T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1583
KARAR NO: 2021/1565
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/02/2021
NUMARASI: 2019/792 Esas - 2021/119 Karar
DAVANIN KONUSU: Elatmanın Önlenmesi (Satın Almaya Dayalı)
KARAR TARİHİ: 10.06.2021
K A R A R
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalılardan .. Ltd.Şti. arasında 23.12.2008 tarihli bayilik sözleşmesi ve 23.12.2008 tarihli istasyonlu Bayilik sözleşmesi ite 11.03.2009 tarihli ek protokol imzalandığını, işbu sözleşmeler ile taraflar arasında bayilik ilişkisi kurulduğunu ve ticari ilişki mevcut olduğunu, S. S. Kağıthane Sünnet Köprüsü Haliç San İşyeri Yapı Kooperatifi' ne ait taşınmaz üzerine intifa hakkı tesis edildiğini, davalı ... Ltd. Şti. akaryakıt istasyonunu işletmekte iken, sözleşmelere aykırı olarak davacı harici şirketten mal tedarik ettiğini, uyarılara rağmen devam ettiğini, intifa konusu taşınmaz ve istasyonun davalılar tarafından işgal edildiğini ve bu işgal nedeniyle Küçükçekmece 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/969 esas sayılı dosyası ile müdahalenin men‘i ile haksız işgalin önlenmesi sebebiyle dava açıldığını, rekabet kurumunun aldığı 15.11.2006 tarihli 06-64/1059-306 sayılı ve benzeri kararları ile 5 yılı aşan intifa ve benzeri etkiye sahip sözleşmelerin rekabeti kısıtlayıcı yönü olmadığına dair kararlar tesis etmekte iken daha sonra Rekabet Kurumunun Haziran 2008'de yayınladığı kararlar doğrultusunda 18.09.2005 öncesinde akdedilmiş olan intifa vb. sözleşmeleri de kapsayan benzeri etkiye sahip tüm hukuksal tasarruflara ilişkin hakların terkin edilip yeniden 5 yılı aşmayacak şekilde tesis edilmemesi kararları gereğince davacı lehine tesis edilen intifa hakkının süresinin kısaltıldığını ve intifa hakkının 25.04.2013 tarihinde sona erdiğini, tarafların açtığı men i müdahale davasının bu nedenle konusuz kaldığını, ancak taşınmazın davacının intifa hakkı olduğu dönemde haksız ve hukuka aykırı olarak işgal edildiğinden bahisle ecri misil alacağının bulunduğunu, 25.04.2008 tarihli sözleşme ile 20 yıllık intifa hakkı mevcut olduğunu, rekabet kurum kararı ile intifa hakkı sürelerinin kısıtlanarak 25.04 2013 tarihinde sona erdiğini, intifa konusu taşınmazda dava dışı rakip dağıtım şirketi olan ... A.Ş. nin 12 yıl süre ile bayiliğinin alındığı, uzunca bir süre bu şirketin ürünlerinin satışının yapıldığını, hali hazırda başkaca firmanın ürünlerinin satıldığını, bu hususta EPDK nezdinde gerekli şikayetlerin yapıldığını, davalılar tarafından dava konusu gayrimenkulde haksız el atmanın gerçekleştirildiğini, 09.02.2009 tarihinden 25.04.2013 tarihine kadar davalıların fuzuli şagil sıfatı ile istasyonu işlettiğini, bu nedenlerle 09.02.2009 tarihinden 25.04.2013 tarihine kadar ecri misil (işgal tazminatı) bedelinin şimdilik 10.000-TL lik kısmının 09.02.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalılar ... Ltd.Şti. ve ... Ltd.Şti. vekili tarafından verilen cevap dilekçesi ile özetle, tarafların tacir olması nedeniyle davanın ticari dava olduğunu ve yetkili mahkemenin İstanbul Ticaret Mahkemesi olduğunu, öncelikle iş bölümü itirazında bulunduklarını, zira taraflar arası düzenlenen sözleşmede ihtilaflarda İstanbul Merkez Mahkemelerinin yetkili kılındığını, dava konusu işgal tazminatının 09.02.2009 - 25.04.2013 arası talep edildiğini, sürenin başlangıcı olarak 09.02.2009 tarihinin tespit edilmesinin hatalı olduğunu zira işbu tarihin ... Ltd. Şti.' nin ilk lisans tarihi olduğunu, oysaki ... A.Ş. nin bayisi olarak lisans tadili yapıldığını, lisans tadiline kadar davalı şirketin bayisi kaldığını, iş bu sözleşmenin de davacı tarafından keşide edilen Beyoğlu ... Noterliği' nin 13.05.2011 tarih ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile feshedildiğini, bu sebeple fesihnamenin gönderilip davalılara tebliğ edildiği, tebligat tarihine göre işlem yapılması gerektiğini, davalılardan müvekkili diğer davalı ... Ltd. Şti.’ne husumet yöneltilemeyeceğini zira intifa hakkının davacı ile diğer davalı arasında olduğunu, davacı tarafından da intifa hakkının ... Ltd. Şti.’ne kullandırıldığını, müvekkili ... ltd. Şti,' nin İstasyonu 5 yıl boyunca hiç kullanmadığını, işgal etmediğini, davacının ecrimisil talep etmesi için daha önce açılmış bulunan meni müdahale davalarının sonuçlarının beklenmesi gerektiğini, ayrıca davalı ... Ltd. Şti. nin akdin feshinden sonra istasyonu terk etmediğini, ayrıca davacı tarafından Beyoğlu ... Noterliğinin 13.Mayıs.2011 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile feshedildiğini, bu nedenle diğer davalı ...in istasyonda kalmasının haksız işgal olmadığını, sadece şekli olarak tapuda ... A.Ş. adına intifa kaydı bulunması onun haklı olduğu anlamına gelmediğini, ... Ltd. Şti. den ancak ... Ltd. Şti. nin işgal tazminatı isteyebileceğini, zira ... Ltd. Şti. ye ait taşınmazın ... A.Ş. ile ... Ltd. arasındaki bayilik ilişkisinin vereni olduğundan bayilik ilişkisinin son bulmasıyla bu taşınmazın kendisine verilmesini talep hakkının da ... Ltd. Şti.’nde olduğunu ifadeyle tüm bu sayılan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilinin belirttiği tarihlerde müvekkili kooperatifin işgalinin söz konusu olmadığını bu nedenle müvekkili davalıya davanın yüneltilemeyeceğini, bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını, tarafların tacir olduklarının dikkate alınarak davanın Ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğini ve iş bölümü itirazında bulundukları, yetkili Mahkemenin de sözleşmelerde İstanbul Merkez Mahkemeleri olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Ticaret Mahkemesi olduğunu, dava konusu gayrimenkulün müvekkili tarafından kesinlikle kullanılmadığını, diğer davalılar açısından da Küçükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan müdahalenin meni davasının sonucunun beklenmesi gerektiğini ifadeyle davanın husumet yönünden reddi gerektiğini beyan etmitir .
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece "Dava konusu taşınmazın intifa hakkı sahibine teslim edilmemesi nedeniyle intifa hakkının sona erdiği 25/04/2003 tarihine kadar hesaplanan ecrimisil miktarının toplam 254.000,75 TL olduğu anlaşılmakla , bayilik sözleşmesinin bitmesine rağmen işgale devam eden davalı aleyhine bu miktar ecrimisil ödemesine karar vermek gerekmiş ve sözleşme tarafı olmayan davalılar SS Sünnet Kağıthane Köprüsü Yapı Kooperatifi ve ... Ltd şti aleyhine açtıkları davanın husumettten reddine,'' şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı ... Ltd.Şti. Vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporu sonucuna göre dava ıslah edilmiş olup, bu sebeple belirsiz alacak davası niteliğinde olmayıp kısmi davada artırılan kısım üzerinde ıslah tarihi olan 18.10.2016 tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekirken kararda 254.000,75 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle denmiş olması yasal olmayıp kararın ... adına bu yönüyle ortadan kaldırılması gerektiğini, davacı 18.10.2016 tarihinde davasını ıslah edip harç yatırdığını, ancak bu tarihte ecrimisile yönelik 5 yıl geriye doğru talepte bulunma süresi dolmuş olup 10.00,00 TL dışında 254.000,75 TL için 18.10.2016 dan geriye doğru en fazla 18.10.2011 tarihi ile 25.04.2013 tarihleri arası ecrimisile hükmedilmesi gerektiğini, kamu düzenine aykırı sebeplerle usul ve yasaya aykırı yerel mahkeme kararının vekalet ücreti bakımından her iki davalı, diğer yönleriyle davalı ... açısından ortadan kaldırılmasını, yeni bir karar verilmek üzere dosyanın mahalli mahkemesine iadesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacı ... A.Ş. lehine müvekkili S.S.Sünnet Köprüsü Kooperatifi kayden maliki olduğu ... parsel üzerinde intifa hakkı kurulduğunu, daha sonra davacı ... hakkına dayanarak ... Ltd. Şti. ve yine ortakları aynı olan ... Ltd.'ne kiralama yapıldığını, müvekkili Kooperatif dışında diğer davalılar ile davacı arasında akaryakıt bayilik sözleşmesi ve diğer sözleşmeler imzalandığını ve ticari ilişkilerinin sürdüğünü, daha sonra aralarında sorun çıkması sebebi ile davacı her üç davalı aleyhine intifa hakkına dayalı el atmanın önlenmesi ve ecrimisil talebi ile iş bu davayı açtığını, Bakırköy 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/792 E. 2021/119 K. Sayılı 03.02.2021 günlü kararının kaldırılarak, müvekkili kooperatif hakkında davanın esastan reddini, dava esatan ya da husumetten red edilse dahi, sunulan HGK kararında da belirtildiği üzere iş bu davada ayrıntılı olarak esasa, yargılamaya girilip, keşif yapılıp, sözleşmeler incelenip, esastan inceleme yapıldığından dolayı el atmanın önlenmesi davasında davaya konu taşınmazın değeri 5.618.300,00.-TL üzerinden, ecrimisil açısından ıslah edilen 254.000,75 Tl dava değeri üzerinden haklarında vekalet ücretine hükmedilmesini, yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı ... Vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkili davacı ile davalı ... Ltd.Şti. arasında 23.12.2008 tarihli Bayilik Sözleşmesi ile 23.12.2008 tarihli İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi, 11.03.2009 tarihinde Ek Protokol imzalandığını, iş bu sözleşmeler ile taraflar arasında bir bayilik ilişkisi kurulmuş olup ticari faaliyetleri söz konusu olduğunu, davalı ... Ltd. Şti. ile imzalanan sözleşmeler gereği dava konusu “Kağıthane ... ... Benzin İstasyonu İkitelli/İSTANBUL” adresinde bulunan taşınmaz üzerinde davalı S. S. Kâğıthane Sünnet Köp. Haliç San. Toplu İşyeri Yapı Koop. tarafından davacı müvekkili lehine 25.04.2008 tarihinde intifa hakkı tesis edildiğini, öncelikle tehir-i icra kararı verilerek uyap üzerinden dosyasına kararın gönderilmesini, davalılar S.S.Kağıthane Sünnet Köprüsü Haliç Sanayicileri Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi ile .... Ltd. Şti. hakkında verilen husumetten red kararının kaldırılarak, davalarının tüm davalılar yönünden kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Keşif, bilirkişi raporu tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, intifa hakkına dayalı ecrimisil istemine ilişkindir.
Bilindiği gibi, öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarih 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır. Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir. Türk Medeni Kanununun 794. vd. maddeleri uyarınca aksine düzenleme olmadıkça intifa hakkı sahibine, konusu üzerinde tam yararlanma yetkisi sağlar. Yani intifa hakkına sahip bulunan kimse, hayatı ile sınırlı olarak başkalarına ait bir malın tamamından veya bir kısmından, özüne dokunmamak şartıyla faydalanmak ve kullanmak hakkına sahiptir. Başka bir deyişle intifa hakkı, buna kaynak olan hukuk ilişkisinin düzenlenmesi sırasında taraflarca aykırı bir şart kararlaştırılmış olmadıkça hakkın konusu olan şeyden tam ve sınırsız bir faydalanma hakkı sağlar. Öyle ki bu kullanma ve faydalanma hakkına engel olanların aynı Kanunun 983. maddesine göre müdahalelerinin men'ini talep edebilir. İntifa hakkı sahibi hayatta bulunduğu sürece çıplak mülkiyet sahibinin tasarrufundan söz edilemez. Somut olayda; davalılardan SS Sünnet Kağıthane Köprüsü Yapı Kooperatifi mülkiyetinde bulunan dava konusu taşınmazda davacı lehine intifa hakkı tesis edildiği, davacının bu intifa hakkına dayanarak istasyonlu bayii sözleşmesi imzaladığı, davacı şirket ile davalı ... LTD şti arasında akaryakıt satış ve serbest istasyonu inşası ve inşa edilecek istasyonun ... markası ile işletilmesi amacıyla sözleşme akdedildiği, istasyonun tamamlanması ardından davalı şirket ... LTD şti ile istasyonun bayilik sözleşmesinin akdedildiği ( ayrıntılı tarih bulunmayıp 2207 yılında yapıldığı), yine bu şirketler arasında 23.12.2008 tarihli bayilik ve istasyonlu bayilik sözleşmeleri ile 11.3.2009 tarihli ek sözleşme yapıldığı anlaşılmaktadır. Sonrasında davacı, davalı ... akaryakıt şirketine Beyoğlu ... Noterliği aracılığı ile ihtarname göndererek haklı nedenle sözleşmeyi feshettiğini ve taşınmazın 10 gün içinde teslimini istediğini bildirmiş tebligat akibeti dosya arasına alınmamıştır. Dosya içinde bulunan Küçükçekmece 1. AHM dosyasında bu tebligatın 18.5.2011 tarihinde muhatabın taşınması nedeni ile iade edildiği ifade edilmiş ve mahkemece taraflar arasındaki sözleşme şartları uyarınca tebligatın adrese gönderilmesi nedeni ile feshin geçerli bulunduğu tespit edilmiştir. Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/969 esas sayılı dosyası ile birleşen Küçükçekmece 4.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2011/64 esas sayılı dosyası yönünden dava konusuz kaldığından esasa ilişkin hüküm tesisine yer olmadığına karar verildiği, verilen kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 2015/6069 esas, 2018/485 karar sayılı ilamı ile "davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden yargılama gideri ve vekalet ücretinden davalının sorumlu tutulmasına dair gerekçe oluşturulmuş ise de, harcın davacıdan alınmasına karar verilmesi, yargılama giderlerinin ise davalı Sünnet Kooperatiften alınmasına karar verilmesi ve dava değeri üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmediğinden" bozulmasına karar verilmiş olup, bozma ilamı doğrultusunda Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/151 esas sayılı dosyasında mahkemece 31/12/2019 tarihinde bozmaya uyularak yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden hüküm kurulmuş, bu kararında temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 2020/1982 esas, 2020/7575 karar sayılı ilamı ile 23/11/2020 tarihinde hükmün onanmasına karar verilmiştir. Bu durumda feshe ilişkin maddi vakıaların kesinleştiği ve dosyanın ferilerine ilişkin yönlerden yapılan karar düzeltme isteminin sonuçlanmasına gerek bulunmadığı kanısına varılmakla davacının bu husustaki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. İntifa hakkının sahibine mal varlığı üzerinden tam bir yararlanma hakkı sağlayan bir haktır. Davacı şirket tarafından davalı şirketle çekilen ihtarnameyle bayilik sözleşmesi ve eklerinin feshedildiği, istasyonun keşif tarihinde ... tarafından işletildiği, dava konusu taşınmazın intifa hakkı sahibine teslim edilmemesi nedeniyle intifa hakkının sona erdiği 25/04/2013 tarihine kadar hesaplanan ecrimisil miktarının hüküm altına alınması gerekmiş, bu hususta mahkemece alınan raporun yöntemine uygun ve denetime açık bulunduğu tespit edilmiştir. Feshedilen sözleşme tarafı olmayan davalılar SS Sünnet Kağıthane Köprüsü Yapı Kooperatifi ve ... Ltd şti nin taşınmazı bu dönemde fiilen kullandıklarının kanıtlanamadığı, davalı ... şirketinin davacı ile yaptığı ve feshedilen sözleşme ile taşınmazı kullanmaya devam ettiği davalıların bu şirkete yeri kullandırdıklarının da kanıtlanamadığı anlaşılmakla bu davalılar davanın husumettten reddine ilişkin hüküm kurulması da yerinde bulunmaktadır. Zira ecrimisil davası haksız kullanıcıya karşı yöneltilebilecektir. Ecrimisile hamil dönemde bu davalıların taşınmazı kullanmamaları nedeni ile tapu maliki ve malik koop. Üyesi olan ... şirketinin taraf sıfatı bulunmamaktadır. İDM tarafından tüm delillerin toplandığı, dosya kapsamına yasal düzenlemelere ve vicdani kanıya uygun hüküm tesis edildiği kanısına varılmıştır. Açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin tüm istinaf itirazlarının reddine ilişkin Yargıtay nezdinde temyiz yasa yolu açık olmak üzere karar verilmesi gerektiği karar verilmesi gerektiği kanısına varılarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Bakırköy 7.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 03/02/2021 tarih ve 2019/792 Esas - 2021/119 sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı ... AŞ. ile davalılar ... Ltd. Şti. , ... vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 59,30 istinaf maktu karar ve ilam harcı davacı tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 17.350,80 TL istinaf nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 4.337,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 13.013,10 TL harcın davalı ... Ltd. Şti.'nden tahsiline, 4-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 59,30 istinaf maktu karar ve ilam harcı davalı ... tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 5-Davacı ve davalılar ... Ltd. Şti. ile ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından kendisini vekille temsil ettiren taraflar yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1. bendi ile aynı Kanun'un 361 ve 362. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesi nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak olmak üzere oy birliği ile karar verildi.10.06.2021