T.C.
İSTANBUL BAM
8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2024/1104
KARAR NO: 2024/1116
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/01/2024
NUMARASI: 2023/479 Esas - 2024/77 Karar
DAVANIN KONUSU: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 04/07/2024
Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;
K A R A R Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin bazı işlerinde taşeron olarak kullandığı firma olan ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı alacaklının borcunu tahsil edememesi üzerine müvekkili şirketin 89/1, 2, 3 ihbarnameleri ile dosyaya 3. kişi borçlu olarak eklendiğini, ancak müvekkili şirketin dosya borçlusu olan ... Sanayi Ticaret Limited Şirketine hiç bir borcunun bulunmadığını, müvekkili şirketin kendisine gelen 89/1, 2, 3 ihbarnamelerinden şirkette yaşanan teknik aksaklıklar sebebi ile haberdar olamadığını ve cevap veremediğini, davaya konu icra dosyası ile müvekkili şirketin banka hesaplarına 06.07.2023 tarihinde haciz işlemi tatbik edilmesi ile ilgili dosyadan haberdar olunduğunu belirterek, öncelikle müvekkili aleyhine telafisi mümkün olmayan zararlar doğmaması adına teminatsız olarak veya sorumlu olduğumuz borç miktarını %15'i veya tamamı kadar teminat mukabilinde yargılama süresince tedbir kararı verilerek müvekkil açısından takibin durdurulmasına hacizlerin kaldırılmasına, davanın kabulüne, müvekkilinin İstanbul Anadolu .... İcra Dairesinin ... esas sayılı icra takip dosyasında alacaklı veya borçluya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı şirkete İİK'nın 89 maddesi uyarınca 1., 2. ve 3.haciz ihbarnamelerinin usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen yasal süresi içerisinde ihbarnameye cevap verilmediğinden ... A.Ş'nin dosyaya borçlu olarak kaydedildiğini ve sorgulama sonucunda tespit edilen mal varlığı değerlerine haciz konduğunu, huzurdaki davada ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu belirterek, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacı aleyhine dava konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "davacı, davalarının İİK'nın 72. maddesine göre açılmış menfi tespit davası olduğunu belirtmiş ise de İİK'nın 72. maddede ki menfi tespit ve istirdat istemlerinin takip borçlusu tarafından açılan dava olduğu, bu durumda İİK'nın 89. maddesi uyarınca borç zimmetinde sayılan üçüncü şahsın, aralarında maddi hukuk anlamında hukuki ilişki bulunmayan alacaklıya karşı açtığı davada İİK'nın 72. maddesine dayanmasının mümkün olmadığı nitekim Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi'nin 2023/812 Esas 2023/764 Karar sayılı ilamının da benzer şekilde olduğu, davacının açmış olduğu bu davanın İİK 72. madde gereğince açılmış menfi tespit davası olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı, İİK'nın 89. maddesi uyarınca 3. haciz ihbarnamesine karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde menfi tespit davası açılması gerektiği, somut olayda 3. haciz ihbarnamesinin 30/05/2023 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen davanın 15 günlük süre geçirildikten sonra açıldığı, bu süre hak düşürücü süre mahiyetinde olduğundan mahkemece her aşamada resen dikkate alınması gerekmekte olup süresinde açılmayan davanın reddine karar verilmesine ve hak düşürücü süre dava şartı olup hüküm tarihindeki AAÜT 7/2 maddesi uyarınca maktu vekalet ücretini geçmemek koşuluyla nispi vekalet ücretine hükmedilmesine karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davacı vekilinin istinaf başvuru sebepleri; dava dilekçesindeki beyanları tekrarlayarak müvekkili şirketin dosyaya borçlu olarak eklendiği, müvekkilinin banka hesaplarına haciz konulduğu ve hesabındaki paranın icra dosyasına aktarıldığı, bunun nedeninin müvekkilinin dosyaya borçlu olarak eklenmesi olduğu, müvekkilinin ihbarname süresinde 3. kişi olsa da artık bu sürecin sonlanması ve dosyaya borçlu olarak eklenmesi ile borçlu sıfatını kazandığı, bu nedenle ilk derece mahkemesinin verdiği kararın hukuka uygun olmadığı, hususlarına ilişkindir. Dava, İİK'nın 89/3. maddesi kapsamında gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davasıdır. Dosyada yapılan incelemede; İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyası kapsamında çıkarılan 3.haciz ihbarnamesinin davacıya 30/05/2023 tarihinde tebliğ edildiği, görülmekte olan İİK'nın 89/3. maddesine dayanan menfi tespit istemli davanın ise 10/07/2023 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır. Toplanan delillerin ilk derece mahkemesinin kararı ve gerekçesi ile birlikte istinaf başvuru nedenleri göz önüne alınarak incelenmesi ve değerlendirilmesi neticesinde; dosyadaki bilgi ve belgelere göre ilk derece mahkemesince delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile çıkarılan sonuç ve oluşturulan hükümde usul ve yasaya aykırılık olmamasına, davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılmaması nedeniyle ilk derece mahkemesince davanın; hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına, davacılar vekilinin dava açan dilekçesindeki ve aşamalardaki beyan ve iddiaları gereğince görülmekte olan davanın; İİK'nın 72.maddesi kapsamında genel hükümlere göre açılmış menfi tespit davası olmadığının, davanın İİK'nın 89.maddesi kapsamında menfi tespit istemine ilişkin olduğunun belirgin olmasına, aksi düşüncenin kabulünün İİK'nın 89.maddesini işlevsiz bırakacak bir uygulama mahiyetinde olacak olmasına göre, usul ve yasaya uygun bulunan ilk derece mahkemesinin kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1.maddesi hükmü gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca,1/Başlıkta bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına yönelik olarak davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1 madde hükmü uyarınca esastan reddine, 2/İstinaf yasa yoluna başvuran davacıdan alınması gereken 427,60-TL harç peşin yatırıldığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,3/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4/İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, kesin olarak oy çokluğu ile karar verildi. 04/07/2024
-MUHALEFET ŞERHİ- İlk derece mahkemesince davanın; İİK'nın 89.maddesinde düzenlenen menfi tespit istemine ilişkin olduğu ve bu nevi davalar için öngörülen hak düşürücü süre içerisinde davanın açılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ne var ki dava açan dilekçedeki iddianın ileri sürülüş biçimine, davacının; icra takibinde 3 kişi olmayıp, haciz ihbarnamelerini müteakip dosyaya borçlu olarak eklenmesi ve hakkında haciz işlemlerine devam olunması nedeniyle artık icra takibine taraf /icra takip borçlusu olmasına göre görülmekte olan dava; İİK'nın 72.maddesi kapsamında menfi tespit istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesinin davanın niteliğine ilişkin belirlemesi ve bu belirleme gereğince verdiği karar doğru olmamıştır. Bu durumda; davanın İİK'nın 72.maddesi kapsamında menfi tespit istemine ilişkin bir dava olduğu kabul edilerek, toplanan ve toplanacak delillere göre bir karar verilmesi için ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nın 353/1-a/6.maddesi hükmü gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, istinaf başvurusunun esastan reddi yönündeki sayın çoğunluk görüşünü benimsemiyorum. 12/07/2024