T.C. İSTANBUL BAM
8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2022/293
KARAR NO : 2025/1900
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/09/2021
NUMARASI : 2019/1014 Esas - 2021/686 Karar
DAVANIN KONUSU: Trafik Kazasından Kaynaklanan Maddi ve Manevi Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 10/12/2025
İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;
K A R A R
Davacılar vekili dava açan dilekçesinde; davalı sigorta şirketi nezdinde ZMM sigortalı, davalı ...'ın sevk ve idaresindeki, davalı ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti'ne ait ... plaka sayılı aracın, sürücüsünün kusurlu araç sevk ve idaresi sonucunda davacılar ... ...'nin eşi ... ...'nin annesi ... ...'ye çarpması neticesinde meydana gelen 29/01/2016 günlü trafik kazasında ... ...'nin hayatını kaybettiğini, davacıların bu ölüm olayı sebebiyle destekten yoksun kaldıklarını, davalıların zararı gidermekle yükümlü olduklarını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla destekten yoksun kalma tazminatı olarak 5.000,00-TL'nin tüm davalılardan, müvekkili ... ... için 100,000,00-TL, ... ... için ise 50.000,00-TL olmak üzere toplam 150.000,00-TL manevi tazminatın davalı araç sürücüsü ve işletenden olay tarihinden işletilecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiş;Davacılar vekili 14/07/2016 günlü dilekçesi ile davalılardan ... ... Sigorta A.Ş'ye yönelik davadan feragat ettiklerini beyan etmiş, 26.06.2020 tarihli talep arttırım dilekçesi ile; destekten yoksun kalma tazminatı yönünden davacı ... ... için 2.500,00-TL tazminat talebini, 240.578,29-TL, davacı ... ... için 2.500,00-TL tazminat talebini, 41.418,56-TL artırarak toplam 286.996,85-TL'nin kazanın meydana geldiği 29.01.2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davaya cevap veren davalıların avukatı dilekçesinde; kazanın oluşumunda aniden yola çıkan vefat edenin kusurlu olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; ''...davacılar vekili 14/07/2016 tarihli dilekçesi ile davalı ... ... Sigorta A.Ş yönünden davadan feragat ettiği, davalı ... ... Sigorta A.Ş'nin 04/05/2016 tarihinde, meydana gelen trafik kazası nedeniyle davalılara maddi tazminat olarak 230.000,00-TL ödeme yaptığı, davalı ... ... Sigorta A.Ş vekilinin 06/03/2019 tarihli dilekçesi ile davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiği, trafik kazasının oluşumunda davalı sürücünün %75 oranında, vefat edenin %25 oranında kusurlu olduğu, aktüer bilirkişiden alınan 23/05/2021 tarihli 2.ek raporun dosya kapsamına ve Yargıtay içtihatlarına uygun ve denetime elverişli olduğu ve bu suretle hükme esas kabul edilebileceği" gerekçesiyle;a-Davacılar tarafından davalı ... Sigorta A.Ş'ye yönelik olarak açılan maddi tazminat davasının feragat nedeniyle REDDİNE,b-Davacılar tarafından davalılar ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti ve ...'a yönelik olarak açılan destekten yoksun kalma tazminatının diğer davalı sigorta şirketi tarafından 04/05/2016 tarihinde yapılan ödeme sonucunda karşılandığı anlaşılmakla REDDİNE,
c-Davacıların manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile; davacı ... ... için 40.000,00-TL, davacı ... ... için 25.000,00-TL'nin kaza tarihi 29/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,d-Davacıların cenaze gideri ve tedavi gideri talepleri bakımınından dava dilekçesinin sonuç kısmında belirtilmediği, dava dilekçesinin açıklamalar kısmında yer aldığı, davacılar vekilinin duruşmada alınan beyanında cenaze gideri ve tedavi gideri taleplerinden vazgeçtiklerini beyan ettiği anlaşılmakla cenaze ve tedavi gideri bakımından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karara karşı davacılar vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. İstinaf nedenleri; aktüerya bilirkişi raporları arasında çelişkiler olduğu ve bu çelişkilerin giderilmediği, asgari ücretteki artış oranı değerlendirilmeden ve güncel asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmadan karar verildiği, müteveffanın gerçek gelirinin ve müvekkillerin gerçekte yoksun kaldığı destek bedelinin hesaplanmadığı, manevi tazminatın az olduğu hususlarına yöneliktir.Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma maddi tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.(1)Dosyada yapılan incelemede; davacılar vekili ile davalı ... ... Sigorta A.Ş vekili arasında maddi tazminat talepleri bakımından düzenlenen sulh protokolü kapsamında asıl alacak, işlemiş faiz, yargılama gideri ve vekalet ücreti toplamı olan 247.545,00-TL bedel üzerinden yapılan ödeme karşılığında maddi tazminata ilişkin eldeki davanın feragatle sonuçlandırılacağı konusunda mutabakata varıldığı ve bu mutabakat gereğince davacı tarafça ödemeyi yapan sigorta şirketi yönünden davadan feragat edildiği,Bu durumda, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme nispetinde müteselsil borçlu, sürücü ve işleteninde borçtan kurtulacağı, hükme esas alınan dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetlenebilir nitelikteki bilirkişi 2.ek raporuyla; davacıların maddi tazminat taleplerinin sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeyle karşılandığının tespit edildiği, hal böyle olunca da, davalı sürücü ve malik yönünden maddi tazminata ilişkin talebin konusuz kaldığı, vefat edenin gelirinin ispat edilememiş olduğu ve hükme esas alınan raporun rapor tarihindeki güncel verilere göre düzenlendiği anlaşılmakla, davacılar vekilinin destekten yoksun kalma maddi tazminat yönünden istinaf başvurusunun ve aşağıda açıklanacak husus hariç olmak üzere diğer tüm istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı, reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. (HMK.m.353/1-b/1)(2)Davacılar vekilinin hüküm altına alınan manevi tazminat miktarının yetersiz olduğuna ilişkin istinaf itirazına gelince;
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 56/1. maddesine göre, hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi tazminat adı ile hak sahibi yararına takdir edeceği para tutarı, adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, malvarlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar, her olaya göre değişebileceğinden; hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.Bu durumda, her ne kadar kazanın meydana gelmesinde müteveffa tali (-%25), davalı araç sürücüsü ise asli (-%75) oranında kusurlu bulunmaktaysa da, kazanın meydana geliş şekli ile sonuçları, ölümün karşılaşılabilecek en ağır sonuç oluşu, ölenin yaşı (34), davacılarla yakınlığı, davacıların eş ve müteveffanın çocuğu olmasına göre göre duyacağı elem ve ızdırabın ağırlığı, kaza tarihindeki paranın alım gücü, tarafların dosyaya yansıyan sosyal ve ekonomik durumları ile manevi tazminatın bir sebepsiz zenginleşme aracı olmaması, ancak manevi huzuru sağlayabilecek kadar olması gerekliliği birlikte değerlendirildiğinde; davacılar yararına hüküm altına alınan manevi tazminat miktarının yukarıda açıklanan ilkelere ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 4.maddesinde düzenlenen takdir hakkının kullanılmasına ilişkin kurala göre yetersiz kaldığı, daha yüksek miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.Ancak; açıklanan hatalı uygulamanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda (2) nolu maddede açıklanan nedenle kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK'nın 353/1-b/2.maddesi hükmü uyarınca kaldırılması, davacı ... yararına 45.000,00-TL, davacı ... yararına 70.000,00-TL olmak üzere toplam 115.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmesi suretiyle esas hakkında yeniden hüküm tesisi gerekmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca,
1/İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/09/2021 tarih, 2019/1014 Esas, 2021/686 Karar sayılı kararına karşı davacılar vekilinin istinaf başvurusunun; yukarıda (1) nolu maddede açıklanan hususlarda HMK'nın 353/1-b/1.maddesi hükmü gereğince esastan reddine, (2) nolu maddede açıklanan hususta kabulüne, (HMK.m.353/1-b/2)2/İstinaf karar ve ilam harcının talep halinde davacı tarafa iadesine,3/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4/İstinaf aşamasındaki diğer yargılama giderlerinin takdiren davacılar üzerinde bırakılmasına, 5/İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/09/2021 tarih, 2019/1014 Esas, 2021/686 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b/. maddesi hüküm gereğince kaldırılmasına,6/Davacılar tarafından davalı ... Sigorta A.Ş'ye yönelik olarak açılan maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine,a/Davacılar tarafından davalılar ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti ve ...'a yönelik olarak açılan destekten yoksun kalma tazminatının diğer davalı sigorta şirketi tarafından 04/05/2016 tarihinde yapılan ödeme sonucunda karşılandığı anlaşılmakla reddine,b/Davacıların manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile; davacı ... ... için 70.000,00-TL, davacı ... ... için 45.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 29/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,c/Davacıların cenaze gideri ve tedavi gideri talepleri bakımınından, bu taleplerin dava dilekçesinin sonuç kısmında belirtilmediği, dava dilekçesinin açıklamalar kısmında yer aldığı, bununla birlikte davacılar vekilinin duruşmada alınan beyanında cenaze gideri ve tedavi gideri taleplerinden vazgeçtiklerini beyan ettiği anlaşılmakla cenaze ve tedavi gideri bakımından karar verilmesine yer olmadığına, 7/MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDENa/Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca hesaplanan 59,30-TL harcın, peşin alınan 17,08-TL ve ıslah harcı 4.730,42-TL olmak üzere toplam 4.747,50-TL'den mahsubu ile fazla yatırılan 4.688,20-TL'nin davacıya iadesine,b/Davalı ... Sigorta A.Ş lehine vekalet ücreti talebinde bulunmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, c/Davalılar ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti ve ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden reddedilen maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 25.298,48-TL nisbi vekalet ücretinin davacı ... ...'den alınarak davalılar ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti ve ...'a eşit oranda verilmesine,d/Davalılar ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti ve ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden reddedilen maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 6.184,41-TL nisbi vekalet ücretinin davacı ... ...'den alınarak davalılar ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti ve ...'a eşit oranda verilmesine,8/MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN
a/Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca hesaplanan 7.855,65-TL harcın davacılar tarafından yatırılan 529,41-TL peşin ve 4.730,42-TL ıslah harcının toplamı olan 5.259,83-TL harçtan mahsubu ile kalan 2.595,82-TL harcın davalılar ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,b/Davacı ... ... lehine manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan (70.000,00-TL) kısım üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'ye verilmesine,
c/Davacı ... ... lehine manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 45.000,00-TLvekalet ücretinin davalılar ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'ye verilmesine, d/Davalılar ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti ve ... lehine manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacı ... ...'den tahsili ile davalılar ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti ve ...'a eşit oranda verilmesine, e/Davalılar ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti ve ... lehine manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 5.000,00-TL vekalet ücretinin davacı ... ...'den tahsili ile davalılar ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti ve ...'a eşit oranda verilmesine, f/Davacı tarafça yatırılan 29,20-TL başvuru, 529,41-TL peşin harç ile 4.730,42-TL ıslah harcının toplamı olan 5.289,03-TL harcın davalılar ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, g/Davacı tarafından yatırılan 1.250,00-TL Bilirkişi ücreti ve 663,25-TL posta giderinden ibaret toplam 1.913,25-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 1.466,82-TL'sinin davalılar ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,h/Davalılar ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti ve ... tarafından yapılan 100,90-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 23,54-TL'sinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalılar ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti ve ...'a verilmesine, kalan kısmın davalılar üzerinde bırakılmasına,
ı/Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin kabul red oranına göre 1.012,00-TL'sinin davalılar ... Turizm Seyahat Nakliye Ltd Şti ve ...'dan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 308,00-TL'sinin davacılardan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,9/Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 361 ve 362. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay’a temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.10/12/2025