T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
ESAS NO: 2017/1006
KARAR NO: 2018/829
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 09/11/2016
NUMARASI: 2014/344 Esas 2016/470 Karar
DAVA : Maddi ve Manevi Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 01/06/2018
İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/344 Esas 2016/470 Karar sayılı dosyası kapsamında verilen karara karşı, istinaf yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyeti'nce yapılan müzakere sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 07/08/2005 tarihinde davalı ...t Aş (... AŞ)'ye ait ve sürücüsü davalı ...olan, ... plakalı otobüsün tek taraflı kaza yapması sonucu, ölümlü ve yaralamalı trafik kazasının meydana geldiğini, araç sürücüsünün ve Karayolları Genel Müdürlüğü'nün kusurlu olduğunu, araç içinde yolcu olarak bulunan müvekkili ...n %95 oranında sakat kaldığını, kendisinin ve ailesinin bu olay nedeniyle maddi ve manevi olarak zarara uğradığını iddia ederek, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması koşuluyla, davacı .... için 50.000,00 TL maddi tazminat ve 100.000,00 TL manevi tazminat, davacı ...'ın eşi için 15.000,00 TL maddi tazminat ve 50.000,00 TL manevi tazminat, davacı ...l'ın oğlu ...l için 15.000,00 TL manevi tazminat , oğlu ...için 15.000,00 TL manevi tazminat, oğlu ...için 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız fillden kaynaklandığını, haksız fiile ticari faiz işletilemeyeceğini, davanın 2 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, zamanaşımı dolduktan sonra dava açıldığını, yaralanan davacı dışındaki diğer davacıların manevi tazminat talep etmeye haklarının bulunmadığını iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Karayolları Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, kazada müvekkiline atfedilebilecek kusur bulunmadığını iddia ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...'e usulüne uygun davetiye tebliğ edilmesine rağmen davalı cevap hakkını kullanmamıştır.
İlk Derece Mahkemesi; "muris davacı ... tarafından açılan maddi tazminat davasının 6.067,92TL maluliyet 67.419,45 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 73.487,37 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 07/08/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...Tic. A.Ş (yeni unvan: .... Tic. A.Ş) ve...'ten tahsilden mükerrer olmamak şartıyla müteselsilen tahsili ile muris davacı ...n mirasçıları olan diğer davacılar ..., ... ...a miras payları oranında verilmesine, Karayolları Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın reddine,
Davacı muris ... tarafından açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 07/08/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... (yeni unvan: ... A.Ş) ve .. .'ten tahsilden mükerrer olmamak şartıyla müteselsilen tahsili ile muris davacı .....'ın mirasçıları olan diğer davacılar...a miras payları oranında verilmesine, Karayolları Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın reddine,
Davacı ... için açılan maddi tazminat davasının reddine,
Davacı ... için açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 25.000,00 TL manevi tazminatın 07/08/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar.... A.Ş (yeni unvan: .... Tic. A.Ş) ve ...en tahsilden mükerrer olmamak şartıyla müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, Karayolları Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın reddine,
Davacı ... için açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 8.000,00 TL manevi tazminatın 07/08/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... A.Ş (yeni unvan: B...ş. Tic. A.Ş) ve ...ten tahsilden mükerrer olmamak şartıyla müteselsilen tahsili ile davacı ...l'a verilmesine, Karayolları Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın reddine,
Davacı ... için açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 8.000,00 TL manevi tazminatın 07/08/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... A.Ş (yeni unvan: B... Tic. A.Ş) ve .....'ten tahsilden mükerrer olmamak şartıyla müteselsilen tahsili ile davacı ....l'a verilmesine, Karayolları Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın reddine,
Davacı .... için açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 8.000,00 TL manevi tazminatın 07/08/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...A.Ş (yeni unvan: .... Tic. A.Ş) ve ...'ten tahsilden mükerrer olmamak şartıyla müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, Karayolları Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın reddine," karar vermiştir.
Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacılar için verilen manevi tazminat miktarlarının düşük olduğunu, Düzce Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2007/32 Esas sayılı dosyasında, davalı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün 2.derecede kusurlu olduğunun belirlendiğini, buna rağmen, bu davalı hakkındaki maddi ve manevi tazminat davalarının reddine karar verildiğini, kararın bu yönlerden usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Dosya kapsamından, davalı ... Aş'^ye ait ve sürücüsü davalı ... olan, ... plakalı yolcu otobüsünün 07/08/2005 tarihinde tek taraflı kaza yapması sonucu, ölümlü ve yaralamalı trafik kazasının meydana geldiği, bu kaza nedeniyle araçta yolcu olarak bulunan ...'ın %95 oranında maluliyetine yol açacak şekilde yaralandığı, davacı...l ile birlikte eşi ve çocukları olan diğer davacıların maddi ve manevi tazminat talebinde bulundukları, davanın 19/04/2010 tarihinde açıldığı, davacı .. ...n 27/07/2013 tarihinde vefat ettiği, müteveffa ...'ın miraasçılarının dosyadaki diğer davacılar olduğu anlaşılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi'nce, davalılar ...A.Ş ve Vecettin Berk hakkındaki maddi ve manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, davalı Karayolları Genel Müdürlüğü hakkındaki maddi ve manevi tazminat davasının esastan reddine karar verilmiştir.
Davacılar vekilinin, istinaf başvurusu iki hususa ilişkindir. Birincisi, davacılar için verilen manevi tazminat miktarının düşük olduğu iddiasıdır.
TBK'nın 56.maddesine göre, hakim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar halinde zarar görenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebilir.
Dosyadaki deliller ve İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, mahkemece hükmedilen tazminat miktarlarının, olayın oluşuna, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyet ilkesine uygun olduğu, bu nedenle, davacılar vekilinin, bu yöndeki istinaf iddia ve itirazlarının yerinde olmadığı kanısına varılmıştır.
Davacılar vekili, ayrıca, olayda Karayolları Genel Müdürlüğü'nün hizmet kusuru olduğunu, bu nedenle davalı Karayolları hakkındaki maddi ve manevi tazminat davasının reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu iddia etmiştir.
HMK'nın 357.maddesi gereğince, yargı yolunun caiz olup olmadığının resen incelenmesi gerekmektedir.
İlk Derece Mahkemesi'nce davalı Karayolları Genel Müdürlüğü hakkındaki davanın esastan reddine karar verilmiştir. Ancak, davacılar vekili, Karayolları Genel Müdürlüğü hakkındaki davasında, hizmet kusuruna dayandığından, Karayolları Genel Müdürlüğü hakkındaki davanın, Adli Yargı'da değil, İdari Yargı'da görülmesi gerekmektedir. Bir başka deyişle, HMK'nın 114/2 maddesine göre, Adli Yargı yolu caiz değildir. Dolayısyla, davalı Karayolları Genel Müdürlüğü hakkındaki davanın, HMK'nın 115/2.maddesi gereğince, usulden reddine karar verilmesi gerekirken, esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırılık teşkil etmektedir.
Bu bağlamda; HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararının (davalı Karayolları Genel Müdürlüğü hakkında davanın HMK'nın 114/1-b ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine şeklinde) düzeltilerek, yeniden esas hakkında hüküm oluşturulmasına, davacılar vekilinin manevi tazminat miktarlarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanısına varılmıştır.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davacılar vekilinin manevi tazminat miktarlarına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-HMK'nın 357.maddesi delaletiyle, HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince, İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/11/2016 tarih, 2014/344 Esas - 2016/470 Karar sayılı kararının (davalı Karayolları Genel Müdürlüğü hakkında davanın HMK'nın 114/1-b ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine şeklinde) düzeltilerek, yeniden esas hakkında hüküm oluşturulmasına,
3-HMK'nın 114/1-b ve 115/2.maddeleri gereğince davalı Karayolları Genel Müdürlüğü hakkında açılan davanın USULDEN REDDİNE,
4-Davacıların davasının KISMEN KABUL - KISMEN REDDİ ile,
5-Muris davacı ... tarafından açılan maddi tazminat davasının 6.067,92TL maluliyet 67.419,45 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 73.487,37 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 07/08/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...Tic. A.Ş (yeni unvan: ...Tic. A.Ş) ve...ten tahsilden mükerrer olmamak şartıyla müteselsilen tahsili ile muris davacı ...ın mirasçıları olan diğer davacılar . .....a miras payları oranında verilmesine,
a- Davacı vekil ile temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince; 8.433,61TL ücreti vekaletin davalılar .... A.Ş ve ...ten (tahsilde mükerrer olmamak şartıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacının mirasçılarına miras payları oranında verilmesine,
b-Davalı ... AŞ vekil ile temsil edildiğinden red olunan kısım nazara alınarak, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 4.590,01TL ücreti vekaletin davacının mirasçılarından miras payları oranında alınarak bu davalıya verilmesine,
c-Davalı Karayolları Genel Müdürlüğü yönünden dava red olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 2.180,00 TL ücreti vekaletin, davacının mirasçılarından miras payları oranında alınarak bu davalıya verilmesine,
6-Davacı muris ... tarafından açılan manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile, 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 07/08/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar .... Tic. A.Ş (yeni unvan: ...Tic. A.Ş) ve ...'ten tahsilden mükerrer olmamak şartıyla müteselsilen tahsili ile muris davacı ...n mirasçıları olan diğer davacılar ... ., ... ...al'a miras payları oranında verilmesine,
a-Davacı vekil ile temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince; 5.850,00TL ücreti vekaletin davalılar ... Taş. Tic. A.Ş ve ...'ten (tahsilde mükerrer olmamak şartıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacının mirasçılarına miras payları oranında verilmesine,
b-Davalı ... AŞ vekil ile temsil edildiğinden red olunan kısım nazara alınarak, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 5.850,00TL ücreti vekaletin davacının mirasçılarından miras payları oranında alınarak bu davalıya verilmesine,
c-Davalı Karayolları Genel Müdürlüğü yönünden dava red olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 2.180,00TL ücreti vekaletin davacının mirasçılarından miras payları oranında alınarak bu davalıya verilmesine,
7-Davacı ... için açılan maddi tazminat davasının REDDİNE,
a-Davalılar vekil ile temsil edildiğinden (red sebebinin aynı olduğu nazara alınarak) karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 1.800,00TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
8-Davacı ... için açılan manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile, 25.000,00 TL manevi tazminatın 07/08/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... A.Ş (yeni unvan: . ... A.Ş) ve ...'ten tahsilden mükerrer olmamak şartıyla müteselsilen tahsili ile davacı...l'a verilmesine,
a-Davacı vekil ile temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince; 3.000,00TL ücreti vekaletin davalılar .... A.Ş ve Veceettin Berk'ten (tahsilde mükerrer olmamak şartıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
b-Davalı ... AŞ vekil ile temsil edildiğinden red olunan kısım nazara alınarak, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 3.000,00TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
c-Davalı Karayolları Genel Müdürlüğü yönünden dava red olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 2.180,00TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
9-Davacı ... için açılan manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile, 8.000,00 TL manevi tazminatın 07/08/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar... A.Ş (yeni unvan:.. A.Ş) ve...'ten tahsilden mükerrer olmamak şartıyla müteselsilen tahsili ile davacı ...a verilmesine,
a-Davacı vekil ile temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince; 1.800,00TL ücreti vekaletin davalılar ... A.Ş ve ...'ten (tahsilde mükerrer olmamak şartıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
b-Davalı ... AŞ vekil ile temsil edildiğinden red olunan kısım nazara alınarak, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 1.800,00TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
c-Davalı Karayolları Genel Müdürlüğü yönünden dava red olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 2.180,00TL maktu ücreti vekaletin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
10-Davacı ...için açılan manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile, 8.000,00 TL manevi tazminatın 07/08/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... A.Ş (yeni unvan: ...Taş. Tic. A.Ş) ve...ten tahsilden mükerrer olmamak şartıyla müteselsilen tahsili ile davacı ...a verilmesine,
a-Davacı vekil ile temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince; 1.800,00TL ücreti vekaletin davalılar ... Tic. A.Ş ve ...'ten (tahsilde mükerrer olmamak şartıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
b-Davalı ... AŞ vekil ile temsil edildiğinden red olunan kısım nazara alınarak, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 1.800,00TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
c-Davalı Karayolları Genel Müdürlüğü yönünden dava red olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 2.180,00TL maktu ücreti vekaletin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
11-Davacı ....l için açılan manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile, 8.000,00 TL manevi tazminatın 07/08/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar .... Tic. A.Ş (yeni unvan: .. . .Tic. A.Ş) ve ...'ten tahsilden mükerrer olmamak şartıyla müteselsilen tahsili ile davacı...'a verilmesine,
a-Davacı vekil ile temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince; 1.800,00TL ücreti vekaletin davalılar ...Tic. A.Ş ve ...en (tahsilde mükerrer olmamak şartıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
b-Davalı ... AŞ vekil ile temsil edildiğinden red olunan kısım nazara alınarak, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 2.180,00TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
c-Davalı Karayolları Genel Müdürlüğü yönünden dava usulden red olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 2.180,00 TL maktu ücreti vekaletin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,
12-Fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE,
13-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 11.782,61TL nispi karar harcından peşin alınan 4.994,62TL(3.935,25TL dava açılırken + 1.059,37TL ıslah ile)den mahsubu ile bakiye 6.787,99TLnin davalılar ...A.Ş ve ...'ten (tahsilde mükerrer olmamak şartıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
14-Davacı tarafından yapılan başvuru harcı 17,15TL, peşin harç 3.935,25TL, ıslah harcı 1.059,37TL, vekalet harcı 2,75TL, Bilirkişi ücreti 500,00TL, tebligat ve tezkere giderleri olan 505,75TL olmak üzere toplam 6.020,27TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranına (0,52) göre hesaplanan 3.130,54TLsının davalılar ... Tic. A.Ş ve ...ten (tahsilde mükerrer olmamak şartıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
15-Davalı.... A.Ş tarafından yapılan 20,00TL yargılama giderinin red ve kabul oranına (0,48) göre hesaplanan 9,60TLsinin davacılardan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
16- Diğer davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
17- Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine İADESİNE,
İstinaf incelemesi yönünden;
18-Harçlar Yasası'na göre, alınması gereken 35,90 TL istinaf karar harcından davacılar tarafından peşin yatırılan 31,40 TL'nin mahsubu ile 4,50 TL'nin davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
19- Davacılar tarafından yatırılan istinaf harcının talep halinde mahkemesince yatıran tarafa iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde verilecek bir dilekçe ile Yargıtay yolu açık olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 01/06/2018