T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/238
KARAR NO: 2024/155
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/09/2023
NUMARASI: 2023/887 Esas- 2023/820 Karar
DAVANIN KONUSU: Elatmanın Önlenmesi (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 25/01/2024
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili Bakırköy 9. ASHM'ye sunduğu dava dilekçesinde; Müvekkili şirketin şirket menfaatleri doğrultusunda her türlü mesken, konut, ofis, dükkan, işyeri, iş hanı v.b. taşınmazların alım-satımını yapmak, kiralamak, kiraya vermek, kiralanan taşınmazları alt kiracılara kiralamak, aracılık etmek, danışmanlık hizmetleri vermek vs. ile iştigal ettiğini, ... Mah. ... Sk. No:... ... Kat Merter Güngören İstanbul adresindeki taşınmazı 01.02.2020 başlangıç tarihli, 10 yıl süreli kira sözleşmesi ile taşınmazın sahibinden (...) kiraladığını, müvekkili şirket ile taşınmazın sahibi arasındaki kira sözleşmesi halen daha devam ettiğini, daha sonra müvekkili şirketin konu taşınmaz içinde bulunan 23 adet dükkanı alt kira sözleşmesi ile farklı kiracıya verdiğini, taşınmazın şirkete kiralanmadan önce taşınmazın sahibi tarafından 01/02/2016 tarihli kira sözleşmesi ile davalılardan ... Tic. Ltd. Şti. Unvanlı firmaya kiraya verildiğini ancak kira ilişkisinin taşınmaz sahibi ile davalı .... Tic. Ltd. Şti. arasında yapılan 02.01.2020 tarihli protokol ile sona erdirildiğini, bu protokolünde davalılardan ... şahit olarak imzaladığını, davalı ...'nin 02/01/2023 müvekkili şirket tarafından kiralanmış olan bahse konu taşınmaz içinde bulunan yönetim ofisine izinsiz olarak girdiğini, yönetim ofisini dağıttığını, kıymetli evraklara el koyduğunu ve taşınmazın kilidini değiştirdiğini, davalı ... hakkında Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/1966 Soruşturma sayılı dosyası kapsamında suç duyurusunda bulunulduğunu ve davalının hakkı olmayan yere tecavüz etme eylemi yönünden suç unsurlarının oluştuğunun kanaatine varıldığını, ayrıca kiralanan taşınmazı haksız olarak işgal ettiğini ve müvekkili şirketin alt kiralama yoluyla kiraya verdiği taşınmazların alt kiracılara gerçeğe aykırı beyanda bulunmak suretiyle kiraya verenlerinin kendisi veya diğer davalıya ait olduğunu ve kira ödemelerinin kendisine veya bu firmaya yapılmasının talep edildiğini bildirerek davalıların konu taşınmaz içinde bulunan kullanmış oldukları yönetim ofisine ilişkin emsal kira bedeli(ecrimisil) alacağının HMK m.107 uyarınca toplanacak delillere göre belirlenerek davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesine, fazlaya dair her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla ve harca esas değer olmak üzere; şimdilik 1.000 TL alacağın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, davalıların konu taşınmaz içinde bulunan 23 adet dükkan nedeniyle elde etmiş oldukları kira ve gelirlere ilişkin alacağın, müvekkil şirketin yönetim ofisindeki kıymetli evraklar ve malzemeler nedeniyle uğramış olduğu zararın ve yine müvekkil şirketin kira bedellerini tahsil etmekte güçlük ve gecikme yaşamış olması nedeniyle uğramış olduğu zararların HMK m.107 uyarınca toplanacak delillere göre belirlenerek davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi, fazlaya dair her türlü talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla ve harca esas değer olmak üzere; şimdilik 1.000 TL alacağın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, davalıların işyeri dokunulmazlığını ihlal, hakkı olmayan yere tecavüz ve sair haksız fiil ve eylemleri ile sebep olduğu manevi tahribat nedeniyle müvekkil yararına 100.000,00-TL manevi tazminata, ve müvekkil şirket tarafından kiralanan taşınmazdan davalının müdahalesinin men'ine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili Bakırköy 9. ASHM'ye sunduğu cevap dilekçesinde; Tarafların tacir olduğunu, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, bahsi geçen yönetim ofisinin... Çarşısı içerisinde yer aldığını, anılan çarşıda bir çok kimseye ait bir çok iş yeri bulunduğunu, sadece bir katında 23 adet dükkanın ... isimli şahsa ait olduğunu, bu 23 dükkanın bulunduğu yerde aynı zamanda ... Çarşısının idare ve yönetim işlerinin yapıldığı küçük bir ofiste bulunduğunu, müvekkili ...'nin bu çarşının yönetim işlerini yaptığını, 23 dükkanın bulunduğu katın diğer davalı adına 2016 yılında mal sahibi ...'den kiralandığını, ...'in kendisinden aldığı vekaletname ile habersiz ve izinsiz olarak onun adına usulsüz bir takım işler yaptığını ve belgeler imzaladığını, ...'ün öğrendiğinde ilgiliyi azlettiğini, ...'ün müvekkili ...'ye kiracım sensiz, muhatabım sensin, kiracı olarak seni bilirim dediğini, davacının mal sahibi ... ile yaptığını iddia ettiği 01/02/2020 başlangıç tarihli sözleşmenin sahte olduğunu, böyle bir sözleşme yapılmadığını bildirerek davacı tarafın haksız ve mesnetsiz olarak açmış olduğu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :Yerel Mahkemece 20/09/2023 tarihli karar ile "... davacı kira sözleşmesine dayalı zilyetlikten kaynaklı taşınmaz mülkiyetine yapılan müdahalenin menini ve bu müdahaleden kaynaklı ecrimisil, kira geliri ve manevi tazminat talep etmiş olup, davacı talebinde zilyetliğinin arkasında barındırdığı bir hakka yani kira ilişkisine dayandığı, davacının talebi salt zilyetliğin korunması ve yine arkasında barındırdığı kira ilişkisi olduğu, her iki uyuşmazlık yönünden de Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu, bu haliyle mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle USULDEN REDDİNE, mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin Bakırköy Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna"şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili katılma yoluyla istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket "... Mah. ... Sk. No:... ... Kat Merter Güngören İstanbul" adresindeki taşınmazı 01.02.2020 başlangıç tarihli, 10 yıl süreli kira sözleşmesi ile taşınmazın sahibinden (...) kiraladığını, müvekkili şirket ile taşınmazın sahibi arasındaki kira sözleşmesi halen daha devam ettiğini, daha sonra müvekkili şirket konu taşınmaz içinde bulunan 23 adet dükkanı alt kira sözleşmesi ile farklı kiracılara kiraya verdiğini, 02.01.2023 tarihinde, davalılardan ... isimli şahıs, müvekkili şirket tarafından kiralanmış olan bahsi geçen taşınmazın içinde bulunan yönetim ofisine izinsiz olarak girdiğini, yönetim ofisini dağıttığını, müvekkil şirkete ait kıymetli evraklara (Makbuzlar, yönetime ilişkin dosya ve evraklar, sözleşmeler, vekâletnameler vs.) ve menkul eşyaya el koyduğunu ve taşınmazın kilidini (anahtarını) değiştirdiğini, davalı ... isimli şahıs, hakkı olmayan yere tecavüz ettiğini, müvekkil şirketin/personelinin konu taşınmaza girişini engellediğini, davalının/davalıların bu haksız müdahalesi halen daha devam ettiğini, gerçekleşen hukuka aykırı el atmadan sonra diğer davalı firmanın malik ile yeni bir kira sözleşmesi akdettiği, bundan bir zaman sonra da ...'nin bu şirketi devraldığı anlaşıldığını, dava öncelikle ...'nin hukuksuz el atması ve diğer şirketin sonraki el atması hakkında olup ticari faaliyet değil ve fakat haksız fiilden kaynaklandığını, huzurdaki davada Sulh Hukuk Mahkemeleri'nin görevli olabilmesi için, salt zilyetliğe dayalı bir davanın söz konusu olması gerektiğini, davada müvekkilinin zilyetliği ile birlikte zilyetliğin arkasında kişisel bir hak olan kira sözleşmesi bulunduğunu, müvekkil şirket ile mal sahibi arasındaki kira sözleşmesi halen daha devam ettiğini, zilyetlikten başka hiçbir hakkı bulunmayan kimsenin açacağı davalarda Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olacağı; zilyetliğin arkasında ayni ( nesnel ) veya şahsi ( kişisel ) bir hak bulunması halinde ise Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olacağı içtihat edildiğini, Açıklanan nedenlerle huzurdaki davaya bakmakla görevli olan mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğundan katılma yoluyla istinaf başvurusunun kabulüne ve dosyanın görevli Bakırköy Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemeleri'ne gönderilmesine karar verilmesini, davalılar huzurdaki davada, her ne kadar Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin görevli olacağını ileri sürmüşse de, huzurdaki davada davalı ... isimli şahıssın hukuksuz el atması ve hakkı olmayan yere tecavüzü nedeniyle ikame edildiğini, müvekkil şirket ile davalılar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı gibi, huzurdaki dava davalıların ticari faaliyeti ile de ilgili olmadığını, dava davalıların haksız fiillerinden kaynaklandığını, açıklanan nedenlerle davalının haksız ve mesnetsiz istinaf başvurusunun reddine, katılma yolu ile istinaf talebinin kabulüne ve dosyanın görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemeleri'ne gönderilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın konusu hem ecrimisil hem elatmanın önlenmesi ve hem de tazminat davası olduğunu, Mahkemece, gerekçeli kararında 6100 sayılı HMK' nın 4. Maddesine atıf yaparak görevsizlik kararı vermiştir. HMK' nın 4. Maddesine atıfla görevsizlik kararı verdiğini, somut uyuşmazlık, HMK 4. madde kapsamında olmadığını, çünkü, öncelikle taraflar arasında bir kira sözleşmesi olmadığını, ayrıca dava dilekçesi ile ecrimisil, zilliyetliğin korunması ve manevi tazminat talep edildiğine göre, görevli mahkeme Asliye Hukuk (Asliye Ticaret) Mahkemesi olduğunu, açıklanan nedenlerle istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Tüm dosya kapsamı.
DOSYADA YER ALAN DELİLLER VE DEĞERLENDİRME: Dava, kiracılık sıfatından kaynaklanan şahsi hakka dayalı meni müdahale, ecrimisil, tazminat istemine ilişkindir. TMK.981,982 ve 983.maddeleri mal üzerinde zilyetlikten başka hiçbir hakkı bulunmayan kişilerin zilyetliğinin korunması için konulmuş hükümleri ihtiva etmektedir. TMK.nun 973.maddesinde zilyetlik “bir şey üzerinde fiili hakimiyeti bulunan kimse onun zilyedidir” biçiminde tanımlanmıştır. TMK.nun 982 ve 983.maddelerinde zilyetlik herhangi bir hakka bağlı olmaksızın dava yoluyla korunmuştur. Hemen belirtmek gerekir ki, zilyetliğin korunması davasıyla zilyet, zilyetliğin hakka dayandığını ispat külfetine katlanmadan sadece zilyetliğini öne sürerek Sulh Hukuk Mahkemelerinde uygulanan basit yargılama usulünün sağladığı kolaylıklardan yararlanır. Zilyet, zilyetliğin arkasında bulunan ayni (nesnel) veya şahsi (kişisel) bir hakka dayandığı takdirde dava bir hak davası niteliğini kazanır. ...6. 10.1993 gün, 1993/14-423/561 sayılı kararı da aynı yöndedir.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “Zilyetliğin Gasbında Dava Hakkı” başlıklı 982. maddesinde: “Başkasının zilyet bulunduğu bir şeyi gasbeden kimse o şey üzerinde üstün bir hakka sahip olduğunu iddia etse bile onu geri vermekle yükümlüdür.Davalı, o şeyi davacıdan geri almasını gerektirecek üstün bir hakka sahip olduğunu derhal ispat ederse onu geri vermekten kaçınabilir. Dava, şeyin geri verilmesine ve zararın giderilmesine yönelik olur.” Aynı kanunun “Zilyetliğe Saldırıya Dava Hakkı” başlıklı 983. maddesinde de:“Saldırıda bulunan, şey üzerinde bir hak iddia etse bile; zilyetliği saldırıya uğrayan, ona karşı dava açabilir. Dava, saldırının sona erdirilmesine, sebebinin önlenmesine ve zararın giderilmesine yönelik olur.” Madde içeriğinden açıkça anlaşılacağı üzere, yalnız zilyetliğin korunmasına ilişkin davalar, dava değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesince görülecektir. Maddede yer alan “yalnız zilyetliğin korunması davaları” ile, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 982. ve 983. maddelerinde düzenlenen zilyetliğin gaspı ve zilyetliğe saldırıdan doğan davalar amaçlanmıştır. Zilyet, zilyetliğinin arkasında bulunan nesnel veya kişisel bir hakka dayandığında ise dava, bir hak davası niteliğini kazanır; o takdirde mahkemenin görevi, yalnız zilyetliğin korunması davasından farklı olarak, dava olunan hakkın niteliğine göre belirlenir. Dosya kapsamı incelendiğinde Dava konusu; Kira sözleşmesinden kaynaklı zilyetliğe dayalı el atmanın önlenmesi, ecrimisil, kira geliri ve manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir.Davacı vekilinin katılma yoluyla istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde; Davacı şirket ile dava dışı kiraya veren ... arasında 01/02/2020 başlangıç tarihli kira sözleşmesi bulunduğu, yine davalı ...Ltd.Şti ile ... arasında 01/02/2016 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin mevcut olduğu, her iki sözleşmenin de dava konusu no:... ... katta bulunan dükkan niteliğindeki taşınmaza ilişkin olduğu, davalı ...'nin sözleşmede kefil olarak imzasının bulunduğu anlaşılmış olup, dava konusu talebin davacının ofisine davalı tarafın zarar vermesi nedeniyle maddi tazminat, alt kiracılardan tahsil edilen kira bedellerinin tahsili ,haksız fiil nedeniyle manevi tazminat ile müdahalenin menni taleplerine ilişkin olduğu, davacı ve davalılar arasında kiracı/kiraya veren ilişkisinin bulunmadığı kira sözleşmesinden kaynaklanan ihtilaf bulunmadığı anlaşılmıştır. İDM'ce Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2009/8-518 esas 2009/573 Karar sayılı içtihatı gerekçe gösterilmiş ise de ; söz konusu kararda "TMK 981, 982 ve 983 maddeleri mal üzerinde zilyetlikten başka hiç bir hakkı bulunmayan kişilerin zilyetliğinin korunması için konulmuş hükümleri ihtiva etmektedir...Zilyet, zilyetliğin arkasında bulunan ayni veya şahsi bir hakka dayandığı takdirde dava bir hak davası niteliğini kazanır" şeklinde yapılan açıklamada salt zilyetliğin korunması davasının niteliği açıklanmış olup, somut uyuşmazlıkta davacının salt zilyetlik hakkına dayalı olarak dava açmadığı, zilyetlik hakkının arkasında bulunan kira sözleşmesinden kaynaklanan bir şahsi hakkı bulunduğu anlaşıldığından Sulh Hukuk Mahkemeleri görevli olmayıp genel mahkemelerin görevli olduğu anlaşıldığından İDM nin görevsizlik kararının yerinde olmadığı, davacının istinaf sebep ve gerekçelerinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.Davalı vekilinin istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;Davalı istinaf talebinde; taraflar arasında bir kira sözleşmesi olmadığını, ayrıca dava dilekçesi ile ecrimisil, zilliyetliğin korunması ve manevi tazminat talep edildiğine göre, görevli mahkeme Asliye Hukuk (Asliye Ticaret) Mahkemesi olduğunu beyan etmiş olduğu anlaşılmakla yukarıda açıklanan gerekçe ile İDM kararının kaldırılması yönündeki talebinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a/3. maddesi gereğince İDM kararının kaldırılmasına, dairemiz kararı gereğince dosyanın mahkemeye gönderilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere:1-Davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/09/2023 tarih, 2023/887 Esas- 2023/820 Karar sayılı kararının 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a/3. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın dairemiz kararına uygun şekilde işlem yapılmak ve yeniden karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,3-Davacı ile davalılar tarafından yatırılan istinaf harçlarının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,4-Davacı ile davalılar tarafından yapılan istinaf masrafının ilk derece mahkemesi tarafından verilecek kararda değerlendirilmesine ve hükme bağlanmasına,5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından kendisini vekille temsil ettiren istinaf başvurusunda bulunan davacı vekili ile davalılar vekili yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1 bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/01/2024