T.C.
İSTANBUL BAM
8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2024/1651
KARAR NO:2025/580
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:06/02/2024
NUMARASI:2022/669 Esas - 2024/81 Karar
DAVANIN KONUSU:Trafik Kazasından Kaynaklanan Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ:17/04/2025
İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;
K A R A R:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıların maliki ve ZMM sigortacısı bulunduğu ... plaka sayılı aracın, vekil edenine ait ... plaka sayılı park halindeki araca çarpması neticesinde meydana gelen 09/12/2021 günlü trafik kazasında, müvekkiline ait aracın ağır bir biçimde hasara uğradığını, ayrıca araç içerisinde bulunan gönye makinesinin de bozulduğunu, kazanın oluşumunda davalı taraf araç sürücüsünün tam kusurlu bulunduğunu, oluşan araç hasarının giderimi için davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulmuş ise de sonuç alınamadığını, ayrıca arabuluculuk başvurusunun da anlaşmazlıkla sonuçlandığını ileri sürerek; fazlaya ilişen haklar saklı kalmak kaydıyla (belirsiz alacak) kaza neticesinde pert hale gelen araç hasarı nedeniyle uğranılan zarara karşı şimdilik 1.000,00-TL maddi tazminatın tüm davalılardan (davalı ... bakımından kaza tarihinden, davalı sigorta şirketi bakımından ise temerrüt tarihinden işletilecek yasal faiziyle birlikte); ayrıca, hasar gören araç nedeniyle uğranılan araç mahrumiyeti zararına karşılık olmak üzere (belirsiz alacak) 500,00-TL ile kazada bozulan gönye makinesi nedeniyle oluşan zarara karşılık (kısmi alacak) 500,00-TL tazminatın ise davalı ...'den kaza tarihinden işletilecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiş, müteakip UYAP aracılığıyla sunulan 16/12/2023 günlü dilekçe ile de; belirsiz alacak isteğine konu 1.000,00-TL'lik pert bedelini 24.000,00-TL'ye, yine belirsiz alacak isteğine konu araç mahrumiyet zararına ilişkin istek miktarını 2.000,00-TL'ye ve kısmi davaya konu 500,00-TL'lik makine bedeline yönelik istek miktarını da 2.756,00-TL'ye çıkarttıklarını bildirmiştir.Davalılar ise; davanın reddine karar verilmesini savunmuşlar, davalı ... ayrıca yetki itirazında bulunmuş ve 16/12/2023 günlü dilekçe ile bildirilen bedel arttırımlarına karşı her iki davalı vekili tarafından süresi içerisinde zaman aşımı defi ileri sürülmüştür.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek;"Dosyanın incelenmesinde 09.12.2021 tarihinde ... plakalı araç ile ... ve ... plakalı araçlar arasında meydana gelen kazada dosyada alınan kusur raporlarına göre ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, ... ve ... plakalı araç sürücüsünün kusursuz olduğu, alınan denetime elverişli bilirkişi raporuna göre davacıya ait ... plakalı aracın meydana gelen kazadan dolayı onarım masraflarının aracın piyasa değerinin ( kaza tarihi itibariyle 2. El piyasa değerinin 50.000,00 TL olduğu ) %60-70 ine yaklaştığı (onarım işçilik ve parça bedellerinin 35.734,73 TL olduğu) onarımının mümkün olduğu ancak ekonomik olmaması gerektiğinden pert olarak değerlendirilmesi gerektiği ve pert bedeli olarak hesaplanan 24.000,00 TL bedelin davalılardan müşterek ve müteselsili ile davacıya verilmesi gerektiği,meydana gelen kazadan dolayı hasarın onarımı süresince 09.12.2021 tarihli kaza tarihi dikkate alındığında 2.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalı ...'den tahsilinin gerektiği, ayrıca kazada araç içerisinde bulunan gönye makinesinin 2. El piyasa değerinin alınan rapora göre 2.756,00 TL olduğu ve davalı ...'dan tahsili gerektiği ancak kısa kararın 3 numaralı bendinde gönye makine bedeli yönünden maddi hata yapıldığı 2.756,00 TL yazılması gerekirken 3 numaralı bentte bulunmasından dolayı 3.756,00 TL yazıldığı anlaşılmakla, HMK nın 304 maddesi gereğince düzeltme talebi uygun görülmüştür. Ancak kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki oluşturmamak adına bu husuna yalnızca gerekçeli kararda değinilmekle yetinilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle;-24.000,00 TL araç pert bedelinin kaza tarihi olan 09.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine ( davalı ... Sigorta yönünden temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine) -2.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 09.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine,-2.756,00 TL gönye makinası bedelinin kaza tarihi olan 09.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş ve kısa karara ilişkin olarak 06/03/2024 tarihinde verilen tashih şerhi de karar altına eklenmiş, müteakip verilen 22/04/2024 günlü kararla da; hükmün 5. 6. ve 8. maddelerinin tashih yoluyla düzeltildiği görülmüştür.06/02/2024 günlü asıl karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. İstinaf nedenleri; ıslah/bedel arttırım dilekçesine karşı yaptıkları zaman aşımı itirazı ile yetkiye ilişkin itirazları üzerinde durulmadan karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, ayrıca davacı aracının hasarlanmasıyla oluşan kazaya müvekkiline ait ... plaka sayılı aracın karıştığı konusunda somut bir belirleme olmaksızın vekil edeninin sorumluluğu yoluna gidilmesinin hatalı bulunduğu, kabule göre de; davacı tarafa ait aracın talep konusu kazadan başka birden çok kazaya karıştığı dosya kapsamıyla sabit olduğu halde bu husus gözetilmeksizin olduğundan fazla rayiç değer belirlemesi yapılarak fazla tazminata hükmedilmesinin doğru olmadığı, keza araç pert total kabul edilmesine rağmen ve hasarlı araç davacıda kalmasına rağmen hasar bedelinin belirlenmesinde araç sovtaj değerinin gözetilmediği, sonuç itibariyle ilk derece mahkemesince verilen kararın isabetsiz bulunduğu, kaldırılması gerektiğine yöneliktir.Dava; maddi hasarlı trafik kazası neticesinde oluşan araç hasarı, araç mahrumiyet zararı ve araç içinde bulunan makine bedelinin tahsili isteğine ilişkindir. 1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesiyle çıkarılan sonuç ve oluşturulan hükümde, aşağıda belirtilen husus dışında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve özellikle talep konusu kazadan sonra kolluk kuvvetlerince düzenlendiği anlaşılan araştırma ve görgü tutanağı ile görüntü kaydı inceleme tutanağında davacıya ait olan ve park halinde bulunan araca çarpmak suretiyle zarar veren aracın davalıya ait ... plaka sayılı araç olduğunun açıklandığı, bundan ayrı olayla ilgili olarak Karaman Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yapılan soruşturma neticesinde "Kovuşturmaya Yer Olmadığına" karar verilmiş ise de; bu kararın mala zarar verme suçunun kasten işlenilebilen suçlardan olması ve şüphelinin müşteki aracına kasten zarar verdiğine dair herhangi bir delil bulunmadığına dayandırıldığı, ne var ki söz konusu 19/01/2022 günlü iş bu kararda, müşteki aracına çarpan aracın... plaka sayılı araç olduğunun yapılan tahkikat neticesinde anlaşıldığının belirtildiği, tüm bu tespitlerin aksinin de davalı tarafça aynı cinste bir belge ile kanıtlanamadığı dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince davacıya ait aracın zarara uğramasına sebebiyet veren aracın ... plaka sayılı araç olduğunun kabul edilmiş olmasında herhangi bir isabetsizlik tespit edilememesine; Ayrıca her ne kadar davalı ... tarafından süresi içerisinde yetki itirazında bulunularak davaya Karaman/KONYA mahkemelerinde bakılması gerektiği ileri sürülmüş ise de; görülmekte olan davanın araç maliki dışında sigorta şirketine yöneltilmiş olması ve sigorta şirketinin adresinin de Ataşehir/İSTANBUL bulunması karşısında HMK'nın 6. ve 7. madde hükümlerine göre davacı tarafın kendisine tanınan seçimlik hakkını kullanarak davalı sigorta şirketinin yerleşim yeri adresinde dava açmasında ve davaya İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılıp sonuçlandırılmış bulunmasında da bir yanılgı bulunmamasına;Tüm bunlardan ayrı, talep konusu trafik kazası 09/12/2021 tarihinde gerçekleştiğine ve meydana gelen kaza maddi hasarlı bir trafik kazası olmakla, 2918 sayılı KTK'nın 109.madde hükmü gereğince olaya uygulanması gereken zaman aşımı süresi 2 yıl olduğundan, görülmekte olan davanın açıldığı 14/09/2022 tarihi itibariyle zaman aşımı süresinin dolmadığı ve araç hasar zararı ile araç mahrumiyeti zararının giderilmesine ilişkin taleplerin belirsiz alacak davası niteliğiyle açıldığı, bu gibi taleplerin belirsiz alacak davası olarak talep edilmesinin mümkün olduğu gözetildiğinde, 16/12/2023 tarihinde yapılan bedel arttırım talebi bakımından da zaman aşımı dolduğundan söz edilemeyecek olmasına;Keza, talep konusu kaza neticesinde davacı aracında meydana gelen hasarın giderilmesi için gerekli masrafın ne olduğuna ilişkin olarak temin edilen 25/04/2023 günlü bilirkişi raporundaki konuya ilişkin belirleme ve değerlendirmelerde; davacı aracının kazadan önce geçirmiş olduğu diğer kazaların gözetildiği, aracın hasarsız rayiç değeriyle sovtaj değerinin ne olduğunun tespit edildiği, konuya ilişkin tüm tespitlerin dosyaya oluşa uygun denetlenebilir gerekçeler içermesi ve hesaplama yöntem ve şeklinin de yerleşmiş yargısal uygulamalara uygun olması karşısında, iş bu raporun hükme esas alınması sonucunda aracın tamiri için gerekli masrafın 35.000,00-TL, talep konusu kaza olmasaydı hasarsız rayiç değerinin de 50.000,00-TL olacağı, bu durumda da pert total işlemine tabi tutulması gerektiği kabul edilerek, aracın sovtaj değeri olarak belirlenen 26.000,00-TL'nin araç rayiç değerinden düşülmesi neticesinde bulunan tazminata hükmedilmiş olmasının doğru bulunmasına ve dahi pert hale gelen araç yerine başka bir araç alınması için gerekli sürenin 14 gün olduğu açıklanarak bu süre ile sınırlı olmak ve aracın amortisman ve yakıt giderlerinin düşülmesi neticesinde, araç mahrumiyeti zararının 2.000,00-TL olacağı yönündeki 13/11/2023 günlü ek bilirkişi raporundaki belirlemelerin de isabetli bulunmasına göre davalı vekilinin açıklanan hususları amaçlayan istinaf itirazlarının yerinde olmadığı reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. 2-Davalı vekilinin kazada hasarlanan makine bedelinin tahsiline ilişkin talebi bakımından yapılan ıslah tarihi itibariyle zaman aşımı süresinin geçirildiğinin dikkate alınmadığına ilişkin istinaf itirazına gelince;Eldeki davaya konu araç nedeniyle davalı araç maliki ...'e yöneltilen makine bedelinin tahsili istemli dava; dava dilekçesinden de açıkça anlaşılacağı üzere, diğer taleplerden farklı şekilde kısmi dava niteliğiyle açılmış ve bu yöndeki talep 16/12/2023 günlü ıslah dilekçesi ile 500,00-TL'den 2.756,00-TL'ye yükseltilmiştir. Kısmi davada, zaman aşımı yalnızca dava edilen kısım için kesildiği, henüz açılmayan (saklı tutulan) ve daha sonra ıslahla arttırılan bölüm için zaman aşımının işlemeye devam ettiği, eldeki davaya konu kazada kimsenin yaralanmadığı, maddi hasarlı trafik kazası olduğu ve buna göre uygulanacak zaman aşımı süresinin 2918 sayılı KTK'nın 109/1.madde hükmü gereğince zarar görenin zararı ve zarar sorumlusunu öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl olduğu ve davacının olaydan sonra kolluk kuvvetlerince düzenlenen 09/12/2021 günlü araştırma ve görgü tutanağında zarara neden olan aracın davalıya ait ... plaka sayılı araç olduğunun tespit edildiği dikkate alındığında, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten (09/12/2021) başlayan ve 11/12/2023 tarihi itibariyle dolan zaman aşımından sonra 16/12/2023 tarihinde ıslah dilekçesinin sunulduğu, buna göre ıslah ile artırılan kısım bakımından zaman aşımının gerçekleştiği; her ne kadar eldeki dava açılmadan önce davacı tarafça zorunlu arabuluculuğa başvurulmuş ise de; eldeki davaya konu kaza yönünden araç işleteni/maliki aleyhine açılan davanın ticari uyuşmazlık niteliğinde olmaması (kazaya karışan her iki araçta gerçek kişiler adına kayıtlı olup, tescil belgelerine göre kullanıp amaçları hususidir) nedeniyle arabuluculuğa başvuru zorunluluğu bulunmadığından, böyle bir başvurunun zaman aşımına herhangi bir etkisi bulunmayacağı sabit olmakla, mahkemece makine bedeline ilişkin talep bakımından yapılan ıslahın, zaman aşımına uğradığı kabul edilerek ıslahla arttırılan miktarın zaman aşımının geçirilmiş olması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken bu hususun atlanılması neticesinde istinaf eden davalının 2.756,00-TL makine bedelinden sorumlu tutulması doğru olmamıştır.Ancak, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedene münhasır kabulü ile; ilk derece mahkemesince verilen kararın ve bu karara bağlı olarak düzenlenen 06/03/2024 ve 22/04/2024 günlü tashih kararlarının HMK.m.353/1-b/2 hükmü uyarınca kaldırılmasına ve kamu düzeninden olan harç hariç, istinaf yasa yoluna başvuru konusu yapılmayan hususlarla reddedilen istinaf itirazları nedeniyle taraflar yararına oluşan usulü kazanılmış haklar dikkate alınarak, hükmün esasa ilişkin diğer bölümlerine dokunulmaksızın, davacının gönye makinesi bedelinin tahsiline ilişkin davasının dava dilekçesinde belirtilen miktarla sınırlı olarak kısmen kabulüne karar verilmek ve sonuç karara göre de usulü kazanılmış haklara halel gelmemek kaydıyla tarafların yargılama harç ve giderleriyle ilgili sorumlulukları yeniden belirlenmek suretiyle esas hakkında hüküm tesis edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/Gerekçe uyarınca, 1/İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/02/2024 tarih ve 2022/669 Esas - 2024/81 Karar sayılı kararına karşı davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunun yukarıda (2) nolu bentte gösterilen sebeplere münhasır KABULÜNE, öteki istinaf itirazlarının ise REDDİNE, a/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan 491,08-TL istinaf karar ve ilam harcının talep halinde davalı ...'e iadesine, b/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, c/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin ise takdiren üzerinde bırakılmasına, 2/İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/02/2024 tarih ve 2022/669 - 2024/81 Karar sayılı kararının ve bu karara bağlı olarak düzenlenen 06/03/2024 ve 22/04/2024 günlü tashih kararlarının HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,a/24.000,00 TL araç pert bedelinin kaza tarihi olan 09.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine (davalı ... Sigorta yönünden temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine) b/2.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 09.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine, c/Davacının gönye makinası bedeline yönelik talebin kısmen kabulü ile 500,00-TL'nin kaza tarihi olan 09.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişen talebinin ise zaman aşımı nedeniyle reddine ç/Karar tarihinde yürürlükte bulunun Harçlar Kanunu hükümleri uyarınca, kabul edilen tazminat miktarı üzerinden alınması gerekli 1.810,22-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 80,70- TL peşin harç ile 457,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.272,52- TL harcın (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 1.151,63-TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine,d/Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 457,00-TL ıslah harcı ve 80,70- TL peşin harç olmak üzere toplam 537,70-TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,e/Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı ile bilirkişi ücreti, tebligat ve müzekkere gideri toplamı olan 3.201,70-TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 2.968,77-TL' sinin (davalılar arasında ayrım yapılamadığından) davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, fazlasının davacı üzerinde bırakılmasınaf/Davalı sigorta şirketi tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, g/Davalı ... tarafından ilk derece mahkemesinin yargılaması sırasında posta ve müzekkere gideri olarak yapıldığı anlaşılan toplam 516,00-TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre hesaplanan 41,28-TL'sinin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,h/Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,ı/Davalı ... yargılama sırasında vekille temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca hakkındaki davanın ret edilen bölümü üzerinden hesaplanan 2.256,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine,i/7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına 3/Taraflarca yatırılan gider avanslarından arta kalanın ilgilisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 17/04/2025