T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/982
KARAR NO: 2023/407
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/07/2018
NUMARASI: 2015/503 Esas - 2018/718 Karar
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 14/03/2023
Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;
K A R A R Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortalı, davalı ... Sİgorta A.Ş nezdinde de ZMM sigortalı bulunan, davalı ... A.Ş'nin maliki ... şirketinin ise işleteni olduğu ... plaka sayılı yolcu otobüsünün davalı ...'ün sevk ve idaresinde olduğu sırada direksiyon hakimiyetinin yitirilmesi neticesinde meydana gelen 19/05/2013 günlü tek taraflı trafik kazasında araç içerisinde yolcu olarak bulunan vekil edenin ağır bir biçimde yaralanarak beden gücü kaybına uğradığını ileri sürerek beden gücü kaybı zararına karşılık olmak üzere fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 1.000,00-TL maddi tazminatın tüm davalılardan, 50.000,00-TL manevi tazminatın da sigorta şirketleri dışında kalan diğer davalılardan kaza tarihinden işletilecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak vekil edenine verilmesini istemiş, 04/12/2015 günlü dilekçe ile de maddi zararlarının davalı ... Sigorta A.Ş tarafından karşılandığını bu nedenle maddi tazminata ilişkin taleplerinin tüm davalılar bakımından konusuz kaldığını, manevi tazminata ilişkin davaları da devam ettiklerini açıklamıştır. Davalı ... Tic. A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; 'Davacı tarafın taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bu nedenle davanın esasına girilmeden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca dava dilekçesinde belirtilen ve tazminat talebinin dayanağını oluşturan maluliyetle ilgili herhangi bir rapor ya da çalışma gücünün kaybına ilişkin herhangi bir belge ibraz edilmediği gibi kazanın oluşumunda müvekkili şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığını, kusur durumunun mahkemece araştırılıp belirlenmesi gerektiğini ve kusuru bulunmamakta olduğu ve mahkemece kusur incelemesi yapılması gerektiğini, manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu, davacının kaza neticesinde ödeme alıp almadığı hususunun ilgili yerlerden sorulmasını ve gerektiğini, ceza dosyasının bekletici mesele yapılması istediklerini belirterek davaya karşı koymuştur. Davalı ... Tem. San ve Tic. Ltd. Şti. yetkilisi ... vasisi ... cevap dilekçesinde özetle; 'Halen ceza evinde hükümlü bulunan ...'ün kendisinin oğlu olduğu, sadece avukata vekaletname vermek için sınırlı vasiliği kabul ettiğini, şimdi ise aleyhine açılan maddi ve manevi tazminata yönelik dava dilekçeleri kendi adına tebliğ edildiği, kendisinin kesinlikle bu davayı kabul etmediği, çünkü maddi hiçbir birlikteliklerinin olmadığını, davanın esas davalısı ... olduğunu belirterek davalı ... aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davasının reddine karar verilmesini' talep etmiştir. Davalı sigorta şirketleri vekilleri vasıtasıyla verdikleri cevap dilekçelerinde özetle: davanın reddine karar verilmesini savunmuşlar, davalı ... Tem. San ve Tic. Ltd. Şti. ise yargılama oturumlarına katılmamış, davayla ilgili savunmada bulunmamıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporları, tanık beyanları, olayla ilgili olarak Bozöyük 1. Asliye Ceza Mahkemesinde görülerek sonuçlanan 2011/6 Esas 2015/5 Karar sayılı ceza yargılamasına ilişkin dosya ve tüm dosya kapsamı gözetilerek: 19/05/2013 trafik kazasında davalı tarafa ait araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralanarak %31,2 oranında meslekte kazanma gücünü kaybettiği, iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceğinin belirlendiği, davalı ... A.Ş'nin zaman aşımı definin ise uzamış zaman aşımı süresi gözetildiğinde yerinde olmadığı, davacının maddi tazminat taleplerinin ... Sigorta şirketi tarafından karşılandığı anlaşıldığı, bu durumda kusur durumu, meydana gelen maluliyet oranı, tarafların sosyo ekonomik durumları, kazanın oluş şekli dikkate alındığında manevi tazminata ilişkin talebin kısmen kabulünün uygun olacağı benimsenerek; -Davacının maddi tazminat talebinin konusuz kalması nedeniyle, maddi tazminat yönünden karar verilmesine yer olmadığına , konusuz kalan maddi tazminat talebi yönünden karar ve ilam harcı 35,90 TL peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, -Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın ... Tem. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ' den , ...'den ve ... Tic. A.Ş. ' den işleyecek avans faiziyle birlikte müteselsilen ve müştereken tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine, karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili, davalı ... A.Ş vekili ile davalı ... ve davalı ... San ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuş ve mahkemece 18/03/2021 günlü kararla; "Mahkememizin yukarıda esas ve karar numarası yazılı ilamının davalılar ... ve ... Temizlik San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istinaf edildiği, ancak gerekli harç ve masrafların tam olarak yatırılmadığı, davalılar vekiline eksik harcın tamamlatılması için şerhli tebligatın 02/03/2021 tarihinde tebliğ edildiği ancak davalı vekilinin kesin süre içerisinde eksik harç ve gider avansının yatırılmadığı anlaşılmıştır." şeklindeki gerekçeyle davalıların istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.18/03/2021 günlü bu ek karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davalılar ... ve ... Turizm Temizlik San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin ek karara yönelik istinaf nedenleri; tebliğ olunan muhtırada yatırılması gerektiği bildirilen harç ve giderlerin nereye yatırılacağı konusunda tam bir açıklık bulunmadığından, geçerli bir muhtıra olarak kabul edilemeyeceği, bu nedenle mahkemece verilen 18/03/2021 günlü kararın kaldırılması gerektiğine yöneliktir. 1- Dosya kapsamından, davalı ... ve davalı ... Temizlik San. Ve Tic. Ltd. Şti vekili tarafından yapılan 28/09/2018 günlü istinaf başvurusunun incelenebilmesi için gerekli istinaf harç ve giderlerinin yatırılmamış olması nedeniyle mahkemesince 09/01/2021 günlü usulüne uygun şekilde muhtıra düzenlenerek davalılar vekiline tebliğe çıkartıldığı ve davalılar vekiline 02/03/2021 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, ancak adı geçen davalılar tarafından giderilmesi gerektiği bildirilen harç ve gider eksikliğinin verilen süre içerisinde karşılanmadığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar davalı ... ve davalı ... Temizlik San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından mahkeme kararına dayanak teşkil eden 09/01/2021 günlü muhtırada eksik harcın "dosyaya yatırılması" şeklindeki ifadenin harcın yatırılacağı mercii ne olduğu konusunda tam bir netlik taşımadığını belirterek muhtıranın geçerli biçimde düzenlenmediğini ileri sürerek 18/03/2021 günlü kararın kaldırılması istenilmiş ise de; HMK'nın 344/1 maddesinde "istinaf dilekçesi verilirken istinaf kanun yoluna başvuru harcı ve tebliğ giderleri de dahil olmak üzere tüm giderler ödenir, bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek 1 haftalık kesin süre içerisinde tamamlanması, aksi halde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu başvurana yazılı olarak bildirilir. Verilen kesin süre içerisinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verir." denilmektedir. Anılan madde hükmünden de anlaşılacağı üzere harç ve gider eksikliğinin ikmali için mahkemece usulüne uygun şekilde düzenlenen muhtıranın, davalılar vekili Avukat ...'a 02/03/2021 tarihinde tebliğ edildiği, tebliğ edilen muhtırada ikmal edilmesi gerekli eksikliklerin ne olduğunun sarih bir şekilde açıklanarak harç ve giderlerin dosyaya yatırılması gerektiğinin bildirildiği, eksik harç ve giderler yatırılmadığı takdirde sonuçlarının ne olacağının da açıklandığı, bu ifade de kişiyi veya avukatı tereddüte düşürecek hiçbir durum bulunmadığı (kaldı ki ek kararın istinafı sırasında da harç yatırılmadığından bahisle mahkemece düzenlenen 06/05/2021 günlü muhtırada da harcın nereye yatırılması gerektiğine ilişkin aynı ifade yer olmakta olup, bu muhtıra uyarınca bildirilen eksiklikler davalılar vekilince ikmal edilmiş ve sayman mutemet alındısıyla karşılanmıştır) belirgindir. Hal böyle olunca, mahkemece davalılar ... ve ... Temizlik San. Ve Tic. Ltd. Şti. Vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiş olmasında usul ve yasaya aykırı bir yön tespit edilemediğinden, adı geçen davalılar vekilinin 18/03/2021 günlü ek karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Davacı vekili ve davalı ... A.Ş vekili tarafından yapılan istinaf başvurularının incelenmesine geçildiğinde; Davacı vekilinin istinaf nedenleri; hüküm altına alınan manevi tazminat miktarının yetersiz olduğu, manevi tazminat talebinin tamamının kabul edilmesi gerektiğine ilişkindir. Davalı ... A.Ş vekilinin istinaf nedenleri ise; vekil edenin şirket kazaya neden olan aracın maliki ve işleteni bulunmadığı halde, sorumluluğu yoluna gidilmiş olmasının hatalı olduğu, kabule göre de hüküm altına alınan manevi tazminat miktarının çok fazla bulunduğuna yöneliktir. Dava; trafik kazası neticesinde meydana gelen cismani zarara dayanılarak açılmış maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir. 2-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesiyle çıkarılan sonuç ve oluşturulan hükümde usul ve yasaya aykırılık olmamasına, istinaf eden davalı ... A.Ş'nin davacının yaralanmasıyla sonuçlanan trafik kazasına sebebiyet veren ... plaka sayılı aracın maliki değil ise de söz konusu bu aracın davalı ... firmasınca yapılan taşımacılık faaliyetinde kullanıldığı ve kazanın da bu faaliyet sırasında meydana geldiği konusunda herhangi bir duraksama bulunmadığından, üst işleten sıfatına haiz olduğu sabit olan davalı ... A.Ş'nin sorumluluğu yoluna gidilmiş bulunmasında herhangi bir isabetsizlik tespit edilemediğinden davalı ... A.Ş vekilinin bu yönü amaçlayan istinaf itirazı yerinde bulunmadığı reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. 3-Davacı vekilinin ve davalı ... A.Ş vekilinin hüküm altına alınan manevi tazminatın miktarına yönelik istinaf itirazları birlikte değerlendirildiğinde; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 56/1. maddesine göre, hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi tazminat adı ile hak sahibi yararına takdir edeceği para tutarı, adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, malvarlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar, her olaya göre değişebileceğinden; hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Dava konusu olayda zararlandırıcı eylemin tarihi, olayın meydana geliş şekli, sonuçları (kazada toplam 33 kişi çeşitli biçimlerde yaralanmıştır), davacının yaralanmasının niteliği, maluliyet oranı, iyileşme süresinin uzunluğu, tarafların dosyaya yansıyan sosyo ekonomik durumları, paranın alım gücü dikkate alındığında, yaralanma ile sonuçlanan taksirli eylem nedeniyle, davacı yararına hüküm altına alınan manevi tazminat miktarının yukarıda açıklanan ilkelere ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesinde düzenlenen takdir hakkının kullanmasına ilişkin kurala göre fazla olmadığı ancak bir miktar yetersiz bulunduğu sonucuna varılmıştır.Ancakbu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK.m.353/1-b/2 madde hükmü uyarınca davacı yararına kaldırılmasına ve istinaf yasa yoluna başvuru konusu yapılmayan hususlar ve reddedilen istinaf itirazları nedeniyle taraflar yararına oluşan usuli kazanılmış haklar ile harcın da kamu düzeninden olduğu gözetilerek, davacı için 20.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmek suretiyle yeniden esas hakkında hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1-)İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin "istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına" ilişkin 18/03/2021 gün ve 2015/503 Esas 2018/718 sayılı ek kararına yönelik olarak davalı ... ve davalı ... Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun yukarıda (1) sayılı bentte açıklanan nedenlerle ve HMK.m.353/1-b/1 hükmü gereğince ESASTAN REDDİNE, -Ek kararı istinaf eden davalılardan karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu hükümleri uyarınca alınması alınması gereken 179,90-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, ek kararın istinafı sırasında yatırıldığı anlaşılan 59,30- TL'nin düşümü ile kalan 120,60-TL'nin ... ve davalı ... Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 2-)İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/07/2018 tarih ve 2015/503 Esas 2018/718 Karar sayılı ilamının manevi tazminata ilişkin hüküm bölümüne yönelik olarak davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun yukarıda (3) sayılı bentte gösterilen sebeplerle KİSMEN KABULÜNE; davalı ... A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun ise (2) ve (3) nolu bentlerle işaret edilen nedenlerle, HMK.m.353/1-b/1 hükmü gereğince ESASTAN REDDİNE, a-)İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırılan maktu istinaf karar ve ilam harçının talebi halinde kendisine iadesine, b-)İstinaf yasa yoluna başvuran davalı ... A.Ş'den alınması gerekli 1.024,65-TL nispi istinaf karar ve ilam harcından, istinaf sırasında peşin olarak yatırıldığı anlaşılan 35,90-TL maktu ve 255,00-TL nispi harç toplamı olan 290,20-TL'nin düşümü ile kalan 735,45-TL bakiye harcın, davalı ... A.Ş'den alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, c-)İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, d-)İstinaf yasa yoluna başvuran taraflarca istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin takdiren kendi üzerinde bırakılmasına, 3-)İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 03/07/2018 tarih ve 2015/503 Esas 2018/718 Karar sayılı kararının, HMK.m.353/1-b/2 hükmü uyarınca KALDIRILMASINA, a-)Davacının maddi tazminat talebinin konusuz kalması nedeniyle, maddi tazminat yönünden karar verilmesine yer olmadığına , konusuz kalan maddi tazminat talebi yönünden karar ve ilam harcı 35,90 TL peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, b-)Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 20.000,00-TL manevi tazminatın ... İnş. Tur. Tem. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ' den , ...'den ve ... Org. Ve Tic. A.Ş. ' den kaza tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte müteselsilen ve müştereken tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine, c-)Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.366,20-TL nispi karar harcından başlangıçta peşin alınan 138,30-TL'nin mahsubu ile bakiye 1.227,90-TL harcın davalılar ... İnş. Tur. Tem. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ' den , ... ve ... Org. Ve Tic. A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine, d-)Davacı tarafından yapılan 572,50-TL adli tıp raporu gideri, 206,00-TL tebligat posta gideri, 449,00-TL talimat gideri olmak üzere toplam 1.227,50-TL üzerinden davanın kabul olunan kısmı üzerinden hesaplanan 552,38- TL yargılama giderinin davalılar ... İnş. Tur. Tem. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ' den , ... ve ... Org. Ve Tic. A.Ş'den tahsili ile davacıya verilmesine, davanın red olunan kısmı üzerinden hesaplanan bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, e-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca kabul edilen tazminat miktarı üzerinden davacı yararına belirlenen 9.200,00 -TL vekalet ücretinin davalılar ... İnş. Tur. Tem. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ' den, ... ve ... Org. Ve Tic. A.Ş'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, f-)Davalı tarafından yapılan 130-TL masrafın davacıdan alınarak davalı ... Org. Ve Tic. A.Ş'ye verilmesine, g-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca, reddedilen tazminat miktarı üzerinden belirlenen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, yargılama sırasında vekille temsil edilen, davalı ..., davalı ... Turizm Temizlik San. Ve Tic. Ltd. Şti ve davalı ... Org. Ve Tic. A.Ş'ye verilmesine, h-)Yatırılan gider avanslarından arta kalanın, ilgilisine iadesine Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve HMK.m.362/1-a hükmü gereğince miktar itibariyle kesin olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.14/03/2023