T.C.
İSTANBUL BAM
8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2025/832
KARAR NO: 2026/96
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/11/2024
NUMARASI: 2023/124 Esas - 2024/862 Karar
DAVANIN KONUSU: Trafik Kazasından Kaynaklanan Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ:22/01/2026
İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;
K A R A R:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ehliyetsiz sürücü ...'un sevk ve idaresinde bulunan 1992 Model ...Tipi 10 tekerlekli hurda yüklü plakasız kamyonun direksiyon hakimiyeti yitirilerek, kaldırımda bulunan kişilere çarpması neticesinde meydana gelen 06/06/2014 günlü trafik kazasında, vekil edeninin ağır biçimde yaralanarak cismani zarara uğradığını beyanla, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla (belirsiz alacak) 3.000,00-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı Güvence Hesabından tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 23/03/2017 günlü bedel arttırım dilekçesi ile de bilirkişi raporu ile uğranılan bedensel zarar miktarının 302.247,45-TL olduğunun tespit edildiğini açıklayarak maddi tazminatına ilişkin istek miktarı poliçe limiti olan 268.000,00 TL'ye çıkarttıklarını açıklamıştır.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; talep konusu kazaya neden olan aracın plakasının doğru biçimde tespiti gerektiğinin, bu aracın dava dilekçesinde yazıldığı gibi ... plaka sayılı olduğunu belirlenmesi halinde aracın olay tahinde geçerli trafik poliçesi olup olmadığının araştırılmasını istediklerini, ayrıca araç maliki ve sürücüsüne dava yöneltilmeden açılan böyle bir davanın esasen reddi gerektiğini, olayla ilgili olarak görülmekte olan ceza yargılanmasına ilişkin dava dosyasının sonucunun beklenilmesi, kusur durum ve oranı ile uğranılan malulüyet oranının da usulüne uygun şekilde tespit edilmesi ve faiz türünün de yasal faiz olması gerektiğini ileri sürerek davaya karşı koymuş, yargılama sırasında da tescilsiz ve plakasız bir araç için ZMM Sigortası yapılması zorunlu olmadığından, Güvence Hesabı'nın sorumluluğu yoluna gidilemeyeceğini belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporları, olayla ilgili olarak Konya 5. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen 2014/161 esas sayılı ceza yargılanmasını ilişkin dava dosyası ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek;
-Asıl ve ıslahla açılan davanın kısmen kabulü ile;
-İş göremezlik maddi tazminat talebi için 268.000,00-TL, olmak üzere temerrüt tarihi olan 12/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, karara karşı davalı Güvence Hesabı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemizce verilen 02/02/2023 gün, 2020/1556 Esas - 2023/82 Karar sayılı ilamla;
"Dava, trafik kazası sonucunda meydana gelen bedensel zarara dayanarak açılmış maddi tazminat isteğine ilişkindir.Görülmekte olan davada davacı ... sigortası bulunmayan aracın neden olduğu trafik kazasında cismani zarara uğradığını, bu nedenle oluşan maddi zararının giderilmesinden Güvence Hesabının sorumlu olduğunu ileri sürmüş, davalı kurum vekili ise kazdan önce trafikten çekildiği anlaşılan tescilsiz ve plakasız bir aracın neden olduğu kazaya bağlı olarak davacının Güvence Hesabından tazminat talep hakkının bulunmadığını savunmuştur.
Mahkemece kazaya neden olan aracın plakasız ve sigortasız bulunduğu, bu durumda Güvence Hesabına karşı dava açılabileceği ve sorumluluğu yoluna gidileceği kabul edilerek davanın kabulü cihetine gidilmiştir.Yargıtay özel dairesinin pek çok kararında belirtildiği üzere 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 21/1. maddesinde "tescil edilen araçlar, tescil belgesi ve tescil plakası alınmadan karayollarına çıkarılamaz" düzenlemesine; aynı Kanun'un 23/2. maddesinde ise "araç tescil belgesini araçta bulundurmayan veya tescil plakasını monte edilmesi gereken yerin dışında farklı bir yere takan sürücülere 92 Türk Lirası idari para cezası verilir. Araç bilgileri doğrulanıncaya ve plaka uygun yere takılıncaya kadar araç trafikten men edilir" düzenlemesine yer verilmiştir.Diğer taraftan; Güvence Hesabı'na başvurulabilecek halleri düzenleyen 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b maddesi ve Güvence Hesabı Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesi gereği, Güvence Hesabı'nın sorumluluğu için, zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu bulunduğu halde bu sigortası yapılmamış olan bir aracın 3. kişinin zararına sebep olması gerekmektedir. Zorunlu olan trafik sigortasının yaptırılması bakımından da her şeyden önce, sigortası yapılacak aracın kanun kapsamında kalan tescilli bir araç olması gereklidir. Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde, talep konusu olayla ilgili olarak düzenlenen kaza tespit tutanağında, kazaya...t isimli şahsın sevk ve idaresinde bulunan... trafikten çekme plakalı hurda yüklü kamyonun sebebiyet verdiği şeklinde tespit yapıldığı, dava dilekçesinde ise kazaya neden olan aracın plakasının ...olabileceğinin bildirildiği, mahkemece zarara neden olan aracın .. plaka sayılı araç olduğu savı ile bu aracın tescil bilgilerinin temini için yazılan yazı üzerine Konya İl Emniyet Müdürlüğünce bahse konu plaka grubunda bugüne kadar herhangi bir araç kaydının bulunmadığının açıklandığı görülmüştür.UYAP aracılığıyla dairemizce yapılan sorgulama neticesinde temin edilen araç takyidat bilgisinde, kaza tespit tutanağında plaka nosu bildirilen... plaka sayılı 1992 Model ...tipi kamyonun ... isimli şahsın adına kayıtlı olduğu ve aracın 08/02/2013 tarihinde (kazadan önce) trafikten çekilmiş bulunduğunun bildirildiği görülmüştür.Bu durumda mahkemece kaza tespit tutanağındaki bilgilerden hareketle, kazaya neden olan aracın... plakalı araç olabileceği gözetilerek bu aracın kaza tarihinde kim veya kimler adına kayıtlı olduğu kaza tarihini kapsar şekilde ... Sigorta Poliçesi bulunup bulunmadığı, araçla ilgili olarak trafikten çekme belgesi varsa temin edilmeden ve daha da önemlisi trafikten çekilme nedeninin ne olduğu araştırılıp belirlenmeden, ve aracın kullanılamaz (hurda) hale gelmesinden kaynaklanan durum nedeniyle trafikten çekilmesi söz konusu ise hurda belgeli bir aracın yeniden trafiğe tescil edilemeyeceği hususu gözetilmeden davalı Güvence Hesabının sorumluluğu yoluna gidilmesi isabetsiz olmuştur." gerekçesiyle, ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK.m.353/1-a/6 hükmü uyarınca kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür.Dairece verilen kaldırma kararından sonra 2023/124 Esasa kayıtlanan davanın yargılaması neticesinde mahkemece; iddia, savunma, kaldırma kararı, kaldırma kararından önce ve sonra toplanan deliller, bilirkişi raporları, Türkiye Noterler Birliği'nden, Konya Alaaddin Vergi Dairesi'nden, Konya İl Emniyet Müdürlüğü'ndün gelen müzekkere cevapları, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 08/03/2022 tarih, 2021/21213 Esas - 2022/4243 Karar sayılı emsal ilamı ve tüm dosya kapsamı yeniden değerlendirilerek;"... zarara sebep olan... plakalı aracın tescil bilgilerinin temini için yazılan yazılan yazı üzerine, Konya İl Emninet Mürüdlüğü'nün cevabında söz konusu evrakların Noterler Birliğinden talep edilebileceği, Türkeyi noterler birliğinin müzekkere ve ekli belgelerinde Kızıltepe ... Noterliğinin 01.02.2013 tarih ve ...yevmiye numaralı işlemi ile ... plakalı ... marka ... şasi ... motor numaralı aracın maliki tarafından ... (TC: ...)'a plaka değişikliği talebiyle satıldığı, 08.02.2013 tarihinde ilgili trafik tescil birimi tarafından ... plakaya alıcı adına... seri numaralı Araç Trafik Tescil Müracaat ve İşlem Formu ile "Trafikten Çekme" olarak tescil edildiği, talep dilekçesinin mevcut olduğu, 06.06.2014 tarihinde ...adına kayıtlı olduğu, Konya .... Noterliğinin 01.08.2014 tarih ve ...yevmiye numaralı işlemi ile ...(TC: ...)'a satıldığı tescil kayıtlarını gösterir tablo ve sicil dosyasında bulunan tescile esas belgeler ekte gönderildiği, sicil kayıtlarında aracın trafikten çekme nedeni ve aracın kullanılamaz (hurda) hale gelip gelmediğine ilişkin bilgi tutulmadığı cevabi yazıdan ve dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; aracın kullanılamaz (hurda) hale gelmesinden kaynaklanan bir trafikten çekme durumu bulunmadığı ve çalışır vaziyette olan aracın davaya konu kazayı yaptığı; çalışır vaziyette olan ve tescilli olan aracın ve yine tekrar trafiğe çıkarılarak kaydının aktifleştirildiği gözetildiğinde,davalı Güvence Hesabı'nın zarardan sorumlu olduğu..." şeklindeki gerekçeyle;
-Asıl ve ıslahla açılan davanın kısmen kabulü ile;
-İş göremezlik maddi tazminat talebi için 268.000,00-TL, olmak üzere temerrüt tarihi olan 12/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.Karara karşı davalı vekili tarafından ve katılma yolu ile de davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Davalı vekilinin istinaf nedenleri; Bölge Adliye Mahkemesi'nin kaldırma kararında işaret edilen hususlar üzerinde tam olarak durulmadan ve yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmadan çekme belgeli bir aracın vermiş olduğu zarar nedeniyle müvekkili kurumun sorumluluğu yoluna gidilmesinin Karayolları Trafik Kanunu'na açıkça aykırı olduğu; kabule göre de, Güvence Hesabı sorumluluğunun araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olduğu ve araç sürücüsünün kazanın oluşumunda % 85 oranında kusurlu bulunduğu tespit edildiği halde tam kusura göre hüküm tesis edilmiş olmasının isabetsiz bulunduğu, ayrıca maluliyete ilişkin belirlemenin "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmelik" hükümleri uyarınca yapılması gerekirken "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmelik" hükümlerine göre düzenlenmemiş bir rapora dayanılarak yapılan hesaplamanın hükme esas alınmasının doğru olmadığı ve faiz cinsinin de hatalı belirlendiği hususlarına yönelik olup, davacı vekili tarafından ise; ilk derece mahkemesi kararına karşı davalı vekili tarafından yapıldığı anlaşılan istinaf itirazlarının yerinde olmadığı, kararın onanması yönünde karar verilmesi gerektiği, ancak kararın bozulması halinde başkaca usulü kazanılmış hakka sebebiyet vermemek için kararı istinaf etmek zorunda kaldıklarını, bu durumda karar tarihine en yakın güncel verilere göre yeniden hesaplama yapılmasını istediklerini belirterek, istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Dava; trafik kazası neticesinde meydana gelen bedensel zarara dayanılarak açılmış maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, davalı vekili ve davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvuru dilekçesinde açıkça ileri sürülen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;Dosyadaki bilgi ve belgelere, kararın dayandığı delillerle usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle; kazaya sebebiyet verdiği tespit olunan ... plaka sayılı araç, kaza tarihinde ...adına kayıtlı iken, adı geçenin trafik tescile verdiği dilekçe ile söz konusu bu aracın trafikten çekilmesini talep ettiği dolayısıyla aracın kullanılamaz hale gelmesinden kaynaklanan bir trafikten çekme durumunun bulunmadığı, çalışır vaziyette olan aracın davaya konu kazayı yaptığı, çalışır vaziyette olan ve kazadan sonra da devredildiği anlaşılan araç kaydının aktifleştirildiği ve aracın ... sigorta poliçesinin bulunmadığı göz önüne alındığında, böyle bir aracın sebep olduğu zararın giderilmesinden Güvence Hesabı'nın sorumlu tutulmuş olmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına;Bundan ayrı, Dairemizin de katıldığı Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları dikkate alındığında; de 06/06/2014 tarihinde gerçekleşen bir trafik kazası nedeniyle davacının uğradığı maluliyet oranının belirlenmesi bakımından dikkate alınması gereken yönetmeliğin "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmelik" olmadığının belirgin bulunması (Bkn: Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 11/01/2022 gün ve 2021/7309 E.-2022/122 K. sayılı içtihadı) karşısında Adli Tıp Kurumu İkinci İhtisas Kurulu tarafından davacının geçirmiş olduğu tüm tedavi evraklarının değerlendirilmesi ve kişinin bizzat muayenesi neticesinde Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Tespit İşlemleri Yönetmeliği uyarınca düzenlendiği anlaşılan 05/04/2019 günlü maluliyete ilişkin raporun, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Tespit İşlemleri Yönetmeliği ile kazanın meydana geldiği tarihte yürürlükte bulunan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği'nde aynı çetvellerin kullanılması nedeniyle, hükme esas alınması suretiyle tazminat hesaplaması yapılmasının istinaf edenin sıfatına ve istinaf nedenlerine göre bir isabetsizlik tespit edilememesine; ayrıca teselsül hükümlerine dayanılarak açılmış bir davada, davacı yayaya atfedilebilecek bir kusur bulunmadığıı belirgin olduğundan, Güvence Hesabı'nın davacının uğradığı zararın tamamından sorumlu tutulmuş olmasında da bir yanılgı bulunmamasına ve kazaya sebebiyet veren... plaka sayılı sigortasız aracın tescil belgelerinden de görüleceği üzere, kullanım amacının yük nakli-ticari olduğu anlaşılmakla, mahkemece faiz cinsinin avans faizi olarak belirlenmiş bulunmasının da doğru olmasına göre davalı Güvence Hesabı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun yerinde olmadığı reddi gerektiği; bu durumda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinin gerekmediği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki biçimde hüküm tesis edilmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca,
1/İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/11/2024 gün, 2023/124 Esas - 2024/862 Karar sayılı kararına yönelik olarak davalı Güvence Hesabı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1 madde hükmü gereğince ESASTAN REDDİNE,
- Davacı vekilinin katılma yoluyla yaptığı istinaf başvurusunun ise incelenmesine yer olmadığına,
2/İstinaf yasa yoluna başvuran davalıdan karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu hükümleri uyarınca alınması gereken 18.307,08-TL harçtan peşin yatırılan 5.192,20-TL harcın düşümü ile bakiye 13.114,88-TL istinaf karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3/İstinaf yasa yoluna başvuran ve fakat istinaf istemi inceleme dışı bırakılan davacı tarafından yatırıldığı anlaşılan 615,40-TL istinaf karar ve ilam harcı ile 1.683,10-TL istinaf başvuru harcının talebi halinde kendisine iadesine,
4/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,
5/İstinaf yasa yoluna başvuran taraflarca istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin ise takdiren yapan taraf üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde; HMK'nın 361. madde hükmü uyarınca; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.22/01/2026