T.C. İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
53.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/504
KARAR NO : 2026/606
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 15/12/2020
NUMARASI : 2015/918 Esas, 2020/866 Karar
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit - Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 29/04/2026
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen 06.07.2015 tarihli ve 27.07.2015 tarihli sözleşme ile "... Yataklı Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi, ...50 Yataklı Devlet Hastanesi inşaatındaki 110 adet WC kabini, 426 mt akrilik tezgah, imalat ve montaj' işini müvekkilinin alt yüklenici olarak aldığını, iş bedelinin 74.000,60 Euro olarak kararlaştırıldığını, müvekkili şirketin işin teminatı olarak davalı yana ...Bankası Çekmeköy Şubesi ... numaralı 204.300 TL bedelli, alacaklısı davalı .... Ltd. Şti., keşide yeri ve keşide tarihi boş, ...Bankası Çekmeköy Şubesi ... numaralı 22.700 TL bedelli 2 adet çeki keşide ederek teslim ettiğini, ilk çekin arkasında "İşbu çek 27.07.2015 tarihinde imzalanan sözleşmemize istinaden teminat olarak verilmiştir. Malzeme şantiyeye indiğinde iade edilecektir. Üçüncü kişilere ciro edilemez." ibaresinin bulunduğunu, ikinci çekin arkasında ise "İşbu çek 27.07.2015 tarihinde imzalanan sözleşmemize istinaden teminat olarak verilmiştir. Kesin kabul sonunda iade edilecektir. Üçüncü kişilere ciro edilemez." ibaresinin bulunduğunu, müvekkilinin üzerine düşen tüm edimleri yerine getirdiğini, buna istinaden davalı firmanın müvekkili şirkete ödemesi gereken tüm iş bedellerini de ödediğini, ancak davalı yanca müvekkili şirkete iade etmesi gereken çekleri iade etmediğini, bahse konu 204.300 TL'lik çekten dolayı davalı yana borçlu olmadığının tespitine, çekin davacı yana iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili asıl davaya cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; sözleşemeye istinaden davacı-karşı davalı tarafından 204.300.00 TL ve 22.700,00 TL bedelli teminat çekleri verildiğini, davacı karşı tarafça söz konusu işlerin süresince yapılmadığını işleri yarım bırakıp şantiyeden çekildiğini, bunun üzerine davacı karşı davalı aleyhine Espiye Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015-58 D.iş ve Giresun 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015-147 D.iş sayılı dosyalarında delil tespiti istendiğini, söz konusu bu dosyalarda yapılan keşif sonucu davacı-karşı davalı tarafça yapılan imalat miktarlarının tespit edildiğini, bu nedenle açılan asıl davanın reddini, davacı- karşı davalı yanın üstlendiği işi tamamlamadığını, sözleşmeye ilişkin tüm ödemeleri aldığını, davacı-karşı davalı yan sözleşme bedeli olarak 74.000,60 Avro ödendiğini, davacı-karşı davalı yanın üstlenmiş olduğu Espiye Hastanesinin işlerinin %85, Giresun Hastanesinde %80'nini yaptığını, davacı-karşı davalı yanın yapmış olduğu işlerin toplam 29.313,12 Euro olduğunu, geriye kalan 44.687.48 Euro'nun tahsilini talep ile yargılama giderlerinin davacı-karşı davalı tarafından karşılanmasını talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece yapılan yargılamada; asıl davaya konu 204.300 TL bedelli çekin taraflar arasında imzalanan sözleşmelere istinaden teminat olarak verildiği, malzeme şantiyeye indiği anda iade edileceği hususunun açıkça kararlaştırıldığı, tarafların uyuşan irade beyanları dosyada toplanan deliller ve aradaki mail yazışmaları göz önünde bulunduruluğunda teminat çekinin iade koşulu olan malzemelerin şantiye sahasına inme koşulunun gerçekleştiği, işin eksik yapıldığı savunmasının çekin iade edilmemesine gerekçe oluşturamayacağı gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, düzenleme yeri ve tarihi boş 204.300 TL bedelli çek yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verildiği,Taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi olması itibariyle, eksik iş bedelinin ihbara gerek olmaksızın zamanaşımı süresi içinde talep edilebileceği, sözleşme bedelinin tamamının iş sahibi tarafından ödendiği hususunda ihtilaf olmadığı açık olmakla, varsa eksik iş bedelinin miktarı belirlenerek ve taraflar arasında somut olaydaki gibi sözleşme varsa sözleşme birim fiyatlarıyla, sözleşme dışı imalat yapılmış olması halinde bu imalatların yapıldığı yıl piyasa fiyatlarına göre bedelinin belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda toplam eksik iş imalat tutarlarının KDV dahil 38.199 Euro olduğu gerekçesiyle karşı davanın bu miktar üzerinden kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF SEBEPLERİ
A)Davacı-karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
1-Asıl davada verilen karara yönelik istinaf talebinin bulunmadığını,
2-Taraflar arasındaki ticari ilişkinin alım-satım-hizmet sözleşmesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,
3-Teminatı iade etmeyip kendi edim yükümlülüğünü yerine getirmeyen, ihbar ve ihtar yükümlülüğünü yerinde getirmeyen karşı davacının talepte bulunamayacağı,
4-Müvekkili tarafından tüm malzemelerin teslim edildiği ancak, teminat çekinin iade edilmemesi sebebiyle bir kısım montajın yapılmadığı,
5-Karşı davacı tarafından sunulan faturaların, sözleşme konusu işle ilgili olmadığını,
6-Karşı davada hükmedilen alacağın TL cinsinden ve kanuni faiz olması gerektiği,
7-Tavzih kararının hatalı olduğu,
Gerekçeleriyle, mahkemenin karşı davadaki kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
B)Davalı-karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
1-Bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere, eksik malzeme teminin sebebiyle teminat çekinin iade koşullarının oluşmadığından asıl davanın reddi gerektiği,
2-Hükme esas alınan bilirkişi 2. ek raporuna yönelik sunulan itirazların dikkate alınmadığını, eksik imalatların bedelinin 38.199 Euro ile wc kabini ve akrilik tezgah işinin yapılan kısmındaki montaj eksikleri ve ayıplı işlerin düzeltilmesi bedeli 6.488,48 Euro olup toplam alacağın 44.687,48 Euro olduğu, buna dair fatura ve belgeler sunulduğu,
3-Mahkemece davanın kabul edilen kısmının 38.199 Euro olduğu, karar tarihinde Merkez Bankası kurlarına göre 1 Euro efektif satış kurunun 9,5498 TL olduğu, buna göre davanın kabul edilen kısmının 364.792,81 TL olduğu, buna göre hükmedilecek vekalet ücretinin 33.985,50 TL olması gerektiği,
Gerekçeleriyle, karşı davanın tam kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı-karşı davalı yüklenici, davalı-karşı davacı ise iş sahibidir.
Davacı yüklenici sözleşme kapsamında teminat amacıyla verilen çekin işin tamamlanmış olması sebebiyle iadesini talep etmiş, davalı iş sahibi ise işin yarım bırakılması sebebiyle teminatın iadesi talebinin reddini savunup karşı davada eksik iş bedelinin tahsilini talep etmiş, mahkeme asıl davanın kabulüne karşı davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.... Yataklı Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi ve ...50 Yataklı Devlet Hastanesi'nde 110 adet wc kabini, 426 mtül akrilik tezgah imalat ve montaj işine ilişkin olarak taraflar arasında imzalanan 06.07.2015 tarihli birim fiyatlı 74.000,60 Euro götürü bedelli sözleşmede, fatura tarihindeki Merkez Bankası Euro satış kurunun baz alınacağı, ödemenin tamamının sözleşme anında %40 (%30+10 şeklinde iki adet) teminat çeki karşılığında yapılacağı, %30'luk çekin malzeme şantiyeye indiğinde, %10'luk çekin ise geçici kabulden sonra iade edileceği kararlaştırılmıştır.
Davaya konu 204.300 TL bedelli çekin arkasında "İşbu çek 27.07.2015 tarihinde imzalanan sözleşmemize istinaden teminat olarak verilmiştir. Malzeme şantiyeye indiğinde iade edilecektir. Üçüncü kişilere ciro edilemez." ibaresinin yazıldığı, 28.07.2015 tarihli iş sahibi kaşe ve imzasını içerir belgede, davaya konu çekin malzemenin şantiyeye indiğinde iade edileceği belirtilmiştir.
Asıl dava yönünden yapılan incelemede; davalı iş sahibi, sözleşme konusu işin eksik yapıldığını savunmuş olup, bu savunmanın ispatına yönelik alınan delil tespit raporlarında yalnızca montaj eksikliği olduğunun tespit edildiği gibi, Giresun Asliye Hukuk Mahkemesi'nde alınan raporda malzemelerin mevcut olduğu tespitinin yapıldığı dikkate alındığında, sözleşme konusu malzemelerin eksik teslim edildiği savunması davalı iş sahibince ispatlanamadığından, malzeme teslim şartına bağlı dava konusu çekin iadesine yönelik mahkeme kararı doğru olup, davalı-karşı davacı vekilinin bu kapsamdaki istinaf talebi yerinde görülmemiştir.
Karşı dava yönünden yapılan incelemede ise; yüklenici tarafından yapılmayan montaj işinin miktarı (m2 ve mtül) dikkate alınarak ihtilafın dayanağı olan sözleşmedeki birim fiyatlar (Euro cinsinden) üzerinden yapılmayan iş bedeli belirlenmiş olup, işbu bedelin dava tarihindeki TL karşılığı üzerinden yargılama gideri belirlenerek verilen mahkeme kararı doğru olduğundan, karşı davaya yönelik taraf istinaf talepleri de yerinde görülmemiştir.
Ayrıca, mahkemece hükmün infazında oluşan tereddütün giderilmesine yönelik tavzih kararı ile, hüküm fıkrasında taraflara tanınan hakların ve yüklenen borçların sınırlandırılmadığı, genişletilmediği ve değiştirilmediği anlaşılmakla, tavzih kararına yönelik istinaf talebinin de reddi gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 15/12/2020 tarih ve 2015/918 Esas, 2020/866 Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE,
2-Alınması gereken 8.641,20-TL nisbi istinaf karar harcından davacı-karşı davalı ... Limited Şirketi tarafından peşin olarak yatırılan (59,30+2.101,10+615,40=) 2.775,80-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.865,40-TL harcın davacı-karşı davalı ... Limited Şirketinden alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Asıl davada; Alınması gereken 13.955,73-TL nisbi istinaf karar harcından davalı-karşı davacı .... Ltd. Şti. tarafından peşin olarak yatırılan 3.488,93-TL harcın mahsubu ile bakiye 10.466,80-TL harcın davalı-karşı davacı .... Ltd. Şti.nden alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Karşı davada; Alınması gereken 732,00-TL nisbi istinaf karar harcından davalı-karşı davacı .... Ltd. Şti. tarafından peşin olarak yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 672,70-TL harcın davalı-karşı davacı .... Ltd. Şti.nden alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davacı ve davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 29/04/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.