sahibine borcunun olmaması halinde veya geçici kabulde tespit edilen eksikliklerin giderilmesi ve SGK'dan ilişiksizlik belgesinin alınması halinde teminat mektubunun %50'sinin yükleniciye iade edileceği, geçici kabul tarihinden 24 ay sonra kesin kabulün yapılması veya her durumda kesin kabulden sonra geriye kalan %50'lik kısmın iade edileceği, 33. Maddesinde ise kesin ve nakdi teminatların iadesinin geçici kabulün yapılmış olması, vergi ve prim borcunun olmaması, iş sahibi aleyhine açılmış dava bulunmaması gerektiği hususları kararlaştırılmıştır.Davacı tarafından davalıya önerilen 23.01.2019 tarihli mutabakat metninde davacının davalıdan 32.036,73 TL bakiye alacağı olduğunun davalı tarafından 25.01.2019 tarihli imza ile kabul edildiği görülmüştür.21.09.2020 tarihli SMMM bilirkişisince düzenlenen raporda, davacı ve davalı defter kayıtları itibariyle, davacının davalıdan 32.036,73 TL bakiye alacağı olduğu, sözleşme bedeli üzerinden hesaplanan kesin teminatın davalıya verilmemiş ve kesin kabulün yapılmamış olması sebebiyle ihtilafa konu bakiye alacağın davalı tarafça teminat kapsamında bekletildiği tespitlerinin yapıldığı görülmüştür.Asıl işveren olan dava dışı ... ... Yatırım Ortaklığı AŞ'nin 05.01.2021 tarihli cevap yazısında, ihtilafa konu yapım işlerinde 03.12.2018 tarihinde geçici kabulün yapıldığı, kesin kabulün henüz yapılmadığı bildirilmiştir.Mahallinde yapılan keşif neticesinde düzenlenen 26.05.2021 tarihli heyet bilirkişi raporunda özetle, taraflar arasında geçici kabulün 10.09.2018 tarihinde yapıldığı, kesin kabul tarihinin dava tarihinden sonraya tekabül eden 10.09.2020 tarihi olması sebebiyle dava tarihi itibariyle kesin kabul koşullarının oluşmadığı, keşif tarihinde sitenin tüm dairelerinin kullanılmakta olduğu tespitleri yapılmıştır.Alınan beyanlar ve toplanan deliller itibariyle, sözleşme kapsamında iş tesliminin yapıldığı, teslim sonrası açılmış herhangi bir dava veya ihtilaf olduğuna dair savunma bulunmadığı, davacının davalıdan 32.036,73 TL bakiye alacağı olduğu, geçici kabulün yapıldığı, kesin kabulün yapılmadığı, sözleşme uyarınca kesin kabule kadar davalıda olması gereken kesin teminatın davalıda olmadığı hususlarında ihtilaf olmadığı, taraflar arasındaki ihtilafın; kesin kabulün yapılmamış olmasına rağmen bakiye alacağın talep koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.Mahkeme kararında da belirtildiği üzere dava tarihi itibariyle davalının teminatı uhdesinde tutma hakkı bulunduğundan bahisle davanın kabul koşulları yok ise de, yargılama aşamasında teminatı tutma süresinin dolmuş olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne karar verilmiş, ancak dava açıldığı tarih itibariyle davacının davasında haklı olmadığı anlaşıldığından yargılama giderinden davacının sorumlu tutulması gerektiği kabul edilmiştir.Her ne kadar davacı tarafça mutabakat tarihinden itibaren faiz talep edilmişse de, davanın açıldığı tarih itibariyle temerrüdün oluşmadığı anlaşılmakla faiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak davanın kabulüne, yargılama giderlerinden davacı tarafın sorumlu tutulmasına dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A)1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE,2-İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 13/07/2021 tarih ve 2019/1216 Esas, 2021/527 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3- Davanın KABULÜ ile, 4-32.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
B) İLK DERECE YARGILAMASI YÖNÜNDEN
1-Alınması gereken 2.185,92 TL nispi karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin olarak yatırılan 546,48 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.639,44 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,2-Davacı tarafından sarfedilen yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,3-Davanın kabulüne karar verilmiş ve yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmış olması nedeniyle, taraflar leh ve aleyhine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,4-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE,
C) İSTİNAF İNCELEMESİ YÖNÜNDEN
1-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL istinaf karar harcının hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde kendisine İADESİNE,2-Davacı tarafından sarfedilen yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a bendi gereğince KESİN olmak üzere 18/12/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.