T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1400
KARAR NO: 2023/752
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/04/2022
NUMARASI: 2021/803 Esas - 2022/289 Karar
DAVANIN KONUSU: Maddi Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 27/04/2023
Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;
K A R A R Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 03/09/2015 tarihinde davacıların murisi ...'in yolcu olarak bulunduğu davalı ... Sigorta AŞ'ye ZMMS poliçesi ile sigortalı olan, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile sigortası bulunmayan ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucunda meydana gelen trafik kazasında ...'in vefat ettiğini, kaza tespit tutanağında muris ...'in de yolcu olarak bulunduğu ... plakalı araç sürücüsü ...'ın asli, diğer araç sürücüsü ...'nın ise tali kusurlu olduğunun belirtildiğini, davacıların oğullarının desteğinden yoksun kladıklarını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla mirasçılardan davacı ... için ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kusuru nisbetinde ... Sigorta A.Ş'den ve ...'nın kusuru nispetinde Güvence Hesabı'ndan 2.500,00- TL nin, davacı ... için ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kusuru nisbetinde ... Sigorta A.Ş'den ve ...'nın kusuru nedeniyle de Güvence Hesabından 2.500,00- TL nin olay tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş; 31.10.2018 tarihli dilekçesi ile talebini davacı ...için 57.862,98-TL, davacı ... için 65.616,98-TL olarak ıslah etmiştir. Birleşen davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Sigorta AŞ'ye ZMM poliçesi ile sigortalı 03 KD 600 plakalı araç ile ... plakalı aaracın karıştığı kazada ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacıların oğlu ...'in vefat ettiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hkalrı saklı kalmak kaydıyla davacı anne ... için 250-TL, davacı baba ...için 250-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılradn tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacılar vekili 17/02/2016 tarihli dilekçesi ile, ... Sigorta dışındaki davalılar yönünden davadan vazgeçtiklerini belirtmiştir. Davalı Güvence Hesabı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın ... Sigorta A.Ş'den 16/07/2015 başlangıç, 16/07/2016 bitiş tarihi olarak sigortalı olduğunu, bu nedenle müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını belirterek müvekkili açısından davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; trafik kazasının meydana geldiği tarihte ...'ın ehliyetsiz olduğunu, olayda hatır taşıması olduğunu, müvekkili şirketin zarardan sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. İhbar olunan ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; ihbarı kabul etmediklerini, sigortalının zararını usulüne göre ispat etmesi gerektiğini, müvekkilinini sigortalının kusuru oranında sorumlu tutulabileceğini ve sigorta poliçesi limiti ile sorumlu olduğunu belirterek müvekkili şirket ihbar edilen olup davalı taraf olmadığından hakkında doğrudan hüküm kurulmamasına karar verilmesini talep etmiştir. İhbar olunan ...vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkemenin görevsiz ve yetkisiz olduğunu, davanın taraflarının yanlış teşekkül ettirildiğini, müvekkilinin aracının ... değil, ... olduğunu, aracın ... Sigorta A.Ş tarafından sigortalı olduğunu, müvekkilinin alt düzeyde tali kusurlu olduğunu, müteveffa ...'in tali kusurlu olduğunu, davacı tarafın önce müteveffanın kendilerine olan mutlak desteğini kanıtlaması gerektiğini, ticari faiz uygulaması yönündeki taleplerin hatalı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İhbar olunan ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davacılara 27.11.2015 tarihinde 7.813,00-TL maddi tazminat ödendiğini, destekten yoksun kalma tazminatı, mirastan ayrı ve bağımsız bir hak olduğundan destek iddialarının kanıtlanması gerektiğini, davaya konu kazanın oluşumundaki kusur oranlarının tespitinin adli tıp vasıtasıyla yapılması gerektiğini, sosyal güvenlik kurumu tarafından davacıya ödenen rücuya tabi tazminat miktarı tespit edilerek müvekkil kurum tarafından ödenecek tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçedeki teminat limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu, davacı tarafın olay tarihinden itibaren ticari avans faizi talebinin haksız olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda;''.... Mahkememizin 2015/1044 Esas 2018/1242 karar sayılı dosyasından 26/11/2018 tarihinde verilen kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi 2019/1600 E - 2021/1764 K. sayılı 18/11/2021 tarihli kararı ile "..davacılar tarafından aynı mahkemenin ... Esas sayılı dosyasında 03 KD 600 plakalı aracın ZMM sigortacısı ... Sigorta AŞ aleyhine 06/06/2017 tarihinde dava açılmış olup, iş bu dava ile birleştirilmiştir. Ancak, yerel mahkemece birleşen dava yönünden hiçbir işlem yapılmamış, karar verilmemiştir. Hal böyle olunca da mahkemece asıl ve birleşen dava yönünden ayrı değerlendirme yapılarak ayrı ayrı hüküm kurulması gerekirken, yazılı olduğu gibi birleşen dava unutularak tek bir dava varmış gibi hüküm kurulması doğru görülmemiştir… “ ifadelerine yer verilerek kesin olmak üzere kaldırılmasına karar verilmiştir. Davacı tarafça birleşen davanın takip edilmeyeceği bildirilmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. hakkında açılan davadan feragat edilmiştir. 09/07/2018 tarihli ATK kusur raporunda, sürücü ...'ın kavşaklarda ilk geçiş hakkı kural ihlali ile neden olduğu olayda asli ve tam kusurlu olduğu, sürücü ...sevk ve idaresindeki otomobille anayolda seyirle kavşağın olduğu yerden geçeceği sırada aniden kavşağa giriş yapan diğer sürücü idaresindeki araca çarpması sonucu karıştığı olayda olayın oluş yeri ve oluş şekli itibarı ile alacak bir önlemi olmadığından atfı kabil kusuru bulunmadığı bildirilmiştir. Aktüer raporuna göre, trafik kazasında ölümü nedeniyle davacıların çocuğunun desteğini yitirmiş sayıldıkları, bu nedenle dava anne ve baba için olay tarihinde cari TBK m. 53/3 uyarınca destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı, davacının kazancının daha fazla olduğuna ilişkin bir bilgi ve belge dosyaya ibraz edilmediğinden davacının olay tarihinde asgari ücret düzeyinde kazancının olduğu varsayılarak hesaplama yapıldığı, KTK uyarınca kazaya sebebiyet veren aracın %100 kusuru nispetinde davalı ... Sigorta Şirketinin sorumluluğu bulunduğu, davalı ... Sigorta tarafından davacılara 27.11.2015 tarihinde 7.813,00 TL bir ödeme yapıldığı ancak söz konusu ödeme dava tarihinden sonra yapıldığından temerrüt tarihinin dava tarihi olduğu dikkate alınarak ve davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme dava sonrası yapıldığından rapor tarihine kadar faiz işletilmeksizin zarardan indirilmesi şıkkına göre yapılan hesaplama benimsenmiştir. Davalı ... Sigorta AŞ tarafından olayda hatır taşımacılığı olduğu iddia edilmişse de, araçta yolcu olarak bulunan davacıların murisi ... ile kazaya karışan araç sürücüsü ... arasında hatır taşımasından bahsedebilmek için işletenin taşımak üzere araca aldığı yolcudan karşı edim alabilecekken yolcunun hatırı için veya iyilik yapma düşüncesi ile davacıyı bedelsiz taşıması gerekmekle ... ile araç sürücüsü ... arkadaş olup, ...'ın babası adına kayıtlı aracı alarak arkadaşları ile gezmeye çıktığı dikkate alındığında somut olayda ... ile araç sürücüsü ... arasında bu tip bir edim alış verişi olamayacağından tazminat miktarından indirim yapılması isabetli görülmemiştir'' gerekçesiyle, 1-Davalı Güvence Hesabı hakkında açılan davanın feragat nedeniyle reddine,2-Davalı ... Sigorta hakkında açılan davanın;a-Davacı ...yönünden kabulü ile 57.862,98 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalı ... sigorta A.Ş 'den alınarak temlik alan davacı ...'a verilmesine,b-Davacı ... yönünden kabulü ile 65.616,98 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalı ... sigorta A.Ş 'denalınarak temlik alan davacı ...'a verilmesine,3-Davalı ... Sigorta hakkında açılan birleşen (...) davanın işlemden kaldırılmasına, işlemden kalkan dosyanın tefrik işleminin yapılması ile ayrı bir esasa kaydına, karar verilmiş; davalı ... ( ...) Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. İstinaf nedenleri: Davalı ... (...) Sigorta AŞ vekili; alacak temlik edildiğinden taraf sıfatı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, somut olayda hatır taşıması bulunduğunu, desteğin ehliyetsiz sürücünün aracına binmesi nedeniyle müterafik kusuru bulunduğunu, ceza mahkemesi kararınında sürücü ...'ya alt düzeyde tali kusur izafe edildiğini, iş bu dosyada sürücü ...'nın kusursuz kabul edilmesinin doğru olmadığını, ceza mahkemesi kararının göz ardı edildiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir. Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminat istemine ilişkindir. 1-Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle, davacı Ömer ve ... tarafından, yargılama sırasında temlikname ile iş bu davadan kaynaklanan alacakları ... adlı kişiye devredildiğinden temlik alan ...'un eldeki davada davacı sıfatını haiz olmasına, her ne kadar ceza dosyasında sürücü ...'nın alt düzeyde tali kusurlu olduğu kabul edilerek cezalandırılmasına karar verilmiş ise de, davacı tarafın desteği ..., iş bu dosyada %100 kusurlu kabul edilen sürücü ...'ın kullandığı araçta yolcu konumunda olduğundan kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığından %100 davalı taraf kusuruna göre hesaplama yapılmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bu hususun davalı tarafça iç ilişkide ileri sürülebilecek olmasına göre, davalı ... ( ...) Sigorta AŞ vekilinin bu yönlere ilişen istinaf itirazlarının yerinde bulunmadığından reddine karar verilmiştir.2-Somut olayda; kollukta alınan beyanlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacılar murisi nin yolcu olarak bulunduğu ... plakalı araç ile arkadaşı dava dışı sürücü ... idaresinde, birlikte gezmek için gittikleri sırada iş bu çift taraflı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmış olup davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde hatır taşıması savunmasında bulunmuştur. Bu nedenlerle; davacılar murisinin sigortalı araçta herhangi bir menfaat karşılığı taşınmadığı, hatır için taşındığı anlaşıldığından mahkemece davacı taraf için hesaplanan tazminattan; Yargıtay 4. ve 17. HD'nin yerleşmiş uygulamaları ile de benimsenen, somut olayın özelliklerine ve hakkaniyete uygun olan %20 oranında indirim yapılması gerekirken, yerel mahkemece somut olayda hatır taşıması bulunmadığı yönünde hatalı değerlendirme yapılarak dava konusu olayda hatır taşıması indirimi yapılmaması doğru görülmemiştir.( Bkz. Yargıtay 4.HD'nin 2021/26734 Esas, 2022/8748 Karar sayılı ilamı) 3-Zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur, 6098 sayılı TBK 52 maddesinde düzenlenmiştir. Mağdurun kusurunun zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması söz konusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılmasını da gerektirebilir. Kaza tespit tutanağı ve tüm dosya kapsamından, davacılar desteği ...'in yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsü ...'ın ehliyetsiz olduğu anlaşılmaktadır. Müterafik kusur indiriminde, her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılması gerekmektedir. Desteğin ehliyetsiz sürücünün aracına bilerek binme şeklinde gerçekleşen müterafik kusuru sebebiyle hesaplanan tazminattan Yargıtay 4. ve 17. HD'nin yerleşmiş uygulamaları ile de benimsenen, 6098 sayılı TBK 52. maddesi gereğince %20 oranında müterafık kusur indirimi yapılması gerekirken, yazılı olduğu şekilde bu husus göz ardı edilerek karar verilmesi de doğru görülmemiştir. Bu itibarla, davalı ... ( ...) Sigorta AŞ vekilinin istinaf itirazlarının yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle reddine, yukarıda (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle kabulüne, ancak (2) ve (3) nolu bentlerde belirtilen yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacı taraf yararına hüküm altına alınan maddi tazminatlardan %20 oranında hatır taşıması indirimi ve %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak ve yapılan bu indirim takdiri indirim olması nedeniyle reddedilecek kısım bakımından davalı taraf yararına vekalet ücreti takdiri gerekmediği ve yargılama giderlerinin de paylaştırılamayacağı hususu ile davacı tarafın istinaf yasa yoluna başvurmaması nedeniyle de davalı taraf yararına oluşan usulü kazanılmış haklar da gözetilerek HMK.m.353/1-b/2 hükmü uyarınca; ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına ve yanılgılı hususların düzeltilmesi suretiyle yeniden esas hakkında karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca,1-Başlıkta yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı davalı ... (...) Sigorta AŞ vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle REDDİNE, diğer istinaf itirazlarının ise yukarıda (2) ve (3) numaralı sayılı bentlerde gösterilen nedenlerle KABULÜNE, 2-İstinaf yasa yoluna başvuru sırasında davalı ... (...) Sigorta AŞ tarafından peşin olarak yatırılan nispi istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde iş bu davalıya İADESİNE, 3-İstinaf aşamasında davalı ... (...) Sigorta AŞ tarafından yapılan diğer giderlerin ise takdiren üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,5-Başlıkta bilgileri yazılı ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,HMK'nın 353/(1)-b-2 maddesi uyarınca, KALDIRILIP DÜZELTİLEN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;a/Davalı Güvence Hesabı hakkında açılan davanın feragat nedeniyle reddine,b/Davalı ... Sigorta AŞ hakkında açılan davanın;-Davacı ...yönünden kısmen kabulü ile 37.032,30-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalı ... sigorta A.Ş 'den alınarak temlik alan davacı ...'a verilmesine,-Davacı ... yönünden kabulü ile 41.994,86-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalı ... sigorta A.Ş 'denalınarak temlik alan davacı ...'a verilmesine, c/Davalı ... Sigorta AŞ hakkında açılan birleşen (...) davanın işlemden kaldırılmasına, işlemden kalkan dosyanın tefrik işleminin yapılması ile ayrı bir esasa kaydına,d/Alınması gerekli 5.398,34 - TL nispi harçtan peşin ve ıslah yolu ile alınan 432,37-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.965,97 -TL harcın davalı ... ( ...) Sigorta AŞ'den alınarak hazineye gelir kaydına, e/-Davacı tarafça yapılan toplam 2026,07-TL yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre hesap ve takdir olunan 1.276,42- TL'sinin davalı ... ( ...) Sigorta AŞ'den alınarak davacılara verilmesine, kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,f/Davalı ... (...) Sigorta AŞ tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,g/ Davacı ...l kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalı ...( ...) Sigorta AŞ'den alınarak davacı ...e verilmesine,h/Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalı ...( ...) Sigorta AŞ'den alınarak davacı ...'e verilmesine,ı/... (...) Sigorta AŞ yargılama sırasında vekille temsil edilmiş ise de, sigorta şirketi bakımından yapılan indirimlerin, takdiri indirimden kaynaklanması nedeniyle, davalı sigorta şirketi yararına vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, i/Gider avansından kullanılmayan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK.m.353/1.a hükmü gereğince miktar itibariyle kesin olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 27/04/2023