T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2018/809
KARAR NO: 2020/205
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 28/11/2017
NUMARASI: 2015/852 Esas 2017/807 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ: 06/02/2020
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 11/07/2015 tarihinde müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu ... plakalı aracın beton elektrik direğine çarparak kaza yaptığını müvekkilinin kaza sebebiyle daimi malul kaldığını, davalı ... Sigorta şirketinin, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğunu, bu sigorta şirketine 07/08/2015 tarihinde hazine tarafından el konulduğunu, ruhsatlarının iptal edilerek Güvence Hesabına devredildiğini, bu nedenle Güvence Hesabının sigorta şirketinin yükümlü olduğu maddi ve bedensel zararlardan sorumlu olduğunu belirterek 500,00'er TL sürekli ve ve geçici iş göremezlik tazminatları olmak üzere toplam 1.000,00-TL tazminatın ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; sigortalı araç sürücüsünün kazada kusuru olmadığı, sorumluluklarının poliçe limiti ile sınırlı olduğu, maluliyete ilişkin ATK raporu alınması gerektiği, tazminat hesabında devre başı ödemeli belirli rant hesaplamasının kullanılması ve yasal faize hükmedilmesi gerektiği savunmaları ile davanın reddini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince, " Açılan davanın Kabulü ile, 98.999,20-TL tazminatın dava tarihi olan 26/08/2015 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta AŞ tarafından tanzim olunan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi limitleri dahilinde davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, " karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekilleri tarafından istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde: poliçe tanzim tarihi itibariyle yürürlükte olan genel şartlara göre tazminat hesaplaması yapılması gerektiğini, poliçe tanzim tarihinde yürürlükte olan poliçe genel şartlarında TRH 2010 bakiye yaşam tablosu ve teknik faiz 1,8 oranı kullanılarak devre başı ön ödemeli belirli süreli rant tekniği aktüeryal yöntemi ile hesaplama yapılması gerektiğini, sakatlık raporu 01.06.2015 tarihli poliçe genel şartları ve ekinde belirtilen yönetmelik hükümlerine göre tespit edilmemiş olduğunu, davacının araçta hatır yolcusu olduğunu, hesaplanan tazminattan hatır indiriminin yapılmamış olmasının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı Güvence Hesabı vekili istinaf başvuru dilekçesinde: müvekkili kurum bakımından sorumluluk söz konusu olmadığını, davaya sebebiyet veren aracın ... plakalı araç 26.06.2015-2016 tarihleri arasında dava konusu kazayı kapsayacak şekilde ... nolu poliçe ile ... Sigorta A.Ş. nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, ilgili yasal düzenleme çerçevesinde ... Sigorta A.ş.’nin sorumluluğu halen devam etmekte olduğunu, ... Sigortanın tüzel kişiliğinin devam ettiğinin, ödemelerin şirket merkezinden yapıldığını, ticaret sicili ile sabit olduğunu, ... Sigorta A.Ş.'nin devri diye bir hukuki işlem olmadığını, sadece poliçe kesme yetkisinin iptal edildiğini, poliçe tanzim tarihi itibariyle yürürlükte olan genel şartlara göre tazminat hesaplaması yapılması gerektiğini, poliçe tanzim tarihinde yürürlükte olan poliçe genel şartlarında TRH 2010 bakiye yaşam tablosu ve teknik faiz 1,8 oranı kullanılarak devre başı ön ödemeli belirli süreli rant tekniği aktüeryal yöntemi ile hesaplama yapılması gerektiğini, sakatlık raporu 01.06.2015 tarihli poliçe genel şartları ve ekinde belirtilen yönetmelik hükümlerine göre tespit edilmemiş olduğunu davacının araçta hatır yolcusu olduğunu, hesaplanan tazminattan hatır indiriminin yapılmamış olmasının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. Dava, yaralamalı trafik kazasından kaynaklanan geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatı istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Dosya kapsamından, 11/07/2015 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu davalı şirkete ZMSS sigortalı ... plakalı araçta meydana gelen trafik kazası sonucu davacının yaralandığı ve bu yaralanma nedeniyle geçici ve kalıcı maluliyet tazminatı talep edildiği anlaşılmaktadır. Hükme esas alınan Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığınca düzenlenen 16/03/2017 tarihli sağlık kurulu raporunda, davacının kaza nedeniyle Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre meslekte kazanma gücünde azalma oranının %19,2 olduğunun belirtildiği, hesap bilirkişisi tarafından tazminat hesabının PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant esasına göre yapıldığı anlaşılmaktadır. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Yeni Genel Şartları 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yeni genel şartların C.11. maddesine göre; yeni genel şartlar, yürürlük tarihi olan 01/06/2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Maluliyete ilişkin alınacak raporların olay tarihlerine göre; 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ila 31.08.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ila 31.05.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihinden sonra ise, Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. Somut uyuşmazlıkta, poliçe tarihi 26/06/2015, kaza tarihi 11/07/2015 olduğuna göre, tazminat hesabında poliçe tarihinde yürürlükte olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca değerlendirme yapılması gerekmektedir (Aynı doğrultuda Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 08/05/2018 tarih, 2017/4323 E. ve 2018/4743 K. sayılı kararı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/17-1315 E. 2017/1239 K. sayılı kararı). Buna göre davacının maluliyetinin belirlenmesi için Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine uygun olarak rapor alınarak ve bilahare aktüer bilirkişiden TRH-2010 tablosu ve iskonto oranı (teknik faiz) %1,8 olarak dikkate alınarak hazırlanacak aktüerya raporu ile geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatının belirlenmesi gerekir. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda BK'nın 43. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır. Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve tazminattan indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir. Ayrıca Hakim tazminattan mutlaka indirme yapmak zorunda değilse de bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir. Somut olayda; davalı ... Sigorta A.Ş tarafından cevap dilekçesi verilmiş, ancak cevap dilekçesinde davacının hatır için taşındığı yönünde iddia ve savunma ileri sürülmemiştir. Yine davalı Güvence Hesabı cevap dilekçesi sunmamıştır. Hatır taşıması indirimi yapılabilmesi için davalı tarafın cevap dilekçesinde, bu yönde savunma getirmesi ve taşımanın hatır için olup olmadığı, tarafların yakınlığı, varsa hatır için taşımanın kimin arzusu ve ne amaçla yapıldığı gibi olayın özel şartlarını ortaya koyması gerekmektedir. Bu doğrultuda davalılar vekillerinin hatır indirimi yapılmasına yönelik istinaf başvurusu yerinde değildir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun "Güvence Hesabı" başlıklı 14. maddesinin 1. fıkrası "Bu Kanunun 13 üncü maddesi, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ile ihdas edilen zorunlu sorumluluk sigortaları ile bu Kanunla mülga 21/12/1959 tarihli ve 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu çerçevesinde ihdas edilmiş olan zorunlu sigortalara ilişkin olarak aşağıdaki koşulların oluşması halinde ortaya çıkan zararların bu sigortalarla saptanan geçerli teminat miktarlarına kadar karşılanması amacıyla ... Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdinde Güvence Hesabı oluşturulur.", 2. fıkrasının c bendi "Hesaba; sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halinde ödemekle yükümlü olduğu maddî ve bedensel zararlar için....başvurulabilir. Cumhurbaşkanı, gerekli görülen hallerde, eşyaya gelecek zararların kısmen veya tamamen Hesaptan karşılanmasına karar vermeye yetkilidir." hükmünü içermektedir. Yasanın söz konusu hükmü dikkate alındığında, davalı Güvence Hesabının 5684 sayılı kanunun 14/2c maddesi gereğince sorumlu olduğu nedenle davalı vekilinin bu yöndeki istinafı yerinde bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere : 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile, yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-İstinaf başvurusu için yatırılan karar ve ilam harcının istek halinde İlk Derece Mahkemesince yatırana iadesine, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına, 5-Davalı vekili tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-İstinaf talep eden tarafından istinaf aşaması için yatırılan gider avansının yatıran tarafa iadesine, 7-İİK'nın 36/5. maddesi uyarınca, istinaf sonucuna göre Güvence Hesabı tarafından tehiri icra talebi kapsamında icra dosyasına sunulan, ... Bankası Gayrettepe/İstanbul Şubesinin 29/01/2018 tarih ve ... numaralı 165.000,00 TL bedelli teminat mektubunun davalı Güvence Hesabı'na iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.06/02/2020