T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/550
KARAR NO: 2023/414
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/09/2022
NUMARASI: 2021/493 Esas, 2022/500 Karar
DAVANIN KONUSU: Tapu İptali Ve Tescil (Satış Vaadi Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 01/03/2023
KARAR
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalı ... A.Ş arasında Şile İlçesi, ... Mah. ... ada ... parsel sayılı taşınmazın %25 hissesinin devir işlemlerinin 16/07/2023 tarihine kadar gerçekleştirilmesi ve davacı adına tescili amacıyla Gebze ... Noterliği'nin 16/07/2019 tarih ve ... yevmiye numarası ile düzeleme şeklinde satış sözleşmesi düzenlendiğini, satış bedelinin 10.000.000,00 TL olarak kararlaştırıldığını ve 110.000,00 TL'lik kısmının kaparo olarak verildiğini, bakiye kısmın ise her ay 209.000,00 TL taksitler halinde ödenmek suretiyle davacı şirketin üzerine düşen hak ve yükümlülüklerini gerçekleştirmiş olmasına rağmen 4 ay sonra sözleşmeye aykırı olarak taşınmazın davalı ... Tic. Ltd. Şirketine Şile Tapu Müdürlüğünde 28/11/2019 tarihinde satıldığını, yapılan devrin kötü niyetli olduğunu, devrin mal kaçırmak amacıyla yapıldığını, davalılar arasında kurulan alım satım akdinin davacı şirketten mal kaçırma saiki ile gerçekleştirilmiş olmasından dolayı muvazaalı olduğunun tartışmasız olduğunu, taşınmazın tapuda satış bedeli olarak gösterilen 20.000.000,00 TL bedelin gerçeği yansıtmadığını, rayiç bedelinin 130.000.000,00 TL olduğundan salt bu hususun bile satışın davalıların gerçek iradelerini yansıtmadığının açıkça gösterdiğini beyan ederek dava konusu taşınmazın satışının muvazaalı olması nedeniyle tapu kaydının iptaline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir. Davalı ... Deri A.Ş vekilinin cevap dilekçesinde özetle; şerh edilmemiş sözleşmeye dayalı olarak tapu iptali davası açılamayacağını, muvazaa iddiasının yersiz ve dayanaksız olduğunu, davanın dürüstlük kuralına aykırı olup müvekkiline karşı tuzak kurulduğunu beyan ederek davanın reddini talep ettiği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İDM'ce "...Davacı vekili ve davalı ... vekillerinin dava dosyasının 28/04/2022 tarihli duruşmasında hazır olduğu, iş bu duruşmanın ara kararı uyarınca; "Bakiye harcın yatırılmadığı anlaşılmakla dosyanın işlemden kaldırılmasına, süresi içinde harç ikmaliyle yenilenme yapılmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin davacı vekiline ihtarına,(ihtarat yapıldı.) " şeklinde ara karar kurularak dava dosyasının 28/04/2022 tarihli celsede kaldırılmasına karar verildiği ancak karar tarihine kadar herhangi bir harç yatırılmadığı, HMK 150/5 hükmü uyarınca işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren 3 ay içinde yenilenmeyen davaların sürenin dolduğu gün itibariyle açılmamış sayılacağına ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kaydın kapatılacağına dair düzenleme bulunduğu, mahkememizce dosyanın işlemden kaldırıldığı tarih olan 28/04/2022 tarihinden itibaren 3 aydan fazla zaman geçtiği ve bu tarihin adli tatile denk geldiği, HMK 'nın 104(1) Maddesinde " Adli tatile tabi olan dava işlerde, bu kanunun tayin ettiği sürelerin bitmesi tatil zamanına rastlarsa, bu süreler ayrıca bir karara gerek olmaksızın adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılır" hükmü de nazara alınarak dosyanın yenilenmediği anlaşılmakla HMK mad. 150/5 uyarınca davanın açılmamış sayılmasına..." gerekçesiyle karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece her ne kadar ilgili kanun maddesi uyarınca dosyayı işlemden kaldırıp süresi içerisinde yenilenmediğinden bahisle davanın açılmamış sayılmasına karar vermiş ise de davalılardan Tasfiye Halinde ... Taah. Tic. San. A.Ş.'nin iflas halinde olduğunu, bu davalının müflis olması nedeniyle iflas idaresinin davaya dahil edilmesi gerektiğini, ayrıca davalı tarafın iflas ettiği hususu göz önünde tutularak hukuk davası niteliğinde olan iş bu tapu iptali ve tescili davasında hukuk davasının durması ve ikinci alacaklılar toplantısından 10 gün sonra devam etmesinin gerektiğini, buna ilişkin 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 194. Maddesi'nde açık bir düzenleme olduğunu, öncelikle davalı tarafın müflis olduğu hususunu değerlendirerek bunun bekletici mesele yapmasını, İflas Müdürlüğü ile gerekli yazışmaları yaparak bunun sonucuna göre davanın durması yönünde hüküm tesis edip bu süreçler tamamlandıktan ve süreler devam ettikten sonra süresinde yenilenip yenilenmediği ve bu sonuca göre davanın açılmamış sayılması yönünde olumlu veye olumsuz hüküm tesisine karar vermesi gerektiğini, ancak bu aşamada henüz bu işlemlerin hiç biri tesis edilmeden direkt olarak dosyanın işlemden kaldırılması ve akabinde davanın açılmamış sayılması yönünde hüküm tesis etmiş olup bu kararın açık bir şekilde usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2021/493 E. – 2022/500 K. sayılı ilamının usule ve yasaya aykırı olması sebebi ile kaldırılmasına, talepleri doğrultusunda haklı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. Konusu para veya para ile değerlendirilebilen bir şey (malvarlığı, mamelek hakkı) olan (yani, konusu belli bir değerle ilgili bulunan) davalarda karar ve ilam harcı nispidir. Nispi karar ve ilam harcının dörtte biri dava açarken davacıdan peşin olarak alınır. Peşin olarak ödenecek olan bu dörtte bir karar ve ilam harcı, dava dilekçesinde gösterilen değer üzerinden hesaplanır. Ayrıca, harç ikmal edilmemesinin yasal sonuçları da 492 sayılı Yasanın 30 ve 32. maddesinde duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirtilmiştir. Harçlar Yasası'nın 30 ve 32. madde hükümleri gereğince, harca tabi bir davada harç tamamlatılmadan davanın esasına girilemez, ancak bu eksikliğin giderilmesi için ilgili tarafa süre verilmelidir. Mahkemece davacıya harcı tamamlatması için usulüne uygun olarak süre tanınması, yatırılması gerekli harcın miktarının hesaplanarak ilgili muhtıraya derc edilmesi, harcın yatırılması halinde işin esasına girilerek olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi, harcın belirlenecek süre içerisinde yatırılmaması halinde ise Harçlar Yasası'nın 30. maddesi gereğince, dosyanın, işlemden kaldırılıp (HMK. 150 m.), yasal süresi içinde yenilenmediği takdirde açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekir. Somut olayda, davanın 50.000,00 TL harca esas değer gösterilmek suretiyle açıldığı, İDM'ce yapılan keşif sonrası alınan bilirkişi raporunda dava değerinin 31.395.892,06 TL olarak tespit edilerek bu miktar üzerinden eksik harcın tahsili için davacı vekiline süre verdiği, davacı vekilinin davalı ... Şirketin 22/12/2021 gün iflasının açılmasına karar verildiğini belirterek İİK 194 maddesi gereğince bu davalının taraf olduğu hukuk davaları duracağından harç ikmaline yönelik verilen ara karardan rücu edilmesi talebinde bulunmuş İDM'ce talebin reddi ile harç ikmal edilmeyen dosyanın işlemden kaldırılmasına karar vermiş, 3 aylık süre içerisinde harç ikmal edilmek suretiyle dava yenilenmediğinden davanın açılmamış sayılmasına karar vermiştir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 2016/5916 Esas sayılı kararında da belirtildiği şekilde İcra ve İflas Kanunu’nun Yedinci Babında iflasın hukuki neticeleri düzenlenmiş olup, bu bap kapsamında yer alan ve “Hukuk davalarının tatili” başlığını taşıyan 194 ncü maddede iflasın açılması ile müflisin davacı ve davalı olduğu hukuk davaları, acele haller ve maddede yazılı olanlar haricinde durur ve ancak alacaklıların ikinci toplantısından 10 gün sonra devam olunabilir. Bu hükmün amacı, iflasın açılması ile tasarruf yetkisi kısıtlanıp yerini iflas idaresi alan müflisin davacı veya davalı bulunduğu davaları devam ettirmekte fayda olup olmadığının tespiti noktasında iflas idaresine imkan sağlamaktır. İflas idaresinin bu dava takip yetkisini kullanıp kullanmayacağını tespit edebilmek için, ilk önce iflas organlarının teşekkül etmesi ve her dava hakkında esaslı bilgi sahibi olunması gerekir. İşte bu nedenle, müflisin taraf olduğu hukuk davalarının belli bir süre durması kabul edilmiştir.Bu itibarla mahkemece, davalı (İflas nedeniyle) Tasfiye halinde ... Tah. Tic. San. A.Ş.'yi İİK’nin 226. maddesi uyarınca iflas idaresinin temsil edeceği gözetilerek, davanın iflas idaresine ihbarı ile onun iştiraki ile davanın görülmesi ve yukarıda açıklanan İİK'nin 194.maddesi dikkate alınmaksızın harç ikmali yapılmadğı gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi hatalı olmuştur. Bu yönüyle davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde olup İDM kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İDM kararının kaldırılmasına, dairemiz kararına uygun işlem yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine ilişkin HMK 353/1-a/6 madde uyarınca kesin olarak karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a/6. maddesi gereğince KABULÜNE,2-İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/09/2022 tarihli 2021/493 Esas, 2022/500 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Dosyanın dairemiz kararına uygun şekilde işlem yapılmak ve yeniden karar verilmek üzere mahalli mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,4-Davacı tarafından yatırılan istinaf maktu harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,5-Davacı tarafından yapılan istinaf masraflarının ilk derece mahkemesi tarafından verilecek kararda değerlendirilmesine ve hükme bağlanmasına,6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından kendilerini vekille temsil ettiren davacı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1 bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 01/03/2023