T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2020/636
KARAR NO: 2022/705
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAH.
KARAR TARİHİ: 10/09/2019
NUMARASI: 2015/276 Esas - 2019/742 Karar
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)
KARAR TARİHİ: 07/04/2022
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç Atayolu Caddesi üzerinde seyir halinde iken ... Sokak'tan çıkıp sinyal vermeden Atayolu Caddesine çıkan ve oradan da Hacı Bayram Caddesine geçmeye çalışan karşı taraf ...ın maliki olduğu ve ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, İstanbul Anadolu 20 Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/95 D. İş sayılı dosyası ile 16.068,00 TL hasar bedeli ve 1.000,00 TL ikinci el piyasa değer kaybı olmak üzere 17.068,00 TL zarar tespiti yapıldığını, araç çekici ile kaldırıldığını, 250,00 TL çekici ücreti ödendiğini, kaza nedeni ile davacılardan ...'ın yaralandığını ve maddi, manevi zarara uğradığını, sigorta şirketi 72379127 poliçe numaralı poliçe ile kazaya neden olan aracın Zorunlu Trafik Sigortacısı olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile davacı İsmail için 10.000 TL ile davacı ...ralanması nedeniyle 1.000 maddi ve 2.000 TL manevi tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ...a ait ... plakalı aracın müvekkili ... sevk ve idaresindeyken Paşaköy istikametinden Samandıra istikametine doğru giderken Çağrı Marketlere ait depo önünden sola dönüş sinyalini verip dönüş yapacağı esnada davacılardan . sevk ve idar..esindeki ... plaka sayılı aracın arkadan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, trafik kazasının meydana geldiği yerden 50 metre geride okul geçidi uyarısı bulunduğunu hız sınırı azami 20 km olduğunu, uyarıdan yaklaşık 15 metre sonra hız kesilmesi için set bulunduğunu, sağa doğru viraj bulunduğunu, kazanın meydana geldiği yerde de okul geçidi, İETT otobüs durağı bulunduğunu, bütün bu uyarılara rağmen davacı ... hız ve trafik kurallarını hiçe sayarak trafik kazasının meydana geldiğini, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 2014/138871 nolu dosyasından alınan 10/12/2014 tarihli uzlaştırma raporunda taraflar karşılıklı olarak herhangi bir maddi ve manevi talebinin olmadığının bildirmeleri suretiyle uzlaşma sağlandığını belirterek davanın esastan reddini talep etmiştir.
Davalı... A.Ş. cevap dilekçesi vermemiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davacı ... yönünden kalıcı iş göremezlik tazminatı talebinin feragat nedeni ile reddine, geçici iş göremezlik tazminatı talebinin kabulü ile 71,28 TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen(davalı sigorta yönünden poliçe limitleri kapsamında kalmak suretiyle) alınarak davacıya verilmesine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 1.000,00 TL'nin gerçek kişi davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı... yönünden; 13.119,92 TL araç hasar bedeli ile 1.000,00 TL değer kaybı ve çekici bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacılar vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalılar ...vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalılar tarafından uzlaşma nedeniyle herhangi bir ödeme yapmadığını, davacı ... yönünden verilen karar kesinlik sınırının altında olduğunu, mahkemenin ıslah ile talep edilenden fazlasına hükmedildiğini, İstanbul Anadolu 20. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/95 D.iş sayılı dosyadan yapılan delil tespit giderlerinin de yargılama gideri olarak kararda değerlendirmesi geektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
Davalı ...Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemenin taleple bağlılık ilkesi gereğince müvekkil şirket yönünden araç değer kaybı talebinin reddedilmesi gerektiğini, sigortalı araç sürücüsü ....vekili tarafından cevap dilekçesinde ve yargılama süresince defaatle dile getirilmesine rağmen mahkemenin hüküm kurarken söz konusu uzlaştırmayı dikkate almadığını belirterek istinaf talep etmiştir.
Davalılar ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacılar tarafından aynı konuya ilişkin olarak hem icra takibi hem de alacak davası açılmasının mümkün olmadığını, ATK raporunda olayın nasıl gerçekleştiğinin anlaşılamayacağını, davacının yol üzerindeki işaretleri de dikkate almadığından tamamen kusurlu olduğunu, davacı ... yönünden kalıcı işgöremezlik tazminatı yönünden davacı tarafından feragat edildiğini ancak feragat nedeniyle hükmedilmesi gereken ret vekalet ücretine ilişkin hüküm kurulmadığını, davalı müvekkil ..... İstanbul Anadolu Cumhuiyet Başsavcılığı'nın 2014/138871 soruşturma dosyasıyla 10.12.2014 tarihli uzlaştırma raporuyla dava konusu kazayla ilgili olarak tarafların karşılıklı olarak herhangi bir maddi ve manevi tazminat talepleri olmadığı konusunda uzlaşma sağlandığını, CMK'nın 253/19. maddesi ile Yön. M. 23/7'e göre de " uzlaşmanın sağlanması halinde, kovuşturma konusu suç nedeniyle hukuk mahkemelerinde tazminat davası açılamaz, açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır" hükmü gereği davanın usulden reddi gerektiğini, dosyada ki kusur raporları arasında çelişki olduğunu belirterek istinaf talep etmiştir. Dava, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.
HMK'nın 341/2. maddesinde; "Miktar veya değeri Üçbin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir." hükmü mevcuttur. Yeniden değerleme oranındaki artış sonucu yerel mahkeme hükmünün verildiği 2019 yılı için HMK'nın 341/2. maddesindeki kesinlik sınırı 4.400,00 TL olmuştur.Bu durumda davacı ... yönünden talep edilen 1.000,00 TL maddi tazminat ile kabul edilen geçici işgöremezlik tazminat miktarı (71,28 TL) kararın verildiği tarih itibari ile öngörülen kesinlik sınırının altında kaldığından İlk Derece Mahkemesince verilen karar kesin niteliktedir. Miktar olarak kesin nitelikteki karar ile ilgili olarak, yerel mahkemece, karara karşı kanun yolunun açık olduğunun belirtilmesi de sonuca etkili değildir. Bu nedenlerle Davacı ...ehine hükmedilen geçici işgöremezlik tazminatı ile feragat nedeniyle reddedilen miktar nazara alındığında istinaf konusu karar, HMK'nın 341. maddesine göre kesin olduğundan bu yöndeki istinaf başvurularının HMK'nın 352. maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının “Sigortanın Kapsamı” başlıklı A.1. maddesi uyarınca, Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder. Araçta meydana gelen hasar bedeli gibi bu hasardan kaynaklanan değer kaybı zararı da ZMSS teminatı kapsamındadır. Mahkemece 1.000,00 TL değer kaybına tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen karar verilmiştir. Oysa davacı taraf dava dilekçesinde değer kaybı ve manevi tazminat için talebini (... Sigota Aş manevi tazminat ve araç değer kaybından sorumlu değildir) şeklinde belirttiği halde, ıslah dilekçesinde, 1.000 TL değer kaybı ve çekici ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili talep etmiştir. Ancak dava dilekçesinde talep edilmediğinden, ıslah ile de yeni bir talep eklenmesi mümkün olmadığından mahkemece değer kaybından davalı sigorta şirketinin de sorumluluğuna karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu yöndeki istinaf talebi kabul edilerek hüküm düzeltilmiştir. Mahkemece alınan trafik kazaları araştırma uzmanı bilirkişi tarafından hazırlanan raporda davacı ... nin yaşanan trafik kazasında %100 oranında kusurlu olduğu davalı ...'in herhangi bir kusurunun bulunmadığı, Sonrasında bilirkişi raporuna yapılan itirazlar üzerine ATK trafik ihtisas dairesince düzenlenen rapora göre ise davalı ... %80 davacı Şinasi %20 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Kusur raporları arasında çelişki oluşmuşsa da; hükme esas alınan ATK kusur raporunun, İstanbul Anadolu C.B.Savcılığı'nın 2014/138871 Soruşturma sayılı dosyasına ait belgeler, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, sürücü ve tanık ifadeleri, kaza anını gösterdiği belirtilen kamera görüntüsünü içerir CD, 41 plakalı araçtaki hasar durumu ile ilgili tespit içerir bilirkişi raporu, dava ve cevap dilekçeleri ve ....tarafından düzenlenen ve davacı sürücüye tam kusur izafe edilen bilirkişi raporu ve itiraz dilekçesi incelenip değerlendirilerek araçların son konumlarını aldıkları yerler, hasar durumları ve kazanın meydana geliş şekli ile tüm verilerle birlikte değerlendirilerek düzenlenmiş olduğu, ATK'nın bilirkişilik kurumu içerisinde üst kurul vasfı taşıması da dikkate alınarak rapora itirazların dikkate alınmadan karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.5271 sayılı CMK'nın 253/19. maddesinde "...uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır" hükmü yer almakta olup, anılan düzenleme gereği, uzlaşma raporu düzenlenmekle davacının tazminat davası açma hakkı ortadan kalkar. Uzlaşma raporu, ilam mahiyetinde olacağından, aksinin aynı kuvvetteki belge ile ispatlanması gerekir. Somut uyuşmazlıkta, bu yasal düzenleme ışığında davacı ... ile davalı sürücü ...arasında İstanbul Anadolu Cumhuiyet Başsavcılığı'nın 2014/138871 soruşturma nolu dosyasıyla 10.12.2014 tarihli uzlaştırma raporuyla dava konusu kazayla ilgili olarak tarafların karşılıklı olarak herhangi bir maddi ve manevi tazminat talepleri olmadığı konusunda uzlaşma tutanağı düzenlenmiş olduğuna göre davacının tazminat davası açma hakkı bulunmamaktadır. Tüm bu nedenlerle uzlaşma tutanağı ilam mahiyetinde olduğundan ve uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamayacağından bu davacı yönünden açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle manevi tazminat talebi yönünden davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır. Davalılar vekilinin itirazı yerindedir.Kazaya karışan davacıya ait araçla ilgili yapılan tespit dosyasındaki alacak için başlatılan icra takibine itirazla takibin durduğu belirtilmiş olduğundan, derdest olduğuna ilişkin itirazın yerinde görülmemiştir.Delil tespiti dosyası, asıl dava dosyasının eki sayılır ve onunla birleştirilir (HMK 405/1). Bu sebeple dava ile ilgili olan delil tespiti dosyası sebebiyle yapılan ve HMK'nın 323. maddesinde sayılan giderler de yargılama giderine dahildir. Delil tespiti giderleri yargılama gideri olduğundan dava değerine dahil edilemez. Bu sebeple dava açılarak istenmesine gerek olmadığı gibi buna rağmen istenmesi halinde de asıl alacak olarak hükmedilemez. Bu genel kurallara göre mahkemece davacının yaptığı delil tespiti giderlerinin yargılama giderlerinden sayılması ile HMK'nın 323. maddesi gereğince tarafların haklılığı oranında paylaştırılarak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekildeki hüküm tesisi doğru olmamıştır. Davacı vekili istinaf itirazı yerindedir.
Bu nedenle; davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ile davalılar ... vekilinin, davacı ...'a aleyhine maddi tazminat bakımından istinaf başvurusunun 352/1-b maddesi gereğince reddine, davacılar vekilinin ile davalılar ... vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
A-Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekili ile davalılar ... vekilinin davacı ...'a aleyhine maddi tazminat bakımından istinaf başvurusunun HMK'nın 352/1-b maddesi uyarınca REDDİNE,
B-Davacılar vekili ve davalılar...vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA,
Buna göre:
1-Davacı ... yönünden,
-Kalıcı iş göremezlik tazminatı talebinin feragat nedeni ile reddine,
-Geçici iş göremezlik tazminatı talebinin kabulü ile 71,28 TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen (Davalı sigorta yönünden poliçe limitleri kapsamında kalmak suretiyle) alınarak davacıya verilmesine,
-Manevi tazminat talebinin reddine,
2-Davacı... yönünden;
-13.119,92 TL araç hasar bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-1.000,00 TL değer kaybı ve çekici bedelinin davalılar ...dan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 969,40 TL karar harcından peşin ödenen 44,40 TL peşin harç ile 71,00 TL ıslah harcı toplamı 115,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 854,00 TL harçtan 793,82 TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen bakiye 60,18 TL'sinin davalılar ...'den tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-a.Davacılar tarafından yapılmış 27,70 TL başvurma harcı, 44,40 TL peşin harç, 4,10 TL vekalet harcı, 71,00 TL ıslah harcı toplamı 147,20 davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
b. İstanbul Anadolu 20 Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/95 D. İş sayılı dosyasında yatırılan 11,70 TL başvurma harcı, 41,50 TL nispi harç ve 177,50 TL keşif harcı toplamı 230,70 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,
c. İstanbul Anadolu 20 Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/95 D. İş sayılı dosyasında yapılan 350,00 TL bilirkişi ücretinden ibaret yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,
d. Yargılama sırasında davacılar tarafından yapılan müzekkere ve bilirkişi ücreti olarak toplam 1.913,40 TL yargılama giderinden kabul edilen kısma isabet eden 1.571,56 TL sinden 1.460,82 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiye 110,74, TL'sinin de davalılar ...den alınarak davacılara verilmesine, kalan yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
5-Maddi tazminat yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Manevi tazminat yönünden red edilen miktarı üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 2.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalılar ...e verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
C-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN ;
1-Davacılar,... Sigorta A.Ş. ve davalılar ... tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından yatırana iadesine,
2-a-İstinaf aşamasında davacılar tarafından yapılan 70,00 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 148,60 TL istinaf başvuru harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
b-İstinaf aşamasında davalılar ... tarafından yapılan 148,60 TL istinaf başvuru harcının davacılardan tahsili ile davalı...'a verilmesine,
c-İstinaf aşamasında davalıl ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan 148,60 TL istinaf başvuru harcının davacılardan tahsili ile davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,
4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.07/04/2022