T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
53.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/1212
KARAR NO:2025/477
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ:29/04/2021
NUMARASI:2015/1132 Esas, 2021/533 Karar
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
KARAR TARİHİ:28/05/2025
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili; taraflar arasında 06.03.2015 tarihinde yüklenici sözleşmesinin kurulduğunu, davalının edimlerini ifa etmediğini, teslim tarihinde teslimin yapılmadığını, bu nedenle de davacının kat maliklerine karşı ifa borcunun geciktiğini, kat maliklerine ödenen kira bedellerinin artmaya başladığını, işçilere ve alacaklılara ödeme yapmak zorunda kaldığını, davalıya yapılan ödemeye ve talebe rağmen davalının 95.000TL.+KDV bedelli faturayı düzenlemediğini, faturayı ticari defterlerine işlenmediğini, bu nedenle Beşiktaş ... Noterliği'nden 04.08.2015 tarihinde ihtarnamenin keşide edildiğini, ihtarnamenin 06.08.2015 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı tarafça haksız ve kötüniyetli olarak icra takibinin başlatıldığını, davacının borcunun olmadığını ve fakat davalının davacıya borcunun bulunduğunu belirtmiş ve takibin durdurulmasını, teminatsız tedbir kararının verilmesini, icra takibi dolayısıyla borçlu olmadığının tespitini, davalının kötüniyetli olmasından ötürü %20 oranında tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili; sözleşmenin 1. maddesi gereğince işin süresi, yer tesliminden sonra 120 gün olarak kararlaştırılmışsa da ayrıca yüklenici davalının iradesi dışında idareden veya işveren firmanın diğer çalışmalarından ötürü doğabilecek gecikmeler ise işveren bilgisi dahilinde taşerona süre uzatımı olarak verileceğinin düzenlendiğini, sözleşmenin 6. maddesinde davacı tarafından temin edilecek malzemelerin, işlerin ve hangi durumlarda davalıya ek süre verileceğinin belirlendiğini, yerin davacı tarafından teslim edilmediğini, davacı tarafından hafriyat işlerinin 31.03.2015 tarihinde tamamlandığını, akabinde 01.04.2015 tarihinde davalı tarafından temel gro betonun atıldığını, davacının 45 gün sonra elektrik ve şantiye suyunu bağlatması sebebiyle davacının 01.04.2015 tarihinden sonra yaklaşık 45 gün daha beklemek zorunda kaldığını, işin yapılamadığını, pek çok işin davacı tarafından yapılmadığını, gecikmenin davalının dışında oluştuğunu, işin gecikmeler yüzünden 25.10.2015 tarihinde bitirildiğini, davalının edimlerini tam olarak ifa ettiğini, davalının işçi alacaklarının ödediğini, davacının bu iddiasının doğru olmadığını, davacının ihtarnamesi üzerine davalı tarafından Kadıköy ... Noterliği'nden davacıya 07.08.2015 tarihinde gönderilen cevabi ihtarnamede ihtarname içeriğinin kabul edilmediğinin bildirildiğini, yine davalı tarafından Kadıköy ... Noterliği'nden davacıya 13.08.2015 tarihinde gönderilen ihtarnamede davacı adına düzenlenen 03.08.2015 tarihli, ... serili, ... nolu, 189.036TL. bedelli 2 numaralı hakedişe ait fatura gönderilmiş ve ödemenin talep edildiğini, ancak bu iki ihtarnamenin de davacıya TTK m. 35 hükmü gereğince tebliğ edildiğini, buna rağmen davacının ödemeler yapılmış gibi fatura düzenlenmesini talep ettiğini, davalı aleyhine 140.000TL.lik icra takibinin başlatıldığını belirtmiş ve davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminat ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, özellikle İstanbul Anadolu 10. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2016/30 D.İş sayılı dosyasına sunulan rapor, bu raporda yer alan ve davacı tarafından bizzat ibraz edilerek içeriği kabul edilen fotoğraflarda görülen imalatlar ile 09.01.2018 tarihli bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davalının sözleşme kapsamında yaptığı işler dışında kalan ve yapıldığını iddia ettiği ilave imalatlara ilişkin olarak herhangi bir somut delil sunamadığı, menfi tespit davalarında ispat yükünün davalıda olması nedeniyle ispat yükünü yerine getiremediği, bilirkişi tarafından 1. alternatif hakedişe göre yapılan ve mevcut delillere dayanan hesaplamaya itibar edilerek davacının davalıya ödediği bedeller ile hakediş bedeli arasındaki mahsup sonucu davalıya karşı 22.530,50 TL borcu olduğu, buna göre davacının kalan 117.469,50 TL yönünden davalıya borçlu olmadığının sabit olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının işyerini zamanında teslim etmediğini ve malzeme temininde yaşanan gecikmeler nedeniyle işin 55 gün uzadığını, işçilerin ücretlerinin ödendiğini, gönderilen ihtarnamelerden işin tam ve eksiksiz olarak yapıldığının sabit olduğunu, bilirkişi raporunda alternatifli hesaplamaya başvurulması için somut bir sebep bulunmadığını, taraflar arasında ticari ilişkinin varlığının inkâr edilmediğini, esas uyuşmazlığın ... bloklarının üçüncü kat betonları ile dördüncü ve beşinci kat tabliyelerinin davalı alt yüklenici tarafından yapılıp yapılmadığına ve ayrıca sözleşme dışı yapıldığı ileri sürülen imalatların ek imalat kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğine ilişkin olup, ispat yükünün bu iddiaları ileri süren davacıda olduğunu, dosyada mevcut delil tespitine ilişkin fotoğraflarda da ikinci kat kalıplarının söküldüğü, üçüncü kat taban döşemesinin tahliye edilerek kolon donatılarının yerleştirildiği ve beton dökülmeye hazır hale getirildiğinin, yani imalata devam edildiğinin tespit edildiğini, ayrıca davacının birinci alternatif hesaplamaya göre dahi bir miktar borçlu olduğunu tekrar ederek, bilirkişi raporunun eksik olduğunu, davacının iddialarını usulüne uygun şekilde ispat etmesi gerektiğini, birinci alternatif hesaplamanın yalnızca delil tespiti dosyasındaki raporlara dayandığını, imalata devam edildiğinin açık olduğunu ve bu nedenle ikinci alternatif hesaplamanın esas alınması gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Katılma yoluyla davacı vekili istinafında, davalı hakkında %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek bu yönden mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı iş sahibi, davalı yüklenicidir.Dava, menfi tespit istemine ilişkin olup; davalı yüklenici, davacı ile aralarında yapılan sözleşme ile üstlendiği kaba inşaat işleri ile bir kısım sözleşme dışı ilave işler yaptığını ileri sürerek davaya konu icra takibi ile cari hesap alacağının tahsilini talep etmiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar taraf vekillerince istinaf edilmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, esas itibarıyla davalı yüklenicinin sözleşme kapsamında ve sözleşme harici olarak yaptığı işlerin miktarı ve bedeline ilişkindir.İlk derece mahkemesince keşif yapılmaksızın, tespit raporu, fotoğraflar ve tarafların beyanlarıyla yetinilerek düzenlenen bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmiş ise de, karara esas alınan bilirkişi raporu hüküm tesisine ve istinaf denetimine elverişli nitelikte değildir.Bu itibarla, mahkemece aynı bilirkişi heyeti ile mahallinde keşif icra edilerek; davalı yüklenicinin fiilen yaptığı tüm işler açık ve denetime elverişli bir şekilde yerinde tespit edilmeli, yapılan işlerin sözleşme kapsamında mı yoksa ilave iş mahiyetinde mi olduğu açıkça belirlenmeli, sözleşme kapsamında kalan işlerin sözleşmedeki fiyatlarla, sözleşme harici ilave işlerin bedelinin ise vekaletsiz iş görme hükümlerine göre yapıldıkları tarihteki piyasa rayiçlerine göre ayrı ayrı belirlenerek değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.Dayanak sözleşme feshedilmediği gibi yüklenicinin de işi terk ettiği iddia ve ispat edilmediğine göre talep konu işlerin yüklenici tarafından yapıldığının kabulü gerekir (Fiili karine). Bu nedenle, yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilen işlerin davacı iş sahibi tarafından yapıldının kesin delillerle ispatlanması gerekmektedir. İlk derece mahkemesince anılan ilkelere uygun biçimde gerekli inceleme ve araştırma yapılmaksızın hüküm kurulduğu anlaşılmakla, kararın kaldırılması gerekmiştir.Kaldırma sebebine ve gerekçesinin kapsamına göre davacı vekilinin istinaf itirazı bu aşamada incelenmemiştir.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinin yer olmadığına, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesine yer OLMADIĞINA, Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,2-İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 29/04/2021 tarih, 2015/1132 Esas, 2021/533 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,4-Taraflar tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendilerine İADESİNE,5-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere 28/05/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.