T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2017/1593
KARAR NO: 2019/1071
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 10/04/2017
NUMARASI: 2014/1573 Esas - 2017/325 Karar
DAVA : Maddi ve Manevi Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 27/06/2019
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 29/11/2011 tarihinde, davalı sürücü ...'un sevk ve idaresindeki aracın aşırı süratli ve tam kusurlu olarak, Sarıgazi Baraj Yolu Caddesinde sabah saat 08:00 sıralarında iş yerine gitmekte olan 19 yaşındaki ...'e çarpmak suretiyle vefatına sebep olduğunu, vefat eden ...'in, davacılar ...ve ...'in kızları, davacı...'in kız kardeşi olduğunu, olan kaza yapan aracın davalı ...Mühendislik Isı Sistemleri Ltd.Şti'ye ait ve davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde ZMSS poliçesiyle sigortalı olduğunu, kazada hayatını kaybeden müteveffa ....r'in 19 yaşında olduğunu, olaydan kısa süre önce bir evliliğin başından geçtiğini, evliliğinden boşandıktan sonra anne ve babasıyla birlikte kaldığını, ... San.Tic. Ltd. Şti'nde aylık 1.300,00 TL maaşla çalıştığını, bu vefat nedeniyle davacıların maddi ve manevi zarara uğradıklarını, davacılar anne ve babanın destekten yoksun kaldıklarını iddia ederek fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulması koşuluyla şimdilik davacılar ... ve ... için 500,00'er TL maddi ve 25.000,00 'er TL manevi, davacı ... için 15.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 1.000,00 TL maddi, 65.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan (davalı .... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun maddi tazminat yönünden olmak üzere) olay tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ...Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; ...plakalı aracın müvekkili nezdinde ZMSS poliçesiyle sigortalı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, davacılar vekilinin kaza tarihinden itibaren faiz talebinde bulunmasında yasal isabet olmadığını, davacıların, müvekkili şirkete herhangi bir başvurularının bulunmadığını iddia ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ve davalı ... Isı Sistemleri Ltd. Şti. vekilleri cevap dilekçesinde özetle; davaya bakmaya yetkili ve görevli mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davacıların ve müteveffanın sosyal durumları, gelirleri ve iş durumları hakkında dava dilekçesinde yeterli açıklamaların bulunmadığını, hayatını kaybetmesinden büyük üzüntü duydukları ...'in olay tarihinde davacılara bakmakta olduğunun dosya kapsamıyla ispatlanamadığı gibi eğer yaşasaydı gelecekte de destekte bulunamayacağının açık olduğunu, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilebilmesi için gerekli şartların oluşmadığını iddia ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince, "Davanın maddi tazminata yönelik kısmı konusuz kaldığından maddi tazminat yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davacı ... yönünden 20.000,00 TL, davacı ... yönünden 20.000,00 TL, davacı ... yönünden 10.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...Isı Sistemleri Ltd. Şti 'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine," karar verilmiştir.Bu karara karşı davacılar vekili ile davalı ... ve davalı ... Isı Sistemleri Ltd. Şti vekili istinaf kanun yoluna başvurmuşlardır. Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükmedilen manevi tazminatın düşük olduğunu, araç sürücüsü davalı ...'un olayda asli ( tam) kusurlu olduğunu, kaza tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini, kararın bu yönlerden usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir. Davalı .... ve davalı ....sı Sistemleri Ltd. Şti vekilleri istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz ve görevsiz mahkeme de açıldığını, yetkili ve görevli mahkemenin olayın olduğu yer bakımından İstanbul Anadolu Asliye hukuk Mahkemeleri olduğunu, maddi tazminat yönünden davanın konusuz kaldığına dair yerel Mahkeme kararının usule, kanuna ve hukuka aykırı olduğunu, 10/03/2015 tarihli " ibraname ve feragatname" yazısının maddi tazminat yönünden bir feragat olduğunu, feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmesi ve maddi tazminat yönünden müvekkilleri lehine vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmesi gerektiğini, müteveffanın gerçekleşen olayda %50 oranında asli kusurlu olduğunun adli tıp raporuyla ortaya konulduğunu, müterafik kusurunun bulunduğunu, Yerel Mahkeme kararının gerekçesinde bu hususlara değinilmediğini, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının yüksek olduğunu, kararın bu yönlerden usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.
HMK'nın 355.maddesi gereğince, kamu düzeni ve istinaf sebepleriyle sınırlı olmak üzere yapılan inceleme sonucunda:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkinidir.
Dosya kapsamından, 29/10/2011 tarihinde, davalı ...Isı Sistemleri Ltd. Şti.'nin maliki, davalı ...Sigorta A.Ş'nin ZMS sigortacısı ve davalı...'un sürücüsü olduğu ... plakalı aracın davacılar ...ile ...'in kızları ve davacı ..r'in kardeşi ...e çarparak vefat etmesine neden olduğu, bu vefat nedeniyle davacıların destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talebinde bulundukları, Mahkemece maddi tazminat yönünden karar verilmesine yer olmadığına ve manevi tazminat talepleri yönünden de davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. HMK'nın 6/1. ve 7/1. maddelerine göre, davalıların birden fazla olması halinde dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Somut uyuşmazlıkta, davalılardan ... Sigorta A.Ş'nin yerleşim yeri Beyoğlu'dur. HMK'nın 16.maddesinde de buna ek olarak haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin mahkemesinin de yetkili olabileceği belirtilmiştir. Buna göre, kararı veren İlk Derece Mahkemesi yetkilidir. Başka bir deyişle, davalılar vekilinin yetkiye yönelik iddia ve itirazı yerinde değildir. Davacılar vekili 29/04/2016 tarihli dilekçesi ile, maddi tazminat yönünden 10/03/2015 tarihli "ibraname ve feragatname" yazılı belgeyi dosyaya ibraz etmiş ve manevi tazminat talebi yönünden eksik hususların tamamlanmasını talep etmiştir. 02/05/2016 tarihli ikinci celsede de manevi tazminat talepleri yönünden karar verilmesini istediklerine dair beyanda bulunmuştur. İlk Derece Mahkemesince de, davacılar vekilinin beyanı dikkate alınarak maddi tazminat yönünden dava konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Buna göre, davacıların maddi tazminat talepleri yönünden herhangi bir feragat bulunmadığından, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi ve davalılar lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Başka bir deyişle, davalılar vekilinin bu yöndeki istinaf iddia ve itirazı yerinde değildir. Hükme dayanak yapılan Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesinin 06/03/2017 tarihli raporuna göre, meydana gelen olayda davalı sürücü ...'un %50 oranında, müteveffa yaya ...'in %50 oranında kusurlu oldukları tespit edilmiştir. Dosyadaki tüm verilerin tartışıldığı ve değerlendirildiği ATK raporu, kesinleşen İstanbul Anadolu 16.Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/857 Esas 2013/677 Karar sayılı dosyasındaki kusur raporuyla örtüşmektedir. Dolayısıyla, davacılar vekilinin kusura yönelik istinaf iddia ve itirazı yerinde değildir. İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde davalı sürücü ile müteveffanın %50 'şer oranda kusurlu oldukları açıkça belirtilmiştir. Başka bir deyişle, davalılar vekilinin bu yöndeki iddia ve itirazı da yerinde değildir. TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/2.maddesine göre, ölüm halinde, ölenin yakınlarına manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebilir. TBK’nın 56/2. maddesi gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın miktarı onun amacına göre belirlenmelidir.Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. Hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.Dosyadaki deliller (kazanın oluş şekli, kusur oranları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davalı sürücünün sosyal ve ekonomik durumu) ve yukarıdaki açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, davacıların her biri için verilen tazminat miktarlarının, manevi tazminat müessesinin amacına, dosya kapsamına ve hakkaniyet ilkesine uygun olduğu kanısına varılmıştır. Dolayısıyla, davacılar vekili ile davalılar vekilinin bu yöndeki istinaf, iddia ve itirazı yerinde değildir. Somut uyuşmazlıktaki olay, haksız fiilden kaynaklanmıştır. Haksız fiilin gerçekleştiği anda davalılar (araç maliki - işleten ile sürücü) yönünden temerrüt oluştuğundan, faiz başlangıç tarihinin kaza tarihi olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Ancak, İlk Derece Mahkemesince, faiz başlangıç tarihi dava tarihi olarak alınmıştır. Karar bu açıdan usul ve yasaya aykırılık teşkil etmektedir. Dolayısıyla, davacılar vekilinin bu yöndeki iddia ve itirazı yerindedir. Yukarıdaki açıklamalar ve tespitler dikkate alınarak davalılar ... Sistemleri Ltd. Şti ve ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının faizin başlangıç tarihinin kaza tarihi olarak değiştirilmesi ve düzeltilmesi amacıyla kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm oluşturulmasına karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-Davalılar ...ı Sistemleri Ltd. Şti ve ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
B- Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının faizin başlangıç tarihinin kaza tarihi olarak değiştirilmesi ve düzeltilmesi amacıyla kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm oluşturulmasına,
Buna göre,
1-Davanın maddi tazminata yönelik kısmı konusuz kaldığından maddi tazminat yönünden karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davacı ... yönünden 20.000,00 TL, davacı ...yönünden 20.000,00 TL, davacı ... yönünden 10.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 29/11/2011 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...Sistemleri Ltd. Şti 'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 3.415,50 TL ilam harcından peşin yatırılan 222,01 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.193,49 TL harcın davalılar ... ve .... Sistemleri Ltd. Şti 'den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 5.850,00 TL avukatlık ücretinin davalılar ... ve ...Isı Sistemleri Ltd. Şti 'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
5-Davalılar ...ve ... Sistemleri Ltd. Şti vekil ile temsil edildiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 1.980,00 TL avukatlık ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalılar ... ve ... Mühendislik Isı Sistemleri Ltd. Şti'ne verilmesine,
6-Davalı ...Genel Sigorta A.Ş tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına ve lehine avukatlık ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-Davacılar tarafından yatırılan 222,01 TL peşin harcın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
8-Davacılar tarafından yapılan 25,20 TL başvurma harcı, 190,50 TL tebligat ve müzekkere giderlerinden oluşan toplam 215,70 TL yargılama giderlerinden davanın kabulü oranında 165,92 TL'sinin davalılar ... ve... Sistemleri Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, bakiye gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iade edilmesine,
C-İSTİNAF İNCELEMESİ YÖNÜNDEN;
1-Davacılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının, talep halinde Mahkemesince iadesine,
2-Davalılar ... Sistemleri Ltd. Şti ve ... tarafından yapılan istinaf başvurusu nedeniyle alınması gereken 3.415,50 TL istinaf karar harcından davalılar ...Ltd. Şti ve ... tarafından yatırılan 854,00 TL harcın mahsubu ile 2.561,50 TL bakiye istinaf harcının davalılar ...Sistemleri Ltd. Şti ve ...'dan alınarak Hazineye gelir iradına,
3-Davacıların istinaf başvurusu nedeniyle yaptıkları 37,50 TL tebligat ve posta giderinden ibaret yargılama giderinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, artan gider avansının iadesine,
4-İstinaf talep eden davalılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına
5-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 27/06/2019