T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
53.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1938
KARAR NO: 2026/694
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/02/2022
NUMARASI: 2018/432 Esas, 2022/53 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 14/05/2026
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :
I- DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı müvekkilinin .... Noteri 06.04.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı temlik Belgesi ile .... Şti'nin davalı borçlu aleyhine başlatmış olduğu İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra dosyasındaki hak ve alacakları, tüm ferileri ile birlikte temlik aldığını, meşkur icra dosyasındaki takip alacaklısı .... Şti. tarafından müvekkiline temlik edilmeden önce davalı borçlu .... A.Ş.'nin vekili marifeti ile yasal süresi içinde iş bu takipteki borca ve tüm ferilerine itiraz etmesi sonucu İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün 10.07.2017 tarihli karar tensip Tutanağı başlıklı kararı ile dava konusu takibin durdurulmasına karar verildiğini, borçlu davalının vaki itirazının iptali için dava açıldığını, dava konusu takibin alacağını temlik eden, önceki alacaklı .... Şti. ile davalı borçlunun ticari ilişkileri uzun yıllar devam ettiğini, bu süre zarfında davalı şirket alacağını ternlik eden .... Şti'ye mütemadiyen haksız ve mesnetsiz olarak reklamasyon faturası adı altında faturalar keserek,işbu fatura bedellerini, ... yaptığını ödemelerden mahsup ettiklerini, .... Şti. de bu mağduriyetini sana erdirmek için davalının kendisinden mahsup ettiği, bahsi geçen fatura bedellerini 24.11.2016 tarih, seri ... sıra numaralı 213,686,30TL. tutarlı fatura ile davalı borçluya fatura ederek ödenmesini talep etmek zorunda kaldıklarını, davalının anılan fatura bedelini ödememesi sonucu .... Şti. anılan faturayı dava konusu yaptığını, tarafların Ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde de alacaklarının varlığının sübut bulacağını, davalı borçlu şirketin .... Şti.'ne kestiği iskonto faturalarının haklı bir mesnedinin olmadığını, borçlu davalının itirazlarının haksız, kötü niyetlice icra takibini sürüncemede bırakmaya yönelik olduğunu belirterek, davalı borçlunun haksız, mesnetsiz, kötü niyetli itirazının iptali ile takibin devamına takip miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II- CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacı vekili .... Şti. tarafından 213,686,30TL tutarında A seri ve ... sıra numaralı iskonto iade açıklamalı bir fatura kesilerek müvekkili şirkete 29.11.2016 tarihinde tebliğ edildiğini, .... Şti. tarafından kesilen iş bu fatura iş bu fatura nedeni ile şirketçe ticari ilişki süresince kesilen iskonto fatura tutarlarını haksız ve hukuka bir şekilde tahsil etmeye çalışmak olduğunun anlaşıldığını, bahse konu fatura yasal süresi içinde . .... Noterliği'nin 06.12.2016 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz edilerek bahse konu fatura aslı ... ........ Şti. iade edildiğini, .... Şti. tarafından ...... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas Sayılı dosyası ile müvekkili şirketin fatura tutarı olan 213.686,30 TL borçlu iddia edilerek icra takibi başlatıldığını, müvekkilince icra takibinde yasal süreleri alacaklı olduğunu iddia eden şirkete herhangi bir borçlarının olmaması nedeni ile yasal süresi içinde 06.07.2017 tarihinde itiraz ettiklerini, bahse konu itiraz dilekçeleri alacaklı olduğunun iddia eden yana 31.07.2017 tarihinde tebliğ edildiğini, bahse konu itirazın tebliğ edilmesinin ardından .... Şti. müvekkili şirketten olduğunu iddia edilen alacaklarını davacı ...'a temlik ettiğini bildirir temlik bildirimi müvekkiline tebliğ edildiğini, müvekkilince bahse konu temlik bildirimi Beşiktaş .... Noterliği'nin .... yevmiye numaralı ihtarnamesini ile itiraz edilerek .... Şti. müvekkilinin müvekkili şirketten herhangi bir alacağı olmadığını, alacağı olsa bile .... Şti'nin alacakları üzerine İstanbul ..... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası üzerinden konulan haciz olduğunun bildirildiğini, bu kez davacı yan tarafından .... Şti.'nin müvekkili şirket aleyhine İstanbul ...... İcra Müdürlüğü .......E. sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra dosyası temlik alınarak huzurda görülmekte itirazın iptali ikame edildiğini, ikame edilen iş bu davada dava dilekçesi ve sayın mahkemece hazırlanan tensip tutanağı 25.05.2018 tarihinde tebliğ edildiğini davacı yan tarafından ikame edilen huzurdaki itirazın iptali davası haksız olduğunu belirterek, davanın reddi ve davalıya yan aleyhine %20 aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini talep etmiştir.
III-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, dava dışı temlik eden ... ... Şti. ile davalı arasında üretim ve satın alma sözleşmesi imzalandığı, bu kapsamda taraflar arasında ticari ilişkinin bir süre devam ettiği, taraflar arasında karşılıklı olarak faturalar kesildiği, ... .... Şti.'nin sözleşme kapsamında üretici olduğu ve davalıya üretimden kaynaklı faturalar gönderdiği, davalının ise mal ve hizmet tesliminden değil, iskonto, ağırlık kontrol cezası, fiyat farkı, reklamasyon ve rezervasyon gecikme cezası adı altında cezai şart niteliğinde faturalar kestiği, temlik eden ... .... Şti. tarafından bu faturaların bir kısmının iade edildiği, bir kısmının ise iade edilmeden ticari defterlere işlendiği, bu durumun taraflar arasında bir uygulama haline geldiği, davacının sözleşme ilişkisi bittikten sonra davalının temlik eden ... .... Şti.'ne karşı kestiği ve iade edilmeyen faturalara ilişkin davalıdan talepte bulunduğu, temlik eden ... .... Şti.'nin sözleşme ilişkisi kapsamında davalının kestiği faturalara zaman zaman itirazda bulunarak iade ettiği ancak bu hakkını bazı faturalar için kullanmadığı, iade etme imkanı varken bu hakkını kullanmayarak davalının kestiği faturaları kabul etmiş sayıldığı, ayrıca davalının kestiği faturaların haksız olduğunun davacı tarafça ispat edilemediği gerekçesiyle, davanın reddine ve davacının kötü niyeti ispat edilmediğinden davalının kötü niyet tazminatı talebinin de reddine karar verilmiştir.
IV-İSTİNAF
Davacı vekili istinafında, 27.12.2021 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını, fatura içeriklerinin araştırılması gerektiğini, bunun yapılmadığını, dava dışı ... şirketinin davalı ile ticari ilişkisini sürdürebilmek için süreç içerisinde haklı da olsa bunlara itiraz etme şansı olmadığını, bu nedenle 213.686,30TL.'lik faturanın ticari ilişki sona erdikten sonra tanzim edilmek zorunda kaldığını, reklamasyon faturaları içeriğinin aydınlatılması gerektiğini, davalı tarafından kesilen faturaların haksız olduğunu davacını ispatlaması gerektiğini, belirterek, ispat yükünün ters çevrildiğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
V-DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
Taraflar arasındaki uyuşmazlık TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan iade faturasına dayalı itirazın iptali davasıdır. Davacı temlik alan, dava dışı ... şirketi yüklenici, davalı iş sahibidir. Davacı temlik alandır. Temlik eden dava dışı yüklenici, davalı iş sahibinin kestiği faturalar sebebiyle , yüklenici iskonto iade faturası olarak dava konusu 213.686,30TL.'lik iade faturasından dolayı alacaklı olduğunu ve davalının itirazının iptalini talep etmiştir. Davalı ise, dava dışı ...'e, müvekkilinin borcu olmadığını, davacının iddiasını ispatlamakla yükümlü olduğunu, taraflar arasında 2014 yılından itibaren ticari ilişki olduğunu, davacı ticari ilişkinin sonlanmasından sonra, iskonto faturalarına karşılık olarak iade faturası keserek alacaklı olduğunu iddia ettiğini, dava dışı ...'in davalı iş sahibinin kestiği iskonto faturalarına itiraz etmeyerek defterine işlediğini, uzun yıllar sonra ise iskonto iadesi adı altında fatura kesip iade ettiğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir. Yerel mahkemece, temlik eden ... .... Şti.'nin sözleşme ilişkisi kapsamında davalının kestiği faturalara zaman zaman itirazda bulunarak iade ettiği ancak bu hakkını bazı faturalar için kullanmadığı, iade etme imkanı varken bu hakkını kullanmayarak davalının kestiği faturaları kabul etmiş sayıldığı, ayrıca davalının kestiği faturaların haksız olduğunun davacı tarafça ispat edilemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında, ticari defter kayıtlarına göre, uzun süredir bir ticari ilişki olduğu, iskonto faturalarının dava dışı ... şirketinin defterine kayıt edildiği ve taraflar arasındaki hukuki ilişki bittikten sonra takip konusu iade faturasını kestiği sabittir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı temlik eden ... firmasının hukuki ilişki bittikten sonra, davacını iskonto iadesi adı altında kestiği, takip konusu iade faturası sebebiyle alacaklı olup olmadığıdır.Taraflar arasında davalının faturalarının içeriğinde geçen reklamasyon, iskonto, termine aykırılık, ayıp gibi hususların olduğu, bu konularda davalının ispat yükü (örneğin davalının savunmasında, dava dışı ... firmasının termin programına uymadığından bahisle sözleşme maddesine göre kesinti yapıldığı iddia edilmiş ve ilişkinin aksinin ispatının davalı iş sahibinde olduğu hususunun göz önüne alınmadığı anlaşılmıştır.) Bu nedenle davalı iş sahibinin, dava dışı yüklenici ... firmasına fatura ile gerçekleştirdiği tüm kesinti kalemleri belirlenerek, ispat yükünün buna göre değerlendirilmesi gerekirken, Mahkemece hatalı bir değerlendirme sonucu karar verildiği anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne karar verilmiştir.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-İSTANBUL ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin ..../02/2022 tarih, 2018/... Esas, 2022/.... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine İADESİNE,
5-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA,
6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere 14/05/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.