T.C.
İSTANBUL BAM
8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/681
KARAR NO: 2024/1386
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/01/2021
NUMARASI: 2016/1130 Esas - 2021/47 Karar
DAVANIN KONUSU: Trafik Kazasından Kaynaklanan Maddi ve Manevi Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 19/09/2024
Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;
K A R A R Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Kargo firmasına ait olan ve diğer davalı sigorta şirketi nezdinde de ZMM sigortalı bulunan ... plaka sayılı aracın, 20/06/2016 tarihinde yaya konumundaki vekil edenine çarpması neticesinde meydana gelen trafik kazasında, müvekkilinin yaralandığını ve bu nedenle uğradığı zararların giderilmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan ise sonuç alınamadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla (-belirsiz alacak) 300,00-TL'si geçici, 600,00-TL'si kalıcı, 100,00-TL'si de bakıcı gideri zararına karşılık olmak üzere toplam 1.000,00-TL maddi tazminatın her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen (-... Kargo firması bakımından kaza tarihinden, sigorta şirketi bakımından ise dava tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte); 100.000,00-TL manevi tazminatın da davalı ... Kargo şirketinden kaza tarihinden işletilecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiş; 08/06/2021 havale günlü talep arttırım dilekçesi ile de bakıcı giderine ilişkin istek miktarını 1.317,60-TL'ye, geçici iş göremezlik zararına ilişkin istek miktarını 6.508,18-TL'ye, kalıcı iş göremezlik zararına ilişkin istek miktarını da 101.572,94-TL'ye çıkarttıklarını açıklamıştır. Davalı .. Kargo. vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya sebebiyet verdiği ileri sürülen ... plaka sayılı aracın, vekil edeni şirkete ait olmadığını, aracın dava dışı ... isimli şahıs adına kayıtlı bulunduğunu, müvekkilinin aracı kayıt malikinden kiralamak suretiyle kullandığını, bu durumda oluşan zarar nedeniyle vekil edeninin sorumluluğu yoluna gidilemeyeceğini beyanla davaya karşı koymuştur. Davalı sigorta şirketi vekili ise cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davalı ... Kargo şirketinin, kazaya sebebiyet veren aracın maliki olmadığı, aracı kira sözleşmesi kapsamında kullandığını belirterek husumet itirazında bulunduğu, aracın tescil kayıtları incelendiğinde de söz konusu aracın ... Kargo adına kayıtlı bulunmadığının anlaşıldığı, bu durumda işleten sıfatı kabul edilemeyeceğinden, sorumluluğu yoluna gidilemeyeceği; buna karşılık kusur durumuna ilişkin olarak temin edilen ATK raporuyla aktüer bilirkişi raporu gözetildiğinde, davalı sigorta şirketine yönelik davanın kabulü gerektiği şeklindeki özet gerekçeyle; -Davalı ... Taş. A.Ş. yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE, -Davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden açılan davanın KABULÜ İLE, Davacı için 6.508,18 TL geçici iş göremezlik zararı, 101.572,94 TL sürekli iş göremezlik zararı ve 1.317,60 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 109.398,72 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 28/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, karar verilmiştir.Karara karşı davacı vekili ve davalı sigorta şirketi vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davacı vekilinin istinaf nedenleri; talep konusu kazanın davalı ... Kargo'ya ait işin yapımı sırasında meydana geldiği sabit olduğu halde yazılı biçim ve şekildeki gerekçeyle söz konusu davalı hakkında açılan davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesinin isabetsiz bulunduğu, kabule göre de eğer yeniden yargılama yapılacak olursa, asgari ücretlerdeki yasal artış gözetilerek maddi tazminata ilişkin yeni bir aktuer hesaplama yapılması gerektiğine ilişkindir. Davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf nedenleri ise; vekil edeni sigorta şirketi geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri zararından sorumlu olmadığı halde, mahkemece bu kalemler yönünden aleyhe hüküm tesis edilmesinin isabetsiz bulunduğu, ayrıca maluliyete ilişkin belirlemenin de "Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik" hükümlerine göre yapılması gerekirken, yanlış yönetmelik hükümlerine dayanılarak düzenlenen maluliyet raporunun hükme esas alınmasının da doğru olmadığı hususlarına yöneliktir. Dava, trafik kazası neticesinde meydana gelen cismani zarara dayanılarak açılmış maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir. 1-Dava açan dilekçede 20/06/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasına sebebiyet veren aracın, davalı ... Kargo'ya ait bulunduğu ileri sürülerek, kendisine husumet yöneltildiği görülmüştür. Dosyada mevcut kayıt ve belgelere göre ... plaka sayılı aracın, ... Kargo adına kayıtlı olmadığı sabit ise de, davalı ... Kargo vekili söz konusu bu aracı araç maliki olan ... isimli şahıstan kiralayarak kullandıklarını, ancak araç sürücüsü ...'in vekil edeni şirketin Sefaköy acentesi çalışanı olduğu, bu nedenle müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini beyanla 03/11/2015 tarihli kiralama sözleşmesini ibraz etmiştir. İşleten tanımı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahibinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de; bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devredilmesi halinde, artık üzerinde fiili hakimiyetin kalmadığı ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının da kalktığı durumlarda o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekecektir. Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde, davalı ... Kargo şirketi tarafından ... plaka sayılı aracın, araç malikinden kiralandığı ve aracın kiralanmak suretiyle kullanıldığı sırada kazanın meydana geldiği açıkça kabul ve ikrar edildiğine göre ... Kargo'nun aracın işleteni olduğu konusunda duraksamamak gerekir. Söz konusu bu aracın şirketin acentesi tarafından da kullanılıyor olmasının veya araç sürücüsünün acentenin çalışanı olmasının ... Kargo'nun işleten sıfatına haiz olmasına ilişkin sonuca bir etkisi olmadığı gibi bu husus acente ile ... Kargo'nun kendi iç ilişkisini ilgilendiren bir durumdur. Bu durumda, eldeki davada ... Kargo şirketine husumet yöneltilmesi doğru olup, diğer şartlar oluştuğu takdirde sorumluluğu yoluna gidilmesi gerekirken, yazılı biçim ve şekildeki gerekçeyle adı geçen davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi isabetsiz bulunduğundan, davacı vekilinin bu yönü amaçlayan istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir. 2-Davacı vekilinin diğer istinaf itirazları ile davalı sigorta şirketinin istinaf başvurusu birlikte değerlendirildiğinde; Her ne kadar, davalı sigorta şirketi vekili ve davacı vekili tarafından, kabulüne karar verilen maddi tazminata ilişkin belirleme ve değerlendirmede hataya düşüldüğü iddia edilerek istinaf başvurusunda bulunulmuş ise de, davalı ... Sigorta A.Ş vekili tarafından ilk derece mahkemesince verilen karardan sonra ve fakat istinaf aşamasında dosyaya sunulan 26/08/2022 günlü dilekçe ile görülmekte olan davaya konu maddi tazminatlara ilişkin olarak davacı tarafla sulh olunduğunu ve varılan mutabakat gereğince belirlenen tazminat miktarının davacı tarafa ödendiğini, bu şekilde poliçeden kaynaklı tüm sorumluluğunu yerine getirmiş olduğunu, davacı tarafın yapılan ödeme karşılığında vekil edenine araç malikini ve sürücüsünü ibra ederek davadan da feragat ettiğini ileri sürerek oluşan bu duruma göre karar verilmesini istemiş ayrıca davacı taraftan yargılama gideri ve vekalet ücreti talep etmediklerini bildirmiş ve Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına sunulan teminat mektubunun da taraflarına iadesine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 07/09/2022 işlem tarihli dilekçe ile de, davaya konu maddi tazminat talebi bakımından davalı sigorta şirketiyle sulh olunduğunu, yapılan ödemeyle maddi tazminata ilişkin davanın konusuz kaldığını, icra dosyasında sigorta şirketi tarafından sunulan teminat mektubunun da iadesine muvafakat ettiklerini, artık davada tek itilafın manevi tazminat talebine ilişkin olduğunu ve davalı ... Kargo'nun manevi tazminattan sorumlu tutulmasını istediklerini bildirmiştir.Hal böyle olunca, davalı ... Sigorta A.Ş ve davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesince verilen karardan sonra ve fakat istinaf aşamasında, maddi tazminata ilişkin talepler bakımından yapılan ödeme karşılığında sulh olunduğu, davanın konusuz kaldığı açıkça belirtilerek bu doğrultuda işlem yapılması talep edildiğinden ve davanın esasına ilişkin bu beyanlara öncelik verilmesi gerektiğinden ve dahi zarar sorumlularından biri ile yapılan anlaşma diğer zarar sorumlularına da sirayet edeceğinden, istinaf yasa yoluna başvuran tarafların maddi tazminatın miktarının belirlenmesinde hata yapıldığına ilişkin istinaf itirazları değerlendirilmesinin gerekmediği, istinaf aşamasında meydana gelen duruma göre maddi tazminat davası ile ilgili olarak hüküm tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Ancak az yukarıda (1) nolu bentte açıklanan şekilde davacı taraf aleyhine gerçekleşen hatalı uygulamanın giderilmesi ve (2) nolu bentte gösterilen biçimde gerçekleşen duruma göre karar verilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK.m. 353/1-b/2 hükmü uyarınca kaldırılarak; davalı ... Sigorta A.Ş ile davalı araç işleteni ... Kargo'ya yönelik olarak açılan maddi tazminata ilişkin davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmek ve dosyaya ibraz edilen sulh sözleşmesi içeriği gözetildiğinde davacı ve davalılar tarafından yapılan yargılama gideri ve vekalet ücreti konusunda da karar verilmesine yer olmadığına karar verilmek ve manevi tazminata yönelik talep bakımından da kazanın meydana geldiği tarih (-20/06/2016) kusur durumu, (-kazanın meydana gelmesinde araç sürücüsü ... %80 oranında, davacı yaya ise %20 oranında kusurludur) davacının yaralanmasının niteliği, (-davacı kaza neticesinde vücudunda çökme kırığı oluşacak ve 6 ayda iyileşebilecek biçimde yaralanmıştır), kaza tarihindeki paranın alım gücü, tarafların dosyaya yansıyan sosyo ekonomik durumları birlikte değerlendirildiğinde, davacı yararına 35.000,00- TL manevi tazminata hükmedilmek ve kazaya sebebiyet veren aracın ticari amaçla kullanılan bir araç olması nedeniyle, hüküm altına alınan tazminata avans faizi uygulanmak suretiyle yeniden esas hakkında karar tesis edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1-Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/01/2021 tarih ve 2016/1130 Esas - 2021/47 Karar sayılı kararına karşı davacı vekili ve davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda bentler halinde gösterilen nedenlerle KABULÜNE, a-)İstinaf yasa yoluna başvuran davacı vekili ve davalı sigorta şirketi vekili tarafından ayrı ayrı yatırıldığı anlaşılan istinaf karar ve ilam harçlarının talepleri halinde yatırana iadesine, b-)İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, c-)İstinaf yasa yoluna başvuran taraflarca, istinaf aşamasında yapılan değer yargılama giderlerinin ise takdiren yapan taraf üzerinde bırakılmasına, 2-)Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/01/2021 tarih ve 2016/1130 Esas - 2021/47 Karar sayılı kararının HMK.m.353/1-b/2 hükmü uyarınca KALDIRILMASINA, a-)Davacının maddi tazminat talebi bakımından; konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine YER OLMADIĞINA, b-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu hükümleri uyarınca, maddi tazminat talebi yönünden alınması gereken 427,60- TL maktu karar ve ilam harcının, peşin olarak tahsil edildiği anlaşıldığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, c-)Davacının, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 35.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 20/06/2016 tarihinden işletilecek avans faizi ile birlikte davalı ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, ç-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu hükümleri uyarınca, manevi tazminat talebi yönünden alınması gereken 2.390,85-TL nispi karar ve ilam harcının davalı ... A.Ş'den alınarak, Hazine'ye gelir kaydedilmesine,d-)Davacı tarafından, yargılama sırasında yapıldığı anlaşılan sair yargılama giderleri konusunda( maddi ve manevi tazminat talepleri bakımından ayrım yapılamadığından ve davalı sigorta şirketi tarafından davacıya yapılan ödeme kalemleri içerisinde yargılama giderleri de bulunduğundan) karar verilmesine yer olmadığına, e-)Davalı ... Kargo....A.Ş. tarafından yapılan yargılama giderinin miktarı ( 57,15-TL) ile sonuç kararın niteliği dikkate alındığında, bu giderin takdiren adı geçen davalı üzerinde bırakılmasına, f-)Konusuz kaldığı sonucuna varılan maddi tazminata ilişkin talep bakımından, taraflar yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,g-)Davacı görülmekte olan davada kendisini vekille temsil ettirdiğinden, kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalı ... Kargo Yurt İçi Yurt Dışı Taşımacılık ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, h-)Davalı ... Kargo...A.Ş. görülmekte olan davada kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen manevi tazminat yönünden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, ı-)Davalı sigorta şirketi vekilinin talebi ve davacı vekilinin muvafakati gereğince; Bakırköy ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına, davalı sigorta şirketi tarafından sunulan teminat mektubunun (varsa) iadesine, i-)Taraflarca yatırılan gider avanslarından arta kalanın ilgilisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve HMK'nın 362/1-a madde hükmü gereğince miktar itibariyle kesin olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.19/09/2024