T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2019/433
KARAR NO: 2021/683
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 26/10/2018
NUMARASI: 2016/704 Esas - 2018/1218 Karar
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ: 08/04/2021
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; 27/01/2015 tarihinde saat 06:00 sıralarında maktul ... 'nın şirketine ait ve...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı minübüsün Basın Ekspres yolu havalimanı istikametine doğru seyir halindeyken aracın lastiğinin patlaması sonucu Halkalı- Güneşli köprü altında transit yol üzerinde sağ tarafa duraklayarak bekleyerek şirket yetkilisi olması nedeniyle müteveffa ...'dan yardım istediğini, müteveffanın kendi idaresindeki ...plakalı araç ile olay yerine giderek aracını emniyet şeridinde lastiği patlayan aracın arkasına park edip gerekli tüm önlemleri alarak lastik değişimi yaptığını, olay yerinden ayrılacakları sırada davalı...isimli şahsın kullandığı ...plakalı aracın hızlı ve kontrolsüz bir şekilde gelerek, ...plakalı araca arkadan çarptığını, çarpma sonucunu yaşanan maddi ve yaralamalı trafik kazasında müvekkillerinin eşi ve babası olan ...'nın kaldırıldığı Bakırköy Devlet Hastanesinde yaşamını kaybettiğini, ölüme sebebiyet veren aracın işleteni konumundaki davalı...Turizmin zarardan müteselsil sorumlu olduğunu, müteveffanın öldüğü trafik kazasına sebebiyet veren..... plakalı aracın diğer daval... Sigorta A.Ş.'ye trafik sigortalı olduğunu belirterek müteveffanın eşi ...için 50.000 TL, 4 çocuğunun her biri için ayrı ayrı 10.000TL olmak üzere toplam 90.000TL manevi tazminatın davalı ...'dan en yüksek mevduat faizi ile tahsiline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen haksız fiilin işlendiği tarihten itibaren başlayacak faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı ıslah dilekçesi ile talebini 125.396.16 TL'ye yükseltmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; görülen davanın mahiyeti itibariyle ticari bir dava olup görevsiz mahkemede açıldığını, görevli mahkemelerin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacılar tarafından mevcut kaza nedeniyle 17/11/2015 tarihinde müvekkili şirkete başvuru yapıldığını, başvuru üzerine hesaplanan 20.080,29 TL tazminat miktarının 09/12/2015 tarihinde müvekkili tarafından davacı tarafa ödendiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı....San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalılardan biri olan ... Sigorta A.Ş. yönünden sigorta sözleşmelerinden kaynaklanan bu davanın TTK'nın 1483 vd. maddeleri gereğince ticari dava mahiyetinde olduğundan mahkemenin görevli olmadığını belirterek davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın maddi tazminat talebi yönünden kısmen kabulüne, 74.362,21 TL destek tazminatı 2.250,00 TL cenaze masrafı toplamı olan 76.612,21TL maddi tazminatın 17/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...urz... Ltd. Şti'den müşterek ve müteselsil tahsili ile davacı ..ya ödenmesine, Araçtaki hasar kaybı bedelinin ( 28.000,00TL ödenen 2.000,00TL'nin mahsubu ile 26.000,00TL'nin %25',ne tekamül eden) 19.500,00TL 'nin davalılar...Şti yönünden kaza tarihinden, ...Sigorta yönünden ise dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsil tahsili ile davacı ..a ...'ya ödenmesine, davanın manevi tazminat talebi yönünden kısmen kabulüne, tarafların kusur durumları olayın oluş şekli, hak ve nesafet, sosyal ekonomik durumları dikkate alındığında takdiren davacı Sebiha için 30.000,00 TL, diğer davacılar ... yönünden ise ayrı ayrı 5.000,00'er TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılar...Ltd. Şti'nden tahsili ile davacılara ödenmesine" karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı ...vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Davalı ..e Gıda Ltd. Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkil aleyhine bir manevi tazminat talebi olmamasına rağmen mahkemenin şirket aleyhine manevi tazminata hükmettiğini, davacı tarafın talebi olmadan kazaya karışan araç için değer kaybı teminatı ödemesine karar verildiğini, HMK'nun açık hükmüne rağmen davacı tarafından verilen ikinci tanık listesi kabul edilerek ve ikinci listedeki tanıkların dinlenildiğini, kaza 27/10/2015 tarihinde gerçekleşmiş olup ıslah tarihi itibari zamanaşımı süresi dolması sebebi ile ıslah ile arttırılan taleplerin reddine karar verilmesi gerekirken kabul edildiğini, zamanaşımı dikkate alınmadığı gibi faizin de yanlış uygulandığını, ıslah için arttırılan kısım yönünden de dava tarihinden itibaren faiz uygulandığını, araç sahibi olmayıp araç bedeli için tazminat istemeye hakkı olmayan davacılara araç bedeli için tazminat ödemesine karar verildiğini, zarara uğrayan her iki araç da müteveffa adına kayıtlı olmayıp şirket adına kayıtlı olduğunu, davacılar şirketin mirasçısı olamayacağından taraf sıfatlarının bulunmadığını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Davalı... Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kusur oranlarına tespitine ilişkin yapılan hatalı değerlendirmeler neticesinde kurulan hükmün usul ve yasaya aykırı olduğunu, kaza tespit tutanağında ...un arıza nedeniyle durakladığında alınması gereken önlemleri almadığı ve sürücülerin kazada kusurlu olduğu tespitine yer verildiğini, davacının ıslahla arttırılan maddi tazminat talepleri zamanaşımına uğradığı halde, zamanaşımı defi dikkate alınmadan kurulan hüküm ve usulün yasaya aykırı olduğunu, dava konusu kaza 27.10.2015 tarihinde meydana gelmiş olup davaya konu edilmeyen miktar bakımından zamanaşımıs süresinin 27/10/2017 tarihinde dolduğunu, davacının dava değerini 20/06/2018 tarihli ıslah dilekçesi ile arttırmış olup davacının ıslahla arttırdığı 49.383,95 TL'lik kısmın zamanaşımına uğradığını, her halükarda araç hasarına ilişkin yapılan 7.000,00 TL ödemenin hesaplanan zarardan tenzil edilmediğinden hükmedilen tutarın hatalı olduğunu, defin ve cenaze giderleri yönünden müvekkilinin sorumluluğunun bulunmayıp belediye tarafından ücretsiz karşılandığını ve hükmedilen tutarın fahiş olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, ölümlü trafik kazası nedeni ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından, 27/10/2015 günü saat 06.00 sıralarında sürücü A...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı minibüs ile Basın ekspres yolu havalimanı istikametine seyir halinde iken aracının lastiğinin patlaması sonucu köprü altında transit yolda duraklama yaparak beklediği sırada yardıma gelen sürücü ...nın sevk ve idaresindeki ...plakalı kamyonet ile minibüsün arkasında duraklama yaptığı, minibüsün lastiğini değiştirdikten sonra her iki sürücünün de araçlarına binme sırasında transit yolun en sağ şeridinden arkadan gelen sürücü ...y'ın kullandığı ... plakalı araç ile ...plakalı araca çarpması suretiyle yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kaza tespit tutanağına göre transit yolda bekleme yapan ... plakalı araç sürücüsü ... ve ...plakalı araç sürücüsü...ç'un ve çarpan sürücü ...'ın kusurlu oldukları anlaşılmıştır. Davalı ...n kullandığı ...1 plakalı araç, davalı ...a Ltd. Şti. adına trafik sicilde kayıtlı olup kaza tarihini kapsar şekilde davalı...Sigorta A.Ş.'ye trafik sigortalıdır. İstinaf talep eden davalıların kusura ilişkin istinaf talebi bakımından değerlendirme yapıldığında; Kaza tespit tutanağında asli ve tali kusur ayrımı yapılmamış olup ceza mahkemesinden alınan ATK kusur raporunda sürücü .. .'ın asli kusurlu olduğu, ölen sürücü ...nın tali derecede kusurlu olduğu, diğer sürücü ...ç'un kusursuz olduğu belirlenmiştir. Mahkemece alınan kusur raporunda sürücü ...y'ın %75 oranında kusurlu, sürücü ....'nın %25 oranında kusurlu, sürücü .. .un ise kusursuz olduğu belirlenmiştir. Bu durumda Mahkemece alınan kusur raporu ile ceza yargılaması sırasında alınan kusur raporlarının birbiriyle örtüştüğü ve olayın oluşuna uygun düştüğü nazara alındığında kusura yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir. KTK'nın 109/2.maddesine göre "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." Dava konusu kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK'nın 85/1 ve 66/1-d maddelerine göre, ceza dava zamanaşımı 15 yıldır. Kaza tarihi olan 06/03/2015 tarihi ile dava tarihi olan 02/03/2016 ve ıslah tarihi olan 16/07/2018 tarihi dikkate alındığında 15 yıllık ceza dava zamanaşımının dolmadığı anlaşılmaktadır. Davalı tarafın zamanaşımına yönelik istinaf itirazı yerinde değildir. Trafik kazası, niteliği itibariyle haksız fiildir. Haksız fiillerde temerrüt tarihi, haksız fiilin meydana geldiği tarih olup, zarar sorumlusunun ayrıca ihbar ve ihtar edilmesine gerek yoktur. Bu nedenle davalı işleten bakımından talebe uygun olarak ıslah edilen kısım içinde de dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesinde usul ve yasaya aykırılık yoktur. Davalı Sigorta şirketinin ZMMS poliçesi kapsamında cenaze ve defin giderlerinden sorumluluğu bulunmamaktadır. İlk Derece Mahkemesince tavzih kararı ile davalı sigorta şirketi, cenaze ve defin giderlerinden sorumlu tutulmuş olması doğru olmamış bu yöndeki istinaf talebinin kabulü ile hükmün düzeltilmesine karar verilmiştir. Dava dilekçesinde açıkça sürücü olan davalı ...'dan manevi tazminat talep edilmiş, davalı işletenden manevi tazminat talep edilmemiştir. Bu nedenle HMK'nın 26. maddesinde düzenlenen taleple bağlılık kuralına aykırı olacak şekilde davalı işleten ...e Gıda Ltd. Şti.'nin manevi tazminattan müteselsilen sorumlu tutulması usule aykırı olduğundan bu yöndeki istinaf talebinin kabulü ile hükmün düzeltilmesine karar verilmiştir. HMK'nın 240/2 maddesi son cümlesine göre ikinci tanık listesi verilemez. Davacı vekili iki kez tanık listesi vermiştir. İlk listede tek tanık, ikinci listede ise 1. listede yer alan tanık yanın da 2 ayrı tanık daha bildirilmiştir. Mahkemece ilk dinlenen tanığın maddi tazminat davasına yönelik dinlenildiği, ikinci tanık listesinde ise manevi tazminatın ispatı açısından dinlenmesine gerek duyulduğu gerekçesi ile ikinci tanık listesindeki tanıkların dinlenmesine karar verilmiştir. Yasanın açık hükmü karşısında ikinci listede belirtilen ancak ilk listede olmayan tanıkların dinlenmesi usule aykırı olmuştur. Ancak bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyeceğinden Dairemiz tarafından kurulan yeni hükümde bu tanıkların beyanı nazara alınmamıştır. Dava dilekçesinde müteveffanın kullandığı araç içinde maddi tazminat talep edilmiştir. Ancak hasara uğrayan ... plakalı araç davacıların murisi adına kayıtlı olmadığından bu araçta oluşan hasar için maddi tazminat talep etmek için davacı ...nın mirasçı sıfatıyla aktif husumet ehliyeti (taraf ehliyeti) bulunmadığından davanın usulden reddi yerine kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenle bu yöndeki istinaf talebinin kabulü ile hükmün düzeltilmesine karar verilmiştir. Davacıların talebinin destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talebine ilişkin olması ve açıklandığı üzere davacıların şirket adına kayıtlı araçta oluşan hasar için maddi tazminat talep etme haklarının bulunmaması karşısında araç hasarı için ödenen hasar bedelinin kabul edilen tazminattan mahsup edilmemiş olmasında usul ve yasaya aykırılık yoktur. Açıklanan nedenlerle; HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, davalı ... Gıda Ltd. Şti. vekili ile davalı ...Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilmesilmesine karar verilmiş, istinaf talebi bulunmayan davalı ... bakımından İlk Derece Mahkemesi kararı kesinleştiğinden hüküm aynen aktarılmış, harç, vekalet ücreti ve yargılama giderleri kabul ve red oranına göre hesaplanmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
A- Davalı ...Ltd. Şti. vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekili vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA,
Buna göre:
1-Davanın maddi tazminat talebi yönünden KISMEN KABULÜNE,
a) 74.362,21 TL destek tazminatının 17/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...y ve ine,
b)Araçtaki hasar kaybı bedelinin (28.000,00 TL ödenen 2.000,00 TL'nin mahsubu ile 26.000,00TL'nin %25'ine tekabül eden) 19.500,00TL'nin davalı ...ay'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı ... .'ya ödenmesine,
c) 2.250,00 TL cenaze masrafının 17/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ....ve ...ıda Ltd. Şti.'den müşterek ve müteselsil tahsili ile davacı S... ödenmesine,
Cenaze masrafı için davalı... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın reddine,
d) Araçtaki hasar kaybı tazmini için davalılar....reddine,
2-Davanın manevi tazminat talebi yönünden KISMEN KABULÜNE, tarafların kusur durumları olayın oluş şekli, hak ve nesafet, sosyal ekonomik durumları dikkate alındığında takdiren davacı ...a için 30.000,00TL, diğer davacılar .. ... yönünden ise ayrı ayrı 5.000,00'er TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalı ....dan tahsili ile davacılara ödenmesine,
3-Harçlar Kanunu'na göre maddi tazminat için belirlenen 9.980,92 TL ilam harcından peşin alınan 310,82 TL harç ve 2.141,52 TL ıslah harcının toplamı 2.452,34 TL'nini mahsubu ile bakiye 7.528,58 TL'nin (Davalı ... ve Gıda Ltd. Şti. 5.233,00 TL'den, davalı ... Sigorta A.Ş. 5.079,00 TL'den müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak kaydı ile) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 1.300,00 TL bilirkişi ücreti, 641,00 TL posta masrafı, 29,20TL başvuru harcı, 310,82 TL peşin harcı ve 2.141,52 TL ıslah harcı toplamı olan 4.422,54TL den kabul red oranına göre hesaplanan 2.999,99 TL'nin (Davalı ..Gıda Ltd. Şti. 2.599,61 TL'den, davalı ...Sigorta A.Ş. 2.321,00 TL'den müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak kaydı ile) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
5-Maddi Tazminat Yönünden;
a)Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 10.438,97 TL vekalet ücretinin (Davalı ...td. Şti. 8.777,00 TL'den, davalı ... Sigorta A.Ş. 8.530,00 TL'den müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak kaydı ile) davalılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacılara verilmesine,
b)Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalılara verilmesine,
6-Manevi Tazminat Yönünden;
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.850,00 TL vekalet ücretinin davalılar ...'dan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacılara verilmesine,
7-Sarf edilmeyen gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN ;
1-Davalı ..davalı ...igorta A.Ş. tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine,
2-a)İstinaf aşamasında davalı ... Gıda Ltd. Şti. tarafından yapılan 48,00 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 98,10 TL istinaf başvuru harcının davacıdan tahsili ile davalı ...San ve Gıda Ltd. Şti.'ye verilmesine,
b)İstinaf aşamasında davalı ...Sigorta A.Ş. tarafından yapılan 98,10 TL istinaf başvuru harcının davacıdan tahsili ile davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,
3-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
4-İstinaf için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine hitaben verilecek temyiz dilekçesi ile temyiz yasa yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.08/04/2021