T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2020/1243
KARAR NO: 2022/1246
DAVA(BİRLEŞEN DAVA) : Sigorta (Sigorta Edilen Şeyin Temlikinden Kaynaklanan)
DAVA (ASIL DAVA) : Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 15/06/2022
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 16.12.2016 günü Haramidere bağlantı yolu kuzey yönünde davacının maliki olduğu ...plakalı araç ile davalıların sigortalısı olan ... ve ... plakalı araçlar ve dava dışı ... ve ... plakalı toplam 6 aracın karıştığı zincirleme trafik kazasının meydana geldiğini, davacının aracının ... Sigorta A.Ş.’ye ZMMS poliçesiyle sigortalı olduğunu, kazadan sonra davacının aracının sürücüsünün önündeki kazaya karışan ... plakalı aracın sürücüsü ile 16.12.2016 tarihli 12:00 saatli tutanak düzenlendiğini ve sigorta şirketine bildirildiğini, olaydan çok sonra davacıya ait araçla doğrudan kazaya karışmayan ... plakalı aracın sigortacısı olan davalı ...Sigorta A.Ş.tarafından davacıya 03.05.2017 tarih ve 01203090307 no.lu yazının gönderildiğini ve rücuen 30.900,00 TL’nin talep edildiğini, aynı şekilde diğer davalı ...Sigorta A.Ş.’nin de 10.05.2017 tarihinde yazı göndererek sigortalısı... plakalı aracın davacının çarpması sonucu hasara uğradığını ve araçta 56.000,00TL hasar oluştuğunu ileri sürerek 24.180,64 TL’nin mahsubu ile bakiye 31.819,36 TL’nin ödenmesini talep ettiğini, davacının doğrudan kazaya karışmadığı, kendileri ile herhangi bir tutanak düzenlemediği, herhangi bir şekilde mutabakata varmadığı araçlara ilişkin davacının % 100 kusurlu olduğunun iddia edilmesinin kabul edilemeyeceğini, kazada 6 aracın hasar gördüğünü, davacının önündeki ... plakalı araca arkadan çarptığını, bu olayda % 100 oranında kusurlu olmasının mümkün olduğunu, ancak öndeki araçlara karşı % 100 kusurlu olamayacağını, en arkadaki araca çarparak 5 aracı birbirine çarptırmanın fizik kurallarına aykırı olduğunu, çarpsa dahi en öndeki araçta 56.000,00 TL’lik hasar oluşmasının fizik kurallarına aykırı olduğunu belirtmiş ve olayda araç sürücülerinin kusur oranlarının ve dolayısıyla davacının davalı şirketlere karşı bu miktarda borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ...Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan ... plakalı 2011 model Mercedes marka aracın davalı şirketçe kasko poliçesi ile sigortalandığını, kazada araca 140.000,00 TL değer biçildiğini, bundan 84.000,00 TL sovtaj değeri düşüldüğünü ve bakiye 56.000,00 TL’nin sigortalısına ödendiğini, bu miktarın 24.180,64 TL’sinin davacının ZMM sigortacısından tahsil edildiğini, bakiye 31.819,36 TL’sinin ise davacıdan talep edildiğini, olayda davacıya ait ... plakalı aracın sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğunu, yaptırılacak kusur incelemesiyle sonucun belirleneceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1000 Esas sayılı dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili şirket tarafından dava dışı sigortalı ...'in maliki olduğu ... plakalı araç adına Mavi Ticari Kasko Poliçesi tanzim edildiğini, 16/12/2016 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde sigortalı aracın hasar alıp perte çıktığını, sigortalı aracın hasar onarımının ekonomik olarak uygun olmadığından ağır hasarlı aracın müvekkili firmaya bırakıldığını, davalıya ait araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, müvekkili şirket tarafından sigortalısına ödenen ödemelerin akabinde rücu bedellerinin tahsili amacıyla davalı aleyhine Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiğini, bu bağlamda davalı şirket tarafından İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/468 Esas sayılı dosyasıyla menfi tespit davası açıldığını belirterek davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına, bu talebi yerinde görülmezse şimdilik 15.450,00TL'nin 25/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Birleşen Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1000 Esas sayılı dava dosyasında davalı ...Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle, aynı hususta açılmış derdest dava olduğunu, İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/468-E sayılı dosyasından menfi tespit davası açıldığını, davanın derdest olduğunu, bu nedenle işbu davanın dava şartı yokluğundan esastan reddinin gerektiğini, kazanın meydana gelişinde dava dışı ... plakalı araç sürücüsünün % 100 oranında dahi kusurlu olmasının mümkün olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "1-Asıl davaya ilişkin olarak davacının ... sigortaya karşı açtığı davanın kabulüne, 16/12/2016 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile davalı şirkete sigortalı ...plakalı araçta oluşan zarar nedeni ile davacının borçlu olmadığının tespitine,
2-Asıl davaya ilişkin olarak davalı ... sigortaya karşı açılan davanın kısmen kabul, kısmen reddine, 16/12/2016 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile davalı şirkete sigortalı olan ... Plakalı araçta oluşan 30.900,00 TL 'lik zararın 15.450,00 TL 'lik kısmına yönelik borçlu olmadığının tespitine,
3-Birleşen dosyaya ilişkin olarak açılan davanın kabulüne, davalıların Büyükçekmece 2 İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın davaya konu 15.450,00 Tl asıl alacak ve 426,00 TL faiz alacağına yönelik olarak iptaline, bu miktarlar üzerinden takibin devamına, " karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı... Sigorta A.Ş. istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davacının, diğer davalı aleyhine menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunduğunu fakat müvekkil şirketin henüz icrai işlem yapmamış olması nedeniyle davacı şirketin, müvekkil şirkete karşı menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını, dosya kapsamında tek bir bilirkişi heyetinden rapor alındığını, rapora itirazların tam olarak değerlendirilmediğini, ve farklı bir bilirkişi heyetinin görüşünün alınmadığını, ilk derece mahkemesince hükmedilen kararın eksik inceleme ile verildiğini, kaza tespit tutanaklarının tamamen farklı olduğunu ortaya koyduğunu, davacıya ait... plakalı aracın kazaların meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğunu ortaya koyduğunu, kaza tespit tutanağından yer alan bilgilerden daha farklı bir sonuca varıldığını, bilirkişi raporunda açıklanması gerekirken bu hususta açıklama yapılmadığını, sadece araç sürücülerinin verdiği ifadeye dayanarak rapor oluşturulduğunu, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu ve araçların uymakla yükümlü olduğu takip mesafesini koruyup korumadıkları hususunda değerlendirme yapılmadığını, belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle asıl davada davacının sigorta şirketlerine karşı menfi tespit, birleşen davada asıl davadaki davacıya karşı maddi zararın tahsili için yapılan takibe itiraz edilmesi nedeniyle sigorta şirketinin açtığı itirazın iptali istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından, 16.12.2016 günü Haramidere bağlantı yolu kuzey yönünde davacının maliki olduğu ... plakalı araç ile davalıların sigortalısı olan .... plakalı araçlar ve dava dışı ... ve ... plakalı toplam 6 aracın karıştığı zincirleme trafik kazasının meydana geldiği, davacı aracının kazanın en sonundaki araç olduğu, ... plakalı aracın sigortacısı olan davalı ...Sigorta A.Ş.tarafından davacıya 03.05.2017 tarih ve 01203090307 no.lu yazının gönderildiğini ve rücuen 30.900,00 TL’nin talep edildiği, diğer davalı...Sigorta A.Ş.’nin de 10.05.2017 tarihinde yazı göndererek sigortalısı...plakalı aracın davacının çarpması sonucu hasara uğradığı ve araçta 56.000,00TL hasar oluştuğu ileri sürülerek 24.180,64 TL’nin mahsubu ile bakiye 31.819,36 TL’nin ödenmesinin talep edildiği, davacının bu iki sigorta şirketine karşı menfi tespit talebinde bulunduğu, birleşen davada da davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından ... plakalı araç adına Mavi Ticari Kasko Poliçesi tanzim edildiği 16/12/2016 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde sigortalı aracın hasar alıp perte çıktığı belirtilerek asıl dosya davacısına karşı zararın tazmini için yapılan takibe itiraz üzerine itirazın iptalinin talep edildiği anlaşılmıştır.Mahkemece alınan bilirkişi raporunda " 3. Tutanakta açıkça belirtildiği üzere dava konusu kaza 6 aracın karıştığı tek bir kaza olmayıp ilk kazanın sürücü ...in yönetimindeki .... plakalı Renault Master marka aracıyla seyir halindeyken önünde seyir halinde olan ...plakalı aracın ani fren yapmasından dolayı bu araca arkadan çarpması şeklinde meydana geldiği anlaşılmaktadır. İkinci kaza ise davacı şirkete ait ve sürücü ... yönetimindeki ... plakalı aracın önündeki ... plakalı araca arkadan çarpması ve bu aracın da aldığı darbeyle önceden kazaya karışıp duran ... plakalı araca arkadan çarpması ve bu aracın da önünde kaza yapıp duran ... plakalı araca arkadan çarpması şeklinde meydana geldiği anlaşılmaktadır. Çarpışma sırasına göre davacı şirketin ... plakalı aracın dorsesinin arkasındaki ve çekicisinin önündeki hasar ile bu aracın önündeki ... plakalı aracın arkâ kısmındaki hasarlardan sorumlu olduğu tespit edilmiştir. Buna göre davacı şirketin davalılardan ... Sigorta A.Ş.ye sigortalı ...plakalı araçtaki 56.000.00 TI. bakiye hasardan sorumlu olmadığı tespit edilmiştir. Yine bu kaza şekline göre davacı şirketin davalılardan... Sigortla A.Ş.'ye sigortalı ...plakalt araçtaki takdiren 15.450.00 TI arka kısım hasarından sorumlu olduğu tespit edilmiştir." belirlemesi yapılmıştır. İtiraz üzerine alınan 3 ek raporda da bilirkişi aynı görüşünde ısrar etmiştir.İİK 72. maddesine göre icra takibinden önce ve sonra menfi tespit davası açılabileceği hüküm altına alınmış olduğundan davalı ... sigorta şirketi tarafından davacıya gönderilen ihtarname üzerine menfi tespit davası açılmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Kaldı ki henüz icra takibinin olmaması hukuki yarar olmadığı anlamına gelmediğinden bu yöndeki istinaf yerinde değildir.Olay nedeniyle zincirleme kazaya karışan araçların sürücülerinin kendi aralarında ayrı ayrı düzenledikleri kaza tespit tutanağı ve İTÜ Makine Mühendisliği ve İTÜ Ulaştırma Lojistik Fakültesi öğretim üyesi 2 bilirkişiden oluşan heyetten alınan bir kök ve 3 ek rapor mevcut olup hükme esas alınan bilirkişi raporu itirazları karşılamadığından yeterli değildir.Mahkemece yapılması gereken, olayda ilk duran araç ve tüm araçların hasar durumlarına göre sürücülerin aralarında düzenledikleri tutanaklar da değerlendirilmek suretiyle, itirazları da karşılayacak şekilde, zincirleme kazanın oluş şeklinin kroki ile gösterilmek suretiyle kusur durumunun ve hasarın tespiti için İTÜ Otomotiv Ana Bilim Dalı Başkanlığından konusunda uzman makine mühendislerinden seçilecek ve üç kişiden oluşacak yeni bilirkişi heyeti oluşturmak, rapor geldiğinde sonucuna göre tüm dosya kapsamı değerlendirilerek ve usuli kazanılmış haklarda gözetilerek karar vermekten ibarettir.Açıklanan nedenlerle, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davalı ... Sigorta A.Ş.vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf karar harcının istek halinde İlk Derece Mahkemesince yatırana iadesine,
4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına,
5-Davalı .... Sigorta A.Ş tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.15/06/2022