T.C.
İSTANBUL BAM
8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2025/267
KARAR NO:2025/551
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:21/11/2024
NUMARASI:2024/424 Esas - 2024/689 Karar
DAVANIN KONUSU:Tazminat (Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:17/04/2025
Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;
K A R A R:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 24.11.2013 tarihinde, müvekkillerinin yolcu olarak bulunduğu, trafik sigortası bulunmayan ... plakalı aracın, park halindeki ... plakalı yarı römorka arkadan çarpması sonucunda meydana gelen kazada müvekkillerinin yaralanıp sakat kaldıklarını, müvekkili ...'un tedavi gideri ve bakıcı gideri oluştuğunu, müvekkili ...'un kaza tarihinde inşaat dış cephe mantolama ustası olarak aylık net 3.000,00-TL, müvekkili ...'ın ise mermer ve granit ustası olarak aylık net 3.000-TL gelir elde ettiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ... ... için 1.000-TL iş gücü/kazanç kaybı tazminatı, 1.000,00-TL bakıcı gideri, 1.000,00-TL tedavi gideri ve ... için 1.000,00-TL iş gücü/kazanç kaybı tazminatının (belirsiz alacağın) temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş; 21/10/2020 tarihli dilekçesi ile talebini davacı ... için 13.979,00-TL geçici iş göremezlik tazminatı, 249.500,00-TL kalıcı iş göremezlik tazminatı, 12.095,00-TL bakıcı gideri ve davacı ... için 29.907,00-TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 232.518,00-TL kalıcı iş göremezlik tazminatı olarak artırmıştır.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça yapılan başvuru sonucunda eksik belgelerin gönderilmesi istenildiği halde bu yapılmayarak müvekkili kuruma karşı iş bu davanın açıldığını, kusur ve maluliyet durumunun tespiti için rapor alınması gerektiğini, bakıcı gideri, tedavi gideri ve geçici iş göremezlik tazminatından müvekkili kurumun sorumluluğu bulunmadığını, davacıların ehliyetsiz sürücünün aracına bilerek ve isteyerek bindikleri için hesaplanacak tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, taşıma ücret karılığı olmadığından hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, avans faizi talebinin yersiz olduğunu, davacıların belirttikleri kadar gelir elde ettiklerini kabul etmediklerini, bunun davacı tarafça ispatı gerektiğini, sorumluklarının teminat limiti ile sınırlı olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.İlk derece mahkemesinin, davanın kısmen kabulüne dair kararına karşı, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması neticesinde, Dairemizin 13/06/2024 tarih, 2021/806 Esas, 2024/1056 Karar sayılı ilamı ile' ''... 1-Tazminata esas alınan davacıların gerçek gelirinin belirlenmesine ilişkin araştırmanın yetersiz olduğu, bu durumda mahkemece; davacıların gelirine ilişkin ... kayıtlarının dosyaya kazandırılması, kaza tarihi olan 2013 yılı için ilgili meslek odalarından davacıların yaptığı işe göre aylık ortalama kazancının sorulması, var ise davacıların sunacağı belgeler ve ilgili meslek odalarından gelen cevabi yazıların da birlikte değerlendirilmesi ve inşaat işçiliği, işin özelliği gereği yılın belirli aylarında yapılabilen mevsimlik bir iş olduğundan, davacıların yaşadığı ve çalıştığı yerler de dikkate alınarak yılın kaç ayı ve ayda kaç gün çalışabilecekleri tespit edilip, çalıştıkları günler için davacıların gerçek gelirinin net biçimde saptanmasından sonra tazminat hesabı konusunda rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı olduğu biçimde hüküm tesisinin doğru görülmediği (Bkz. Yargıtay 4. HD'nin 2020/1271 Esas, 2020/7074 Karar sayılı ilamı ve Yargıtay 17. HD'nin 2016/19393 Esas,2019/9442 Karar sayılı ilamı) 2-Kaza tespit tutanağı ve tüm dosya kapsamından, davacıların yolcu olarak bulundukları araç sürücüsü müteveffa ...'ın ehliyetsiz olduğunun anlaşıldığı, müterafik kusur indiriminde, her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılması gerektiği, davacıların ehliyetsiz sürücünün aracına bilerek binme şeklinde gerçekleşen müterafik kusuru sebebiyle hesaplanan sonuç tazminatlardan Yargıtay 4. ve 17. HD'nin yerleşmiş uygulamaları ile de benimsenen, 6098 sayılı TBK 52. maddesi gereğince %20 oranında müterafık kusur indirimi yapılması gerekirken, yazılı olduğu şekilde bu husus göz ardı edilerek karar verilmesinin doğru görülmediği 3- Somut olayda; kazaya karışan sigortasız araç için kaza tarihinde ZMMS teminat limiti ölüm/sakatlık halinde bedensel zarar için 250.000,00-TL, sağlık gideri ( bakım gideri, ... tarafından karşılanmayan tedavi gideri için ayrı olarak) 250.000,00-TL olup; mahkemece limit aşılarak davacı ... için geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatı olarak 263.425,00-TL, davacı ... ... için geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatı olarak 264.479,00-TL'ye hükmedilmesinin de hatalı olduğu'' gerekçesiyle, (1), (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün HMK 353/1.a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiş,
Kaldırma kararı sonrasında yapılan yargılama neticesinde; '' ...Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulu'nun 11/06/2020 tarihli raporuna göre "çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı tespit yönetmeliği" ne göre davacı ... ...'ın meslekte kazanma gücünden kayıp oranının %19 , tıbbı iyileşme süresinin 12 ay olduğu; Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulu nun 09/01/2020 tarihli raporuna göre çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı tespit yönetmeliği" ne göre davacı ...'ınmeslekte kazanma gücünden kayıp oranının %16 , tıbbı iyileşme süresinin 24 ay olduğunun tespit edildiği; ... Mühendisi Prof Dr ... tarafından hazaırlnan14/10/2020 tarihli kusur raporuna göre; ... plakalı araç sürücüsü ...' ın meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğu,park halinde olan... plakalı araca izafe edilecek kusur bulunmadığının belirtildiği; İstanbul Sıvacı Boyacı Ve İnşaatçılar Esnaf Ve Sanatkarlar Odasından inşaat dış cephe mantolama ustası olan davacı... ile mermer ve granit ustası olan davacı ...'in yaptıkları işe göre 2013 yılı ve en son 2024 yılı aylık ortalama kazancına ilişkin bilgiler celp edildği, akabinde aktüer bilirkişi ... tan 10/09/2024 tarihli bilirkişi raporu alındığı, iş bu aktüer bilirkişi raporuna göre, davacı ...'ın; BAM kararı doğrultusunda yeniden belirlenen kazanç durumuna göre yapılan hesaplama sonucu belirlenen zarar tutarlarından %20 müterafik kusur indirimi sonucu geçici iş göremezlik dönemine ait maddi zararının 17.506,89-TL, % 16 maluliyet için sürekli iş göremezlik dönemine ait maddi zararının; 1.108.681,54 TL olmak üzere toplam 1.126.188,43-TL olduğu ,davacının sakatlık teminat limiti kapsamında olan maddi zarar toplamının kaza tarihindeki limiti aşması nedeniyle davalının sorumluluğunun 250.000,00 TL limit ile sınırlı olacağı, davacı... ...'ın BAM kararı doğrultusunda yeniden belirlenen kazanç durumuna göre yapılan hesaplama sonucu belirlenen zarar tutarlarından %20 müterafik kusur indirimi sonucu geçici iş göremezlik dönemine ait maddi zararının 8.253,89 TL, sürekli iş göremezlik dönemine ait %19 maluliyeti ile ilgili maddi zararının 1.194.269,93 TL olmak üzere toplam 1.202.523,82-TL olduğu, davacının sakatlık teminat limiti kapsamında olan maddi zarar toplamının kaza tarihindeki limiti aşması nedeniyle davalının sorumluluğunun 250.000,00 TL limit ile sınırlı olacağının belirlendiği; davacı... ...'ın 1.000,00- TL tedavi gideri tazminatı talebinin ise ispatlanamadığından reddine karar vermek gerektiği'' gerekçesiyle, Davacı ... için; 250.000,00-TL işgöremezlik tazminatının dava tarihi 18/05/2017 den itibaren yasal faizi ile davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazla istemin reddine,-Davacı... ... için 13.095,00-TL bakıcı gideri tazminatı ve 250.000,00-TL işgöremezlik tazminatının dava tarihi 18/05/2017 den itibaren yasal faizi ile davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazla istemin reddine-...'ın 1.000,00-TL tedavi gideri tazminatı talebinin ispatlanamadığından reddine, karar verilmiştir. Karara karşı davalı vekili ve katılma yolu ile davacılar vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İstinaf nedenleri: davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafça davadan önce usulüne uygun şekilde başvuru yapılmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, davacı ... yönünden bakıcı gideri ve iş göremezlik tazminatı olarak tek limit üzerinden karar verilmesi gerekirken limit aşılarak karar verildiğini, maluliyet raporlarının geçerli yönetmelik hükümlerine göre hazırlanmadığını ve heyet teşkili sağlanmadan hazırlandığını, müvekkili kurumun geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı giderinden sorumlu olmadığını, davacının bakıcı tuttuğunu ispat etmesi gerektiğini, brüt asgari ücret üzerinden bakıcı gideri hesaplaması yapılmasının hatalı olduğunu, ... tarafından davacılara herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılmadan karar verildiğini, kusur raporunun denetime elverişli olmadığını, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, müvekkili kurum yönünden 14.10.2020 tarihli raporun düzenlendiği tarihten sonraki asgari ücret artışlarının dikkate alınmasının usuli kazanılmış hak kuralına aykırılık teşkil ettiğini, TRH yaşam tablosu ve teknik faiz uygulanarak hesaplama yapılması gerektiğini, belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir. Davacılar vekili, davacıların asgari ücretin üzerinde gelir elde ettikleri dosyada kapsamında ispat edildiği halde asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat ile bakıcı ve tedavi gideri istemine ilişkindir.1-Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle; tüm dosya kapsamından davacı tarafça davalıya iş bu dava açılmadan önce başvuru yapıldığı anlaşılmakla başvuru şartının yerine getirilmiş bulunmasına; somut olaya konu kaza tarihinde teminat limiti sağlık giderleri için kişi başına 250.000,00-TL ve bedensel zarar için (daimi sakatlık ve/ veya ölüm halinde) kişi başına 250.000,00-TL olup davacı ... yönünden hükmedilen bakıcı gideri sağlık gideri kapsamında, iş göremezlik tazminatı ise bedensel zarar kapsamında olmakla, ayrı ayrı 250.000,00-TL limit ile teminat altına alınmaları nedeniyle limit aşımının söz konusu olmamasına; kazaya neden olan aracın trafik sigortası bulunmaması nedeniyle ZMMS'nin sorumluluğunu üstlenen davalı ...nın dairemizce de benimsenen Yargıtay içtihatlarına göre bakıcı giderinden ve geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu bulunmasına; SGK'nın 31/01/2017 tarihli cevabi yazısına göre davacı tarafa ... tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığının belirtilmiş olmasına; davacıların yolcu olduğu aracın park halindeki araca çarpmasıyla meydana gelen somut olaya konu kazada davacılar kazanın meydana gelmesinde kusursuz olup, kusur tespitinde bir isabetsizlik bulunmamasına; ATK maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte bulunan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmelik hükümleri de dikkate alınarak Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmelik hükümlerine göre, davacının yaralanmasının niteliği gereğince alınında uzman hekimlerce hazırlanmış bulunmasına; yerel mahkemece kaldırma kararından sonra alınan 10/09/2024 tarihli aktüerya raporundaki Yargıtay içtihatları ile benimsenen TRH yaşam tablosu ve progresif rant yöntemine göre (teknik faiz uygulanmadan) yapılan 2. seçenek hesaplama esas alınarak karar verilmiş bulunmasına; dairemiz kaldırma kararı sonrasında davacılara ait ... kayıtları, emsal ücret araştırması, TÜİK verileri ve tüm dosya kapsamı hep birlikte nazara alındığında davacıların kaza tarihinde asgari ücret düzeyinde gelir elde ettiklerinin anlaşılmasına, davacı ... için bakıcı ihtiyacı ve süresi ATK raporu ile tıbbi olarak belirlenmiş olmakla, bunun için davacının bakıcı tuttuğunu ispat etmek durumunda olmamasına, bakıcı giderinin asgari ücretin brütü üzerinden hesaplanmasının Yargıtay ve dairemiz yerleşik içtihatlarına uygun olmasına; nüfus kayıtları ve tüm dosya kapsamından davacılar ile araç sürücüsü dava dışı ...'ın yakın akraba oldukları anlaşılmakla, aralarında yakın akrabalık ilişkisi bulunan sürücü ile davacı yolcular arasında hatır taşımasından bahsedilemeyecek olmasına göre; katılma yolu ile davacılar vekilinin tüm istinaf itirazlarının, davalı vekilinin ise yerinde görülmeyen bu hususlara ilişkin istinaf itirazlarının esastan reddine karar vermek gerekmiştir.2-Davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının incelenmesinde; yerel mahkemenin ilk kararı davalı ... vekilince istinaf edilmiş, davacı tarafça istinaf edilmemiş olmakla, Dairemizce ilk karar davalı Güvence Hesabı yararına kaldırıldığından davalı ... lehine usuli kazanılmış hak doğmuş olmakla, dairemiz kaldırma kararından sonra alınan 10/09/2024 tarihli aktüerya raporunda kaldırma kararından önceki hesap tarihindeki (14/10/2021) asgari ücrete göre hesaplama yapılması gerekirken, davalı Güvence Hesabı'nın kazanılmış haklarını ihlal edecek biçimde, güncel asgari ücret verileri dahilinde hesaplama yapılması ve bu raporun hükme esas alınarak karar verilmesi doğru değil değildir. (Bkz. Yargıtay 4. HD'nin 2023/11274 Esas, 2023/13229 Karar sayılı ilamı) (HGK'nın 18.02.2020 tarih, 2016/21-817 Esas ve 2020/167 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir)Somut olayda diğer veriler ( TRH yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi) aynı kalmak kaydıyla, davacıların kalıcı iş göremezlik zararlarlarının kaldırma kararından önceki hesap tarihindeki asgari ücrete göre hesaplanması halinde, davacı ...'ın kalıcı iş göremezliğe ilişkin bilinen dönem zararının 131.892,06-TL x 0,16 maluliyet x %100 kusura göre 21.102,72-TL, bilinmeyen dönem zararının 1.458.164,40-TLx 0,16 maluliyet x %100 kusura göre 233.306,30-TL olduğu, geçici iş göremezlik zararının ise 21.883,61-TL olduğu,Dairenin kaldırma kararı gereğince bu rakamlardan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığında netice itibariyle davacı...'ın kalıcı iş göremezlik zararının 186.645,04-TL, geçici iş göremezlik zararının 17.506,89-TL, toplamda ise 204.151,92-TL olduğu; davacı ... ... için kaldırma kararından önceki hesap tarihindeki asgari ücrete göre hesaplama yapılması halinde, davacı ... ...'ın kalıcı iş göremezliğe ilişkin bilinen dönem zararının 132.885,22-TL x 0,19 maluliyet x %100 kusura göre 25.248,19-TL, bilinmeyen dönem zararının 1.087.964,28-TLx 0,16 maluliyet x %100 kusura göre 231.961,40-TL olduğu, geçici iş göremezlik zararının ise 10.317,36-TL olduğu, Dairenin kaldırma kararı gereğince bu rakamlardan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığında netice itibariyle davacı ... ...'ın kalıcı iş göremezlik zararının 185.569,12-TL, geçici iş göremezlik zararının 8.253,89-TL, toplamda ise 193.823,00-TL olduğu, her iki davacı için bu rakamların teminat limiti olan 250.000-TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla; davacı ... yönünden 186.645,04-TL kalıcı iş göremezlik ve 17.506,89-TL geçici iş göremezlik tazminatına; davacı ... için ise ( %20 müterafik kusur indirimi yapıldığında 10.476,08-TL bakıcı giderine ilaveten) 185.569,12-TL kalıcı iş göremezlik tazminatına ve 17.506,89-TL geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde yüksek miktarda iş göremezlik tazminatına ve bakıcı giderine hükmedilmesi doğru olmamıştır.Bu itibarla; yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle katılma yolu ile davacılar vekilinin tüm istinaf itirazlarının, davalı vekilinin ise sair istinaf itirazlarının esastan reddine;(2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile kararın kaldırılıp HMK 353/1.b-2 maddesi gereğince yanılgılı husus düzeltilmek suretiyle yeniden hüküm kurulması gerekmiş olup aşağıda yazılı olduğu şekilde karar verilmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/Gerekçe uyarınca,1/İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/11/2024 tarih ve 2024/424 Esas-2024/689 Karar sayılı kararına karşı katılma yolu ile davacılar vekilinin tüm istinaf itirazlarının, davalı vekilinin ise sair istinaf itirazlarının yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf itirazlarının KABULÜNE (HMK.m.353/1-b/2) a/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talep halinde davalıya iadesine, b/İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar tarafından yatırılması gereken 615,40-TL harç peşin olarak yatırıldığından, bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,c/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,d/İstinaf yasa yoluna başvuran taraflarca istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin takdiren kendileri üzerinde bırakılmasına, 2/İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/11/2024 tarih ve 2024/424 Esas- 2024/689 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,a/Davacı ... için; 186.645,04-TL kalıcı iş göremezlik ve 17.506,89-TL geçici iş göremezlik tazminatının dava tarihi olan 18/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,b/Davacı ... ... için 10.476,08-TL bakıcı gideri, 185.569,12-TL kalıcı iş göremezlik tazminatı ve 17.506,89-TL geçici iş göremezlik tazminatının dava tarihi olan 18/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, c/...'ın 1.000,00-TL tedavi gideri tazminatı talebi ispatlanamadığından reddine,ç/Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 28.533,36-TL harçtan peşin alınan toplam 1.869,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 26.663,96 -TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,d/Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 66.655,60-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,e/Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000-TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalıya ödenmesine,f/Davacı tarafından yapılan 1.900,80-TL ilk gider, 4.251,00-TL tebligat ve müzekkere gideri ile bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.151,80-TL. yargılama giderinin davanın kabul-red oranına (0,77) göre hesaplanan 4.736,88-TL'sinin davalıdan tahsili davacılara verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasınag/Davalı tarafından yapılan 93,10-TL tebligat ve müzekkere giderinin davanın kabul -red oranına göre hesaplanan 21,41-TL'sinin davacılardan tahsili ile davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,3/HMK 333. md. uyarınca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve HMK'nın 362/1-a madde hükmü gereğince miktar itibariyle kesin olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.17/04/2025