T.C.
İSTANBUL
8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2021/1175
KARAR NO:2025/730
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:13/04/2021
NUMARASI:2020/714 Esas - 2021/300 Karar
BİRLEŞEN İSTANBUL 4. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NİN
2018/382 ESAS SAYILI DOSYASINDA
DAVANIN KONUSU:ZMMS Kapsamında Ödenen Tazminatın İadesi
İSTİNAF KARAR TARİHİ:08/05/2025
İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;
K A R A R:Davacı vekili asıl ve birleşen davaya ilişkin dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ... Poliçesi ile sigorta edilen ... plakalı aracın 02/11/2011 tarihinde ... plakalı araç ile karıştığı trafik kazası sonucunda sigortalı araçta bulunan ...'nın yaralandığını, davalının yaralanması sebebiyle müvekkiline başvuruda bulunduğunu ve 28/11/2013 tarihinde davalıya 26.678,00-TL ödemede bulunulduğunu, İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/510 Esas sayılı dosyası ile dava dışı ... A.Ş, ..., ... Sigorta ve ... Şirketi aleyhinde açtığı tazminat davasında, davacının kaza nedeniyle uğradığı kalıcı bir maluliyeti olmadığından ötürü davacının maddi tazminat talebinin reddine karar verildiğini beyanla, asıl davada 26.678,00-TL tazminattan 259,00-TL geçici iş görmezlik tazminatı düşülerek 26.419,00-TL'nın davalı ...'dan sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tahsiline, birleşen davada 6.669,00-TL'nin alacağı belli bir yüzdeyle temlik alan davalı ... Şirketi'nden tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.Asıl dava da ve birleşen davada davalılar vekilleri cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde;"...davacının ... plaka sayılı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı olduğu, dosyamız davalısı ...'nın bu aracın karıştığı 02/11/2011 tarihli trafik kazasında yaralanmasından ötürü yapılan davalıya tazminat ödemesi yapıldığı, ...'nın mahkememizin 2014/510 Esas sayılı dosyası ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000 TL maddi ve 100.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ettiği, bu dosya kapsamında Adli Tıp Kurumunca yapılan maluliyet incelemesinde, davacının omurga ve eklem arızalarının dava konusu trafik kazası ile illiyet bağı kurulamadığı ve maluliyet tayinine yer olmadığının mütalaa olunduğu, yapılan yargılama neticesinde davacının maluliyet tazminatına ilişkin maddi tazminat talebinin ispat edilemediğinden reddine karar verilmiş olduğu, davacının esas ve birleşen dava dosyalarında anılan mahkeme dosyasında yapılan bu tespit nedeni ile ödenen tazminatın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesini talep eder olduğu görülmüş, davacının talebine dayanak Adli Tıp Kurumunun 15/06/2016 tarihli raporunun davacıya 21/07/2016 tarihinde tebliğ edildiği, esas ve birleşen davanın 01/08/2018 tarihinde açılmış olduğu, sebepsiz zenginleşme hükümlerince davacının davalılardan alacağını talep etme hakkını öğrenme tarihinin 21/07/2016 tarihi olduğu, bu tarihten önce davacının davalılara bir ihtarının da bulunmadığı,Türk Borçlar Kanunun 82. Maddesinde düzenlenen iki yıllık zaman aşımı süresi geçildikten sonra esas ve birleşen davanın açıldığı anlaşılmakla, davacının davalıya ödenen tazminatın sebepsiz zenginleşme hükümlerince iadesini isteyemeyeceği..." şeklindeki gerekçeyle;Asıl ve birleşen dosyalarda, davacının davasının REDDİNE, karar verilmiştir.Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İstinaf nedenleri; ilk derece mahkemesince, müvekkili şirket tarafından açılan asıl ve birleşen davaların zamanaşımı nedeniyle ayrı ayrı reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu; mahkemece müvekkili şirketin geri isteme hakkını öğrendiği tarih ve zamanaşımı süresinin başlangıç tarihinin Adli Tıp Kurumu raporunun tebliğ tarihi olan 15.06.2016 olarak kabul edilmesinin yerinde olmadığı, ATK raporunun kesin delil olmadığı ve mahkeme kararı gibi kesinlik arz etmediği, bu raporun hukuken bilirkişi raporu olduğu ve takdiri delil niteliğinde olduğu, bu raporun aksine başka bir rapor alınmasının da mümkün olduğu, mahkemece sebepsiz zenginleşmeyi öğrenme ve zamanaşımı başlangıç tarihi bilirkişi raporu üzerinden esas alınacak ise Adli Tıp İhtisas Kurulu'ndan alınan raporun tebliğ tarihinin esas alınması gerektiği, bu tarihin de 20.04.2017 olduğu dolayısıyla müvekkili şirket tarafından davaların 01.08.2018 tarihinde açıldığı gözetilerek süresinde açıldığının kabulü gerektiği; TBK'nın 82.maddesinde sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkının hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresinde başlayacağının düzenlendiği, dava konusu olayda sebepsiz zenginleşme nedeniyle istem hakkının İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi karar tarihinden veya kesinleşme tarihinden itibaren başlaması gerektiği, dolayısıyla yerel mahkemece verilen kararın yerinde olmadığı, kaldırılması gerektiği ve davaların ayrı ayrı kabulüne karar verilmesi gerektiği hususlarına yöneliktir.Dava, davacı sigorta şirketine trafik sigortalı aracın neden olduğu trafik kazası sonucu davalıya davacı tarafından ödenen tazminatın sebepsiz zenginleşme nedeni ile tahsili istemine ilişkindir.Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, trafik kazasına bağlı yaralanması nedeniyle davalının davacı sigorta şirketine ZMMS kapsamında başvuruda bulunduğu, başvuru gereğince davacı sigorta şirketi tarafından; İstanbul Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesinde alınan % 88 özürlülüğü gösterir rapora istinaden asıl dosya davalısı ...'ya 28/11/2013 tarihinde 26.678.00 TL, birleşen dosya davalısı temlik alacaklısı ... Şirketi'ne 22/11/2013 tarihinde 6.669.00 ödeme bulunulduğu, akabinde davalı tarafından ödeme yetersiz bulunarak başka bir dava açıldığı, İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/510 Esas ve 2018/164 Karar sayılı dosyasında görülerek sonuçlandırılan davanın yargılaması sırasında alınan maluliyet raporunda, davalının maluliyetinin bulunmadığının bildirildiği, davacı tarafından asıl ve birleşen davanın; ödeme yapılan davalının mululiyetinin bulunmadığının tespit edildiği gerekçesiyle açıldığı anlaşılmış olup, davacı sigorta şirketi tarafından davalılara maluliyet nedeni ile yapılan ödemenin, maluliyetin bulunmaması durumunda davalılar lehine sebepsiz zenginleşmeye yol açacak bir ödeme olacağı tereddütsüzdür.Dava tarihinde ve ödeme tarihinde yürürlükte bulunan sebepsiz zenginleşmeyi düzenleyen 6098 Sayılı TBK'nın 77 vd. maddelerinde, mal varlığında azalma meydana gelen kişinin, zenginleşen kişiden bunun giderilmesini isteme hakkı hüküm altına alınmıştır.6098 sayılı TBK'nın 82/1. maddesine göre sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.İki yıllık zamanaşımı süresi, hak sahibinin, mal varlığındaki eksilmeye yol açan işlemi ve sebepsiz zenginleşeni tam olarak öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar.Somut olayda davacı şirket tarafından asıl dosya davalısı ...'ya 28/11/2013 tarihinde 26.678.00 TL, birleşen dava davalısı temlik alacaklısı ... Şirketi'ne 22/11/2013 tarihinde 6.669.00 ödeme yapılmıştır.Davacının; davalıların sebepsiz zenginleştiklerini öğrendiği tarih zamanaşımının başlangıç tarihi olup, bu tarih İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/510 Esas sayılı ilamının kesinleştiği tarihtir.Ne var ki dosya kapsamında ve UYAP üzerinde yapılan incelemede, kararın kesinleşme bilgilerinin ulaşılamamıştır. Bununla birlikte söz konusu dosyada kararın verildiği tarih göz önüne alındığında dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolmadığı belirgindir. Bu durumda mahkemece zamanaşımı definin reddi ile yargılamaya devam olunarak, öncelikle İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/510 Esas sayılı dosyasında verilen kararın kesinleşip kesinleşmediğinin araştırılması, kesinleşmesi halinde davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme içeriği de incelenmek suretiyle davacı sigorta şirketi tarafından davalıya sebepsiz zenginleşmeye yol açacak bir ödeme yapılıp yapılmadığının belirlenerek karar verilmesi gerekirken davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK'nın 353/1.a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın belirtilen şekilde işlem, araştırma ve yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/Gerekçe uyarınca,1/Davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜ ile, İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/04/2021 tarih ve 2020/714 Esas 2021/300 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a/6.maddesi hükmü uyarınca KALDIRILMASINA, 2/Dosyanın belirtilen şekilde işlem, araştırma ve yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,3/İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde davacıya İADESİNE, 4/İstinaf incelemesinin dosya üzerinden yapılması nedeniyle, avukatlık ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 5/İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından, istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek müteakip kararda dikkate alınmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a madde hükmü uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.08/05/2025