T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
54. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
BAŞVURUNUN REDDİ
DOSYA NO : 2025/4863
KARAR NO : 2025/3072
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit - İhtiyati Tedbir
İSTİNAF TARİHİ : 06/05/2025
KARAR TARİHİ: 03/12/2025
Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ;
İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkındaki düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin ve davanın esası istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı.
İstinaf sebepleri: Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; iptali istenen teminat senetlerin davacı ... ve dava dışı ... şirketi arasındaki kira ilişkisi sebebiyle, kira ilişkisinın tarafı olmayan davalı şirkete verildiği, dolayısıyla taraflar arasında kira ilişkisinin bulunmadığı, ... ile olan kira ilişkisini ise kiralanan depoda 19/12/2023 tarihinde çıkan yangın sonrasında ortadan kalktığı, dava konusu teminat senetlerinin iptali talepli menfi tespit davasında görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi olduğundan hukuka ve yasaya aykırı şekilde yerel mahkemenin vermiş olduğu görevsilik kararının hatalı olduğu, davanın konusunun 08.06.2024 vade tarihli ve 162.000-USD bedelli bedelsiz kalmış olan teminat senedi nedeniyle davacıların borçlu olmadıklarının tespiti, iadesi ve bu senedin iptali ile icra takibine konu edilmemesi amacıyla İİK madde 72/2 ve HMK madde 389 vd. ilgili hükmü gereği ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesi talebini içerdiği, tarafların ticari işletmeleriyle alakalı olduğu açık olan bir hususa ilişkin olarak yerel mahkemece dava konusu hatalı değerlendirilerek TTK’nın açık hükümlerine aykırı şekilde görevsizlik kararı verilmiş olduğundan işbu hukuka aykırı görevsizlik kararın kaldırılması yönündeki istinaf taleplerinin kabulünü talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yargılama konusu olayda: Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacılardan ...Lojistik A.Ş., antrepo işi ile uğraşan, ulusal ve uluslararası alanda faaliyet gösteren firmalara hizmet vermekte olan bir şirket olduğunu, bu sebeple ihtiyacı olan depoyu kiralamak için arayışa geçtiğini ve ...'nın yetkilisi olduğu ... Güç Kontrol Sistemleri San. Ve Tic. A.Ş firmasına ait “Barış Mah. ...” adresinde bulunan depoyu ticari amaçla kiralamak için bu şahısla görüşmelere başladığını, .. .'nın deponun muvekkili şirkete kiralanmasını kabul ettiğini, ...; kendisinin Türkiye'de yerleşik bir kişi olmadığını, Marsilya'da yaşadığını, bu sebeple kira gelirlerini yurtdışına transfer ettiğini söylediğini ve deponun mülkiyet hakkına sahip olan ... isimli şirketi ile kiralama işlemini gerçekleştirdiğini, 2013 yılında kira sözleşmesinin imzalanmasından sonra, 2014 ve 2015 yıllarında da bu şekilde doğrudan kiralama ilişkisinin devam ettiğini, söz konusu kira ilişkilerinin her bir döneminde kiralamaya konu alanın büyüklüğü ve kira bedelinin son derece yüksek miktarlı olması sebebiyle;...'nın talebi üzerine ilgili yıla ait kira bedelini karşılayacak şekilde şikayet edilenlerin gösterdikleri kendi idarelerinde olan şirketler lehine teminat senetlerini müvekkili kiracı tarafından düzenlendiğini ve kendisine teslim edildiğini, zaman içerisinde ...nın çeşitli finansal kazançlar ve vergisel avantajlar elde etme amacıyla, mülkiyet hakkı sahibi olan ...firması üzerinden kiralama ilişkisini sürdürmek istemediğini, bu nedenle, ... firması organik bağ içerisinde olduğu şirketlerden olan ... İnşaat San. Ve Tic. A.Ş. firmasına “alt kiralama hakkı” verdiğini, bu sebeple, yeni kiralama ilişkisinin, 2019 yılı itibariyle; ... AŞ firmasının verdiği alt kiralama yetkisi neticesinde müvekkili ... AŞ ile alt kiralayan unvanına sahip olan ...A.Ş firması arasında kurulan kira sözleşmeleriyle devam ettiğini, bu şekilde 2019 yılında imzalanan “Alt Kira Sözleşmesi” için de yine ...'nın geçmişten beri yaptığı yönlendirme nedeniyle bu kez ilgili kira dönemine ait teminat senetleri düzenlendiğini, ...'nın yönlendirmeleriyle, alt kiralayan ... firmasının lehine değil, ... firmasının hissedarı olan London İnvest ... Limited firması lehine müvekkil ...AŞ tarafından, düzenlenerek kendilerine teslim edildiğini, yine talepleri üzerine söz konusu teminat senetleri ayrıca müvekkil ...A.Ş'nın yetkililerine ait şirketler olan ... Tic. A.Ş. İle ... Hizm. Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından da müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla da imzalanmış olduğunu, alt kiralama ilişkisinin 2019 yılı itibariyle kurulmasından sonra, yine kira bedellerinin eksiksiz şekilde ödenmesiyle bu senetlerin de iade edilmiş olduğunu, taraflar arasında son olarak 01.07.2023 tarihinde imzalanan kira sözleşmesi için yine ...'nın geçmişten beri yaptığı yönlendirme nedeniyle bu kez anılan sözleşmenin 01.01.2024-31.12.2026 tarihleri arası döneme ilişkin olarak toplam 36 adet teminat senetlerinin London Invest lehine düzenlenmiş olduğunu, bu senetlerde de müvekkili ....AŞ'nin borçlu, diğer müvekkillerinin ise müşterek borçlu- müteselsil kefil olarak yer almış olduklarını, söz konusu kira ilişkisine konu olan depoda yaşanan yangın olayı neticesinde kira sözleşmesinin kendiliğinden sona ermiş iken; söz konusu teminat senetlerinin iade edilmemiş olduğunu ve davalı tarafça haksız ve kötü niyetle bedelsiz kalan senetlerin vadeleri geldikçe ciro edilerek haksız şekilde icra takiplerine konu edildiklerini belirterek müvekkilleri tarafından düzenlenen 08.06.2024 vade tarihli ve 162.000-USD bedelli, kira bedelinin teminatı olarak verilen ve fakat yangın olayı sebebiyle bedelsiz kalmış olan işbu teminat senedi nedeniyle müvekkillerinin borçlu olmadıklarının tespiti, iadesi ve bu senedin iptaline, telafisi mümkün olmayan zararların meydana gelmesinin engellenmesi bakımından dava konusu 08.06.2024 vade tarihli ve 162.000-USD bedelli teminat senedinden bahisle haksız ve hukuka aykırı şekilde icra haciz işlemlerine başlanılamaması ve icra takibine konu edilmemesi amacıyla İİK madde 72/2 ve HMK madde 389 vd. ilgili hükmü gereği ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.İstanbul Anadolu 7.Sulh Hukuk Mahkemesinin 24/06/2024 tarihli, 2024/1109 Esas, 2024/1251 Karar sayılı ilamı ile, taraflar arasında kira sözleşmesi bulunmadığından bahisle mahkemenin görevsizliğine, görevli mahkemenin İstanbul Anadolu Adliyesi Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar vermiş, anılan karar 23/01/2025 tarihinde kesinleşerek, görevli mahkemeye gönderme talebi gereğince dosyanın İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği ve 2025/339 Esasına kaydedildiği görülmüştür. İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 21/04/2025 tarihli, 2025/339 Esas, 2025/334 Karar sayılı ilamı ile uyuşmazlığın kira ilişkisinden kaynaklandığından bahisle karşı görevsizlik kararı verdiği, mahkemenin karşı görevsizlik kararının istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde, dosyanın görev uyuşmazlığının halli ve merci tayini için ilgili istinaf dairesine gönderilmesine, ihtiyatı tedbir talebinin görevli mahkemece değerlendirilmesine karar verildiği görülmüştür.Mahkemece, kararın tarafların yasal süre içerisinde istinaf taleplerinin bulunmaması ve araya adli tatil girmesi sebebiyle 09/09/2025 tarihinde kesinleştiğine dair kesinleşme şerhi düzenlendiği görülmüşse de, davacılar vekiline gerekçeli kararın 24/04/2025 tarihinde tebliğ edildiği, davacılar vekilince 06/05/2025 tarihinde yasal süre içerisinde istinaf talebinde bulunduğu görülmüştür. HMK 4/a maddesi gereğince "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceğinin düzenlenmiştir. Dava dilekçesi içeriği ve dilekçe ekinde sunulan kira sözleşmeleri incelendiğinde, davacılar ile davalı şirket arasında kira ilişkisi bulunmadığı görülmüş ise de davacılar tarafından verilen sıra senetlerin ve dava konusu 08.06.2024 vade tarihli ve 162.000-USD bedelli senedin, kira ilişkisine istinaden kira bedelinin teminatı olarak verildiği, bu durumun davacıların da kabulünde olduğu anlaşılmakla, görevli mahkemenin HMK 4. maddesi gereğince Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğundan İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesince verilen karşı görevsizlik kararının yerinde olduğu anlaşılmıştır.Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; dairemizce duruşma yapılmasına gerek olmadığı, dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlara, yasal gerektirici nedenlere göre karar verilmiş olması sebebiyle, incelenen mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, istinaf sebepleri yerinde olmadığından başvurunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle,
Davacıların istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
Peşin yatırılan istinaf başvuru ve karar harcının mahsubuna,
İstinaf harç ve masraflarının istinaf talebinde bulunanın üzerinde bırakılmasına,
Gider avansından kalanın talep halinde yatırana iadesine,
Karar tebliği, harç takibi ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair dosya üzerinden, tarafların ve vekillerinin yokluğunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi. 03/12/2025