T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO : 2017/2476
KARAR NO : 2019/4056
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ : 30/05/2017
NUMARASI : 2014/557 Esas - 2017/458 Karar
DAVA : Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ : 26/12/2019
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... İnşaat Nakliye ve Dış. Tic. San. Ltd. Şti.'nin ve davalı ...Ş.'nin işleteni ve dava dışı ...'in sürücüsü olduğu ... plakalı otobüsün 08/01/2013 tarihinde tek taraflı olarak yaptığı trafik kazasında müvekkilinin yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulması kaydıyla kalıcı işgücü kaybı ve diğer zararlar mukabilinde 100,00 TL maddi ve 75.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ...vekili cevap dilekçesinde müvekkilinin işleten sıfatını haiz olmadığını, ne aracın kendilerine ait olduğunu, ne de sürücünün vekil eden davalının çalışanı olduğunu, vekil edenin Belediye Meclis Kararı ile büyükşehir sınırları içinde toplu taşıma yapacak hatları 3.kişilere kiralanması konusunda yetkilendirilen Büyükşehir Belediye Başkanlığı iştiraki olduğunu, hatları bedel karşılığında 3.kişilere kiraladığını, hattı kiralama yetkisine sahip olup, kiralanan hatta kiracı sıfatı ile araç işleten veya adam çalıştıran konumunda olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... vekili yanıt dilekçesi ile kaza yapan aracın kendiler nezdinde trafik ve ihtiyari mali sorululuk sigortası bulunduğunu, sigortalının kusuru ve poliçe sorumluluğu ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince, "Davacının maddi tazminat isteminin feragat ile son bulduğunun tespitine, davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile, taktiren 25.000,00 TL'nin davalı ... yönünden 21/03/2014 ve davalı ... Ltd.Şti.yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili davacıya verilmesine; fazlaya dair istem ile diğer davalı aleyhine açılan davanın reddine," karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı ... Ticaret A.Ş. vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Davacı vekili; İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından bir kısım hat işletmeleri ...ye devredildiğini, otobüsün davalı ...tarafından işletildiğini ve meydana gelen zarardan işleten olarak sorumluluğunun bulunduğunu bu nedenle davanın husumetten reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, yerel mahkeme ...yönünden husumetten ret kararı verildiğinden artık manevi tazminatın reddedilen miktarı üzerinden aynı davalı lehine vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Davalı ... vekili; Küçükçekmece 2.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2013/500 esas sayılı ceza davasında tanık ve katılan kişiler tarafından ifade edildiği üzere yollar karlı ve kaygan olmasına rağmen belediyenin kendine düşen sorumluluğu yerine getirmediğini, olay nedeniyle müvekkile atfı kabil bir kusur ve sorumluluk bulunmadığını ve müvekkil şirket yönünden davanın reddinin gerektiğini, trafik kazasının meydana geldiği zaman belirlenen güzergâhın tuzlanmaması ve gerekli olan bakımın yapılmamasından dolayı güzergâhın değiştirilmesi gerektiği noktasında İETT’den hiçbir bilgilendirmenin gelmediğini, kaza meydana geldikten sonra bir bilgilendirme yapılarak güzergâh değişikliğinin yapılmadığını, müvekkili şirketinin davacının manevi tazminat taleplerinden sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Davalı ... Tic. A.Ş vekili maddi tazminat isteminin feragat ile son bulduğundan bahisle müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hukuken hatalı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, yaralamalı trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Dosya kapsamından, davalılar ... Turizm İnş Nakliye ve Dış Tic San Ltd Şti ve ...'nin işleteni olduğu, yolcu otobüsünün 08/01/2013 tarihinde tek taraflı kaza yapması neticesinde araçta yolcu konumunda bulunan davacının ATK raporuna göre, %24,2 oranında meslekte kazanma gücünden kaybedecek ve karar tarihinden itibaren 4 ayda iyileşebilecek şekilde yaralandığı, davacının bu yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebinde bulunduğu anlaşılmıştır. İşleten-davalı ... Turizm İnş. Nak. ve Dış Tic. San. Ltd. Şti. vekili olayda işleteni olduğu aracın sürücüsünün kusurlu bulunmadığını kazanın meydana geldiği yerde yol bakımının gereği gibi yapılmadığını ileri sürmekte ise de; anılan istinaf itirazları ve savunmalar, araçta yolcu konumundaki davacıya karşı ileri sürülebilecek ve tazminat miktarının belirlenmesinde esas alınacak hususlar olmayıp ancak yol bakımından sorumlu olduğu ileri sürülen kurum veya kişilere karşı ileri sürülebilir niteliktedir. Bu nedenle bu davalının kusura ilişkin istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir. Halk otobüsünde yolcu konumunda olan davacı, dosyada bulunan maluliyet raporuna göre %24,2 oranında daimi maluliyete uğramıştır. İstinaf başvurusunda bulunan davacı vekili ile davalı ... Turizm İnş. Nak. ve Dış Tic. San. Ltd. Şti. vekili tarafından manevi tazminat miktarının dosya içeriğine uygun olmadığı ileri sürülmüş ise de davacının yolcu konumunda olması, dolayısıyla olayda kusurundan söz edilemeyeceğinden manevi tazminatın belirlenmesinde ölçü olarak gözönüne alınamayacağı, dosyaya yansıyan tarafların ekonomik ve sosyal durumları ve ayrıca paranın alım gücü ile davacının maluliyet oranı birlikte değerlendirildiğinde mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının TBK'nın 56/1. maddesindeki düzenlemeye ve hakkaniyete uygun ve makul olduğu kanaatine varıldığından bu yöndeki istinaf itirazının reddine karar verilmiştir. Aynı kaza nedeniyle başka bir yolcunun aynı davalılar aleyhine açtığı davada Mahkemece davalı ...nin husumet itirazının reddi ile tazminattan sorumlu tutulmasına dair verilen kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin 2016/18604 Esas 2019/9140 Karar sayılı ilamında davalıların temyiz itirazlarının reddine, davalıların tazminattan müştereken ve müteselsilen sorumlu olmasına ilişkin hükmün vekalet ücreti bakımından düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir. Bu karar eldeki dava bakımından güçlü delil niteliğindedir. Davalı ...'de işleten olarak zarar gören davacıya karşı diğer davalılar ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğundan aleyhine açılan davanın kabulü yerine reddine karar verilmiş olması doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle davalı ... Turizm İnşaat Nak. ve Dış Tic. San. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca reddine; Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davalı ... aleyhine açılan davanın da kabulüne; kabule göre davacı vekili ile davalı ... vekilinin vekalet ücretine ilişkin istinaf itirazları konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, HMK'nın 355. maddesi gereğince kamu düzeni bakımından yapılan inceleme sonucu da İlk Derece Mahkemesince maddi tazminat davası için ilam harcı alınmamış olması usul ve yasaya aykırı olduğundan ilam harcı alınmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere : A- Davalı ... Turizm İnşaat Nak. ve Dış Tic. San. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca reddine, B- Davalı ... vekilinin istinaf talebi konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, C- Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA, Buna göre: 1-Davacının maddi tazminat isteminin feragat ile son bulduğunun tespitine, 2-Davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile taktiren 25.000,00 TL'nin davalı ... yönünden 21/03/2014 ve davalı ... Ltd.Şti ve davalı ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili davacıya verilmesine; fazlaya dair istemin reddine, 3- a-Kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden alınması gereken 1.707,75 TL harçtan 175,68 TL peşin harcın ( maddi tazminat davası için alınan 29,60 TL'nin mahsubundan sonra kalan) mahsubu ile bakiye 1.532,00 TL harcın davalılardan müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına, b-Feragat edilen maddi tazminat davası için 29,60 TL ilam harcı peşin alınan harçtan mahsup edildiğinden ayrıca alınmasına yer olmadığına, 4-Davacı tarafından yatırılan 25,20 TL başvuru harcı ile 205,28 TL peşin harcın davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Feragat edilen maddi tazminat istemi yönünden davalıların yargılama gideri talepleri olmadığından lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 6-Kabul edilen manevi tazminat istemi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10.maddesine hükmü nazara alınarak Tarifenin 3.kısmına göre hüküm altına alınan tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 3.000,00 TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 7-Reddedilen manevi tazminat istemi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10.maddesine hükmü nazara alınarak belirlenen 3.000,00 TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine, 8-Davacı tarafından yapılan 850,60 TL yargılama giderinin kabul ret orana göre hesaplanan 354,42 TL'sinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine; bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 9- Davalı ... tarafından yapılan 17,00 TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre hesaplanan 9,92 TL'sinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine; bakiye kısmın bu davalı üzerinde bırakılmasına, 10-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İlk Derece Mahkemesi yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
D-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN ; 1-Davacı ve davalı ...'nin peşin olarak yatırdıkları istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendilerine iadesine, 2-Davalı ... Turizm İnşaat Nak. ve Dış Tic. San. Ltd. Şti.'nin istinafı yönünden, Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 1.707,75 TL harçtan peşin alınan 426,93 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.280,82 TL istinaf karar harcının bu davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 3-Davalı ...'nin ve davalı ... Turizm İnşaat Nak. ve Dış Tic. San. Ltd. Şti.'nin istinaf başvuruları nedeniyle yaptıkları yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan 24,00 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 85,70 TL istinaf başvuru harcının davalı ...Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Duruşma yapılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 6-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.26/12/2019