T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2022/1692
KARAR NO: 2022/2116
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 26/04/2022
NUMARASI: 2021/127 Esas - 2022/443 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ: 23/11/2022
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalılardan ... idaresinde bulunan ve diğer davalı sigorta şirketinin Karayolları Zorunlu Trafik Sigortası poliçesi ile sigortalı olan ... plaka sayılı aracın vekil edenlerinin murisi olan ...'a çarpması sonucu ...'un olay yerinde yaşamını yitirdiğini, kazanın davalılardan ...'in arabayı çok hızlı ve kontrolsüz bir şekilde kullanmasından kaynaklandığını, ...'nin henüz 4 yaşında ve evin ilk çocuğu olduğunu, ölümünün ailede çok büyük tahribat yarattığını, maddi tazminat yönünden ise davalarının belirsiz alacak davası olarak açtıklarını belirterek fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile, maddi tazminata ilişkin olarak talep muayyen hale geldikten sonra değerini yükseltmek şartıyla, davacılardan ... için 500,00 TL, ... için 500,00 TL olmak üzere şimdilik toplam 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının müştereken ve müteselsilen tahsiline, yine ... için 70.000,00 TL, ... için 70.000,00 TL ve ... için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'nden alınmasına, hükmedilecek tazminat miktarına dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacılar 08/03/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile destekten yoksun kalma tazminat taleplerini davacı anne ... için 77.203,01 TL'ye ve davacı baba ... için 47.505,69 TL'ye artırmıştır. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; vekil edeni şirketin ... plakalı aracı 09/04/2012 tarihinden başlayarak bir yıl süreyle trafik poliçesi ile sigortalamış olduğunu, sigortalının kusuru oranında ve poliçe limiti ile sorumlu olduklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; Talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu, davacıların müşterek çocuklarının 17/03/2008 doğumlu olduğunu, talep edilen destekten yoksun kalma zarar iddiasının varsayımlı (farazi) destekten yoksun kalma şeklinde olduğunu, yaşanan kaza nedeniyle vekil edeninin de derinden üzüldüğünü, davacılar ile görüşmek istediğini ancak olumlu bir sonuç alınamadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kısmen kabulü ile, A)Maddi tazminat talebi yönünden, davacı anne ... için 77.203,01 TL ve baba ... için 47.505,69 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan 16/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacılara ödenmesine, davacı ... için fazlaya ilişkin istemin reddine, B) Manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL ve davacı ... için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...' ndan dava tarihi olan 16/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacılar vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Maddi tazminat hesabının yanlış yapıldığını, desteğin ücretinin hatalı değerlendirildiğini, manevi tazminatın çok düşük olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Somut verilere göre davacıların gelirlerinin asgari ücretin üzerinde olduğu sabit iken yetiştirme gideri tenzilinde asgari ücretin esas alınmasının hatalı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda fahiş miktarların olduğu hatalı hesaplamalar yapıldığını, TRH 2010 ve prograsif ranta göre hesaplamanın hatalı olduğunu, dava değeri ikinci kez değiştirilemeyeceğinden ıslah taleplerinin reddi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; bilirkişi raporları arasında çelişki olduğunu, hesaplama bilirkişi raporunun hatalı olduğunu ve yapılan itirazların dikkate alınmadığını, davacı tarafın ıslaha konu alacağının zamanaşımına uğradığını, kusura itiraz ettiklerini, desteğin kusurunun tazminata yansıtılmadığını, görevsizlik kararı nedeni ile vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Dosya kapsamından, 17/06/2012 tarihinde davalı sigorta şirketine kaza tarihini kapsar şekilde ZMMS sigortalı davalı ...'nun sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın yaya olan ...'a çarpması ile meydana gelen trafik kazasında ...'un vefat ettiği, olay nedeniyle vefat edenin desteğinden mahrum kalan davacıların destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talep ettiği anlaşılmaktadır. Mahkemece ilk verilen hükmün istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 29/01/2021 tarih, 2019/1448 Esas ve 2021/114 Karar sayılı kararı ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. Daire kararımız ile kusura yönelik istinaf talebinin reddine karar verilmesi nedeni ile aynı yöne ilişkin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir. Mahkemece Daire kararımız kapsamında destek yayanın kusuru gözetilerek tazminat hesabı yapıldığı görülmekle bu hususa değinen istinaf başvurusu yerinde değildir. Dairemizin 29/01/2021 tarih, 2019/1448 Esas ve 2021/114 Karar sayılı kararı ile "...Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, desteğin yaşasa idi elde edeceği asgari ücret düzeyindeki gelirden davacı anne ve babasına destek olacağı kabul edilerek zarar hesabı yapılmıştır. Ancak mahkemece davacı anne ve babanın sosyal ve ekonomik durumu, yaşadıkları yer, eğitim durumu konularında araştırma yapmadan desteğin yasaşaydı ileride asgari ücret düzeyinde gelir elde edeceğinin kabulü ile buna göre yapılan hesaplamaya göre karar verilmesi doğru görülmemiştir. ..." gerekçesi ile desteğin ücretinin tespitine yönelik kararımız doğrultusunda mahkemece yapılan araştırmaya göre desteğin ileride asgari ücret üzerinde gelir elde edeceği saptanamadığından, muhtemel gelirin asgari ücret üzerinden kabulü ile hesaplama yapılmış olmasında isabetsizlik bulunmamaktadır. Eldeki davada, davacılar vekili, davasını belirsiz alacak davası şeklinde açmıştır. Davacılar vekilince fazlaya ilişkin haklarını saklı tutularak 23/05/2018 tarihli bedel arttırım dilekçesi vermiştir. Davacılar vekili tarafından 08/03/2022 tarihinde ıslah dilekçesi sunulmuştur. Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmış olması nedeniyle davacının bedel arttırım talebinden başka bir kez de ıslah hakkı bulunduğundan bu yöne değinen istinaf talebi yerinde değildir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/19844 Esas ve 2019/8286 Karar sayılı kararı ile 24.06.2019 tarih, 2016/20495 E.ve 2019/7842 K.sayılı kararı). KTK'nın 109/2.maddesine göre "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." Tazminatın dayandığı kazanın meydana geldiği tarihte yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK'nın 85/1 ve 66/1-d maddelerine göre, ceza dava zamanaşımı 15 yıldır. 17/06/2012 Kaza tarihi ile 08/03/2022 ıslah tarihi dikkate alındığında, ıslah tarihinde 15 yıllık ceza dava zamanaşımının dolmadığı anlaşılmaktadır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 02/11/2021 tarih 2021/5121 Esas 2021/8004 Karar sayılı ilamında da bahsedildiği şekilde mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda baba yönünden hesaplanacak tazminattan asgari ücretin %5'i oranında yetiştirme giderinin indirilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. HMK'nun 357/1. maddesi uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesince re'sen göz önünde tutulacaklar dışında, İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez, yeni delillere dayanılamaz. Davalı sigorta vekili tarafından hükme esas alınan aktüerya raporundaki hesaplama yöntemine karşı süresinde itiraz ya da talepte bulunmamış hesaplama yöntemi bakımından davacı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gibi HMK'nın 357/1. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesince re'sen göz önünde tutulacaklar dışında İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddialar ve savunmalar dinlemeyeceğinden hesaplamaya ilişkin istinaf itirazı değerlendirilmeye alınmamıştır. Somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu ile tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, manevi tazminatın belirlenmesine ilişkin ilkeler ile İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, TBK'nın 56/2.maddesi kapsamında davacılar lehine verilen manevi tazminat miktarının, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uygun, yeterli ve makul olduğu kanaatine varıldığından bu yöne değinen istinaf itirazının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. HMK'nın 331/2.maddesine göre de "Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder. Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkûm eder." hükmü gereğince mahkemece karar verilmesi gerekirken bu konuda karar verilmemesi de doğru olmamıştır. ..." gerekçeleri ile Dairemizin 29/01/2021 tarih, 2019/1448 Esas ve 2021/114 Karar sayılı kararı ile karar verilmesine rağmen mahkemece bu hususlar hakkında değerlendirme yapılmaması doğru olmamıştır. Bu nedenlerle; davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına, davacılar vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
A-Davacılar vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
B-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kısmen KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA,
Buna göre: 1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
A)Maddi Tazminat talebi Yönünden, Davacı anne ... için 77.203,01 TL ve baba ... için 47.505,69 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan 16/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacılara ödenmesine, davacı ... için fazlaya ilişkin istemin reddine, 1-)Alınması gereken 8.518,85 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin ve ıslah yolu ile ödenen 877,7 TL harçtan mahsubu ile bakiye 7.641,15 TL harcın davalılardan alınarak hazineye irat kaydına, davacılar tarafından peşin ödenen 877,7 TL harcın davalılardan alınarak davacılara ödenmesine 2-)Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 10.836,39 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı ...'a ödenmesine 3-)Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 6.975,73 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı ...'a ödenmesine 4-)Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalılara ödenmesine
B) Manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ İLE, davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL ve davacı ... için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...' ndan dava tarihi olan 16/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacılara verilmesine, FAZLAYA İLİŞKİN İSTEMİN REDDİNE, 1-)Manevi tazminat istemi yönünden alınması gereken 3.415,5 TL karar ve ilam harcının davalı ...' ndan alınarak hazineye irat kaydına 2-)Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği, davacı ... için 5.100,00 TL, ... için 5.100,00 TL ve ... için 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalı ...' ndan alınarak davacılara ödenmesine 3-)Davalı ... vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AÜÜT gereği, 5100,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'tan ve 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacı ... alınarak davalı ...'na ödenmesine 4-) Görevsizlik kararı verilen İstanbul 18. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/518 Esas 2013/299 Karar sayılı kararında davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden görevsizlik kararı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 2013 yılı A.A.Ü.T uyarınca 1.320,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ... ödenmesine,
C-)Yargılama Gideri Yönünden; 1-)Davacılar tarafından bu yargılama nedeni ile yapılan 21,15 TL başvuru harcı ile 6.174,53 TL posta tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.195,68 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 3.915,07 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacılara ödenmesine 2-)Davalı ... tarafından yapılan 171,00 TL yargılama giderinden davanın red oranına göre hesaplanan 63,40 TL'nin davacılar ... ve ...'tan alınarak davalı ...'na ödenmesine 3-)Davalı ... Sigorta Aş tarafından bu yargılama nedeni ile yapılan 210,00 TL yargılama giderinden reddine karar verilen maddi tazminat yönünden hesaplanan 2.94 TL yargılama giderinin davacı ...'tan alınarak davalı sigorta şirketine ödenmesine 4-)Gider avansının bakiyesinin karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN; 1-a-Davalı ... tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine,b-Davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden; alınması gereken 11.934,35 TL harçtan peşin alınan (853,87+2.129,71)=2.983,58 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.950,77 TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile Hazineye irat kaydına, c-Davacılar yönünden; Peşin alınan harç yeterli olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 2-a-İstinaf aşamasında davalı ... tarafından yapılan 57,60 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 220,70 TL istinaf başvuru harcının davacılar ve davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davalıya verilmesine, b-İstinaf aşamasında davalı ... Sigorta A.Ş tarafından yapılan yargılama giderinin davalı bırakılmasına, c-İstinaf aşamasında davacılar tarafından yapılan yargılama giderinin davacılar bırakılmasına, 3-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 4-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine hitaben verilecek temyiz dilekçesi ile temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.23/11/2022