T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F MAHKEMESİ K A R A R I
DOSYA NO: 2019/736
KARAR NO: 2021/441
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 22/11/2018
NUMARASI: 2017/1078 E., 2018/1207 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 17/03/2021
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili; davalı ..., İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı icra dosyası ile davacı müvekkili aleyhine 19.05.2006 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde kendi şirketleri nezdinde trafik sigorta poliçesi ile sigortalı müvekkiline ait ... plakalı aracın sebebiyet verdiği iddia edilen maddi zararlar nedeniyle mağdurlar için ödediğini iddia ettiği 69.730,89 TL asıl alacak 2.441,54 TL işlemiş faiz toplamı 72.172,43 TL bedelin trafik sigortası genel şartları,sigortacılık mevzuatı çerçevesinde tahsili için müvekkili aleyhine icra takibi başlatığını, müvekkilinin İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü ... icra dosyasına konu davalı ... şirketine böyle bir borcu olmadığını, müvekkiline ait ve davalı tarafından trafik sigortası yapılan ... plakalı araç davalı ... şirketinin iddia ettiği ve ödemek zorunda kaldığı trafik kazasına kesinlikle karışmadığını, sigorta şirketinin tazminat ödemek zorunda kaldığını iddia ettiği araç müvekkiline ait olmadığını, müvekkile ait ... plakalı araç ile kazaya karışan araç birbirinden farklı olduğunu, müvekkile ait araç ile kazaya karışan aracın ruhsat bilgileri karşılaştırıldığında bu durum çok açık bir şekilde ortaya çıkacağını belirterek İİK madde 72 ve devamı maddelerine göre davacının İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı icra dosyasına konu borcu bulunmadığının tespitine, davacıyı menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle davacının dava sebebi ile uğradığı zararın da haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamamak üzere alacaklıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili; dosyada görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğundan göreve ilişkin itirazının kabulü ile görevsizlik kararı verilmesine, davacı tarafından müvekkil aleyhine haksız şekilde ikame edilen davanın reddi ile davacının borçlu olduğunun tespitine, haksız ikame edilen dava nedeniyle İİK madde 69/5 uyarınca borçlu davacının, alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminat ödemeye makkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir. Dava ilk olarak İstanbul Anadolu 3. tüketici mahkemesine açılmış; bu mahkemenin 20/06/2017 gün /2018 Esas- 2017/1429 K. sayılı görevsizlik kararı ile mahkemesine geldiği, mahkemesince yapılan yargılama sonunda "Davacı, İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğünün ... dosyası ile aleyhine başlatılan takipte borcunun bulunmadığını, takibe dayanak olarak gösterilen 19/05/2006 tarihinde meydana gelen trafik kazasına kendisine ait ... plakalı aracın iddiaların aksine karışmadığını, menfi tespit isteminin kabulünü talep etmektedir. İcra takibine dayanak olarak gösterilen trafik kazası ile ilgili olarak Osmaniye 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2007/26 Esas sayılı dosyası ile yargılamanın yapıldığı, olayın tek sanığı durumundaki ... çekici ve ... dorse plakalı tır şoförü olan ... meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığı gerekçesi ile sanığın beraatine karar verildiği, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı kamyonet sürücüsü maktul ... tam kusurlu olduğunun belirtildiği dosyada mevcut ceza dosyası örneği ile anlaşılmıştır. Belirtilen ceza yargılaması sırasında aldırılan 07/04/2007 tarihli bilirkişi raporunda ... plakalı olarak görünen aracın bu plakasının çalıntı olduğu, aracın gerçek plakasının ... olduğunun tespit edildiği görülmüştür. Yukarıda açıklanan Osmaniye 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 26/04/2007 tarihinde kesinleşen ilamı uyarınca; maktul kamyonet sürücüsü ...'nin sevk ve idaresinde iken kazaya karışan aracın kaza sırasında araca takılı olan ... sayılı plakasının sahte plaka olduğu, aracın gerçek plakasının ... olduğu anlaşıldığından, sahte olarak kullanılan ... plakalı aracın gerçek maliki olan davacının plakasının haksız olarak kullanılmasından ötürü herhangi bir sorumluluğunun bulunmayacağı kabul edilerek davacının menfi tespit isteminin kabulüne karar verilmiştir. " gerekçesiyle "1-Davanın kabulü ile, İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası kapsamında davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,2-Şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı hükmedilmesine yer olmadığına" karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi tarafından verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davacı vekilinin istinaf nedenleri: Koşulları oluştuğu halde gerekçe gösterilmeksizin kötüniyet tazminat talebinin reddine karar verilmesinin hatalı bulunduğuna ilişkindir. İstinaf edenin sıfat ve istinaf neden ve kapsamıyla sınırlı olarak yapılan incelemede:Dava, kesinleşen icra takibi nedeniyle açılmış menfi tespit isteğine ilişkindir.Davalı ... şirketinin 19.05.2006 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde kendi şirketleri nezdinde trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olan ve davacıya ait ... plakalı aracın sebebiyet verdiği maddi zararlar nedeniyle mağdurlar için ödediği 69.730,89 TL asıl alacak 2.441,54 TL işlemiş faiz toplamı 72.172,43 TL bedelin trafik sigortası genel şartları çerçevesinde tahsili için davacı aleyhine İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası icra takibi başlattığı, takibin kesinleşmesi üzerine iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İİK 72/1. maddesinde "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.İİK 72/5. maddesinde ise "(Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz. " hükmü yer almaktadır.Anılan hükümden de anlaşılacağı üzere davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilebilmesi için bir takım koşulun gerçekleşmesi gerekir. Bunlardan ilki, talep koşuludur. İkincisi ise, alacaklının icra takibine menfi tespit davasından daha önce girişmiş olmasıdır. Diğer koşul ile borçluyu menfi tespit davasını açmaya zorlayan takibin haksız ve kötüniyetle yapılmış olmasıdır. Bu son koşulda, sadece takibin haksız olduğunun saptanması yeterli olmayıp, aynı zamanda takibin kötüniyetle yapıldığının da saptanmış olması gereklidir.İşte bu koşullarının birlikte oluşması halinde alacaklı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerekir.Somut olayda İİK 72/5. maddesinde aranan koşullardan davanın takipten sonra açılmış olması ve talep koşulları gerçekleşmiştir. Diğer yandan mahkemece, davacı borçluyu menfi tespit davasını açmaya zorlayan icra takibinin haksız olduğu da kabul edilmiştir. Ne var ki, bu koşullar alacaklı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine yetmemektedir. Takibin haksızlığı yanında, ayrıca kötüniyetle yapılmış olması da şarttır. Osmaniye 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 26/04/2007 tarihinde kesinleşen ilamı uyarınca; maktul kamyonet sürücüsü ... sevk ve idaresinde iken kazaya karışan aracın kaza sırasında araca takılı olan ... sayılı plakasının sahte plaka olduğu, aracın gerçek plakasının ... olduğunun belirlendiği, yine icra takip dosyasının dayanağı olan Van 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/184 Esas - 2015/105 Karar sayılı dosyasında mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda tazminat kararı verildiği ve o dosyanın da davalısı durumundaki davalı ... tarafından ilgililere ödemelerin yapıldığı, makbuzun icra dosyasına sunulduğu ve bu ödemenin rücuen aracın işleteni olan davalıdan tahsilinin istendiği görülmektedir. Davacı bu davalarda taraf değildir. Van 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/184 Esas - 2015/105 Karar sayılı dosyası ile icra takip dosyası kapsamına, davalının, davacının sigorta ettirdiği ... plakalı araç nedeniyle ZMMS kapsamında tazminata mahkum edilmiş olmasına, kazaya karışan araçlardan birinin davacının işleteni olduğu aracın plakasını sahte olarak kullandığının ancak ceza yargılaması ile ortaya çıkmış olmasına ve davacının ve davalının bu ceza davasında taraf bulunmamasına, ceza davasında verilen karardan davalının haberdar olduğunun ve kötüniyetle hareket ettiğinin ispat edilmemiş bulunmasına, davalının anayasal güvence altında bulunan hak arama özgürlüğüne dayalı olarak hareket etmiş bulunmasına ve dosyadaki bilgi ve belgelere göre, mahkemece kötüniyet tazminatı koşullarının oluşmadığına ilişkin gerekçesinde ve takdirinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığından, aksine ilişen davacı vekilinin istinaf itirazının HMK m. 353/1-b/1 uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçe uyarınca; 1-Usul ve yasaya uygun olan İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/11/2018 gün ve 2017/1078 E., 2018/1207 K. sayılı kararına yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK m.353/1-b/1 gereğince ESASTAN REDDİNE,2- Alınması gereken 59,30 TL harçtan peşin yatırılan 44,40 TL nispi karar ilam harcının düşümü ile 14,90 TL bakiye nispi karar ilam harcının istinaf eden davacıdan tahsili ile Hazineye gelir KAYDINA,3-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,4-Yasa yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde BIRAKILMASINA,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve HMK.nun 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.17/03/2021