T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F MAHKEMESİ K A R A R I
DOSYA NO: 2018/2699
KARAR NO: 2018/1455
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/03/2017
NUMARASI: 2015/54 E. - 2017/338 K.
DAVANIN KONUSU: Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 29/11/2018
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacılar vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacı ...'nun maliki olduğu ... plakalı araç ile seyir halinde iken sürücüsü ..., maliki .... Diğer davalının ZMM sigortacısı olduğu, olan... plakalı araç ile kavşağa girmekte iken çarpışması neticesinde yaralamalı ve hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini belirterek, ... yönünden 100,00 TL (atiye terk) maddi, 15.000,00 TL manevi, ... yönünden 20.000,00 TL manevi, ... yönünden ise 15.000,00 TL manevi tazminat ile maliki olduğu araçtaki zarar nedeniyle 100,00 TL (ıslah ile 64.496,46-TL araç zararı) maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, manevi tazminatın sigorta şirketi hariç diğer davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının zararını ispat etmesi gerektiğini, davalı şirketin davalı sigortalının kusuru ile sorumlu olduğundan, kusur durumunun tespitinin gerektiğini, maluliyet yönünden adli tıp raporu alınması gerektiğini, tedavi giderlerin SGK'dan talep edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Hizmetleri A.Ş vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plakalı aracın 18/07/2011 tarihli ve uzun süreli taşıt kiralama sözleşmesi ile 22/07/2011 tarihinde ... İşletmeleri A.Ş'ye teslim edildiğini, aracın kullanıcısının bu şirket olduğunu, dolayısıyla işleteni olduğunu, zarardan işletenin sorumlu olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili,müvekkilinin olayda kusurunun bulunmadığı belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, alınan bilirkişi raporları doğrultusunda davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile
1-Maddi tazminat yönünden davanın kısmen kabulü ile davacı ...'nun aracının pert-total olmasından dolayı, 28.000,00 TL maddi tazminatın tamamından ..., 27.759,94 TL'sinden davalı ... A.Ş sorumlu olmak üzere, davacı ... için 11/08/2013 kaza tarihinden, davalı ... A.Ş için 27/08/2013 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte; davalılar ... ve ... A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ait istemin reddine,
2-Davacının araçta değer kaybı, araç kiralama bedeli ve otopark gideri yönünden; taleplerinin reddine,
3-davacıların tedavi gideri taleplerinin, reddine,
4-davacıların, davalı ...'ye yönelik davalarının, reddine,
Manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile
1-Davacı ... için 1.000,00 tl, ... için 1.000,00 ve ... için 1.500,00 tl olmak üzere toplam 3.500,00 tl manevi tazminatın 15/08/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ...'dan tahsili ile davacılara ödenmesine, fazlaya ait istemin reddine,
2-Davalı ...'ye yönelik açılan davanın reddine,
Karar vermiştir.Karara karşı davalı sigorta vekili, davalı ... vekili ve davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Dava, trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin bulunmaktadır. İstinaf sebepleriyle bağlı kalınarak yapılan inceleme de;
Davalı sigorta vekili istinaf dilekçesinde; uzun süreli kiralama sözleşmesi nedeniyle sigortalısını işleten sıfatını kaybettiğini poliçe limitinin 25.000-TL olmasına rağmen verilen karar ile poliçe limitinin aşıldığını belirterek istinaf yoluna başvurulmuştur.
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; olayda kusurunun bulunmadığını, Asliye Ceza Mahkemesi kararının henüz kesinleşmediğini, olayın iş kazası niteliğinde bulunduğunu ayrıca ıslah edilen miktar yönünden zaman aşımı süresi dolduğunu belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; kazaya karışan aracın pert olduğu, hurda değerinin 15.503,34 TL olduğunu, bu miktarın düşürülmesi sureti ile gerçek zararını belirlenmesi gerektiğini, hükmedilen manevi tazminatların az olması sebebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
İstinaf edenin sıfatı ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemede; davacı ...'nun maliki olduğu ... plakalı araç ile seyir halinde iken sürücüsü ..., maliki .... Diğer davalının ZMM sigortacısı olduğu, olan ... plakalı araç ile kavşağa girmekte iken çarpışması neticesinde yaralamalı ve hasarlı trafik kazasının meydana geldiği konusunda ihtilaf bulunmamaktadır.
Davalı ... yönünden yapılan istinaf incelemesinde, davalı sürücü ...hakkında ceza davası açıldığı bu nedeniyle uzatılmış zaman aşımı uygulanması gerektiği, ıslah tarihi itibariyle bu sürenin henüz dolmadığı, dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının ve maddi tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına, göre bu davalı yönünden istinaf talebinin HMK.353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine,
Davalı sigorta şirketi yönünden yapılan istinaf incelemesinde ise, davalı sigorta şirketi tarafından davalı ... AŞ.nin işleten sıfatının yitirdiğinin zarar gören davacılara karşı ileri sürülemeyeceği, ancak bu davalının poliçe limitleri ile sorumlu bulunduğu verilen bu karar ile poliçe limitinin aşıldığı anlaşıldığından bu davalının istinaf talebinin kabulü ile kararın bu yönden kaldırılmasına ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HMK 353/1-b/2 maddesi uyarınca esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına, karar vermek gerekmiştir.
Davacılar yönünden yapılan istinaf incelemesinde ise, davacının aracının pert olup gümrüğe terk edildiği, yurt dışında uğranılan gerçek zararın bilirkişi raporunda belirlenmek suretiyle hüküm altına alındığı anlaşıldığından maddi tazminata yönelik istinaf isteminin reddine, Manevi tazminat yönünden yapılan değerlendirilmede ise;6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 56/1. maddesine göre, hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi tazminat adı ile hak sahibi yararına takdir edeceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, malvarlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.
Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar, her olaya göre değişebileceğinden; hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Dava konusu olayda, kazanın meydana geldiği tarih, kusur durumu, davacılarda meydana gelen yaralanmanın niteliği, davacıların yaşı, tarafların, dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, olay tarihindeki paranın alım gücü, manevi tazminatın bir sebepsiz zenginleşme aracı olmaması ile yukarıda açıklanan ilkeler göz önünde tutulduğunda; Mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarının az olduğu, anlaşıldığından bu yöndeki istinaf talebinin kabulü ile mahkeme kararını kaldırılması gerektiği ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HMK 353/1-b/2 maddesi uyarınca esas hakkında yeniden hüküm kurulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçe uyarınca;
1- Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/03/2017 tarih ve 2015/54 E., 2017/338 K. sayılı kararına karşı davacılar vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş vekili tarafından yapılan istinaf talebinin yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜNE, davalı ...'nın istinaf talebinin ise yine yukarıda açıklanan nedenlerle reddine,
1/1- İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar vekili tarafından yatırılan 103,20-TL nispi istinaf karar ve ilam harcının istek halinde İADESİNE,
İstinaf yasa yoluna başvuran davalı sigorta vekili tarafından yatırılan 479-TL nispi istinaf karar ve ilam harcının istek halinde İADESİNE,
İstinaf yasa yoluna başvuran davalı ... tarafından yatırılması gereken 2.151,76-TL harçtan peşin yatırılan 31,40-TL nispi istinaf karar ve ilamın düşümü ile eksik kalan 2.120,36-TL nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına
1/2- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,
1/3- İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar vekili tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin takdiren kendi üzerinde bırakılmasına,
2- Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/03/2017 tarih ve 2015/54 E., 2017/338 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2/1-A-MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN;
Davanın kısmen kabulü ile;
1-Davacı ...'nun aracının pert-total olmasından dolayı, 28.000,00 TL maddi tazminatın tamamından ..., 27.759,94 TL'sinden davalı A...A.Ş sorumlu olmak üzere, davacı ... için 11/08/2013 kaza tarihinden, davalı ...A.Ş için 27/08/2013 temerrüt tarihinden itibaren sigorta poliçesi limitleri ile sınırlı olarak işleyecek yasal faizi ile birlikte; davalılar ... ve ...A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ait istemin reddine,
2-Davacının araçta değer kaybı, araç kiralama bedeli ve otopark gideri yönünden; taleplerinin REDDİNE,
3-Davacıların tedavi gideri taleplerinin, REDDİNE,
4-Davacıların, davalı ...'ye yönelik davalarının, REDDİNE,
5-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 1.912,68 TL karar harcından, peşin olarak alınan (31,40 TL peşin harç + 1.099,73 TL ıslah harcı olmak üzere toplam) 1.131,13 TL harcın mahsubu ile bakiye 781,55 TL'nin; davalılar ... ve ... A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Davacılar vekili yararına belirlenen 3.360,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
7-Reddedilen kısım üzerinden davalılar ... ve ... A.Ş vekili yararına A.A.Ü.T 3/2 maddesi gereğince ölçümlenen 4.375,61 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara ödenmesine,
8-Davalı ... vekili yararına A.A.Ü.T 13/1 maddesi gereğince 1.980,00 TL vekalet ücretinin, davacılardan alınarak bu davalıya ödenmesine,
2/2-B-MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN;
Davanın kısmen kabulü ile;
1-Davacı ... için 3.000,00 TL, ... için 4.000,00 ve ... için 3.000,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL manevi tazminatın 15/08/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ...'dan tahsili ile davacılara ödenmesine, fazlaya ait istemin reddine,
2-Davalı ...'ye yönelik açılan davanın, REDDİNE,
3-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 683,10 TL karar harcından, peşin olarak alınan 140,10 TL harcının mahsubu ile bakiye 543 TL harcın davalı ...'dan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacılar vekili yararına A.A.Ü.T 13/1 maddesi gereğince ölçümlenen 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
5-Reddedilen kısım üzerinden davalı ... vekili yararına A.A.Ü.T 13/1 ve 3/2 maddesi gereğince ölçümlenen 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,
6-Davalı ... vekili yararına A.A.Ü.T 13/1 ve 3/2 maddesi gereğince ölçümlenen 1.980,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,
C- Yargılama gideri yönünden;
Davacılar tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 2.692,70 TL yargılama giderinin maddi ve manevi tazminat için yapılan ortak giderler olduğundan ve yapılan işlemlerin niteliği göz önüne alındığında 2.000,00 TL yargılama giderinin maddi tazminat yönünden, 692,70 TL'sinin ise manevi tazminat yönünden yapıldığı kabul edilerek;
1) Maddi tazminat yönünden; davacı tarafından yapılan 2.000,00 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan %43 kabul oranına tekabül eden 860,00 TL ile peşin olarak alınan (31,40 TL peşin harç + 1.099,73 TL ıslah harcı olmak üzere toplam) 1.131,13 TL TL harcın ... ve ... A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2) Manevi tazminat yönünden; davacı tarafından yapılan 692,70 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan %20 kabul oranına tekabül eden 138,54- TL ile peşin olarak alınan 140,10 TL harcın davalı ...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından peşin olarak yatırılan gider avansından kalan tutarın hüküm kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davalı ... tarafından yapılan (posta masrafı olmak üzere toplam) 74,00 TL yargılama giderinin red oranına göre hesaplanan %90 red oranına tekabül eden 59,20 TL'nin davacıdan alınarak davalı ...'ya ödenmesine, Davalı tarafından peşin olarak yatırılan gider avansından kalan tutarın hüküm kesinleştiğinde davalıya iadesine,
4-Davalı ... tarafından yapılan (posta masrafı olmak üzere toplam) 22,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak, bu davalıya ödenmesine, Davalı tarafından peşin olarak yatırılan gider avansından kalan tutarın hüküm kesinleştiğinde davalıya iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle değişik HMK. m. 361/1. hükmü gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.29/11/2018