T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2022/2505
KARAR NO: 2023/2477
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 21/04/2022
NUMARASI: 2020/337 Esas - 2022/363 Karar
DAVA: Tazminat(Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan )
KARAR TARİHİ: 28/12/2023
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 07/10/2011 tarihinde Antalya /Korkuteli yakınlarında meydana gelen trafik kazası sonucu davalılardan ... adına kayıtlı ve diğer davalı ... idaresindeki ... plakalı aracın müvekkilinin kullandığı at arabasına arka kısımndan çarpmış olması ve müvekkilinin ağır yaralanmasına sebep olması nedeni ile fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile iş gücü kaybı ve bakıcı gideri taleplerine dayalı 2.000,00 TL maddi tazminatın, kaza tarihinden işleyecek %21 ticari avansı faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile 30.000,00 TL manevi tazminat bedelinin davalılar ... ve ... dan kaza tarihinden itibaren işleyecek %21 ve artan oranlarda avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını, davanın zamaaşımına uğradığını, davacı tarafın davalı sigorta şirketi ve müvekkillerinden bir kısım ödeme aldığını beyan edip aldığını beyanla ettiği miktarı net olarak bildirmediğinden tahsilde tekerrür oluşturacağından davanın reddine, davacı taraf davalı sigorta şirketinden bir ödeme alıp sigorta şirketini ibra etmişse müvekkillerini de ibra etmiş sayılacağından davanın reddine, davacının haksız ve yersiz ve sübuta ermeyen davasının esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kesin hüküm itirazında bulunduklarını, davacının Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/230 Esas sayılı dosyası ile davalı sigorta şirketine karşı maddi tazminat davası açtığını ve sulh olduklarını, davacının ibraname imzaladığını, davacıya toplamda 48.171,00 TL ödemede bulunduklarını, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davacının maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile, sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı 26.442,36 TL ve bakıcı gideri tazminatı 2.687,83-TL olmak üzere toplam 29.130,19-TL’nin, davalılar ... ve ... için 07/10/2011 tarihinden, davalı sigorta için dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 18.000 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...' den 07/10/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkinin manevi tazminatın isteminin reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili ile davalılar ... ve ... vekili, davalı ... Sigorta vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esas olduğunu, hüküm gününe en yakın güne kadar yürürlüğe giren tüm asgari ücretlerin uygulanması gerektiğini, davalı yararına usuli kazanılmış hak oluşmayacağını, Mahkemenin ilk kararına karşı tarafınca istinaf kanun yoluna başvurulmadığını, asgari ücret kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu kabul edilemeyeceğini, aktüer zarar hesaplamasında en son güncel verilerin dikkate alınması gerektiğini ayrıca 2022 yılı için belirlenen net asgari ücretin 2021 yılı net asgari ücretinin 2 katı tutarında tespit edildiğinin dikkate alındığında, ilk rapor tarihindeki asgari ücret verilerinin hesaplamaya esas alınmasının hukuka ve hakkaniyete aykırılık oluşturacağını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Davalılar ... ve ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; derdestlik itirazının kabul edilip davanın reddine karar verilmesi gerekirken davaya devam edilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre trafik kazalarından doğan maddi manevi tazminat davalarında dava açıldıktan sonra yapılan sulh anlaşmasının tarafları bağlayacağını, dava açıldıktan sonra yapılan sulhten sonra davacı ne araç sahibi, ne araç sürücüsü ne de sigorta şirketinden herhangi bir talepte bulunamayacağını, davacı tarafça Antalya 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/230 E. sayılı dosyası ile işbu dava açıldıktan sonra sulh olmuş, ve bu sulhle davacı müvekkilleri ve sigorta şirketini tam bir ibra ile ibra ettiğini, doğmuş ve doğacak tüm haklarından feregat ettiğini, bu nedenlerle iş bu davanın reddi gerekirken davaya devam edilerek müvekkilleri ve sigorta şirketi aleyhine maddi tazminat ve müvekkilleri aleyhine manevi tazminata hükmetmek usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı sigorta şirketinin davacıya Antalya 7.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/230 E. sayılı dosyasıyla dava açılmadan önce davacıya 17.791 TL bu dava açıldıktan sonra 30.180 TL olmak üzere toplam 48.171 TL ödeme yaptığını, Mahkemece trafik kazasının olduğu yerde keşif yapılmadan, ceza dosyası getirtilmeden dosyanın kapsamı da dikkate alınarak keşif dahi yapılmadan,ATK veya trafik konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmadan, dosya üzerinden tek bilirkişiden kusur durumu hakkında rapor alınması ve bu raporun hükme esas alınması usul ve yasaya aykırı olduğunu, yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre sigorta şirketinden ödeme alan bir kişi, eğer aldığı ödemenin düşük olduğunu düşünüyor ve bu yönde bir dava ikame edecekse, bu ödemeyi aldıktan iki yıl içerisinde bu davayı açması gerektiğini, bu süre geçtiğini bu nedenlerle de davanın reddi gerekirken kabulü usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkemece kusur ve aktüerya raporlarını aldığını ve bu raporlara karşı taraflara itiraz hakkı vermeden, değerlendirme ve denetim imkanı sağlamadan karar verildiğini, bu durum usul ve yasaya aykırı olduğunu, tanık ve diğer delilleri bildirdiği dilekçe, aktüerya raporlarına ilişkin itirazlarının, beyan dilekçelerinin, son duruşmadan önceki davanın esasına ilişkin beyanlarının mazeret beyanlarının duruşmalardan sonra uyap sisteminden alındığını ve değerlendirilmeden karar verildiğini, bu durum usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkemece tarafların sosyal ve ekonomik durumları araştırılmadan, maluliyet oranı değerlendirilmeden, zenginleşmeye yol açacak şekilde yeterli neden ve gerekçe gösterilmeden oldukça fahiş bir manevi tazminata hükmedildiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kesin hüküm iddiasına konu dosyada görevsizlik nedeniyle açılmamış sayılmasına dair karar verildiğinden derdestlik ve kesin hüküm itirazlarının reddine karar verildiğini, kesin hükme ilişkin değerlendirmenin ve gerekçenin hatalı olduğunu, İlgili dosyaya ibraname ve dekont sunulmuş olup, kesin hüküm nedeniyle davanın reddine karar verilmemiş olması hatalı olduğunu, tedavi giderleri açısından 6111 sayılı Kanun'un 59. Maddesi ile değiştirilen Karayolları Trafik Kanunu'nun 98. maddesi gereğince sigorta şirketlerinin sorumluluğu sona ermiş olup, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın bu masrafların SGK tarafından karşılanacağı hükme bağlandığından, davacının talebine ve hükme konu geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı zararlarından davalının bir sorumluluğunun bulunmadığını, yargılama gideri yönünden maddi-manevi ayrımına gidilmediğini, davalının sorumluluğunun bulunmadığını, manevi tazminata ilişkin yargılama giderinden de sorumlu tutulduğunu, kararın bu yönden de usul ve yasaya aykırı olduğunu, belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, yaralamalı trafik kazasından kaynaklanan maddi - manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Mahkemece ilk verilen hükme karşı davalılar ..., ... vekili ile davalı Sigorta Şirketi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 14/07/2020 tarih, 2018/1835 Esas ve 2020/3372 Karar sayılı kararı ile " ... - davalı sürücünün %100 oranında kusurlu olduğu tespit edildiğine göre, davalılar vekilinin kusura yönelik istinaf itirazı yerinde değildir. -...davalılar vekilinin Akdeniz Üniversitesi yerine ATK'dan rapor alınmasına yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir. ...- tüm raporlar taraflara tebliğ edilip itirazlarını bildirdiklerine göre, bilirkişi raporları tebliğ edilmeden hüküm kurulduğuna ilişkin istinaf itirazı yerinde değildir. ...- Mahkemece davalının gösterdiği ve açıkça vazgeçmediği tanıklarının dinlenmesi ve davalının dinlemeyen tanıkların dinlenmesinden açıkça vazgeçtiği takdirde de davacı bu tanıkların dinlenmesinden vazgeçilmesine muvafakat etmez ve tanıkların dinlenmesini isterse, gerekli masraf davacı tarafça karşılanmak suretiyle tanıkların HMK'nın 240 ve devamı maddeleri uyarınca dinlenmesi için davalı tarafa imkan tanınması, ile toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. ... O halde mahkemece davalıların derdestlik ve kesin hüküm itirazları üzerinde tartışarak, ibranamenin okunaklı suretleri celp edilerek, görevsizlik kararında belirtilen görevli mahkemede görülen dava bulunup bulunmadığı araştırılarak tarafların itirazlarının değerlendirilmesi ile diğer yukarıda açıklanan delillerinde toplanmasından sonra oluşacak sonuca göre yeniden hüküm kurulması gerekmektedir. " gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince; Dairemiz kararı doğrultusunda; Antalya 7.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/230 Esas, 2014/89 Karar sayılı dava dosyası aslı celp edilerek dosyanın incelenmesinde davacı tarafından 17/04/2014 tarihinde ... Sigorta A.Ş aleyhine 07/11/2011 tarihli kaza nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı istemine dayalı dava açıldığı, mahkemece dosya üzerinden yapılan incelemede 18/04/2014 tarihinde görevsizlik kararı verildiği, dosyaya davalı sigorta vekilinin 21/04/2014 tarihinde sunduğu dilekçe ile davacıya 30.180,00 TL'nin ödendiğini, ekte ödeme dekontunu sunduklarını beyan ettiği, görevsizlik kararının davacı vekiline 30/05/2014, davalı vekiline 22/05/2014 tarihinde tebliğ edildiği, taraflarca süresi içinde dosyanın görevli Antalya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi talebinde bulunulmadığından mahkemenin 26/11/2014 tarihli ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmakla istinafa konu dava dosyasının ikame edildiği 08/02/2016 tarihinde ortada derdest bir dava olmadığı anlaşıldığından, mahkemece davalıların derdestlik ve kesin hüküm itirazlarının reddine karar verilmiş olmasında isabetsizlik görülmemiştir. Ancak davacı ile davalı sigorta şirketi arasında düzenlenen ibraname dikkate alınmadan maddi tazminata ilişkin verilen karar doğru olmamıştır. 2918 sayılı KTK’nin “sorumluluğa ilişkin anlaşmalar” başlığını taşıyan 111. maddesi gereği, “Karayolları Trafik Kanunu ile öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir”. Bu madde hükmü gereğince, tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebilirler. Yasadaki bu hükmünden yararlanmak için ibra belgesinin iptalinin açıkça ve ayrıca istenmesine gerek olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir irade açıklaması da yeterlidir. Yasada belirtilen 2 yıllık süre hak düşürücü süre olup, mahkemece res'en dikkate alınması gerekir. Somut olayda, dairemizce yapılan yazışma sonucu, davaya konu kaza nedeniyle davacı vekili ile davalı sigorta şirketinden işgöremezlik nedeniyle ödeme aldığı 02/08/2013 tarihinde ibraname imzaladığı ibranamede " ...Her ne nam altında olursa olsun başkaca bir talepte bulunmayacağımızı; maddi tazminata ve buna tekabül eden vekalet ücretini tahsil ettiğimizden başkaca dava açmayacağımızı: tarafımıza yapılan işbu ödeme nedeniyle zararın tazmini hususunda başkaca bir şahsa veya firmaya müracaat etmeyeceğimizi .." şeklinde ve yapılan ödeme miktarlarının yazılı olduğu, ibranın şartsız olduğu, bu tarihten sonra da KTK 111.maddesi gereği 2 yıllık süre içinde açmış olduğu Antalya 7.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/230 Esas, 2014/89 Karar sayılı dava dosyasında davalı sigorta vekilinin sunmuş olduğu makbuzla 30.180,00 TL ödeme aldığı anlaşılmakla, davacının kazaya ilişkin maddi tazminat alacağı kalmadığından maddi tazminat talebi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/1.maddesi ve 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı çerçevesinde, somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu, davacının yaralanmasının mahiyeti ve iyileşme süresi, ile tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, yukarıda açıklanan ilkelerle birlikte dikkate alındığında mahkemece belirlenen manevi tazminat miktarının, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uygun, yeterli ve makul olduğu kanaatine varıldığından manevi tazminata ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Dairemizin karar kapsamına göre diğer istinaf itirazları incelenmesine gerek kalmamıştır. Bu nedenle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ile davalılar ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
A- Davacı vekilinin vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
B-Davalı ... Sigorta A.Ş vekili ile davalılar ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA, Buna göre: 1-Davacının maddi tazminat talebinin REDDİNE,2-Davacının manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile, 18.000 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...' den 07/10/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkinin manevi tazminatın isteminin reddine,3-Harçlar Kanunu uyarınca maddi tazminat talebi bakımından alınması gerekli 427,60 TL harçtan, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 109,30 TL harç ile dava esnasında yatırılan 152,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 166,30 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına, 4-Harçlar Kanunu uyarınca manevi tazminat talebi bakımından alınması gerekli 1.229,58-TL harcın davalılar ... ve ...' den müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,5-Ret olunan maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davalılar lehine takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 6-Manevi tazminat talebi yönünden davacı vekili lehine AAÜT göre hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,7-Manevi tazminat talebi yönünden davalılar ... ve ... vekili lehine AAÜT göre hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalılar ... ve ...'ya verilmesine,8-Davacı tarafından yapılan 2.100,50 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul - kısmen red oranına göre hesaplanan 515,45 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 9-Davalı ... tarafından yapılan 194,70 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul - kısmen red oranına göre hesaplanan 147,00 TL yargılama giderinin davacı taraftan tahsili ile davalı ...'ya ödenmesine, kalan kısmın adı geçen davalı üzerinde bırakılmasına, 10-Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan 93,50 TL yargılama giderinin davacı taraftan tahsili ile davalı ... Sigorta A.Ş'ye ödenmesine, 11-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN ; 1-Davalı ... Sigorta A.Ş. ve davalılar ... ve ... tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından yatırana iadesine,2-a-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,b-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,c-İstinaf aşamasında davalı ... ve ... tarafından yapılan 87,50 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 220,70 TL istinaf başvuru harcının davacıdan tahsili ile davalı ... ve ... verilmesine,ç-İstinaf aşamasında davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan 760,25 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 220,70 TL istinaf başvuru harcının davacıdan tahsili ile davalı ... Sigorta A.Ş. verilmesine,3-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 4-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.28/12/2023