T.C.
İSTANBUL BAM
8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2022/847
KARAR NO : 2025/1843
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/12/2021
NUMARASI : 2020/222 Esas - 2021/902 Karar
DAVANIN KONUSU: Trafik Kazasına Bağlı Araç Hasarı Nedeniyle Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 03/12/2025
İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;
K A R A R
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin maliki olduğu ... plaka sayılı aracın, diğer davalıların maliki ve sürücüsü olduğu ... plaka sayılı aracın 04/09/2019 tarihinde arkadan çarpması ile hasara uğradığını, araçta 36.652,36-TL hasar ve 44.270,00-TL değer kaybı oluştuğunun belirlendiğini, dava dışı trafik sigortacısı tarafından değer kaybına ilişkin olarak 2.350,00-TL ödemede bulunulduğunu, ruhsat sahibi olarak davalı şirketin müvekkilinin zararından sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile (kısmi dava) 5.400,00-TL değer kaybı zararının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama aşamasında sunduğu 31/05/2021 tarihli dilekçesi ile; tazminat taleplerini 37.650,00-TL'ye artırdıklarını bildirmiştir.Davalı ... Oto Kiralama Turizm ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili ile dava dışı ... ... ve diğer davalı arasnda 22/01/2019 tarihli 12 ay süreli araç kiralama sözleşmesi imzalandığını ve sözleşme kapsamında ... plaka sayılı aracın diğer davalıya teslim edildiğini savunarak davanın müvekkili yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı... vekili cevap dilekçesi ile; kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusuru bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince; davalı şirketçe ... plakalı aracın uzun süreli kira sözleşmesi ile diğer davalı ... ve dava dışı ...'a 22/01/2019 tarihinde kiralandığı iddia olunmakta ise de, dosya kapsamında bulunan kira sözleşmesinin ... plakalı araca ilişkin olduğu; kazaya karışan ... plakalı aracın ise ... plakalı araca ikame olarak davalı gerçek kişiye verildiğine dair tutanak sunulduğu, dosya kapsamında bulunan araç teslim tutanağına göre, kazaya karışan aracın davalı gerçek kişiye diğer davalı şirket tarafından 23/08/2019 tarihinde teslim edildiği, kaza tarihinin ise 04/09/2019 olduğu, davalı kiralama şirketinin işleten sıfatının ortadan kalkması için fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerektiği, bu haliyle kazaya karışan araca yönelik bir araç kiralama sözleşmesinin olmadığı, davalı tarafça kira sözleşmesinin uzun süreli ve 3. kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olduğu hususunun ispatlanmamış olduğu, davalı şirket ile diğer davalı arasındaki 22/01/2019 tarihli 2. el araç kiralama sözleşmesinin hükümleri incelendiğinde, aracın periyodik bakımları, vergi ve sigorta işlemlerinin yürütme yetkisinin kiralayan davalı şirkette kaldığı, bu haliyle masraf ve rizikolardan davalı şirketin sorumlu olmayacağı nispette ve üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte bir araç kiralama sözleşmesi bulunması ve işleten sıfatının kalmaması hallerinin somut uyuşmazlıkta bulunmadığı, davalı ...'in zarar veren sıfatıyla, diğer davalı ... Oto...A.Ş.'nin de devam eden işleten sıfatıyla davacının maliki olduğu araçta oluşan değer kaybı tazminatından sorumlu olduğu kanaati ile;"Dava ve ıslah dilekçesinin KABULÜ ile; 37.650,00-TL değer kaybı zararının kaza tarihi olan 04/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine" karar verilmiş, karara karşı davalı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davalı... vekilinin istinaf nedenleri; dava dışı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa hasar tazminatı dışında değer kaybı tazminatı için de ödeme yapıldığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğu, kazaya karışan araç sürücülerinin kusur oranlarının bilimsel ve objektif yöntemlere göre belirlenmediği, müvekkilinin, diğer davalı şirketten kiraladığı araç ile, eşi ve çocuklarıyla birlikte seyir halinde iken, davacıya ait araç sürücüsünün kulağına dayalı cep telefonu ile konuşurken aniden fren yapması nedeniyle araca arkadan çarpmak zorunda kaldığı, aracın içerisinde üç yaşında çocuğu olması nedeniyle ani ve sert fren yapma, direksiyonu kırma gibi seçenekleri kullanamadığı, kazaya, davacıya ait araç sürücüsünün cep telefonu ile konuşuyor olmasının sebep olduğu, araç sürücüsünün aracından inerek müvekkilinden özür dilemesi üzerine, yanında ailesi de olduğu için Türkçe bilmemesine rağmen herhangi bir kroki çizilmeden tutanağı imzaladığı ve bilirkişi tarafından gerçeğe aykırı olarak düzenlenen kaza tespit tutanağının esas alındığı, raporun ATK'dan alınması gerektiği, araçtaki maddi hasar ve değer kaybının hatalı belirlendiği, objektif kriterler yerine güvenirliği olmayan internet sitelerinde yapılan araştırmalara göre rapor düzenlendiği hususlarına ilişkindir.Davalı ... Oto Kiralama Turizm ve Ticaret A.Ş. vekilinin istinaf nedenleri; müvekkili şirketin araç kiralama işi ile iştigal ettiği, dava konusu kazaya karışan aracın diğer davalıya 22/01/2019 tarihinde 12 ay süre ile kiralandığı, kira sözleşmesi gereğince diğer davalı tarafa teslim edilen ... plaka sayılı aracın, kira süresi içerisinde hasarlanması nedeniyle kazaya karışan ... plaka sayılı aracın ikame araç olarak verildiği, müvekkilinin işleten sıfatının bulunmadığı, mahkemece de, kazaya karışan aracın, kira sözleşmesinde bahsi geçen araca ikame olarak verildiği kabul edilmesine rağmen çelişkili şekilde davanın kabulüne karar verildiği, kiralanan araç yerine verilen ikame araç için de kira sözleşmesinin devam ettiğinin kabulü ile davanın müvekkili yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiği hususuna yöneliktir.Dava, trafik kazasına bağlı araç hasarı nedeniyle tazminat istemine ilişkindir. (1)Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile çıkarılan sonuç ve oluşturulan hükümde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, kazanın oluş biçimi ile uyumlu, dosya kapsamına uygun bilirkişi raporunun hükme esas alınarak davalı sürünün tam kusurlu olduğunun kabulünde isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı... vekilinin kusur durumuna yönelik istinaf talebi yerinde değildir.Ancak, ilk derece mahkemesince alınan 02/02/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda, davacının maliki olduğu aracın, kaza tarihindeki kasko değerinin 327.600,00-TL olduğu, davacı tarafın başvurusu üzerine, dava dışı sigorta şirketi nezdinde oluşturulan hasar dosyasında alınan 22/11/2019 tarihli değer kaybı tespit raporunda, kaza tarihindeki rayiç değerinin 380.000,00-TL olduğunun kabul edildiği, aracın, kaza tarihinde iki ay yaşında ve 3.883 kilometrede olması göz önüne alındığında ve kaza tarihine en yakın verilere ile birlikte değerlendirildiğinde, kaza tarihindeki rayiç değerinin 380.000,00-TL civarında olduğuna yönelik kabulün uygun olduğu tespitine yer verilmiş, akabinde de, aracın kaza tarihindeki rayiç değeri ile hasar onarıldıktan sonraki rayiç değeri (390.000,00-TL-350.000,00-TL) arasındaki farka göre, değer kaybının 40.000,00-TL olduğu belirtilmiş ve mahkemece söz konusu rapor hükme esas alınarak karar verilmiş ise de, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının aracının kaza tarihindeki rayiç değeri 380.000,00-TL olarak belirlendikten sonra, değer kaybı hesabı yapılırken rayiç değerin 390.000,00-TL olduğunun kabulü ile hatalı hesaplama yapan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.Bu durumda mahkemece, 02/02/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda belirlenen 380.000,00-TL rayiç değerinin, dava dışı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyasında mevcut olan eksper raporu ile de uyumlu olduğu göz önüne alınarak, aracın kaza tarihindeki hasarsız rayiç değeri 380.000,00-TL ile hasarın onarılmasından sonraki ikinci el rayiç değeri 350.000,00-TL arasındaki fark 30.000,00-TL'nin değer kaybı zararı olduğu, bu miktardan dava dışı sigorta şirketi tarafından ödenen 2.350,00-TL'nin mahsubu neticesinde davacının bakiye zararının 27.650,00-TL olduğunun tespiti ile bu bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, tümden kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup, davalı... vekilinin tazminat miktarına yönelik istinaf talebi yerindedir.(2) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3. maddesinde aracı uzun süreli kira, ariyet ve rehin ilişkisine dayanarak kiracı, ariyet ve rehin alan sıfatıyla işleten kişiler gerçek işleten sayılmıştır. “Kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir”. Kısa süreli kiracılık, rehin veya ariyet almak kişiyi işleten haline getirmez. Bu takdirde işleten sıfatı kira veya ariyet verende kalır.Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davalı ... Oto Kiralama...şirketi ile davalı... ve dava dışı ... arasında ... plaka sayılı aracın 12 ay süreyle kiralanmasına ilişkin 22.01.2019 tarihli "2. El Araç Kiralama Sözleşmesi" imzalandığı, söz konusu sözleşme ile, kaza durumunda ikame araç verileceğinin de kararlaştırıldığı, 23.08.2019 tarihinde sözleşmede belirtilen ... plaka sayılı aracın hasarlı olması ve genel kontroller için davalı ... Oto...şirketine iade edildiği ve ikame olarak davaya konu kazaya karışan ... plaka sayılı aracın verildiği, söz konusu aracın da davaya konu kaza nedeniyle oluşan hasarından dolayı 04.09.2019 tarihinde davalı şirkete iade edildiği ve diğer davalıya başkaca bir aracın yine ikame araç olarak verildiği görülmüştür.Bu durumda mahkemece, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın, davalılar arasında imzalanan 22.01.2019 tarihli kira sözleşmesi ile teslim edilen ... plaka sayılı aracın hasarlı olması nedeniyle ikame araç olarak verildiği, davalı ... Oto Kiralama...şirketinin işletenlik sıfatının bulunmadığı göz önüne alınarak davalı şirket yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, bununla birlikte, zarar gören davacının, davasını açmadan önce işletenin trafik kaydında adı yazılı kişi olup olmadığı konusunda bir araştırma yapmakla yükümlü olmadığı, olağan olanın, davanın trafik kaydında adı yazılı kişiye yöneltilmesi olduğu, davacının, araç maliki olan davalıya karşı dava açmasında kusuru bulunmadığı göz önünde bulundurularak davalı ... Oto...şirketi lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına ( Bkz. Yargıtay 17.HD'nin 2014/21009 Esas, 2014/17379 Karar sayılı ilamı) karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup davalı şirket vekilinin bu hususa isabet eden istinaf istemi yerindedir.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenle davalı... vekilinin, (2) numaralı bentte açıklanan nedenle davalı ... Oto Kiralama...şirketi vekilinin istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, Dairece tespit edilen hukuka aykırılık yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 353/1-b/2 madde hükmü gereğince davalı ... Oto...şirketi aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi suretiyle yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ / Gerekçe uyarınca,
1/İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/12/2021 tarih ve 2020/222 Esas 2021/902 Karar sayılı kararına karşı davalı... vekili ile davalı ... Oto Kiralama Turizm ve Ticaret Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜNE, (HMK.m.353/1-b/2)a/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı ... Oto Kiralama....A.Ş. ve... tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talep halinde davalıya iadesine,b/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,c/İstinaf yasa yoluna başvuran taraflar tarafından istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin yeniden kurulacak hükümde dikkate alınmasına,2/İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/12/2021 tarih ve 2020/222 Esas- 2021/902 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,a/Davanın KISMEN KABULÜ ile; 27.650,00-TL değer kaybı zararının kaza tarihi olan 04/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı...'dan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,b/Davalı ... Oto Kiralama A.Ş. yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,c/Alınması gerekli 1.888,77-TL harçtan peşin alınan 92,22-TL harç ile 650,00-TL ıslah harcı toplamından oluşan 742,22-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.146,55-TL harcın davalı...'dan alınarak HAZİNEYE irat kaydına, ç/Davacı tarafça yatırılan 92,22-TL peşin harç ve 650,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 742,22-TL harcın davalı...'dan alınarak davacıya verilmesine, d/Davacı tarafça yapılan başvurma harcı 54.40-TL, posta, tebligat masrafı 156,00-TL, bilirkişi ücreti 1.400,00-TL olmak üzere toplam 1.556,00-TL yargılama giderinin, davanın red ve kabul oranına göre belirlenen 1.182,67-TL'sinin davalı...'dan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın ve davalı ... Oto...şirketi adına çıkartılan tebligat giderinin davacı yan üzerinde bırakılmasına, e/Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2 madde hükmü gereğince belirlenen 27.650,00-TL vekalet ücretinin davalı...'dan alınarak davacıya verilmesine,f/Davalı... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2 madde hükmü gereğince belirlenen 10.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile iş bu davalıya verilmesine, g/Her ne kadar davalı ... Oto...şirketi kendisini vekil ile temsil ettirmiş ise de, davacı tarafça adı geçen davalıya, davanın yöneltilmesinde kusuru bulunmadığından, davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,h/Davalı ... Oto...şirketi tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,ı/Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, i/Taraflarca yatırılan gider avanslarından arta kalının ilgilisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve HMK'nın 362/1-a madde hükmü gereğince miktar itibariyle kesin olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.03/12/2025