T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F MAHKEMESİ K A R A R I
DOSYA NO: 2020/2149
KARAR NO: 2021/470
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/01/2020
NUMARASI: 2019/32 E. - 2020/20 K.
ASIL VE BİRLEŞEN DAVA: Trafik Kazasından Kaynaklanan Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ : 17/03/2021
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle; davalı ... Şirketi'nin maliki, davalı ... sürücüsü, Ataşehir Belediyesinin işleteni olduğu ve ...A.Ş nezdinde de ZMM sigortalı bulunan ... plaka sayılı araç ile ... (ölümü nedeniyle davalı olarak mirasçıları gösterilmiştir) maliki, davalı ... sürücüsü, davalı ... Şirketinin de ZMM sigortacısı olduğu ... plaka sayılı aracın karıştığı 20/02/2012 günlü trafik kazasında yaya konumunda olan vekil edeninin ağır biçimde yaralanarak %50 oranında iş gücü kaybına uğradığını, pazarcılık işi ile iştigal olan davacının aylık gelirini 5.000,00-TL olduğu ileri sürülerek fazlaya ilişen haklar saklı kalmak kaydıyla %50 oranındaki iş gücü kaybı zararına karşılık olmak üzere 15.000,00-TL, uzun süre çalışamaması nedeniyle oluşan zarara karşılık 32.250,00-TL ve tedavi giderlerine karşılık olarak da 2.750,00-TL olmak üzere toplam 50.000,00-TL maddi tazminat ile 150.000,00-TL manevi tazminatın tüm davalılardan (sigorta şirketlerinin poliçelerinin manevi tazminatı kapsaması kaydıyla) kaza tarihinden işletilecek ticari faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir. Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde ise özetle; davalılar hakkında açılan asıl davada geçici iş göremezlik dönem zararına ilişkin olarak fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 32.250,00-TL istendiği, ancak asıl davada temin edilen bilirkişi raporu ile vekil edenini geçici iş göremezlik zararının 45.000,00-TL olduğunun belirlendiğini, bu nedenle ilk davada talep edilmeyen 12.500,00-TL geçici iş göremezlik zararının da kaza tarihinden işletilecek ticari faiziyle birlikte tüm davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiş, UYAP'tan gönderilen 08/10/2019 günlü dilekçe ile de asıl davanın konusunu oluşturan tedavi giderlerine ilişkin istek miktarını 23/09/2019 tebliğ tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda 4.386,50-TL'ye çıkarttıklarını açıklamıştır.Davalı ... Şirketi vekili asıl ve birleşen davaya sundukları cevap dilekçelerinde özetle; kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 06/02/2012-2013 vadeli ... nolu ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, dava konusu trafik kazasında sigortalı ... plakalı aracın park halinde olduğunu, yani işletilme halinde olmadığını, işletilme halinde olmayan araçlardan kaynaklanan zararların trafik sigortası teminatı dışında kaldığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile iş göremezlik oranının Adli Tıp Kurumu tarafından tespit edilmesi gerektiğini, kaza nedeniyle yaralanmaya bağlı gelir kaybına uğranılmış ise tazminat talebine esas gelirin araştırılması gerektiğini, davacının kazadan önce ne kadar gelirinin olduğunu ve buna dayalı olarak kazanç kaybına bağlı gerçek zararını ispatla yükümlü olduğunu, Sgk tarafından davacıya yapılan ödemelerin tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin manevi zarardan sorumlu olmadığını, kaza tarihinden itibaren faiz uygulanmasının yerleşik içtihatlara aykırı olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Ataşehir Belediyesi Başkanlığı vekili asıl ve birleşen davaya ilişkin cevap dilekçelerinde özetle: belediyelere yönelik davalarda idari yargının görevli olduğu, ayrıca ... plaka sayılı aracın belediyeye ait olmadığını, belediye hizmet ihalesi kapsamında kiralanan araçlardan bulunduğunu, araç sürücüsü ... da belediye çalışanı olmadığını, bu nedenle belediyeye husumet yöneltilemeyeceğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.Davalı ... A.Ş. vekili asıl ve birleşen davaya verdiği cevap dilekçelerinde özetle; ... plakalı aracın 05/05/2011-2012 tarihleri arasında trafik poliçesi ile sigortalandığını, müvekkili şirketin yerleşim yeri itibariyle mahkemenin yetkisiz olduğunu, tedavi giderleri ile geçici iş göremezlik tazminatından müvekkili şirketin değil Sgk 'nın sorumlu olduğunu, daimi iş göremezlik tazminatı bakımından müvekkilinin poliçede belirtilen azami limitlerle ve sigortalının kusuru oranında sorumlu olduğunu, bu nedenle maluliyet ve kusur raporu alınması gerektiğini, müvekkilinin davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, faize ilişkin olarak ancak yasal faiz talep edilebileceğini, manevi tazminat taleplerinden müvekkili şirketin sorumlu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Vekili cevap dilekçelerinde ve yargılama sırasında mahkemeye sunduğu diğer dilekçelerinde özetle; müvekkili şirketin kazadan sorumluluğunun kusuru ispatlanabildiği takdirde kusura isabet eden oran ile sınırlı olduğunu, davanın açılmasına müvekkili şirketin sebebiyet vermediğini,bu nedenle faiz ve masraflardan müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını ayrıca, müvekkili şirketin maliki bulunduğu ... plakalı aracın 30/04/2011 tarihinde yapılan sözleşme ile ... Ltd. Şti.'ye 01/05/2011 tarihinden 31/03/2014 tarihine kadar 3 yıl süre ile kiralandığını, araç kiralaması nedeniyle 01/05/2011 tarihinde müvekkili şirketin araç üzerinde zilyetlik ve istifade hakkının ortadan kalktığını, işleten sıfatının ....Ltd. Şti.'de üzerinde olduğunu belirterek husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karara verilmesini istemiştir. Diğer davalılarda cevap dilekçelerinde ve yargılama sırasındaki beyanlarında özetle davanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davacının yaralanması ile sonuçlanan trafik kazasına karışan ... plaka sayılı aracın ... adına, ... plaka sayılı aracın ....Şirketi adına kayıtlı bulunduğu, ancak ... plaka sayılı aracın 30/04/2011 günlü sözleşme uyarınca 01/05/2011-31/03/2014 tarihlerini kapsar biçimde dava dışı ... şirketine kiralandığı ve Ataşehir Belediyesince de söz konusu aracın "Hizmet İhalesi" kapsamında kiralanan araçlardan olduğu açıkça kabul edildiği gözetildiğinde araç maliki olan şirketin işleten sıfatı kalmadığı, aracı fiilen işletenin davalı belediye olduğunun kabul edilmesi gerektiği, ayrıca kazanın oluşumunda her iki araç sürücüsünün eşit kusurlu bulunduğu, davacının ise kusursuz olduğu, davacının geçirmiş olduğu kaza sonucunda oluşan bir maluliyetinin bulunmadığı ancak iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceğinin ATK 3. Adli Tıp İhtisas Kurulunun 14/01/2015 ve ATK Başkanlığı Genel Kurulunun 17/05/2016 günlü raporları ile belirlendiğini, bu durumda davacının sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin, maluliyetin olmaması nedeniyle yerinde olmadığı; "Her ne kadar 16/09/2019 tarihli bilirkişi heyeti raporunda davacının pazarcı olduğunun kabulü ile aylık geliri 5.000,00 TL olarak kabul edilerek 9 aylık iyileşme süresi içerisinde 45.000,00 TL geçici iş göremezlik zararının bulunduğu hesaplanmış ise de, sadece emsal araştırması kapsamında sendika tarafından bildirilen ve davacının yakını olan tanıklar tarafından beyan edilen, hiçbir resmi belgeye yansımamış olan gelirin, davacının sürekli ve düzenli geliri olarak kabulü esasına dayanan hesap bilirkişinin raporunun yerinde olmadığı (Yargıtay 17. HD'nin 25/03/2019 tarih, 2016/6595 Esas ve 2019/3431 Karar sayılı ilam), davacı vekilince sunulan 26/03/2019 tarihli dilekçede pazarcılık işinde pazarcılarda belge bulunmadığını beyan etmiş olması ve gelirin bilinmemesi halinde geçici iş göremezlik tazminatı hesabında net asgari ücretin esas alınması gerektiği," buna göre davacının ğradığı geçici göremezlik dönem zararının 6.310,17-TL olacağı; kazanın tarihi, oluş şekli, davacıda meydana gelen yaralanmanın niteliği, kusur durumu ve hakkaniyet ilkesi gereğince davacı lehine 13.500,00-TL manevi tazminata hükmedilmesinin uygun bulunduğu;"...dava dilekçesinde davalı Ataşehir Belediyesi 'nin ikinci ameliyat ücretini ödediği ve aylık cüzi bir ödeme yapıldığının beyan edildiği, ayrıca davacı vekilince 18/11/2013 tarihli dilekçede " 7 ay içerisinde toplam 5.380,00 TL" 'nin ödendiğinin beyan edildiği, davacı tarafın kabulünde olan bu ödemenin bilirkişi raporunda hesaplanan bakıcı, pansuman vb. gideri olan 4.386,50 TL'den mahsup edildiğinde davacının bu tazminat kaleminde alacağının bulunmadığı,"; " ... plakalı aracın karayolunda kaldırım bölmesinde yük indirmek için park halinde olması karşısında davalı ...Şirketi 'nin aracın işletilme halinde olmadığı savunmasının yerinde olmadığı, her ne kadar ...A.Ş.tarafından sigortalısı ...Ltd. Şti.'nin işleten olmaması nedeniyle zarardan sorumlu olmadıkları savunulmuş ise de, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun sigorta poliçesinden kaynaklanması ve sigortalısının işleten sıfatının değiştiğinin kendisine bildirilmemesi hususunun zarar gören üçüncü kişiye karşı ileri sürülemeyecek olması nedeniyle bu savunmaya itibar edilmediği," "... davalı Ataşehir Belediyesi 'nin sorumluluğunun işleten sıfatından ve dolayısıyla KTK 'undan kaynaklanmış olması nedeniyle yargı yolu ve husumet itirazının yerinde olmadığı," " İstanbul Anadolu 8. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen kararın davacı, ....Ltd. Şti., Ataşhir Belediyesi, ...Şirketi,... A.Ş. ve ... (katılma yoluyla) tarafından istinaf edildiği, davalılar ... tarafından karara karşı herhangi bir şekilde kanun yoluna başvurulmadığı, karara karşı kanun yoluna başvurmayan davalılar yönünden davacı lehine usulü kazanılmış hak oluştuğu(Yargıtay 13. HD'nin 26/11/2018 tarih - 2016/9600 E - 2018/11197 K sayılı ilamı), bu nedenle karara karşı istinaf yoluna başvurmayan davalılar ... mirasçılarının İstanbul Anadolu 8. Asliye Hukuk Mahkemesi 'nin 15/11/2016 tarih, 2013/5 Esas 2016/258 Karar sayılı ilamında belirtilen 32.250,00 TL maddi tazminat ve 20.000,00 TL manevi tazminattan sorumluluklarının bulunduğu, karara karşı istinaf yoluna başvuran ... Şirketi, ... A.Ş.,... ve Ataşehir Belediyesi 'nin maddi zarardan sorumluluklarının 6.310,17 TL ile sınırlı olduğu, davalılar Ataşehir Belediyesi ve ... manevi tazminat sorumluluğunun ise 13.500,00 TL ile sınırlı olduğu, zararın haksız fiilden doğmuş olması ve davalılar ... ile ... yönünden bir ticari işletmeyi ilgilendirmemesi nedeni ile tazminat alacağına yasal faiz uygulanması gerektiği, kazaya karışan araçların ticari araç olmaları nedeniyle bir tacirin borcunun ticari olması asıl olduğundan davalılar ... mirasçıları ile Ataşehir Belediyesi yönünden tazminat alacağına ticari faiz uygulanması gerektiği, davalı sürücüler ve işletenler yönünden temerrütün haksız fiil tarihi itibari ile gerçekleştiği, davalı sigorta şirketi yönünden ise sigorta şirketlerinin davadan önce temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından temerrüdün dava tarihi itibariyle gerçekleştiği, sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir." gerekçesiyle; "A-)1-Asıl Davada daimi iş göremezlik davasının REDDİNE; tedavi pansuman ve ilaç giderleri tazminatı davasının REDDİNE; geçici iş göremezlik davasının davalılar ...Şirketi, ...A.Ş., Ataşehir Belediyesi ve ... yönünden KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE; davalılar ... miraçıları yönünden KABULÜNE; manevi tazminat davasının davalılar Ataşehir Belediyesi, ... mirasçıları yönünden KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE; davanın ....Ltd. Şti.yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE, 2-Geçici iş göremezlik tazminatı 32.250,00 TL'nin - davalılar ... Şirketi, ... A.Ş., Ataşehir Belediyesi ve ... sorumluluğu 6.310,17 TL ile sınırlı olmak kaydıyla - davalı sürücüler ... yönünden haksız fiil tarihi olan 20/02/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte; davalılar ... mirasçıları ile davalı Ataşehir Belediyesi yönünden haksız fiil tarihi olan 20/02/2012 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte; davalı ...A.Ş.ve davalı ... Şirketi yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte ve davalı sigorta şirketlerinin sorumluluğu kaza tarihinden geçerli olan poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla davalılar ... A.Ş., ... A.Ş., Ataşehir Belediyesi, ... ve dahili davalılar ... 'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 3- Tarafların ekonomik ve sosyal durumları, kusur durumu, ihlal edilen şahsi hakkın niteliği, olayın oluş şekli, zararın ağırlığı ve hakkaniyet ilkesi nazara alınarak 20.000,00TL'nin manevi tazminat namı ile - davalılar Ataşehir Belediyesi ve ... 'un sorumluluğu 13.500,00 TL ile sınırlı olmak kaydı ile - haksız fiil tarihi olan 20/02/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılar ..., Ataşehir Belediyesi ve dahili davalılar ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, " karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili, davalı belediye başkanlığı vekili, davalı ... Şirketi vekili ve davalı ... A.Ş vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Davacı vekilinin istinaf nedenleri; mahkemece davalı Ataşehir Belediye tarafından davacıya yapılan 5.380,00-TL ödemenin, bakıcı ücreti, evde pansuman ve bakım için gerekli tıbbi malzemeler ile hastanelere gidiş geliş esnasında diğer sosyal giderler için bilirkişi raporunda tespit edilen 4.386,50-TL mahsup edilerek davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, zira bu ödemenin tedavi giderlerine yönelik olarak yapıldığına ilişkin bir beyanları bulunmadığı, bu durumda söz konusu ödemenin yardım niteliğinde olduğunun kabulü gerektiği, ayrıca davacının gelirinin asgari ücret düzeyi üzerinde olduğunun kanıtlanması bakımından tanık deliline başvurulduğu ve tanık ismi bildirildiği halde tanıkların dinlenilmeden karar verilmiş olmasının hatalı olduğu, kabule göre de hüküm altına alınan manevi tazminat miktarının yetersiz bulunduğuna ilişkindir. Davalı ... A.Ş vekilinin istinaf nedenleri; vekil edeni nezdinde sigortalı bulunan aracın kusur durumunun hatalı belirlendiğini, ayrıca ZMM sigortalı bulunan ... plaka sayılı bu araç maliki sigortalının, aracı uzun süreli kiralama sözleşmesi ile dava dışı başka bir şirkete kiralaması nedeniyle işleten sıfatı kalmadığının kabul edildiği halde TTK'nun 1470.madde hükmü uyarınca; sigorta ilişkisinin sona erdiği düşünülmeksizin sorumlulukları yoluna gidilmesinin hatalı olduğuna yöneliktir.Davalı ... Şirketi vekilinin istinaf nedenleri; kusur durumunun usulüne uygun şekilde belirlenmediği, ayrıca davacının gelirinin asgari ücretin 2,5 katı olacağı şeklindeki değerlendirmenin de hatalı olduğuna ilişkindir. Davalı Ataşehir Belediye Başkanlığı vekilinin istinaf nedenleri ise; ... plakalı aracın hizmet ihalesi kapsamında kiralanan araçlardan olması ve mülkiyetinin de belediyeye ait olmaması nedeniyle işleten sıfatı taşımayan ve vekil edeni aleyhine açılan davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin isabetsiz olduğu, kabule göre de belediyenin bir ticari işletme olmadığından hüküm altına alınan maddi tazminat bakımından belediye aleyhine ticari faize hükmedilmesinin doğru bulunmadığına yöneliktir. Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir. İstinaf edenlerin sıfatına, istinafların kapsam ve nedenleriyle sınırlı olmak kaydıyla yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda; Dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, taraf beyanları, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı gözetildiğinde; davalı belediyenin işleten sıfatına haiz olduğunun kendi beyanı ile sabit olmasına, kazanın oluşumunda taraf kusurlarının ne olduğuna ilişkin olarak görüşüne başvurulan kusur bilirkişisi raporunun dosyaya oluşa uygun denetlenebilir gerekçeler içermesi karşısında hükme esas alınmasında bir yanılgı bulunmamasına, ayrıca hükme esas alınan kusur bilirkişisi raporunda kazanın oluşumunda davacı yayanın kusursuz olduğu belirlendiğinden, teselsül hükümlerine dayanılarak açılan bir davada kazaya neden olan araç sürücülerinin hangi oranda kusurlu oldukları hususunun da davacı tarafı ilgilendiren bir durum teşkil etmemesine, asgari ücret üzerinde bir gelire sahip olduğu konusunda herhangi bir somut resmi kayıt ve belge sunamayan davacının gelirinin tanık beyanları ile kanıtlanabilmesi mümkün olmadığından, davacı gelirinin asgari ücret olacağı varsayımından hareketle karar verilmiş olmasında da bir yanılgı bulunmadığına ve davalı belediye tarafından davacıya tedavi gördüğü dönem içerisinde yapıldığı anlaşılan toplam 5.380,00-TL'lik bir ödemenin, belediyenin davacının 2. ameliyat giderini de karşıladığı değerlendirildiğinde sadece yardım amacıyla yapılan bir ödeme niteliğinde olduğu söylenemeyeceğinden, bu ödemenin diğer tedavi giderlerini karşılama amacıyla yapılan bir ödeme niteliğinde olduğunun kabul edilmiş olmasında da bir isabetsizlik tespit edilemediğine ve istinaf yasa yoluna başvuran tarafların istinaf dilekçesinde dile getirdikleri diğer tüm hususlar mahkemece değerlendirilerek, varılan sonuç bakımından uygun gerekçe yazılmış olması ve bu şekilde ulaşılan sonuçların da usul ve yasaya uygun olması nedeniyle dairemizce benimsenmiş bulunmasına göre; yerinde olmayan tüm taraf istinaf başvurularının esastan reddi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki biçimde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçe uyarınca; 1-Usul ve yasaya uygun olan ve yukarıdaki başlıkta yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına yönelik olarak davacı vekili, davalı belediye başkanlığı vekili, davalı ... Şirketi vekili ve davalı ... A.Ş vekili tarafından yapılan istinaf başvurularının HMK.m.353/1-b/1 hükmü gereğince ESASTAN REDDİNE 2-İstinaf yasa yoluna başvuran davacıdan karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu hükümleri uyarınca alınması gereken 59,30-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, istinaf yasa yoluna başvuru sırasında peşin olarak yatırıldığı anlaşılan 54,40-TL'nin düşümü ile kalan 4,90-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine; 3- İstinaf yasa yoluna başvuran davalılardan maddi tazminata ilişkin olarak alınması gereken istinaf karar ve ilam harcı 431,05-TL olup; istinaf yasa yoluna başvuru sırasında davalı ... Şirketi tarafından 781,25-TL, davalı ... A.Ş tarafından 107,80-TL ve davalı Ataşehir Belediyesi tarafından da 782,00-TL istinaf karar ve ilam harcı yatırıldığı belirlendiğinden, davalılar tarafından peşin olarak yatırılan toplam 1.671,05-TL'den alınması gereken 431,05-TLnin düşümü sonucunda kalan ve fazla yatırıldığı anlaşılan 1.240,00-TL'nin talep halinde takdiren müsavi şekilde davalı ...Şirketi ile davalı Ataşehir Belediyesine İADESİNE, 4-İstinaf yasa yoluna başvuran davalı Ataşehir Belediyesinden manevi tazminata ilişkin olarak alınması gereken 922,19-TL istinaf karar ve ilam harcından, istinaf başvurusu sırasında peşin olarak yatırıldığı anlaşılan 726,89-TL'nin düşümü ile kalan 195,30-TL istinaf karar ve ilam harcının davalı belediyeden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 5-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,6-İstinaf yasa yoluna başvuran taraflarca yapılan giderlerin üzerlerinde bırakılmasına, HMK. m.353/1-b/1 hükmü uyarınca, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve HMK.m.362/1-a hükmü gereğince miktar itibariyle kesin olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 17/03/2021