T.C.
İSTANBUL BAM
8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2024/2217
KARAR NO: 2025/955
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/02/2024
NUMARASI: 2020/658 Esas - 2024/156 Karar
DAVANIN KONUSU: Trafik Kazasına Bağlı Cismani Zarar Nedeniyle Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 13/06/2025
İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;
K A R A R Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin, yaya olarak Pendik Köprüsü'ne doğru yürümekte iken, 01.04.2015 tarihinde, davalıların sürücüsü, maliki ve trafik sigortacısı oldukları ... plaka sayılı aracın çarpması ile meydana gelen trafik kazası neticesinde yaralandığını, kaza tespit tutanağı ile kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsü ...'nın tam kusurlu olduğunun belirlendiğini, yapılan ceza yargılaması neticesinde davalı sürücünün cezalandırılmasına karar verildiğini, ATK raporu ile müvekkilinin % 5.1 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının ve iyileşme süresinin 4 ayı bulacağının belirlendiğini, bir kısım masrafların devlet tarafından karşılanmaması nedeniyle müvekkili tarafından yapıldığını, geçici iş göremez olduğu dönemde bakıcı gideri ve tedavi gideri zararı oluştuğunu, eldeki davadan evvel İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne kısmi dava açtıklarını ve yargılama sırasında, davalı sigorta şirketinin müvekkilinin vekili ile iletişime geçerek kendisinden habersiz şekilde 32.973,41-TL ödemede bulunulduğunu, ancak ödenen tazminat miktarının hatalı hesaplama ile belirlendiğini, tazminat hesabı yapılırken progresif rant yönteminin uygulanması gerektiğini, müvekkili tarafından ibraname imzalanmamakla birlikte vekili tarafından var ise imzalanmış ibranamenin geçersiz olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile (belirsiz alacak) tedavi gideri için 100,00-TL, çalışamadığı dönemdeki kazanç kaybı için 100,00-TL, daimi iş gücü kaybı için 100,00-TL, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararlar nedeniyle 100,00-TL, bakım gideri için 100,00-TL olmak üzere toplam 500,00-TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline, ayrıca 30.000,00-TL manevi tazminatın davalı sigorta dışındaki davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama aşamasında sunduğu 12.07.2023 tarihli dilekçesi ile, tazminat taleplerini bilirkişi raporu doğrultusunda bakıcı gideri ve tedavi gideri yönünden 2.151,50-TL'ye, diğer maddi zararlar yönünden 43.017,66-TL'ye artırdığını bildirmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile, kazaya karışan aracın dava dışı ...şirketine uzun süreli kiralandığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesi ile; eldeki davadan önce açılan İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/509 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda hükmolunan 1.000,00-TL maddi tazminatın müvekkili tarafından ödendiğini, ayrıca söz konusu davada bilirkişi raporu ile belirlenen 34.911,20-TL tazminatın da davacının vekiline 27.05.2020 tarihinde ödendiğini, müvekkili şirketin yaptığı ödemeler neticesinde sorumluluğu kalmadığını, dava dışı SGK tarafından ödenen giderlere yönelik rücu talebinde bulunulması üzerine de 606,67-TL ödemede bulunulduğunu, savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, kaza tespit tutanağı ile müvekkiline atfedilen kusur oranını kabul etmediklerini, kazanın trafiğin yoğun olduğu bir saatte meydana geldiğini, dolayısıyla müvekkilinin hızının aşırı olamayacağını, ceza yargılamasında belirlenen kusur oranının hukuk hakimi için bağlayıcı olmadığını, davacının tüm hastane masraflarının müvekkili tarafından karşılandığını, tedavi süresince maddi ve manevi olarak davacı ile ilgilenildiğini, istenilen tazminat miktarının fahiş olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince; dosya kapsamına alınan bilirkişi raporundaki, davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücü ...'nın tamamen kusurlu olduğuna ilişkin tespitin dosya kapsamına uygun olduğu, ATK tarafından düzenlenen raporda, davacının %5.1 oranında maluliyetinin bulunduğunun ve iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 4 aya kadar uzayabileceğinin belirlendiği, aktüer bilirkişi raporunda, davadan evvel, davalı sigorta şirketi tarafından ödenen bedel ile SGK tarafından ödenen bedellerin mahsubu neticesinde davacının bakiye zararının 43.017,66-TL olduğu kanaatine varıldığı, doktor bilirkişi tarafından düzenlenen raporda da belgesiz tedavi gideri kapsamında, 700,00-TL yol giderinin, 250,00-TL pansuman vb giderler ile 1.201,50-TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 2.151,50-TL'nin kadri maruf olacağının bildirildiği, dosya kapsamında alınan raporların; yasal mevzuata uygun ve denetime elverişli olması nedeni ile hükme esas alındıkları, sigorta şirketi dışındaki davalıların haksız fiil tarihi itibari ile, sigorta şirketinin ise dava tarihi ile temerrüde düşürüldüğü, davalı araç maliki şirket her ne kadar aracı kira sözleşmesi ile kiraladığını beyan etmiş ise de dosyaya kira sözleşmesinin sunulmaması nedeni ile davalının işleten sıfatının bulunduğu kabul edilerek tazminatlardan sorumlu tutulduğu, davacının maluliyet zararı 43.017,66-TL olmasına rağmen gerekçeli kararın hüküm kısmında toplam maddi zarar miktarı doğru belirtilmiş ise de, maluliyet zararının sehven 45.169,16-TL yazıldığı, bu hususun maddi hata niteliğinde olduğu ve tashih şerhi düzenleneceği, manevi tazminat istemi yönünden, davalı sürücünün kusur durumu, davacının iyileşme süresi, tarafların ekonomik durumları, hakkaniyet ilkelesi ve manevi tazminata yasal içtihatlar gereği yasal faiz işletilmesi hususu da dikkate alınarak; 20.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsili gerektiği kanaati ile,"1-Davanın maddi tazminat istemi yönünden kabulü ile; 45.169,16 TL maddi tazminat ve 2.151,50 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 45.169,16 TL’nin davalılar ... ve ... A.Ş.'dan olay tarihi olan 01.04.2015 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş’den dava tarihi olan 16/12/2020 itibaren işleyecek yasal faizi ile müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 2-Davanın manevi tazminat talebi yönünden kısmen kabulü ile; 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 01.04.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... A.Ş.'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiş, karara karşı davalı ... vekili ve ... A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davalı ... vekilinin istinaf nedenleri; kazanın meydana gelmesinde davacının da kusuru bulunduğu, mahkemece kusur oranlarının tespiti yönünden ATK'dan rapor alınmadığı, bu durumun hem maddi hem de manevi tazminatın belirlenmesinde etkili olduğu, kusur raporuna itirazlarının değerlendirilmediği, dinlenen tanık beyanları ile müvekkili tarafından davacı taraf ile ilgilenildiği, maddi yardımlarda bulunulduğu ispatlanmış olmasına rağmen manevi tazminat miktarı belirlenirken tanık beyanlarının dikkate alınmadığı, gerekçeli kararda cevap dilekçesine ve savunmalarına yer verilmemesi nedeniyle savunma hakkının ihlal edildiği hususlarına ilişkindir.Davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf nedenleri; kazaya karışan ve müvekkili adına tescilli olan ... plaka sayılı aracın kaza tarihinden evvel ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye uzun süreli kiralandığı, müvekkili şirketin işleten sıfatı bulunmadığı, araç sürücüsünün kusurlu olduğu yönündeki tespitin hatalı olduğu, kazanın meydana geldiği yer ve saat itibariyle aracın hız sınırının üzerine çıkmasının mümkün olmadığı, İTÜ'den oluşturulacak bilirkişi heyetinden hatta ATK'dan rapor alınmaksızın kusur oranının belirlenmesinin hatalı olduğu, kusur raporuna itirazlarının dikkate alınmadığı hususlarına ilişkindir. Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. (1) Davalı ... vekilinin istinaf talebinin incelenmesinde; Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, kusur durumunun ATK Trafik İhtisas Dairesi veya İTÜ'de görev yapan bilirkişi heyetinden alınacak rapor ile tespit edilmesi zorunluluğu bulunmamasına, kaza tespit tutanağı ve ceza yargılaması ile kesinleşen maddi vakıalar (davacının yaya geçidinden geçtiği) ile uyumlu, kazanın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun, denetime elverişli, açıklayıcı ve ayrıntılı bilirkişi raporunun hükme esas alınarak davalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunun kabulünde isabetsizlik bulunmamasına, kaza tarihi (2015 yılı), kazadaki kusur durumu (davacının kusursuz oluşu), davacının yaralanmasının niteliği (sol ayak bileği kırığı oluşacak şekilde), kaza tarihinde paranın alım gücü, tarafların sosyo ekonomik durumları, manevi tazminatın bir sebepsiz zenginleşme aracı olmaması ancak tatmin duygusuna ulaşılacak kadar olması gereği hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraf lehine takdir edilen manevi tazminat miktarının fazla olmamasına göre davalı ... vekilinin istinaf talebi yerinde değildir. (2) Davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf talebinin incelenmesinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3. maddesinde aracı uzun süreli kira, ariyet ve rehin ilişkisine dayanarak kiracı, ariyet ve rehin alan sıfatıyla işleten kişiler gerçek işleten sayılmıştır. “Kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir”. Kısa süreli kiracılık, rehin veya ariyet almak kişiyi işleten haline getirmez. Bu takdirde işleten sıfatı kira veya ariyet verende kalır. Somut olayda, davalı ...şirketi vekili tarafından cevap dilekçesine ekli olarak sunulan belgelerin incelenmesinde, davalı ile dava dışı ...şirketi arasında 19.08.2013 tarihli fiyat tekliği ve sipariş formuna göre, kazaya karışan aracın 36 ay süri ile 360 Euro bedelle kiraya verilmesinin kararlaştırıldığı, 19.08.2013 tarihli ek araç protokolü ile de, teslim edilen aracın ... marka ... model, beyaz renk, 2013 yılı model olduğunun belirtildiği, aynı tarihli teslim tutanağı ile davaya konu kazaya karışan ... plaka sayılı aracın dava dışı ...şirketine davalı şirket tarafından teslim edildiği, kazanın meydana geldiği 01.04.2015 ila 30.4.2015 tarihleri arası için kiralama bedeline yönelik olarak 01.04.2015 tarihli e-faturanın düzenlendiği görülmüş olup, bu hali ile kazaya karışan araç için davalı ile ihbar olunan arasında 19.03.2013 tarihinde 36 ay süre için kira sözleşmesi imzalandığı, aracın aynı tarihli teslim tutanağı ile ihbar olunan şirkete teslim edildiği, aracın kaza tarihinde, ihbar olunan şirketin fiili kullanımında bulunduğu, araç üzerindeki fiili hakimiyetin ve ekonomik açıdan yararlanmanın ihbar olunana geçmesi nedeni ile araç maliki olan davalı yönünden, işleten sıfatının yer değiştirdiğinin kabulü ile davalı aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, bununla birlikte, zarar gören davacının, davasını açmadan önce işletenin trafik kaydında adı yazılı kişi olup olmadığı konusunda bir araştırma yapmakla yükümlü olmadığı, olağan olanın, davanın trafik kaydında adı yazılı kişiye yöneltilmesi olduğu, davacının, araç maliki olan davalıya karşı dava açmasında kusuru bulunmadığı göz önünde bulundurularak davalı ... A.Ş. lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına ( Bkz. Yargıtay 17.HD'nin 2014/21009 Esas, 2014/17379 Karar sayılı ilamı) karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup davalı şirket vekilinin bu hususa isabet eden istinaf istemi yerindedir. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin HMK'nın 353/1-b/1 madde hükmü gereğince esastan reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenle davalı ... A.Ş. vekilinin yerinde görülen istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, ne var ki Dairece tespit edilen hukuka aykırılık yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, istinaf kanun yoluna başvurulmayan ve istinaf talebi reddedilen davalı yönünden kurulan hükümlerde taraflar yararına oluşan usuli kazanılmış haklara dokunulmaksızın, davalı ...şirketi aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, adı geçen davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar vermek suretiyle yeniden hüküm kurmak gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1/İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/02/2024 tarih ve 2020/658 Esas 2024/156 Karar sayılı kararına karşı karşı davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, davalı ... şirketi vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜNE, a/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı ... şirketi tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talep halinde davalıya iadesine, b/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı ... tarafından yatırılması gereken 4.451,71-TL harçtan peşin yatırılan 427,60-TL harcın düşümü ile bakiye 4.024,11-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, c/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, d/İstinaf yasa yoluna başvuran taraflar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin takdiren kendileri üzerinde bırakılmasına, 2/İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/02/2024 tarih ve 2020/658 Esas- 2024/156 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, a/Davalı ... A.Ş. aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davalarının PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE, b/Davalı ... ve davalı sigorta şirketi aleyhlerine yöneltilen maddi tazminat istemine ilişkin davanın KABULÜ ile, 45.169,16 TL maddi tazminat ve 2.151,50 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 45.169,16 TL’nin davalı ...'dan olay tarihi olan 01.04.2015 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş’den dava tarihi olan 16/12/2020 itibaren işleyecek yasal faizi ile müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, c/Davalı ... aleyhine yöneltilen manevi tazminat talebine ilişkin davanın KISMEN KABULÜ ile, 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 01.04.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, ç/Maddi tazminat istemi yönünden; Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 3.085,51 TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 104,18 TL peşin harç ile 762,85 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 2.218,48 TL harcın davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, d/Manevi tazminat istemi yönünden; Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 1.366,20 TL karar ve ilam harcının davalı ...'dan tahsili ile hazineye gelir kaydına, e/Davacı tarafça yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 104,18 TL peşin harç ile 762,85 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 921,43 TL'nin davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, f/Davacı tarafından yapılan bilirkişi gideri 2.400,00-TL bilirkişi gideri, 820,00-TL İstanbul Adli Tıp Kurumu fatura bedeli ile tebligat ve müzekkere gideri 436,00 TL olmak üzere toplam 3.656,00 TL yargılama giderinden red/kabul oranına göre 3.169,63 TL'sinin davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, g/Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, h/Davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanacak olan 1.360,00 TL ara buluculuk ücretinin red/kabul oranına göre; 1.179,07-TL'nin davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken müteselsilen alınarak; 180,93- TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına, ı/Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca; -Kabul edilen maddi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, -Kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine, i/Davalı ... iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca; red edilen manevi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 10.000,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'ya verilmesine, j/Davalı ... A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirmiş ise de, davalıya husumet yöneltilmesinde davacının kusuru bulunmaması nedeniyle iş bu davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, k/Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 361 ve 362. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay’a temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.13/06/2025