T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F MAHKEMESİ K A R A R I
DOSYA NO: 2019/315
KARAR NO: 2021/158
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/10/2018
NUMARASI: 2015/586 E. - 2018/1013 K.
DAVA TÜRÜ : Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 28/01/2021
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili; Davalı sigorta şirketine ... numaralı ZMS ile sigortalı ve işleteni ... Tic. A.Ş. olan ... plakalı aracın, 24/08/2012 tarihinde, davalı sürücü ... sevk ve idaresindeyken asli ve tamamen kusurlu olarak, yaya olan müvekkil ... çarpması neticesinde yaralamalı trafik kazasının meydana geldiğini, müvekkili ... yaralandığı ve sürekli sakat kaldığı, kaza nedeniyle çektiği elem ve acının tazmini amacıyla manevi tazminatın ... plakalı araç sürücüsü ... ve aracın işleteni ... Ticaret A.Ş.'den tahsilini istediğini, ayrıca yaralanması neticesinde uğradığı sürekli sakatlık tazminatının bütün davalılardan müşterek tahsilini talep ettiklerini, fazlaya ilişkin talep ve dava haklan saklı kalmak kaydıyla tahkikat sonucunda müvekkilin maddi zararının değerinir tam ve kesin olarak belirlenmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere, ... için şimdilik 2.000,00 TL maddi sürekli sakatlık tazminatı ve 30.000,00 TL manevi tazminatın (davalı ... AŞ azami poliçe limiti ve sadece maddi tazminattan sorumlu olmak üzere) olay tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Bilahare 17/05/2018 tarihli dilekçesiyle istediği maddi tazminatı 13.053,84 TL'ye yükseltmiştir. Davalı ... şirketi vekili; Kabul anlamına gelmemekle beraber, dava dilekçesinde kazanın 24/08/2012 tarihinde meydana geldiği belirtilmiş olup müvekkil şirket kayıtlarında yapılan araştırmada kaza tarihini kapsayan herhangi bir sigorta poliçesi bulunmadığı, müvekkil şirketin ... no.lu Trafik Poliçesi 17/10/2012 tarihinden itibaren geçerli olduğu, husumet yokluğundan reddi gerektiği, davaya konu kazaya karışan ... plakalı araca ait kaza tarihinde geçerli trafik poliçesinin ve ZMS poliçesinin bulunduğu sigorta şirketi olan ... A.Ş.1 ye ihbar edilmesini talep ettikleri, ayrıca, davanın kaza tarihinde geçerli olan zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası sigortacısı olan ... da ihbar edilmesini talep ettikleri, öncelikle işbu davanın kaza tarihinde geçerli olan poliçenin bulunduğu ... A.Ş. ve ...A.Ş.' ye ihbar edilmesine, müvekkil şirkette kaza tarihini kapsar nitelikte trafik poliçesi bulunmadığından davanın müvekkil şirket için reddine, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Tic. A.Ş. vekili; Davacı tarafından müvekkil şirket aleyhine ikame edilen iş bu davada, 24/08/2012 tarihinde sürücüsünün ... olduğu ... plakalı aracı Yakacık... tesisleri içinde manevra sırasmda davacıya çarpması olayı ile ilgili olarak maddi ve manevi tazminat davası talep edildiği, müvekkil şirket hakkında davanın reddine karar verilmesi gerektiği, dava dilekçesinde belirtilen ve tazminat talebinin dayanağım oluşturan maluliyetle ilgili herhangi bir rapor ya da çalışma gücünün kaybına ilişkin herhangi bir belge ibraz edilmediği, davacı tarafın talepleri zamanaşımına uğradığı, davacının olayda asli kusurlu olduğu, istanbul Anadolu 24. Sulh Ceza Mahkemesi'nin 27/01/2014 tarihli ve 2012/1436 E 2013/1444 K. sayılı karan 24/01/2014 tarihinde kesinleştiği, kararda kazanın, davacımn tedbirsizliği ve dikkatsizliği nedeni ile meydana geldiği ve hükme esas alman 03/12/2012 tarihli bilirkişi raporuna göre de davacının asli kusurlu olduğu, manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğu, dosyanın yetkili mahkeme olan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, davacı tarafından haksız ve hukuksal dayanaktan yoksun olarak Sayın Mahkemeniz nezdinde ikame edilen işbu davanın reddine, davanın ... Ticaret Ltd. Şti ile ... AŞ'ye ihbar edilmesine karar verilmesini istemiştir.İhbar olunan Sigorta Şirketi vekili; Davacı yan 24/08/2012 tarihinde meydana gelen ve ... plakalı aracın da karıştığı trafik kazasmda malul kaldığı iddiasıyla maddi tazminat talepli iş bu davayı açtığı, kazaya karışan ... plakalı aracın, müvekkil şirket nezdinde ZMSS ile sigortalı olduğu, müvekkil şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olup; bedeni zararlar halinde maddi tazminat talepleri için şahıs başma azami poliçe teminat limiti 225.000,00 TL ile sınırlı olduğu, davacıların kaza sebebiyle elde ettiği gelir ve tazminatların mahsubu gerekli olduğu, dava dilekçesinde davacı yanın herhangi bir maluliyeti olduğundan bahsedilmediği, müvekkil şirket temerrüde düşmediği gibi dava açılmasına da sebebiyet vermediği, davada ihbar olunan sıfatı ile müvekkil şirket hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesini talep etmiştir.Mahkeme tarafından yapılan yargılama sonunda "Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat tahsili talebine ilişkindir. Adli Tıp Kurumu 3.İhtisas Dairesi’nden alınan 02/10/2017 tarihli davacının maluliyet raporuna göre; davacının beden gücü (maluliyet) kayıp oranının % 25 olduğu ve iyileşme süresinin 6 aya kadar uzayabileceği anlaşılmıştır. Davacının 6 aylık tıbbi şifa süresine göre isteyebileceği geçici iş görmezlik tazminatının 1.226,40 TL olduğu, SGK tarafından davacıya yapılan herhangi bir ödeme bulunmadığı anlaşılmıştır. Meydana gelen kazada davalı ... sevk ve idaresindeki, davalı ... Turizme ait ve ihbar olunan ... Sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün "Meskun mahalde otobüs terminalinde otobüs cinsi aracıyla manevra yaparken trafik işaret levhaları, trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan diğer kurul, yasak ve yükümlülüklere uymayarak manevra alanına yayaların gelebileceğini bilmek zorunda olmasına rağmen gereken dikkati göstermeden manevra yapmak suretiyle" %30 oranında kusurlu olduğu, meydana gelen kazada davacının %70 oranında kusurlu olduğu; Davacının çalışma gücünden % 25 oranında eksilme meydana gelmesi sebebiyle (%30 davalı kusuruna göre) hesaplanan sürekli iş göremezlik tazminatı tutarının13.053,84 TL olduğu; olayda davalı ... A.Ş. yönünden sorumluluk doğurabilecek herhangi bir durumun söz konusu olmadığı anlaşıldığından, dava konusu yapılan sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden hesaplarla uyumlu olan talebin (... A.Ş. Dışındaki davalılar yönünden) kabulüne karar verilmiştir. Dosya kapsamına göre olaya ve hakkaniyete uygun bulunan bilirkişi raporları nazara alınarak davacının manevi tazminat isteminin; olayın meydana geliş şekli, kusur durumu, tarafların sosyal ekonomik durumları, zararın davacıda oluşturduğu üzüntü ve acı, manevi tazminatın genel ilkeleri, paranın alım gücü nazara alınarak kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir." gerekçesiyle " I-MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN; 1-Davalı ... Sigortaya yönelik açılan davanın reddine,2-Davalılar... ve ... karşı açılmış olan davanın kabulü ile 13.053,84 TL'nin bu davalılardan kaza tarihi olan 24/08/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,II-MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN; 1-Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın bu davalılardan kaza tarihi olan 24/08/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine," karar verilmiştir.İlk derece mahkemesi tarafından verilen karara karşı davacı vekili ile davalı ....Şirketi vekili tarafından süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Davacı vekilinin istinaf nedenleri: Müvekkili lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının çok düşük olduğuna; Mahkeme tarafından manevi tazminata yönelik olarak davalılar lehine hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Hükümlerine aykırı bulunduğuna ilişkindir.Davalı ... Anonim Şirketi vekilinin istinaf nedenleri: Aracın sahibi ve işleteni ...Ticaret Ltd. Şti olduğundan müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığına; Hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğuna, davacı yanın yaya olduğu müvekkil şirket ile arasında herhangi bir ilişki bulunmadığından sorumlu tutulamayacaklarına yöneliktir.İstinaf edenlerin sıfat ve istinaf neden ve kapsamıyla sınırlı olarak yapılan incelemede:Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.Davaya konu kazanın 24/08/2012 tarihinde ... plakalı araç sürücüsü davalı ... sevk ve idaresinde iken otobüs terminalinde otobüs cinsi aracıyla manevra yaparken, manevra alanında yaya olarak bulunan davacıya çarpması ile gerçekleştiği; kazada sürücü davalının %30 oranında kusurlu olduğu, davacının ise %70 oranında kusurlu olduğu, davacının bu kazada yaralanmasının % 25 maluliyet ve 6 ay geçici iş göremezlik oluşturacak şekilde sonuçlandığı anlaşılmaktadır.1-2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, işleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu başlıklı 85. maddesinde; “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmü amirdir. Otobüs firmalarının da kendi teşebbüsleri altında işlettikleri tüm araçların karıştığı trafik kazalarından dolayı teşebbüs sahibi olarak meydana gelen zararlardan araç malik ve sürücüsü ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu olması gerektiği yasal zorunluluktur.Somut olayda kazaya karışan aracın üzerinde davalı .... A.Ş.'ne ait logo ve resimler bulunduğundan ve aracı kendi nam ve hesabına işlettiğinden Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesi gereği davalı ... Tic. A.Ş. müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğu gibi, yargılama aşımasında ilere sürülmeyen hususların HMK m.357 gereğince istinaf aşamasında ileri sürülmesi mümkün bulunmadığından davalı .... AŞ vekilinin bu yöne ilişen istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.2-6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 56/1. maddesine göre, hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi tazminat adı ile hak sahibi yararına takdir edeceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, malvarlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar, her olaya göre değişebileceğinden; hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Dava konusu olayda, kazanın meydana geldiği tarih, kusur durumu, davacıda meydana gelen yaralanmanın niteliği, tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, olay tarihindeki paranın alım gücü, manevi tazminatın bir sebepsiz zenginleşme aracı olmaması ile yukarıda açıklanan ilkeler göz önünde tutulduğunda; Mahkemece olayda yaralanan davacı lehine bu hususlara göre takdir edilen manevi tazminat yeterli bulunduğundan, davacı vekilinin hükmedilen manevi tazminatın az; Davalı vekilinin de fahiş olduğuna yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.3- Mahkemece hüküm kısmında "...3-Davacı lehine manevi tazminat yönünden kabul edilen kısım için AAÜT uyarınca taktir olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... alınarak davacıya verilmesine,4-Davalılar ... lehine manevi tazminat yönünden ret edilen kısım için AAÜT uyarınca taktir olunan 2.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ve ... verilmesine," karar verilmiştir.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 10. maddesinde “....Davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez." hükmü yer almaktadır. Mahkemece davacı lehine kabul edilen manevi tazminat miktarı yönünden 2.180,00 TL vekalet ücretine karar verilmişken, vekili bulunmayan davalı ... ve diğer davalı ... AŞ lehine 2.400,00 TL vekalet ücretine karar verilmiş olması hatalı bulunduğundan, davacı vekilinin bu yöne ilişen istinaf itirazı yerinde görülmüştür. Ne var ki, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, bu hatanın dairemizce giderilmesi mümkün bulunmuştur.Hal böyle olunca,dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, özellikle mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde her hangi bir usulsüzlük bulunmamasına göre; davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda 2 nolu bentte açıklanan nedenle kısmen reddine;3 nolu bentte açıklanan nedenlerle kısmen kabulüne, davalı .... AŞ vekilinin istinaf başvurusunun ise yukarıda 1 ve 2 nolu bentte açıklanan nedenle esastan reddine, ilk derece mahkemesinin istinaf incelemesine konu kararının yukarıda 3 nolu bentte açıklanan nedenle kaldırılmasına ve HMK 353/1-b/2 maddesi uyarınca 3 nolu kaldırma gerekçesine ve istinaf etmeyenlerin durumuna göre yeniden esas hakkında hüküm tesisi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki biçimde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçe uyarınca;1-İstinafa konu İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/10/2018 gün ve 2015/586 E. - 2018/1013 K. sayılı kararına karşı davalı ... şirketi vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle HMK m.353/1-b/1 uyarınca ESASTAN REDDİNE, davacı vekilinin istinaf başvurusunun ise yukarıda açıklanan nedenlerle kısmen REDDİNE; HMK m. 353/1/b-2 uyarınca kısmen KABULÜNE, 2-İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan maktu karar ve ilam harcının istek halinde kendisine İADESİNE,3-İstinaf yasa yoluna başvuran davalıdan alınması gereken 1.574,80 TL karar ve ilam harcından harcın peşin alınan 134, 87 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 1.439,93 TL harcın davalı ... alınarak Hazineye irat KAYDINA,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,5-İstinaf yasa yoluna başvuranlarca istinaf aşamasında yapılan giderlerin takdiren kendi üzerlerinde BIRAKILMASINA,6-İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 16/10/2018 gün ve 2015/586 E. - 2018/1013 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,A-MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN; 1-Davalı ... yönelik açılan davanın REDDİNE,2-Davalılar ... karşı açılmış olan davanın kabulü ile 13.053,84 TL'nin bu davalılardan kaza tarihi olan 24/08/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,3-Alınması gereken 891,71 TL harcın peşin alınan 147,3 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 744,41 TL harcın davalılar ... müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad KAYDINA, 4-Davacı lehine maddi tazminat yönünden kabul edilen kısım için AAÜT uyarınca taktir olunan2.180,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... alınarak davacıya verilmesine,5-Maddi tazminat yönünden davalı ... Şirketi lehine AAÜT uyarınca taktir olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,B-MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN; 1-Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... kaza tarihi olan 24/08/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen TAHSİLİ ile davacıya VERİLMESİNE, Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 2-Alınması gereken 683,10 TL karar harcına karşılık harcın mahsubu ile davalılar ... alınarak hazineye irad kaydına,3-Davacı lehine manevi tazminat yönünden kabul edilen kısım için AAÜT uyarınca taktir olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalı ... lehine manevi tazminat yönünden ret edilen kısım için AAÜT uyarınca taktir olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... verilmesine, C-Davacı tarafından yapılan 1.719,10 TL yargılama giderinin ret ve kabul oranı dikkate alındğında 1.071,88 TL'sinin davalılar ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, arta kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, D-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde HMK'nun 333.maddesi gereğince taraflara İADESİNE, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK.m. 362/1-a hükmü uyarınca, miktar itibariyle kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 28/01/2021